/t7 <f- ft 5-05^ i. PRAXEOS MEDICAE UNIVERSE PR i’.CEP'I’A AUCTORE JOSEPHO FRANK JOANNIS PETRI F1LIO , AUGUSTISSIMO IJ1PERATORI ET TOT1US ROSSIAE AUTOCRATORI A CORS1L1IS STATUS , EQU1TE ORD. S. ARNAE II CLAS- SIS , S. WLODIR1IR IV. CLASSIS , THERAP1AE SPEC1AL1S ET CLIR1CES IN CAESAREA TJNIVERSITATB V1LNENSI FROFESSORE , AC SEMINARII MEDICI 1 RIPERATORIS MUN1FICENT1A COND1TI PRAEFECTO , CONSILII MEDICI PETROrOLlTANl ET CAESAREAE ACADER11AE MEDICO-CHIRUR- GICAE , SOC1E1ATUM PHILANTROPICAE ET PHARA1ACEUTICAE PETUO- POLITANAE , NATURAE SCRUTATORUM SIOSQUENS1S , CAESAREAE ME- D1CORURI ET BENEFICORUM V1LKENS1S , ACADEMIAB MED1CORUM VENETAE , SOC1ETATIS AGRICULTURAE STUDIOSORUM FLORENT1NAE , SC1EST1ARURI ET ARTIOM ARGENTOUATENS1S , ACADEM1AE MED1CAE , SOC1ETATORI GALVANICAE ET M EDI CAE PARIS1N. , R. JERRERI ARAB , SIEDICORORI ET ROSOCOM1I A GOVO LORDINI DENOM1NATAE , ORDIA1S JIEDICO-CH1RURGORURI LUCCENS1S , SOCIETAT1S PHVSICO-MEDICAE ERLASGENSfS , 1IED1CAE MARSILIANAE , RIEDICO-PRACTICAF. RIORTIS- PESSULANAE , L1TERARIAE CUM ONIVERSITATE STUDIORUM CRACO- VIER'Sl CONJUNCTAE , R. VARSOV1ENS1S ETC. ETC. SODALI. PARTIS SECUND/E VOL. SEPTIMLfM, SECTIO PRIMAj EXHICENS CONTINOATIONEM DOCTRIIUE DE MOBBIS PULMONUM ET CA.VITATIS PECTORIS t S P E C 1 A T I M. EDI TJO SECUND/t. TAURINI SUMPTIBUS CAJETANI BALBINI BIBLIOPOLAE ,-: r > ! •» *. * j r \jk' ■ ■ ,. < v. . ■ ' . • .■ -i:. t• • V ’ '! ... ' i :.y. lit J £ 1 • "'7 u • -.‘M/n - . - - • - t • T ’ * V V EXCUDEBANT CH1R10 ET MINA. : . v DE MORBIS PULMONUM ET GAVITATIS PECTORIS SPECIATIM. J 1. \ * i c. fc / l < ) » ‘ I • / Caput IX. DE PNEU MONORRHAGIA. §. XXXVII. DEFINITIO. LITERATURA. ' D ejin.il io. Sanguinis (loridi„pumosi, sii.ceri, prae- vio utplurimum titillationis in faucibus, caloris 7 et doloris in pectore sensu, e bronchus el pul- monibus cum tussi, aut screatu facta rejectio, pneumonorrhcigia (i) dicitur. (i) A gr. Ilvtu/utov, pulmo, et Synon. Haemoptysis, seu haemoptoe (a gr. ATjj-x, sanguis, et, «rrvan, sputum), passio haeraoptoica , emoptoys , emptoe , dmptoica passio, haemotismus, hacmorrhagia pulmonum , sanguinis fluxus e pulmonibus, sanguinis sputum, sanguinis fluor , sputum cruentum , cruenta exspuitio , vomitus pulmonis. Germ. Blutspeyen , Blutliusten , Lungen-Bluljluss , Lungen-Blu- tung , ( sermone vulgari Austriaco ) Blutbrechen (quod thcilc medicum sermonis vcrnaculi baud gnarum in erro- rcm ducere potest, cum Blutbrechen re ipsa vomitum rruentum signified). Gall. Ilemoptysie■ , crachement cle Lilerolurn. 2. Hippocrates (2), Galenus (3), Aretaeus (4) , et Celsus (5) pneumonorrliagiae solum per transennam meminerunt. Ulius doctrinam ex. professo exposuit Alexander Trallianus (6); nihilominus ilia taniummodo aevo Ernesti Stah- lii (7), et Friederici IIgffmanni (8) florere incepit. Innumerabiles ejusdem argumenti dis- sertationes inaugurales publici juris redditae sunl. En illarum selectarum auctores : Roth (9J; ScHERBIUS (to); MOEGLING (I i) , FaCIO sang , flux sanguin dcs poumons. Ital Emotisi, emotisia , spulo di sarigue. Angl. Spitting of blood, coughing up of blood. Hisp. Escupir sangre , arrojo de sangre , sali- vacion de sangre. Lusit Cuspo de sangue, escarro de sangue. Dan. Blodspyting. Suec. Blodspottning, Blodho- stning. Pol Krwia plucie. (2) Locis citandis. (3) De locis aflectis. L. IV. C. 5. (4) Acut. L. II. C. 2. (5) L. IV- C. 4. (6) L. II C. 6. (7) Theor. med. yera. Diss. aeger haemoptysi periodica la- borans. Hal. 1699. * (8) De sanguinis fluxu e pulmonibus. v. Op. T. II. Diss. de haemoptysi selcctae quaedam observationes. Ilal. 1780. Consult. Cent. I. N. 69. (9) Diss. de peripneumoniae caussis etc. de caussis haciuo- ptoicae. Lips. i548. (12), Hettenbach (i3), Selesius (i4), Fei* gigs (15), Fuchs (16), Fabricius (17), Al- SAR1US A CrUCE (18), RoLFING (19), FriDERICI (20), Wedel (21), Goltzius (22), Sperling (23), Eysellius (24), Vater (25) , Wendt (26), \ esti (27), Bohn (28), Rivinus (29), ». , l yj * ' « . • - o' , - • F ; j , (10) Theses de haemoptysi. Norimb. cIoIdIc. (n) Diss. de sanguinis e pulmonibus sputo. Tub. 1593. (12) Discorso intorno alio sputo di sangue. Firenze 1596. (13) Diss. de catarrho, de sanguinis per tussim ejectione. Viteb. 1601. , ) (14) Disp. de haemopfnica passione. Basil. 1604. (15) Diss atpi xipoitTueews Lips. 1606. (16) Diss. de cruenta exspuitione. Basil. 1G07. (17) Diss. de haciaoptoe seu de sanguinis per os rejcctione. Rostoch. 1626. (18) De haemoptysi , seu sputo sanguinis. Rom. i633. (19) Diss. de peripneumonia sputo sanguinis et phthisi. Jen. i636. , . (20) Diss. de haemoptysi. Jen. iG65. (21) Diss. aeger haemoptysi laborans. Jen. 1679. Diss. de sputo cruento. Jen. 1709 Diss. de haemoptysi ex epitome prax. clin. Jen. 1714 Diss. de haemoptysi. Jen. 1723. (22) Diss. de haemoptysi. Regiom. 1690. (23) Diss. de haemoptysi. Witeb. 1698. (24) Diss. aeger haemoptysi maligna laborans. Erf. 1700. Diss. de haemoptysi. Erf. 1711. (25) Diss. de haemoptysi. WitcbJ 1702. (26) Diss. de haemoptysi. Lugd. Bat. 1704. (27^ Diss. de haemoptysi. Erf. 1706. (28) Diss. de haemoptoe. Lips. 1708. a Bergen (3o), Teichmeyer (3i), de-Pre (3a). Strampin. (33), Goswiz (34), Smith (35), Lu- holff (36), Kuechler (3-y), Alberti (38). MlCHAELIS (39), Juch (Zjo), Brendel (40, SCHEFFEL1US (42) ? BaUMER (43), ZoLLER (44)) Kaltschmid (45), Sauvages (46), Berkeley (47), Rauch (46), Robertstone (49)? Buchner (29) Diss de haemoptysi. Lips. 1689. in Collect, diss. Lips. 1710. (30) Diss. de haemoptysi. Francf. 1711. (31) Diss. de haemoptysi. Jeri. 1711. (32) Diss. de negotio sanguinis praeternaturaliter effusi in haemoptysi. Erf. 17191 (33) Diss. de haemoptysi. Altd. 1719. (34) Diss. de haemoptysi. Hal 1720. (35) Diss. de haemoptysi. Lugd. Bat. 1721. (36) Diss. de haemoptysi. Erf. 179.7. (37) Diss. aeger haemoptysi laborans. Lips. 1728. (38) Diss. de haemoptysi Hal. i^3o. (39) Diss. de haemoptysi. Witch. 1732. (40) Diss. sistens baemoptoes theoriam. Jen. 1787. (40 Diss. de haemoptysi. Goett. 1747- v. Op. II. p. 112. (4a) Diss. de haemoptysi. Gryphisw. 1747- (43) Diss. de haemoptysi. Hal. 1748. (44) Diss. de haemoptoe juxta aphor. Hipp. XV. Lcct. VII. Viennae 1752. (45) Diss. de haemoptysi. Jen. 1757. (46) Diss. de hacmoptyseos theoria. Monspel. 1757. (47) Diss. de haemoptoe. Edinb. 1761. (48) Diss. de haemoptysi. Argent. 1761. (49) De cxspuitione sanguinis a pulmonibus cdili. Ijltraj. 1761. (5o) , Bernhard (5i), Schroeder (5a), Rosen- blad (53), Leidenfrost (54) j Van der Belen (55) , SlEGWART (56), Krock. (57) , Bonavre r (58), Luther (5q), Schneiter (bo), Tournay (61), Gutberlet (62), Pienitz (63), Remer (64), Titius (65), Baur (66), Engelhart (50) Diss. de haemoptysi ut haemorrhagia plerumque peri- culosa. Hal. 1762. Diss. de haemoptysi sua sponte rnorta- libus evenienle. Hal 1765. (51) Diss de haemoptoe. Vindob. 1765. (02) Diss. de haemoptysi in genere , ct speciatim ejus ncxu cum varia advcrsa ex hypochondriis valetudine. Goett. 1766. (53) Diss. de haemoptysi. Lundae 1768. (54) Diss. dc ilia haemoptysi , quam phthisis scquitur. Duisb. 1780. (55) Diss. de haemoptysi. Lovan. 1781. (56) Diss. de sanguinis e pulmonibus rcjectione. Tub. 1781. (57) Diss. de haemoptysi , et subsequcnte pulmonum ulcere. Goett. 1782. (58) Diss. de haemoptysi. Monsp. 1780. (5g) Diss. de haemoptysi. Viteb. 1783. Diss. de haemoptysi. Erf. 1734. (Go) Diss. de haemoptysi. Argent. 1787. (61) Diss. de haemoptysi. Nanceji 1790. (62) Momenta quaedam circa haemoptysin. Wiirceb. 1798. (63) Diss. de haemoptysi. Witteb. 1798. (64) Pr. de caussa debilitatis , haemoptysin interdnm cxci- pientis, ct de vasorum , quae in hoc niorbo sanguinena effundunt , genere. Helmst. 1798. (65) Diss. de haemoptysi. Viteb. 7798. '66) Diss. de haemoptysi. Goett. 1799. (67), SoUTHERTON (68), BeRENDS (69), GtJIL- LEMANT (70), PONNET DE DlJON (71), PlGNOT (72), Willem art (78), Prevost- saint - cyr (74), Noel (75), Bardet (76), Collignon (77), Hibau (78), Peeters (79), Burel (80), Mueller (81), Philippe (82), Gallereux (83), Roche (84)- Praeterea Boeriiaave , Swieten pneumonorrhagiae in tractatu de phthisi pul- monali memmerunt. Pneumonorrhagiae deinde (67) D iss. haemorrhagiae pulmonum casus. Lond. 1799. (68) Diss. de haemoptysi. Edinbi 1800. (6g) Diss. de haemoptysi. Francof. ad Viadr. 1802. (70) Diss. sur Vliemoptysie , oil crachement de sang. Paris 1802. (71) Considerations sur le traitem. de Vliemoptysie.Paris iSo3. (72) Diss. sur Vliemoptysie active , et sur Les hemorrhagies actives cn general. Paris i8o3. (73) Diss. sur Vliemoptysie active. Paris iS04. (74) Diss. sur Vliemoptysie. Paris i8o4- (75) Propositions generates sur Vliemoptysie. Paris 1806. (76) Diss. sur Vliemoptysie active, et ses dijjerentes especes Paris 1807. (77) Diss. de pneumonorrhagia. Vilnae 1807. (78) Diss. de haemoptysi. Parisiis 1807. (79) Di§s. mcdico-practica inauguralis de haemoptysi. Paris. 1808. (80) Diss. sur Vliemoptysie. Paris 1809. (81) Diss. medica inaugui'alis de haemoptysi. Paris. 1809. > (82) Diss. sur Vliemoptysie. Paris 1809. (83) Diss. sur Vliemoptysie. Paris 1812. (84) Disf. sur Vliemoptysie. Paris 1812. traclatus sat amplos opera Borsieri (85), Cul- LEKJl (86), S. G. Vogf.lii (8*j),J. P. Frankii (88), Reilii (89) continent, eo inagis pretio- sos , cum monographiae pneumonorrhagiae , praeter illas de Mezae (90), Soncinii (91), ReINHARDII (92), PiNELI et Brigheteaui (98) , desiderenlur. ) > • * : :* * > ’ i t (85) Inst. nted. pract. Vol. 4 Cap, 2 de cruenta exspuitione, et speciatim de hacmoptysi. (86) First lines of the pract. of physic. Vol. II. C. 3. (87) Handb. der pr. Arznerwissenschaft. 5. Th. 3. Hap. p. 42, 72. (88) Epitome de curamlis honiinum mortis. L. V. P. 2. p. 161 , 190. (89) Fieberlehre. 3. B. \. Kap. p. S3 (90) Animadvers. pract. in haemoptoen. v. Acta R. Soc. raed. Havn Vol. 3. p. 3o2. (91) Obs. medico-pract. q. de sanguinis sputo. v. Nova acta Helvet. Vol. I. p. 25g. (92I Abhandlung. v. d. Lungdnblutjluss od. Blutspryen Glogau 1762. (93) Diet, des sc, tried. T. XX. p. 296. r ; - §. XXXVIII. SYMPTOMATA. AUTOPSIA CADAVERUM. Symptomala. i. Nuntii (g4) pneumonorrhagiae in genere, et cujusvis illius paroxysmi in specie fieri solent horripilaiio in cute, rubor, calorque fugax faciei, praeserlim genarum, frigus extremitatum , sub quo venae in manibus disparent; aestus inler- nus, lassitudo, et gravitas artuum , raotus illo- rum spasmodici (g5), dolor ad regionem epi- gastricam, tensio hypocbondriorum, borborygmi, alvus adstricta, urina pallida, sensus ustionis sub sterno, cum difficiliori spiriiu, inquietudo, anxietas, palpitatio cordis, pulsus concitatus , celer, duriusculus, perceptio sensus tilillationis, seu pruritus secundum asperae arteriae tractum ad fauces ascendentis , saporque oris dulcis. Quibusdam tamen facile prorsus et sine omni sensibili pectoris commotione sanguis, forte potius e larynge, et trachea (96), quam e pul- (g4) De prodromis pneumonorrhagiae legi mcretur Hist, inorb. Vratisl. An. 1^02. p. 62. (g5) Sic vidi in nobili viro , quern hyeme 1821 gravissima pneumonorrhagia detentum curavi. Ex hoc symptomatc fu- turum morbi insultum praediccbat. (96) Cfr. Cap. IV. XVI. N. 1. monibus, erumpere solet. Gruor modo sponta- tanea vi, et levi excretione (97) eructatur , modo per tussim violentam, cujus conatus aeger, quamdiu licet, reprimere satagit, rejiciiur. Quod graviori in malo tanto cum impetu contingit, ut sanguis non solum per os, sed et per na- rium ostia prosiliat, faucesque vellicando vo- mitum excitet. Copia sanguinis rejecti nunc ad paucas guitas circumscripta est, nunc libras pene multas excedit (98). Horrendum specta- culurn conspicere miserum mortis terrore per- cussum, lecto cruento insedentem, linteis san- guine atro-grumoso conglutinatis, atque vasis spumante, coccineoque vilali humore repletis circumdatum, respiratione stertente , sybilosa, (97) Vcram pneumonorrhagiam absque tussi contigisse liar- rant \Vedel (Misc. N. C. Dec. I. A. 2. p. 83), et Muller ( Eph. N. C. Cent. 7 et 8. p. 3o5 ). Talia quoque Puio- dids , et Gramberg (Diss. de haemoptysi Goelt. 1776) obscrvarunt. (98) Enormiura pneumonorrhagiarum exempla narrantur ill Epli. N. C. Cent. V. obs. g3 a Prevotio v. Rhodius obs. C. II. obs. 3i. ( trium horarum spatio 28 libras ) ; a Pe- zoldio obs. med. chir. N. ^9 j a Zacchiroli v. Weigel Italienische bibliuth. 3. B. 1. St. p. 102. ( Successive 5oo librae sanguinis deperditae). Maxima quarn inter ducentas circiter pneumonorrhagias vehementes observavi , mibi in uxore logograpbi'Universitatis Vilnensis 1818 mense junio obvenit. Ascendebat enim spatio nychthcincri ad uncins centum nonaginta ducts. humiilima voce, verba intersecta, et anbelata sub violenta diaphragnaatis aclione proferentem, signorurn ope loquentem , auxiliumque implo- rantem, quod interdum sola lipothymia pro tempore afferre potest. Pro tempore , inquam , cam nulla diluvii recrudescentis securitas. Ex- citatur illius insultus quarn maxime a repentina evigilalione (99) , a tussi , a sermone , a pota aut cibo ealidjori, a lingua jussu exerta (100), a motu corporis praesertim brachiorum, a sub- fumigiis , ab animi commotionibus, terrore in- primis et ira, alias sine omni nota caussa. Praeter cruorem, versus finem morbi saepc alrum , rejiciuntur interdum massae carneae (1), lubo vasis sanguinei similes (2), frustula (99) Qua dc caussa optatum aliunde somnum reformido. (100) A. 1816 mense octobri aeger in Clinico Vilnensi de- cumbebat, qui quoties linguam jussu medici cxscrcbat , illico angustiam , subsequente tussi cum sputo cruento , percipiebat. Verisimiliter linguarn exserendo , glottis , et trachea attrahitur, cui attraction] pulmones sanguine ex- travasato repleti obstant. (1) Comm, litter. Norimb 1741- P- 78. Act. N. Cur. Vol. V. obs. ,74. Vidi pluries tales massas , quae nihil aliud quam pars fibrina sanguinis erant. (a) Vasa sanguifera rejccta fuisse fertur in Act. N. C. Vol. VII. obs. 44 5 Act. erud. i683 ; in Misc. Act. N C. Dec. II. An. X. p. i83 ; et a Tulpio L. II. C. 12 , i3. Vidi ctiam liujus generis vasa , quae vero maximam simi- pulmonis (3) ? hydatides (4); concrementa cre- tacea (5), et ossea (6). Aulopsia cadaverum. i. Cadavera horninum pneumonorrhagia de- functorum (7) exhibuerunt pulmonum ulcera . (8), indurationem (9), exsiccationem (10), litudinem cum tubis in croup rejectis habebant. Unde cuin Ruyschio ( Epist. probl. 6) credo , non secedere , nec rejici pulmonum vasa, sed concretiones polyposas in bron- chiorum ramis factas. (3) Brcslauer Samml. 1726. 1. B. p. 5oo. Watson in pliilos. Transact. N. 35g. v. Leske auserl. Abhandl. 2. B. p. l\5- Vidi, saltern in pblbisi , portionem parenchymatis pul- monis rejectam. (4) Doubleday in Med. observ. and inqu. Vol. V. p. 143. Paul. Aegineta L. III. C. 3i. (5) Gilibert Advcrs. pract. prim. Morgagni de sed.,etcaus. morb. Ep. XV. art. 22 , 23. (6) Verisimiliter frustula costarum carie consumptarum. v. Weigel’s Ital Bibl. 5. B 1. .St. p. 212. (7) Paisen Annot. in spct. cad. haemoptoici in Misc. Ac. N. Cur. Dec. I. An. 4 et 5. p. 249. Dolaeus de exenteratione anciilae hacmoptysi extinctae. ib. Dec. I. An. 9 et 10. p. 3og. Thebesius dissectio haemoptoici , et asthmatici. Eph. N. Cur. Cent. 3 et t\. p. 279. (8) Hassenoeiirl hi3t. frium morb. p. 96. ( pultno sinister in saccum cruore foetidissimo plenum mutatus ). (9) Bonet sepulchr L. I. Sect. 21. Obs 7. Portal Mem. de l ac. R. des sc. de Paris 1781. v. Abb. f. pr. Aerztc. 10. B. p. Cq5. Ex durilie unius pulmonis , hacmorrhagiam I s , lubercula (ii), varices (12), eccbymornata (13), corpora peregrina , ex. c. os (i/j.) , arleriae pulmonalis rupturarn (i5), illius aneurysma ex altero libcro, Willisio praeeunte, explicuit Morgagnics: « Verisimile est, dicens, ad sanguinis eruptionem contu- lisse duritiem illara, quae prirnura vasorum partem , no- vissime autem omnia arctando , sanguinem coegerit , pri- mum quidein sinistro pulinone, vas aliquod nimis disten- dere ac rumpere , postremo autem id facere in dextro ». L. c. Ep. XXII. N. 5. 1 (10) Non aliter ac si in furno suspensj fuerint. v. Sciiekk in Epist. Barthol. Cent. IV. Ep. 72. (11) Stoll rat. med. P. III. p. 22. Desault sur la phthisie p. 22. (12) Gilibert advers. p. 69. a Varices pulmonum, inquit, sunt principium haemoptysis et phthiseos. Has etiam scal- pello occupavi ». Saepius varices simul cum tuberculis in- veni. « Morgagni a vu , apres la mort des hemoptysiques, des engorgemens au poutnon, des tubercules aux environs desquels les vaisseaux etaient dilates ». Mr Portal a montre le poumon d'un jeune-homme qui , pendant plu- sieurs annees , avait crache du sang ; les glandes bron- chiques etaient engorgecs et couvertes des vaisseaux sati- guins tres-dilates , plusieurs etaient beans dans la cavilc des bronclies ; le poumon se trouvait d'ailleurs dans I'clat noturel ». Diet, des sc. med. L. c. p. 3ig. (13) Plura exempla parenchymatis pulmonum variis in locis sanguine extravasato repleti mihi obvenerunt. (14) Journal des savaris 1697. (15) Matam de aneurysmaticis praccordiorum morbis p. 120. Mcmorabile hujus generis exemplutn discipulis meis an. (16), iclque in vomicam hians (17), aneurysms 1821 rnense aprili patefecj. Obiit ncmpe in clinico juvenis tredecim annorum ex phthisi pulmonali, qtiam febris rheu- matics et pneumonorrhagia aegrum suflfocans praecipitarnnt. Ut sectio instructioui publicae magis idon'ea foret, systema yasoruro sanguiferorum injiccrc jussi,et quidem massa alia arterias, aliaque venas. Inveniinus to turn pulmoneni dex- trum et lobum supcriorein pulmonis sinistri naturaliter constructs, sccus autcm lobum in ft riorem. Istc enim medio sextae costae fortiter adhaerebat. Reperiebalur hoc in loco absccssus magnittidinis ovi gallinacei, quo aperto, copia puris foetidissimi dfluxit. Abscessus praeterea magnum grumum massae injectioni arteriarum dicatae cootinebat. Hac massa rcmotj , duo ostia in conspeoturn vcniebant , quorum alterum in arteriam pulmonalet.^ , altcrum in bronchiorum ramum ducebant. Praeterea bronchia , quot- quot erant in utroque pulinone , una cum aspera arteria ad glottidem usque sanguine coagulato repletae fuere. Venae iujectae omnes integrae conspicicbantur Aliud cxcmplum acqne memorabile sequens cst. Socius aegroti cujusdam rnei, juvenis floridus, sanitatis imago, die •ir) octobris 1817 mihi dixit: et ego per transennam opporlimitate , consilium tuum expetendi, fruor. Quid ergo tibi ? « Ante annum, inquit, catarrhum perpessus sum , quern neglexi. Rclicta inde estoppressio pectoris, praesertim dum adversus ventum 4 gressus instituo. Tunc enim cor vebementer palpitat, et sistere gradum cogor.-Praeterea pluries jam sanguinem ex ore rejeci». Quaestioni, num dolorem brachii sinistri ex- periretur, respondit, illud saepius torpere. Pulsus erat irregularis, cl durus. De raorbo cordis, aut vasormn rna- jorum illico suspicioncm alni , aegroque congrua pharmaca P. II. Fol. FIL ' % aortae in tracheam apertum (18), arteriam pul- congruumque regimen praescripsi, simulque me die 29 ejusdem mensis ipsmn visitaturum esse pollicitus sum. Ac- cessi determinata hora, invenique alterurn aegrotum, qui socium suom ob varia negotia nuptialia e dorao exivisse narravit. Die illi, ajebam, ne morbum suura flocci pen- dat; addidique : tibi confiteor, me , juvenem ilium in summo periculo constitutum esse , existimare. Profuit mo- nitum, saltern aeger eadem die ad me venit. Fatebatur ipse, se male habere. Suasi venaesectionem , quam aeger die 3i horis vespertinis fecit. Cubitum postea petiit nun- quam resuscitaturus. Postridie enim cadaver in sanguine ex ore, et naribus manante inventus est. Fascia venae sau- ciatae, ut dccet, adhaerebat. Ad sectionem cadaveris festi- nanter instituendam die 2 novembr. accitus , illius super- ficiem, ac si corpus jam summum gradum putredinis con- traxisset, inveni. Porro quocunque in loco illud compri- meretur , crepitum ct praesentiam emphysematis manifesta- bat. Facies livebat. Cavum dextrum thoracis libras aliquot cruoris extravasati contiuebat. Pulmo ibi situs ponderosus erat, parenchymaque, et bronchia undique sanguine re- pleta. Pulmo sinister normalis. Pericardium plus solito seri habebat. Cor flaccidum foetorem spargebat a putredine non repetendurn. Parietes arteriae pulmonalis dextrae, quousque cultro festinanter prosequi potuerant , crassitu- dinem dimidii pollicis habebant, aucto caeterum canalis volumine. Erant illi parietes praeterea bvidi , molles, friabiles, et gingivis scorbuticorum similes, unde a leviori etiam attactu lacerabantur. Talcm lacerationem scaturigincm cruoris fecisse clare patebat. monalem comprimens (19), affectionem arteriae subclaviae (20), illius aneurysma (21), aneu- rysma carotidis sinislrae in tracheam (Jepleium (22) , fcteatoma mediastino anteriori inclusum (23) , hydrotboracem et hydrocardiam (24), ve- nae cavae rupturam (2 5), vasa lymphatica pul- monis cruore turgida (26), lienem degenera- tum (27), cystidem reni adnalam (28), aliquando nil plane morbosi. tatione auriculae cordis dextrae ). Bonet 1. c. Lib. II. Sect. 5. add. obs. 4, 8. t (17) Stark’s Works of clinical and anatomical obs. p. 3r, 3a. Haen rat. mod. P. VIII. C. 2. §. 1. (18) Maloet in Mem. de Paris 1733. Richerand in Mem.de la soc. med. d’ emulation an W. p. 345. (19) Naknoni Trattato di chirurgia. T. 2 oss. 74. p. i5a. (20) Coramerc. Lit. Norinib. 1739. p. 189. (21) Heurmus hist. N. 27. (22) Mason in Londner med. Bemeskungcn. 7. B. p. 20. (a3) Tale exemplura in Nosocomio Vindobonensi vidi. Pulmo erat caeterum illaesus. (24) Plurimi bujus generis casus mibi obvenerunt. (25) Bonet 1. c. L. II. Sect. 5 add. obs. I. Dolaeu* in Misc* 3V. C. Dec. I. An. 9, ct 10. obs. i35. (26) a 1 have repeatedly seen in animals dying ofhemoptoe and on the human subject itself, the lymphatic of longs, which at other limes contain a transparent fluid, turgid with blood, which they had absorbed from the air cells. Cruikshane on the absorb, vessels. (27) Diet, dds se. med. I. c. p. 3r6. (a8) Miscell. Ac. N. G. Dec. 1. p. 133. i §. XXXIX. CAUSSAE. Caussat praedisponentes. i. Praedisponunt ad pneumonorrbagiam he- reditaria labes (29), corpus procerum , collum gracile, et longum, pectus angustum , mala liujus conformatio , inprimis gibbositas (3o) , et de- pressio ; tenella , et laxa totius corporis , inpri- mis pulmonum , compages (3i), ternperamentum cholerico-sanguineum , crebra quondam epistaxis (32), vitium rbachiticum (33), scrophulosum (34), et scorbuticum ; aetas inter annum deci- niurn octavum , et trigesinmm quinium ( 35 ) , (29) Borsieri 1. c. §. 26. Propria praxis mihi permulta cxeiopla familiarum suppeditat , quorum omnia fere individua , modo alterius, rnodo utriusque sexus, pneumonorrhagiam a parentibus hcreditario accjpisiverunt. jure. (30) Vichmabn in Moder’s Journ. 2. B. \ Si. p. 33. (31) Borsieri I. c. (32) P II. Vol I. Sect. I. Cap. II. §. X. 9. Sect. II. Cap. XXVII. §. CXXXVI. 3. (33) Van Stichel in Aclcs de la socicle de medecine de Bruxelles. T. I. P. /. p 79. (34) Sic docent tubercula pulmonum, comniunissima pneu- monorrhagiac caussa. Cf. C. X. § XLIX. N. 4* (35) Hiuc Hippocrates scripsit: « Adolescenlibus autem sun- scxus masculinus (36), vita sedentaria, quam ducunt scribae ( >7), texlores , el sutores (38), praeserlirn subitanea ex vita agiliori in otiosam transnmtatio (3g) , tempus vernale (4©) , con- siitutio annua (4i), ve^ epidemics (42 ? saepe guiriis spuitiones , tabes, febres acutae , morbus comitialis, et alii , sed praecipue ante clicti». Aph. 29 Sect. Ill, De Meza haemoptysin apitd vulgi infantes copiose obser- vari refert ( Abh. f pr. Aerzte i5 B p. 2481 ), ego tamen hoc observare non potui , nisi de sputo cruento in co- queluche agatur. (36) Garenus (lib. IV. de locis affectis G. 5), StrAmpitSt (1. c. §. 10), et Gortz (1. c. §. 7 ) coutendunt, sexum femineum prae alio haemoptysi subjici ; at vero ego cum Cokrikgio (1. c. §. i5) dico : « quod viri ad sanguinis sputum proniores sunt, quam feminae , nisi quando rnen- struorum fluxus in his supprimitur». (37) Pneumonorrhagiuc milii saepissiine obvetternnt inter cancellarios, et studiosos, praesei'lim iis in universitali- bus, ubi Professoces discipulorum maniluis nec proprimn , nec alienum librum cleraeritarein tradunt ; quamobrem ado. lescentes totas praclectiones scribere coguniur. (38) Store ratio medendi. P. ill. p. u. (3g) Forestus lib. XVT. obs. 20. (4o) Idem lib. XVI. obs. 11. C. 22. (40 « Autumno practerea, quando tempestas regnat inaequa- lis, maxima teinporis, et frigons cst vicissitudo , tunc non modo frequentiores esse solent drflnxioncs catarrhales, sed tnaxime etiam subindc sanguinis fluxiones immodicae variac, atquc etiam in rlispositis ilia, quae fit per pul- repentinae atmosphaerae, e frigidiori , et sicciori in tepidam, et humidam mutalioni adscriben- da (43). Caussae excitonles. 2. Excitant pneumonorrhagias violentiae ex- ternae, e. c. thoracis vulnus ( 44 ) > contusio (45), compressio (46), dorsi percussio (47), nisus varii (48) , maxime in oneribus elevandis (49), et portandis (5o); item sub partu (5i), epidemicae ratio redditur in Breslauer Samml. 1924- 2- p. i43. Gfr. et Stoll Rat. med. T. III. p. i3. Et Vilnae a. 1819 mense januario sputum sanguinis , nisi ad inorbos epidemicos , saltern ad catastaticos spectabat. (42) In Surinam endemica esse refertur pneumouorrbagiaj t. Schweller de tnorbis Surinamensiuin. (43) Behrens in Eph. N. G. Cent. 5. et 6. obs. g3. (44) Gfr. tractatus chirurgiae , et Clander, sputum sanguinis largum, et frequens ob pulmones globulo oiim transfossos. Mi sc. Acad. N. £>. Dec. II. p. 36g. (45) Exempla memorabilia apud Forestom LXVI obs. i5. Plater obs. L. III. p. 785. Riedlin Cent. III. obs. 41- Lin. Med. 1696. p. 25o. Gabelhover Gent IV. p. 41- Grunling Cent. VII. obs. 48 Stoll Rat. med. P. III. p. i5. leguutur. (46) Plater obs. L. III. p. 780. ^47) HEiSTzi\ff/ahrnehmungen.i.B. N. 55o. Gilibkrt Advers. pract. pr. p. 297. (48) Cael. Adrelianos p. 3S9. IIasenoehrl 1. c. p. g5. Banc in act. R. soc. med. Havn. Vol. IH. p. i3i. (4g) Propria obseryatio , quacum ilia Coicuwitzii conferatut infra (68). vomilu (^2), tussi (53), risu (54), cursus velox (55), venario (56), equilatio (5^), alia- qtie exercitia equestria (58), salius (5g), agi- tatio brachiorum (6o) , tibiarum , ant tubarum inflatio (6i), cantus (62), clamor (63), (50) Lektjlios Misc. I. p. 66. Vindobonac plurinias famulas, ligna ex cella ad superiores domi contignaliones portantes, sanguinem spuere vidi. Vidit Pater metis , antequam su- burbium inhabitaret, in propria famula,cui cum dixisset: tarn grave opus aliae imponam; ilia simpliciter aeque ac heroice, quid dum ? respondit, tunc alia spuet! (51) Hippocrates ubi describit roorboa mulierum, quae civi- vitatem ad septentrionem sitam incolunt, postquam dixit, ill as difficulter parere, sed rarius abortiri, addit: «Tabes etiam a partu frequentes contingunt, prae violentia euim rupdones, et vulsuras habent ». De aere , locis , et aqu. N. 22. Charter T. VI. p. 192. (52) Deckers exercit. pract. circa medendi methodum. (53) Forestus L. XVI. obs. 12. (54) Zacctcs Lositanus Prax. hist. L. VIII. obs. 22. (55) Sic quondam cursores; hodiedum milites pedestres, vei nalores, et tirailleurs dicti. Ex ludo palmario haemoptysis orta cst apud Ballokium , Op T. III. p- 355, (56) Frise diss. Juvenis ex venatione in sputum sanguinis dclapsi casum exhibens. Regiom. 1664. (57) Riedein Millenarius. N. 38o. (58) Voltigiren, Ringen , Fechten , Tanzen. (5g) Pahi. de Sorb ait Med. pr. Tract. I. C. 4^. (60) Pezold Obs. med. chir. N. 23. (61) Quot non exempla in praxi rnea numcro! (62) « Gbitrv , au sortir d'un concert, oil il avail eh ante sermo.einaiio proiracta (64); corpora peregrin,i pulmonibus illapsa (65) , e. c. pmamen nncum (66), clavi (67) ; nlmosphacra pulvcrulenta , in qua vivnnt capillorum crispatores , molilores, testores , illi qui frumen turn verlunt , polissi- muiii veio lapicidae (68) ; pulvis raclicis ce- un air tres-haut dr Garuppi , vomit (crachat) le sang*. Magaz. Encyclrp. 181/J. Similia in pl.irimis cantatricibus tbeatralihus accidisse vidi. Idem in monaebis diu noctuque psahnos, voce modo altissima , modo profundissima cantan- tibus. (63) Caelius Aurelianos p. 389. Paulus Aegis. L. HI. G. 3i. Pulchre Garencs inter caussas spnti sanguinis aclducit quoque: «ubi non praemissa pulmonis per praeccdentes cxclaniationes lenitione, violmter clamare conantur ». (De loc. affect. L. IV. C. 8.). (64) Hinc lectores , cantores, concionatores , praecones pu- blici , rabulae forenses, plionasei , frivolarii, mercatores , vigiliarum praefocti (a vocifcralione nimia post pra'elimn dirnpisse pulmoncm AnLigonum legitur apiul Polyb. II. List. ). (65) Plura exempli de baemoptysi a peregrinis in tracheam \ illapsis corporibus poslcritati rcliquerunt Boset med. sept. L. I. Sect. 3. p. 331. Starpabt van der Wiel Obs. rar. Cent. I. Obs. *23. (66) Ephem. N. Cur. Dec. I. Ah. 3 Obs. 228. Bonetus med. septentr. 1 c. (67) Morton pblhisiol. C. 6. Art. 4- ( Ires clavi inter ca- chinnandum in pulmones immissi immanent produxernnt • haemoptoiln ). (6S) CoscnvviY diss. spado luppocralicus lapicidaruro Sec- bergensium hncmopfysin ct phthisin praecedens. Hal. 1721. pliaelidis ipecacuanhae nat.bus attrartns (69), vapores acidi sulphurici (70) , acidi muriauci oxygenaii (7 t) , ammoniae (72), fumi nicotia- nae inspirati (73) , ihennae (7.4) , polissimum aquae niiaerales gaz acido carbonico abundan- Interea auctor poLius de statu aneurysmatico , et varicoso vasorum pulmonis, a nisu , sub pondcrum gestatione , et elevatione (dum scilicet malleis ferrcis motu repctilo la- pides tjudunt) orto , quain dc atmosphaera pulvere inqui- nata loquitur. (6y) Homberg, observation sur V ipecacuanha , qui, quand iL est respire par le nei , cause des crachernens de sang, et des grands maux dc tele. v. Mem. de Paris 1704 hist. p. 23. edit Oct. a. 1704 hist. p. 28. (70) « P ai vu autrefois en frequentant V hospice de Vaugi- rard, plusieurs ouvriers, occupes a la fabrication de P acide sulphurique dans la manufacture de javellc , eprou- ver des hemoptysies tres-frequentes, et fair par tomber dans une nhtlusie pulmonaire des plus caracterisees». P1 sei. nosographie philosophique T. 2. p. 465. 2. edit. (7.) Cap. V1II.§ XXIIl. 2. (72) Eph. N. C. Dec. II. An. 10. Obs. 120. A spiritu salis ammoniaci anisato adversus tussim exbibilo non sexnel ex.- citatam fuisse haemoptysin obseivavit Riviros V. ejusdem diss. de haemopiysi tj. 27. (73) Wedel in diss. cit. (74) Frequenter balneorura, ct thermarum usus pro caussa haemoptyseos declarator al> Art. Altomar in arte mcdica p. 34o. Ex abusu thermarum hqrrendain hacxnoptoen an- wotarit WitLis Pliarin. rat. P. I. p. SG. 20 DE PNEUMONORItllAGIA. tos (7^)5 item medicamenia calida (76); aer rarefactus in montibus allissimis (77) 7 ipse co- natus haec loca ascendendi (78) ; fVigus (79), ulcerum exsiccatio (80) ^ suppressio sudoris pe- (75) Journal der Erjindungen. i. St p. 134. (76) Guarinonius (consil. aro ab haustu calido decocti ]ieni guajaci ) Confirmatur hiuc Hippocratis observatio : « ca- lidum enim, qualecuraque fncrit, sanguinem fluere facit». Aph. 16. Sect 5. (77) Humboldt in Voigt Magazin 5. B. N. Percival philosophical Essays. Vol. I. p. 263. w Borserius ascensum scalaruin , et locornm acclivium , inter cnussas haemoptyseos recenset (1. c. §. 27), unde cavendum, ne rarefactioni aeris tribuamus, quod ascensui tribueridum foret. (79) Dixit Hippocrates: «frigidum valde vcnas frangit, et tussim citat, ut nix, et glacies ». Ep. text. 14. Charter. T. IX p. 44^- Et Sect. V. Aph. 24 p. 209. Subitum , et vehernens frigus Trallianus (lib. VII. C. I. p. 286) inter eaussas haemoptoes retulit, uti et Galenus (de loc. alP-ct. C. 11 ), qui propterea nionuit, frigus quidem per se non facere rupturaui. Sane requiritur ad hoc transitus ex fri- gore in calorem , ut saepius in Lithuania observavi. Sic potus aquae frigidac acstuantc corpore frequens haemoptoe6 caussa est Lcgitur apud Plutarch. , Acis, etCLEOM. T. I. p. 811: Cleomenes agmine raptim acto , et aqua intempe- stive hausta, sanguinis copiam rcjccit, et vox ei intcr- clusa est ». (80) DETHARniNG diss. inorbi corrupti species , i. e. haemo- ptysis ex infausta consolidutionc ulcerum. Rostoch. 17 »:>. dnm (81) , fonticulorum (82), lierpetis (83); haemorrhoidum (84), menstruorum (85), lo- chiorum (86) ; interinissio venae seciionis habi- tualis (87); ampiHatio merobri majoris (88), graviditas (89), lactaiio (90), plethora (91), ( 81) Schmidtmakk , Anleiturig zur Griindung einer vollkommen Medicinal- Verfassung. i Th. p. 16. (82) Becker obi. App. ad tract, de morte submersorum N. 3. (83) Carrere p. 85. (8^) Hertin diss. baemorrhoides in pectorc , seu de praeter- naturali , ac lethali fluxus haemorrboidalis suppress! ad pectus translatione Obs. anat. patbol. Altenb. 1716. Stoll rat. med. T. III. p. i5. Ultra quinquaginta hujus generic proprias observationes nuraero. (85) Lddwig diss. de baemoptysi inprimis catamoenial i. Helrast. 1796. Cfr. P. IV Vol. II. Caput de roenisebesi. Inter pln- rimas baerooptyses catamoeniales nulla tam memorabilia mihi obveoit, quam ilia , cujus historia a Patre meo in Epitome sua (1. c. p. 171) narrator. (80) Lentilius Eteodrom. p. 537. Nunquam ex bac caussa haemoptysin observavi. (87) Eph. N. Cur. Dec. 3. An, 5, el 6. obs. a5. Pezold obs med. cbir. N. 28. (88) Diet, des sciences medicales. I. c. p. 3o4- (89) Feminas duas, quae sputum sanguinis pro indicio gra- viditatis habebant, novi. (go) « Memini uxoris, quae lactationis propriorum filiorum tempore , mammis copioso lacte turgescentibus , numqtiarn non baemoptysi corripitur». Ruechler diss cit. p. 9. Ex lactatione protract* pluries baemoptysin ipse observavi. (91) Stoll I. e. potus liqnorum fermeniatorum ( 92 ) , opium (g3), mel (g4), asparagi (g5), mercurius (g6), venus (97), ^audium (98), moeror (99), ter- (9'?.) Una ex communissimis caussis in regionibus seplentrio- nalibus. (92) Chesnac L. 2. C. 5 obs. 2 (Nunquam vidcre contigit). (9/j) Anno 1819 jurisconsultum phthisicum curavi , qui , * quoties mel comcdebat, haemoptoen experiebalur. Idem si roel in pharmacis reconditum erat(e. g. in ptisana ) con- tingebat. (90) Quarin animadycrsiones p. 6G. (96) Quarin 1. c. p. 54 (Ninvis verum, relate ad sublimatum corrosivuro ). (97) Caeeii Aureeiani ista observatio quotidiana confirraatur praxi Cfr. GieiBert op. c. p. 3oi. « Venerem praecocem, ant nimiain, inprimis onaniam, pulmonibns baud parum insidiari , multorum , qui bac ex caussa nimis exhausti sanguinem sputarunt , funera conGrmant. Feminae nobis exempluro oblatum est, quae , licet corpore hucusque firmo ac bene nutvito dotata , quoties laraen veneri aestivis sub caloribus paulo ardentius inservit, toties cruorem illico e pulmonibns eructatw. J. P. Frank I. c. p, 178. In schedis euis posthuinis sic lego : « die 4 mens.. jul- 1801 femina 34 circitcr annorum me consuluit, Berolinensis, a juvcntulc sensibilissima , et nunc affectibus hystevicis subjects , unius filii mater. Ilacc ab octo annisdilccto marito juncla , cum eodem eoitum nunquam exercuit, quin sanguinis tantillum sub tussi reddiderit. Die r raensis januarii 1806 consilium meurn petitum pro inuliere pbthisica, a tribus jam annis ilia hoc morbo laborans, saepius sanguiucin ror (100), zelotypia (i), ira (2), vermes (3), excreavit ; scd jam a decern annis, toties ac venerem exer- cuit, semper aliquam sanguinis portionem e pulmonibus rejecit. Plures, quas non adnotavi, feminas idem a coitu sputum cruentum expertas esse percepi *. Simile exemplum Platerps (obs. lib. 111. p. 7.58) narrat. (98) Gorter de perspiratiouo insensibili p. 5i5. A. i8i5 fe- . mina illustris prope Stonim babitans, sebaud duduro, dum illi minciatum fuit, restaurationem regui lotius Polonici imminere, ex surnmo inde gaudio , conspicuam haemoplysin perpessam esse, mihi retulit. (99) Schenk, lib. If. obs. 77. Qoarin 1. c. p. 54- Graven) pnen- monorrhagiam ex bac caussa in duce militum Polouico observavi. Fcmina , dc qua supra §. XXXVIII. N. 1. pneu- i monorrhagiam maxime a moerore, rerum domesticarum culpa, experto , repetebat. Germani adagium habent, ub negotia male incedunt: « Es mochte einer Blut speyen ». (100) Polis de haemoptysi, et consequente phthisi ex ter- ror* contractis. v. Misc. Ac. N. C. Dec. 11. An. 4 obs. (1) Ex hac caussa terribilem pnemnonorrhagiam in ancilla formosissima phthisi tuberculosa laborunte , a. 1815 versus fiuem vergente, observavi. (2) Higmorus disquis. anal p 172 Tissot oeuvres T. XI p. 353. Edit. Lausnn. 1781. « Omnium maximum haemo- I ptoiios periculuin est, si summa ira excandcscens homo vo- ciferatur». Swietbn Comment. §. 1198. Sic de Sulla le- gitur, quod animi concitatioue nimia , atque inmioderato vocis impetu ^convulso pcctorc , spiritum cruore ac minis rnixtum evoraucrit (Valer Maxim. L. IX. C. 3'.'. (3) Ramset in medico-cfiir. Trans, publ by the medic, and. chirurgical Sue. of Load. Tul. IX. P. 11. 18x8. dysenteria (4)> somnus (5), eleciricitas (6), el galvanismus (7). Crtussa proximo.. 3. Si considcremus fabricam pulmonum spon- giosam, ac laxam, vicinitatern illorum cum cor- de , — arterias breves , magnas , verias baud tantae diametri (8) , quas babent, — facilita- lem , qua in experimentis analomicis ex arteria pulrnonali liquor in vesicularem pulmonis sub- \ (4) Franzjtts diss. de aegro haemoptoico ex dysenteria labo- rante. Ultr. 1704. (5) An. 1819 mense april. vir coxartbrocacc et haemorrhoi- dibus laborans in clinico mco decunibebat. Cum dolores cruris noctem insomnem reddidissent , suasi, ut ilinm ioiddo pomeridiano compensaret. Nequeo , inquit aegrotus ; nam quoties somno pomeridiano indulgeo, sanguinein spulo. Credidi primum cruorem ex ore venire, sed institulo re- petitis vicibus experimento , de fonte eruoris pulmonalis certus redditus sum. Casura quodammodo similem apud Beked. Sylvaticum (Cons. 34 Cent. II.) invcni, ubi ae- ger nunquain exspuit sanguincm alio tempore, nisi statim e somno, tam dinrno, quam nocturno. (6) A user l. Abhancll f pr. Aerzte. 11. B. p. 72. (7) « In comitissa Vindobonensi pneuraonorrhagiam obser- vavi , quod ob snrditatem galranicae operationi se sub- misisset». Ex scbedis Patris mei. £8) «In pulmone , unico cxemplo , venarum lumen, quam sodalium arteriarum, minus estv. Hau.f.r Elen, physiol. T. II. p. 167. stantiam , et in asperam arteriam exlialat (9); qua vicissim bronchio injecta aqua, ichthyocolla, in arteriam pulmonalem sibi viam aperiunt (10), vel qua liquores tracheae impulsi in venatn pulmonalem descendunt, aut huic ipsi injecti in asperam arteriam, et vesiculas feruntur (11), et violentias omnis generis, quibus organum respirationis patet, et consensum, quern illud, potissiinum per nervos pneumo-gastricos , cum cerebro, et visceribus abdominalibus alit; — si baec , inquam , consideremus , non mirabimur, nullibi locorum , naribus quodammodo except is, tain frequens , lam arduum , quam ad pultno- nes , profluvium cruoris occurrere. Occurrit au~ tern tale profluvium , ut pathologorum sermone utamur , per vasorum vel rupturam ( pv^ig, rhe- xis, Six'cpecig, diaeresis ); vel erosionem (Siafipoi- etg , diabrosis ), vel dilatationem ( clvoc.<jt6, (9) «Etinm facilius ex art.eria pulmonaii liquov exhalat in vesicularem pulmonis fabricam et in asperam arteriam ». Haller 1. c. p. i65. (10) « Vicissim etiam ex broncho in arteriam pulmonalem aqua injecta et ichthyocolla , in meis experimcntis viam invcnit, tamen minus facilem ». Haller 1. c. (u) «Etiam per experiments constat, liquores asperae ar- tcriae impulsos in venam pulmonalem non difiiculter lo- cum sibi aperire^ vicissim cx vena pulmonaii impulsus liquor in asperam arteriam, ct bronchia, ct vesiculas viam invenitn. Idem, ill. anamastomosis), vel secretionem morbosam (12), vel spas mum; quibus ansam porrigunt aneurysmata, varices, ulcera , obstaeuia meeha- nica, debiliias (13) , inflammatio , systemalis nervosi perversa seniiendi facnltas, forte, et ipdus sanguinis conditio rnorbosa (i4)- §. XL. ~ DIAGNOSIS. . . - " v * J t * Facilis confusio. i. Quamvis sanguis e puhnone scaturiens id gemilitium habere soleat, quod tussis ope , et per ictus rejicitur, quod aspectum plerumque coccineum, fluidum , spiunosum (i 5), et since- (12) « Les crachemens de sang qui s' ejj'ectuent par exha- lation, na laissent commuhemeni aucune trace de leur exi- stence. Jy ai ouvert tres-souvent, dit Bichat, des sujets mortis pendant une hemori hagie du poumon,j'ai examine les surfaces broach iqties , et jamais La moindre trace d' e- rosion on de rupture ne rn' a para sensible, malgrc la precaution que j' ai prise de lever exaclenient cctle surface el dela laissermacerer et de l' examiner memo a la loupe». Diet, des sc. mid. 1. c. p. 319. (13) Horn Neues archiv. 2. B. p. 235. (14) Stoll rat. medendi P. III. p. i5. (15) Jam Hippocrates (in Coac. Praenot.) observavit, illos, qui sanguinem spuniosum vomunl, vomcre ex pulmonibus^ cerum exhibeat, quod peeuliaribus symptorna- libus prodromis annunciari soieat, quodque caus- sa pectori infensa ilium "eliciat; attamen pnru- monorrhagia ( morbus modo Simulatus-, modo dissimulates, modo occnltus) confundi posset cum epistaxi , pneumonia, laryngon hugia , tracheorrhagia, stomatorrhagia, et haemate- mesi. Pneumonorrhagia simulate, et dissimulate. 2. Pneumonorrbagiam simulatam vidimus ab aegrotis, scopo moram in nosocomio procra- stinandi: suctionis , vel acus ope , sanguinem e idnmvis elicilum sub tussi consulto exci- n n lata rejiciebant. Dissimulant pneurnonorrha- giam (sanguini longe alium,quam pulmonum, fonlem assignando) aegrorum ii , qui perieu- lum , in quo versantur, sibi ipsis faieri nolunt, hincque sese, et medicum decipiunt (16). (16) « Les malades ctanl genera lenient persuades que I'he- \ moptysie est une maladic dangereuse , eloignent Louie idee d'une scmblable affection , s'en imposent quelquefois a ettx-memes, et trompcnt le mcdecin , qui leur donue des snius , en s'efforgant de demontrer , que le sang qu’ils crachent vienl de la bouche on du nez ll est bon d’etre en garde conlre de semblables illusions? qu’on pent feindre de croire pour le repos du m a lade, sans pour cela par- tager son crreuv ». Diet, des sc. mad. L. c. p. 3iO. P. 11. Voi. ril. 3 Pneumonorrhagici occulta, sen interna. 3. Occulta, sew interna ilia dici possel pneu- mohorrhagia , ubi cruor extus non comparet, sed vel in parenchyma pulmonis (17), vel in saccos pleurae effunditur. Tales haemorrhagiae occurrunt in peripneumoniis (18), praesertirn traumaticis, in aneurysmate aortae (t9), exul- ceratione arteriae pulmonalis (20) , in ruptura venae azygos (21), in phthisi (22), scorbuto (23), et per meiastasin (24), ne dicamus de vulneribus (25), et cornusionibus (26) thoracis. (17) Voeatur incongruc apoplexia pulmonis a Laennbc ( de Vauscultation mediate). Sane duclum Dolaecs, apoplexiae pulmonalis nomine usus erat ad sanguinis iritra vasa pul- monalia coagulationem, ac stasin designandam.V. Diss. de catarrho suffocativo, auctore Fr. T. Bruno. Aitdorf 1690. 5. XV. (18) §. XXXV. N. g. Morgagni op. c. Epist. XX. Aid. 17. (19) Morgagni op. c Epis. XXI. 5- 47- Epist.. XVII.'Epist. XXVI. art. i3. PJura hujusmet exempla mihi obyencrunt. (20) § XXXVIII N. 2. (21) Monfrkdi v. Morgagni Epist. XXVI. §• 29. (22.) Cap X. §. LII. N. 4. (a3) J P. Frank. J c. p. 166. Lind v. Scharbock p. 5oa. (24) In juvene , eui tumor inflammatorius testicuii celeritcr subsederat. v. J P. Frank I. c. (2.5) Morgagni op. c. Epist. LTII. Art. 3. Epist. LIV. Art. 10. (a6)' Idem Epist. LII. art. 34- Elj»ist. L111. art. 5. Plencu Acta et obs. mod. Prag. 1783. Vo!. I. Interdum fons haemorrhagiae sacci pleurae de- tegi uecpiit (27). Distinclio nb epislaxi. 4. Confusio pneumonorrhagiae cum epistaxi locum habere posset, si cruor vi e pulmoni- bus ejectus per narium ostia prosiliret (28), aut si ille e vasis narium pullulans per choa- nas ad fauces imas deplueret (29) , tussim ex- citaret, el instar sputi rejiceretur. Aelas aegroti, caussae, etpraesertim symptomata prodroma ab crrore in diagnosi tuentur. \ Distinclio a pneumonia. 5. Pneumonias muliis spuiis cruentis insi- gnitas cum pneumonorrhagia confundi posse, monuimiis (3o). Confusio hujusmodi terribilis foret pro medicis, qui pneumonorrbagias , quot quot sunt, remediis adstringentibus aggrediun- tur; secus autem pro nobis, utpote qui affi- nilatis (31) inflammationurn cum plurimis hae- (’27) Morgaciu Epist. XVII. Art. 17. (28) A XXXVIIi. N 1. * (29) P. II. Vol. I. Sect. 2. Cap. XXVII. §. CXXXII. N. x. (30) Cap. VIII §. XXXIV. N 11. (31) Jam Stoll docnerut , liaemoptysin habitualem indicare latcntem , ct chronioam inflammationcm pulmonum. Rat. mcd. P. I p. 20/,. P. III. p. 13. P. VII. p. 9. morrhagiis memores, ulramque morborum for- niam baud raro eadem prorsus methodo, anti- pblogislica scilicet, curamus. Interea si signa inflammationis obscura , et ambigua sint, et contra sanguis e pulmonibus ruens omnium oculos ferial, polius pneumonorrhagiae, quam pneumoniae praesenliam proclamandam esse censemus. Dislinctio a laryngorrhngia , el Iracheorrhngia. 6. Larjngorrhagiae , et tracheorrhagiae (3?-) praesentia potius, quam ilia pneumonor- rbagiae admiltilur , si cruoris rejectioni ardor, et titiiialio non ad pectus, sed ad laryngem , aut tracheam praecedat (33), si ipse aeger anie- raorem juguli partem, ul sedern mali designet (34) , — si lussis vix, aut ne vix quidem ads it (3a) Gap. IV. §. XV. N. i. (33) Practerea pruritus , et calor aliquis in trachea ipsa per- cipitur , et quodammodo sursum asccndere videtur, unle- quarn iu ore sanguis se prodat. Borsieri Vol. IV. §. 23. Jam Salmotii ( Cent. III. Ohs. 4^- ) exemplum nurrat , ubi haemnptoicus triduo ante recursum paroxysmi in aspcra arleria semper persensit titillationem. (34) « Multos ccrte , qui modicum cruoreni , sub tussi non magna , per laryngem reddebaut, ardorem fixum , litilla- tioncm, aut sensum laesionis ad asperam arteriam accusare, locumque , unde sanguis scaturiel t ad islam indie arc au- divimus ». J. P. Framc 1. c. p. 174. (35) , aut sonum crnupalem edat, — si cruor sine impetu ad cavum oris perveniat (36), sique pectus a repetitis licet haemorrhagiis pad non videatur. Distiriclio pneumonorrhagiae ex vasis bronchiorum, el ex ill is puhnonum. 7. Placuit egregio de haemoptoe scriptori (37) non solum ilium morbum a tracheorrhagia distinguere, sed eliam differentiam inter ipsam pneumonorrhagiam , quatetius scilicet sanguis aut ex vasis bronchiorum , aut ex illis arlerio- sis, et venosis puhnonum, aut ex parenchymate (35) « Levi tussicula , exiguo motti extruditur sanguis e la- ryngis et asperae arteriae vascuJis ». Borsieri 1. c. (36) « Sunt adeo , qui sanguinis portioncm , quin violcntae exspirationis, ac venientis a tergo undae majoris per im- petum pellcrelur, sine tussi manifesta evacuent : ac saepe nobis visum est, ac si strata tracheae musculariu, carti- lagineis licet circellis , majore ex parte, circumscripta, sanguinein propriis e vasis modice, ac majore sine impetu stillantem , ex annulo , limbo inferiori ad interna retracto, superiorem in annulum elevare , ac sensim laryngi obdu- cerc Valerent. Ipsius certe oesophagi fibfae musculares cum cibis subliquidis ruminaiitc in homine id praestant/ et qui tracbeam , proprias per fibras non modo arctari , sed et brevius in spatium rcduci intcllexcrit; is motuin a nobis indicatum, ac retrogradum , quajn ipsa experientia conlir- mat , vix in dubium vocarit ». J. P, Frank 1. c. pullulat. En propria illius verba: cc Ouodsi ex vasts bronchialibus laesis sanguinis sputum orialur , gravior , et molestior aegrum lussis di- vexat, et per os rejectus sanguis mulla turget spuma propter aereni in bronchiis undulantem admixtum. Multo etiam calidior in aclu excre- tionis sentitur sanguis ex bronchialibus quam ex reliquis vasis sanguiferis apertis erumpens , quoniam illorum trnncus ex cordis thalamo si- nistro sanguinem fervidiorem recipit. Adsunt dolores circa pulmonum regionem maxime gra- vativi, partini ab unitate partium sensilium vi disjuncta oriundi. Sanguis vomitu potius, quam tussi per os redditur; tanta enim copia ef- fluit propter vasa sanguifera majora aperta. Si sanguis rejectus colore coccineo tinctus conspi- ciatur , signum est venae pulmonalis apertae ; sin atro-purpureo, arteriae pulmonalis, secus ac in reliquis rnachinae nostrae vitalis ductibns venosis, et arleriosis evenit. Deniquc ex vesi- culari pulmonum substantia haemoptysin pro- ductam significant dolor pectoris profundior aegrum tenens propter disrupiain texturam ve- sicularmn membraneo - nervosarum : tussis mo- lestissima saepius repetita , quae tandem exantlat sanguinem evasalum parva quantitate, et to- tum spumosum propter admixtionem aeris in cellulis membrancis commoranlis ». — Quam- vis arteriae broncliiorum respectu anatomico omnino ab iilis parenchymatis pulmonis distin- guendae sint (38), et quamvis divisio peri- pnciunoniarum iu bronchitidem, et pnenraoniam (3q) nos ad similem ctistinciionem relate ad pneumonorrhagiam proclives reddat; nihilomi- nu.s illi baud plane subscribimus, utpote timen- tes , tradita signa potius a priori, quarn ab ex- pericntia (comparando scilicet symptomata cum autopsia cadaverum) desumpla esse. hum pneumonorrhagia ab haemoploe distinguencla sit. 8. Gum pneumonorrhagia indicet Jldxum cruoris epulmonibus, cumque vero saepe cruor e pulmone non Jluat, sed polius spueturvo- cabulum haemoptoes ( aut rectius pneumo-hae- moptoes) utpoie sputum sanguinis e pulmoni- bus scalurieniis designans, illi pneumonorrha- giae anteponi posset. Divisio pneumonorrhagiae. 9. Divisionem pneumonorrhagiae in sjmpto- maticam, et primariam, utpote communi con- (38) Arteriae bronchiales cnim cx rnamrnaria interna aut ex intcrcostali prima,etex aorta oriuntur, artcria autem pul- monaiis ex vcntriculo dextro cordis. sensn receptam ei nos retinemus. Caeleruur fateamnr oportet, re prope per^pecta pneumo- norrhagias , quolquot fere sunt, aliornm mor- borum plus minus reconditoruin syinptomata sistere. Pneumonorrhngioe sympfomala morhorum acutorum. io. Morbi acuti pneumonorrhagiam pro symplomate agnoscentes suni febres 'intermit- tentes (4°)? et cutarrhales (40^ pestis (42) ? (4o) P. I. Vol. I. C. II XXIV. 2 Periodic3e pneumo- liorrhagiae exempla coilegit Casimir Medicos Gesch period. Kraukh. , ct habentur in Commerc. lit x734 p 322, iu Schroederi obs. mod. fasc I. p 90 , et in Act. Edinb. Vol. 3. etc. Interea non spondco casus hie allatos revera ad legitimas febres intermittentes p rtinuisse, ad quam certe* non quaevis pneumonorrhagia, ob id , quod periodice recurrit, spectat. Cavcndum quoque , ne febris bectica , quae pneumonorrhagiam phthisicorum comitatur, ob id quod veluti per paroxysmos invadit, pro intermiUcnte ha- beatur. (40 P. 1. Vol. I. Cap. I. § LXV. N. 3. (40 Galli Fascic. de peste , peripneumonia pestilentiali , cum sputo sanguinis. Brix. i565 Paracelsus Tr. II de peslil. C. 1. de curat. Lego iu Hist, de la fiussie par P. Ch. Levesque T. 2. p. 216 Nona. edit, a La peste qui ravage a la jRussie Pan i352 avail pour premier symplome un crachement de sang } et le troisieme jour amenoit or- dinairement la mart». variolae (43), pneumonia (^44) ? aique car- ditis. \ Pneurnonorrhngine syrnplornala morborum chronicorum. 11. Ad morbos clironicos eodem sympto- mate insignitos spectant phthisis pulmonalis (45), hydrothorax , ascites (46), coqiielu- che , vitia plut'ima cordis y et vasorutn ma- jor uni. Pneumonnrrhagiae primarine. 12. Pneumonorrhagiis primariis adnumera- mus traumatica s, inflummatorias, rheumaticas, gastricus , s/tasmodicas, arthriticas , scorbu- tica s, et alonicas. (^3) Haemoptysis variolosa Sauvagesii « Hoc sputum san~ guinis , inquit Salvages ( Nosolog. method. T. HI P. 2. edit. Amstelod 1763. p 27), ante eruptionem saltern ple- nariam pustularurn in variola confluente iis accidit, quorom janguis nimis crudus est , et vinosis liquoribus excalefa- ctus : mortem autem certam praenunciat ». (44) Cap VIII $. XXIV. N. II. (:j5) Haemoptysis phthisica Sauvagesii a tuberculo, vomica, a calcuiis. (46) Haemoptysis ascilica Sauvag. ( 1. c. ) Spec. 8. « Hy- dropici raro moriuntur, quin per aliquod tempos tussi identidem crumta defatigati fucriat, quae haemoptysis mortis est prodronius ». 1 Paeuni onorrhagia Iraumalica. 13. Pneumonorrhagia traumatica (4y) com- prehendit (a) Pn. a vulnere pulmonum (48). Expuilur ubertim sanguis, simulque ex vul- nere turn cruor, turn aer, cum sybilo emitti- tur. Gomitanlur earn symptomata peripneumo- niae (49)? unde dolores, tussis dolorifica, suf- focatio; sed cruor copiosus. (b) Pn. a per- cusso pectore (5o). (c) Pn. a corporibus ex- tranets in pulmones illapsis. Oriuntur tunc tussis ferocissima, haemoptysis immanis, et do- lor pectoris. Et (t/) a rebus pulmones chemice laeclentibus. Urget tussis brevis, sputo conti- nno cruento insignita , cum dolore pectoris lancinanie. Pneiunon orrhogict inflarnmaloria . 14- Pneumonorrhagia injlammatoria com- plectitur (a) Pn. accidentalem (5i). Adgredi- lur adolescentes , rnaxime illos , qui prius epi- staxi obnoxii erant. Ansam porrigunt errores gymnastici, et diaetae. Origo morbi in statu in- (47) Sauvages ( 1. c. p. o.Q> ) Spec. 3. (46,) Heister Chir. Lib. I. Cap. 10. §. (4c)) Cap. VIII. §. XXXII. N. i. (50) Felix Plater. Exspuitiones 637 cx casu ub alio , ex niagnis contusionibus pectoris. Plat. L. Ill Hoc morbo peri i t Tournefort, teste Sadvages 1. c. (51) Sadvages (1. c. p. 24 ) Species I. flammatorio arleriosi systematis pulmonum quae- renda videtur. Antecedunt haemorrhagiam cor- dis palpitatio, pectoris pondus, pulsus plenus, fortis, raucedo , siceitas pulmonis, tussis , et dyspnoea, quae rejecto cruore sublevatur, at- que dolor, si prius adfuerat, mitescit simul cum oppressione pectoris. Succedit debilitas, ac terror a cruoris adspectu. (b) Pn. catamoenia- lem (52). Ilia est, quae catamoeniis ante ter- minum consuetum supervenit, singulisque men- sibus moderata dosi eorum vices supplet, haud raro cum sanitatis integritate. Oriri videtur ex caussis regulari menstruationi obstantibus (53) , et labefactatione praevia pulmonum. (c) Pneum. haemorrhoidalem. Est ilia effeetus plethorae venosae, concurrente verisimiliter peculiar! aflfe- ctione venae azygae (54)? saepeque statu vari- coso venarum pulmonis (55). Morbus saepe (5a) Salvages (1 e. p. 37) Spoc. \ Passio baemoptoica pe- riodica a menstruis suppressis. Platekt. (53) P. IV. Vol. II. Cap. de menischesi. (54) Cfr. Cap. IV. §. XVIII. N. 6 Et R ivini Diss. cit. §. 19. (55) Hippockates istum niorbum dcsigiaasse videtur dicens : « Si in pnlinone varix Gat, tussis sicca corripit, ct rigor, «t fcbris quidem in principio morbi valdc veilcmenter: babet cliain erecta cervice spiratio, et dolor in capite consistit , et in pectus, et in pedes. Et supercilia impcn- dcre vidcntur, et tumor in faciem descendit, et in pectus, et in pedes ». De interim afl'cctibus liber. periodice omni anno , circa aequinoctialia tern- pora, in hominibus vitam sedentariam ducen- tibus, haemorrhoidalibus moliminibus, aut illo- rnm quondam fluxui subditis , praeviis abdo- minis doloribus (56), sub alvi depositione (5^) rerun it. Pulsus est saepe irregularis, intermit- tens. Rejectio* cruoris certos inter iimites leva- men affert. Pneumonorrhagia rheumcilica. 15. Pneumonorrhagia rheumatic a, seu ca- tarrhalis (58) vigente annua constitulione rheu- matica occurrit. Rbeuma, vasis sanguiferis pul- monis , et bronchiorum infensum , illi ansam porrigere videtur. Tussis hac in specie adrno- dum saeva observatur. Pneumonorrhagia gastrica. 16. Pneumonorrhagiam gastricam subdivi- dimus: (A) In pn. saburralem, biliosarn, et <verminosam ex consensu , quern pulmones cum tubo alimentario , nervi pneumo - gastrici ope, alunt, facile explicandam. Cum jam cibi, (56) Obscrvalio Stahlii v. Disp. de haemoptysi auctore a Bergen Frcf ad Viadr. 1711. p. 8. (57) Vidi , qni toties cruorem e pulmone rcjiciebant, quoties nisui ad alvum deponendam indulgebaat. (58) Sauvages ( 1. c. p. 38 ) Spec. 8. ob peculiarem idiosyncrasiam , haemoploen si- gnore possint (69); cur saburrae idem non efficerent? Indolem biliosam pneumonorrbagiae Stoll (60), et Tissot (6r) affirmant. Caveas tamen , ne ob solarn sputorum Jlavedinem ad illam concludas ; diagnosis enim potius ex an- nua constitutione, ex caussis praegressis, ex babitu aegri , ex certioribus signis gastricis, quam ex colore sputorum, instituenda est. Quae diagnoseos cautelae quoque ad pneumonorrha- giam verminoscirn extendi debent. Quamvis enim nemo observalionum Andryi (62) raemor illam negaverit; attamen cum vermes libenter in hominibus scrophulosis nidulentur, cumque scropbulosi ad baemoptysin proni sint, caven- dum , ne quod cum hoc fit, propter hoc fieri credamus. (B) In pn. hepaticam , cujus men- (59) §. XXXIX. N. 2. (60) Rah mcd. P. II. p. it5. P. VII. p. 164. (61) Tissot Oeuvres. T. XI. p. 353. (G2) De la generation ties vers « 11 rapporte Vhistoire d'un homme de trente ans , ajfecte d'un crachement de sang tres-opiniatre qui avail deja resiste a la saignee, lots q tie ce mcdecin s'upper rut r/ue le malade avait plusieurs sym- glomes qui rndiquoient la presence des vers dans le canal intestinal. Ay ant fail Vinspection d'icelles, U en trouva plusieurs, ce qui lui fit recourir mix anlliclmintiqucs dont l'administration fut suivie d'un plain succes ». Diet, des sc. mcd. I. c. p. 318. tionein jam Hippocrates (63) injecerat, vjiam- que confirmarunt Ballonijus (64), et nostra experientia. Onofp.ius (65) pneumonorrhagiae hepaticae ortum explicat, quod a viscere abdo- minis obstructo, pulmo ejusdem lateris coinpri- milur , unde pars pulmonis liberi magis dilata- tur, ac vasa rumpunlur. Existimamus potius, jecinore obstructo , arieriam hepaticam sese aegrc depiere posse, unde cxuoris cursu in (63) « Quibus bepaticis mu]turn c&t sputum cruentum sive subputridum , sive biliosum meracum , slatim perniciosum est ». Coac. praenot.: « Quicumque sanguinem spumosum spuunt, dextrum praecordium dolentcs, de liepate spuunt, et multi pereunt ». Idem, ibid. (64) « Andreae Baillio , Consulis Regii filio, annos 20 nato, magna sanguinis per os rejectio: valde de pulmonihus rac- tuitur : omni arte pulmonibus studctur; forte fortuna dum hypochondria manu blande contingur.tur, pulsus percipitur, ac vcluti palpitatio quaedam : ncc non ab bypochondriis decurrentis sanguinis , ac partes superiores aflectantis cursus percipiebatur , ac si manu sanguis duceretur: prout partes superiores petebat , horror quidaro excitabatur ; at turn oonfertim rejiciebatur e pulmonibus. Talis rejectio crat haemorrhagiae loco , quae juvenibus erat famiiiaris. Rc- 1 ictis lum praesidiis , quae pulmoni dicabant , conversum est ad hypochondria studium. Expurgata innumera colluvie, praerepta est ei rcjectionis sanguinis occasio. Quid /io- ta ndum valde est ? Epid. et Epbcm L. 1 Conslit. liye- malis A. D. i^(\ edit. Genov. Op. p. !\ , 6. v65) De uarium haemorrhagiis commentarius. p. 33. arteria coeliaca , aorta, et in ventriculo cordis sinistro perlurbato, depletio venae pnlmonalis obstaculum , cujus effeclus necessarius plethora pulmonum erit, invenire debct. Utut sit^ cn- vendum, ne in pneumonorrbagiis ob solam bvpochondrii dextri tensionem illico culpam in hepar conjiciamus ; ni enim vebementer fallimur, lensio ilia saepe obvenit, dum pulmo tuberculis referlus difficilius cruorem ex arte- ria pulinonali accipit, quo scilicet in caiu cor dextrum, cruore illo praeterraodum repletum, liberam venae cavae evacuationem non perrnittit. (C) In pn. splenicam, de qua Sauvages (66) sic auditur: u qui obstructionists, et scirrnis lienis, ac aliorum viscerum laborant., haemor- rhages variis, ac liaemoptysi obnoxii sunt, quia praepeditus in illis Jocis obstructis cruoris cir- cuitus aliorsum impetit versus loca minus resi- stentia *, in liac specie pallor occupat artus , aegri admodum debilitantur, insomnia, deliquia accedunt ». Morbos bepatis , et lienis in pneumonorrhagia hacmorrhoidali scenam quoque ludcre , ex origine, et decursu venae porta- rum , foco affectionum haemorrhoidalium, in- telligitur. Pneumonorrhagia spasmodica. 17. Si perpendarnus originem, curriculum, 43 DE PNEUMONORRH AG 14. et terminum nervornm pneurno - gastrici , et sympaihici rnagni , illorumque cum corde, va- siscjue majoribus nexum (67); non mirabimur animi pathemata aliosqne stimulos ex eerebro , colninna vertebrali, abdomine (68), et partibus genitalibus ortuin ducenies, pneumonorrhugiae ansnm praebere. Nomen tili imponimus pneu- monot rhagiae spasnio,licae, sea nerveae. Co- gnoscitnr haec species ex condilione aegrorum, utpote systemaie nervoso adtnodum excitabili praeditdrum, ex caussa morbi maxime systemati nervoso infensa, ex pul.su parvo, contricto, handque febrili,.ex urina limpida copiosa, aliis- que signis spasmodicis (69). Hortamur vero, ne pleihoram nervorum irritationem excilantem affectioni primilivae nervosae tribunt is (70); item, ne symptotnata nervea accidentalia, e ti- inore a conspectu sanguinis orta, pro indicio, ac si lotus morbus e spasmo pullularet, habeatis. Pneu mono rrhngia a rthrilica. 18. Tmperium quod diathesis arthritica in cor, et vasa san^uifera exercet, nexus illius cum (67) P. If. Vol. I. Sect. I. C. I. i III N. 27. (68) Lege ,de haemoptysi bypocbondriacorum Lppin liistor. jnorb. difllcilioruin. De baemoptysi ex spasmis Stoll. Rat. mcd P. Iff. p 20. (69) P It. Yol L Sect. II. C XIV. $. LXXII. N. 4. haemorrhoidibus, concretiones cretaceae ab hae- moptoicis rejectae (71) periodicus haemopty- seos recursus, isque variis anni temporibus alli- gatus, en facta, quae dam jus pneumonorrha- giain arthriticam statuendi. Pneumonorrhagia scorbutica. 19. Scorbutum, baemorrbagiis in genere fa- venlern , nec pnlmonibus parcere, facile intelli- gitur, mirum hinc non est, pneumonorrhagiam scorbuticam jam dudum slabilitam fuisse (72). Diagnosis illius, babita ratione signorum gene- ralium scorbuti instituilur. Et mercurii abusus hie non est praetervidendus. Interim, ne illi nimis tribuatur ; nam ipsam luem veneream in- terdum vasa sanguinea adgredi, saltern suspi- cari licet ('73). Haemoptysis a blennorrhoea ure- thrall venerea solutae exemplum refertur (74)* (71) 5. XXXVIII. N. I. (72) A Senherto , -vide Salvages ( I. c. p. 27. ) Spec. 5. « Adolcscens , ait, cujus gingivae erant molles, ulccrosae, crucntae, foetidae , dentes nigri, vacillantes etc., incidit in haemorrhagiam , qua curata , accessit haemorrhois ex intestinis , cum pulsu vegeto ; his suppressis per medica- mina , snpervenit copiosa , ct pertinax haemoptysis, quam ex 9anguinis dissolutione oriundam judicavimus », (73) An. 1819 aegrum vidi , cujus gravis pneumonorrhagia ex causa venerea vasa sanguinea pulmonis erodente profl- cisci videbatur. P. II. Vol. Vll. 4 Pncumonorrhagia olonica. 20. Neque a veritate alienum esse putamus, atoniam vasorum sanguiferorum pulmonis in- terdum haemopiyseos reditum fovere. Hujus pneumonorrhagiae atonicae , praesertim in convalescentia, inque recidivis, sine alia nota caussa contingentibus, memores esse juvabit. §. XLI. PRO G JN O S I S. Generalim. i. Pneumonorrhagia nunquam expers discri- minis est. Unde Hippocrates ait: sanguis sur- sum quidem, qualiscunque fuerit, malus (75). « Et alio loco (76) : u Qui sputis cruentis de- tinentur, ex his quidem brevi tempore pereunt; quidam vero diutius trahunt: praestat enim cor- pus corpori, aetas aeiati, et affectio affectioni, et anni tempestas tempestati, in qua aegrotant: (74) Boquis in Journal de medecine. T. 73. v. Richteb’s chir. bibl. n. B. p. 4«4- (75) Apbor. i5 Sect. VII. Hinc vcritati respondet Ovidianum illud : Ccvnis ut e molli sanguis pulmone remissus Ad Stygias certo limite ducat aquas. (76) Sect. V. p. 10. Edit. Foes. quidam enim morbos facile tolerant, quidam vero onmino tolerare nequeunt ». Porro: « Et ubi sanguinem spuere desierit, salivam mullam, liquidam exspuit, quandoque vero etiam visco- sani. Aique liaec quidem sic palitur, donee quatuordecim dies praeteriverint. Post hos vero, si non desiverit morbus, squarnmas ab arteria tussiendo avellit, quales a pustulis decedunt, et dolor incidit in pectus, et in dorsum , et in latus , et praecordia contingens velut ulcus dolet (77) )'>. Ac re quidem vera, quamvis exemplis de felici pneumonorrbagiarum exitu, a Dureto (78), Tulpio (79), Ballonio (80), Albhecto (81), Giliberto (82), etc. allalis, (77) Dc internis affectibus liber. (78) In Comm, super Coac. pracn. Hippocr. Aph. 46. (79) Lib. II C XI. Pictoris meminit ultra triginta annos sanguinem expectorantis. (80) Op. T. III. p 481. (81) Kova acta pbysico-medica nat. Cur. T. I. , obs. I. (82) «Rector, inquit, Univcrsitatis Vilnemis , astronomus egregius , quinquaginta quinque annorum , teniperamenti sicci , biliosi , saepe faciem lutcam exbibens , doloribus hcpaticis a plurimis annis obnoxius, ultra vires studiis, variisque negotiis inimersus, tribus vicibus , me pracscnte, stupendam quantitatem sanguinis evomuit post tussim va- lidam et crebcrrimam. Tali haemoptysi a plurimis annis vexatus , cessato screatu sanguinis , rcliquo anni tempore, sputa cmitlit purulenta copiosa , caeteruin macer. Ante similia ex nostra experientia deprompta addere possimus: haec tamen, si agalur d^cura radi- cali ? admodum pauca (83) sunt. Nec id mi- » eruptionem sanguinis , extrema refrigerantur, pulsus crlerior evadit , genae rubescunt , anxietas , oppressioues fatigant acgrum. Nitruni , ptisana radicis consolidae majoris suble- Vant ». (Adversaria mcd. pr. prima. p. 23q ). Atqui bunc cgo, clarissimum astronomum ( Poczobut ) adhuc Vilnae, dum octuaginta annos ageret, novi. (83) Lit medicus de exitu morborum cum cognitione caussae loqui possit , opus est, ut per viginti ad minimum annos eundem inhabitet locum. Desiderandum, ne iste spectet ad maximas urbes , ubi scilicet aegri quondam curati, rnedici adspectum dein facile aufugiunt. 111a est, qua Vilnae fruor, positio. Ultra sexaginta hie curavi hacmoptoicos, alii mor- tui, alii sanati. Bone Deus! sanati ? Sic est, iterum ite- rumque sanati, ita tamen, ut, quo scribo tempore, solum quinque istiusmodi sanatorum optima salute gaudentes supersint. Duos inter hos numero medicos. Quibus addam consanguineum meum Lbdovicom Frank medicum Impe- ratricis quondam Galliae nunc Ducis Sbrenissimae Parmae. Egregius iste vir , circa vigesimum quintum annum , ter gravem haemoptysin perpessus est. Nihilominus ab eo tem- pore Aegyptum petiit , aliaque magna aeque ac incomrnoda itinera instiluit, quin amplius vcl in primitivura , vel in alium morbum incideret. Plus dicam , anno aetatis suae sexagesimo optimd valcns matrimonium adhuc inivit. An. i8i5 die x8 mens, januarii, memorabile exemplum Judaeae mihi obvenit, quae se jam a septcmdecim annis bis ter de hebdomade haemoptysi laborare , narrabat, quin vel ununi phthiscos pulmonalis siguum in ilia animadverterp potuerim. turn, dum pulmonis siructura, et officium (84) perspicitur. Prognosis pneumonorrhagiae traumaticae. 2. Pneumonorrhagiae traumaticae progno- sis ex indole caussarunij et vi morbi pendet. Ilia saltern id boni habet, quod, supei'ato mor- bo, recidiva minus quam in haemoptysi ex caussis internis timenda sit. Pneumonorrhagia ex corporibus broncbiis illapsis, nisi haec tus- sis ope evaeuentur, pbdiisin pulmonalem certe post se trabit. Contra vaporum acriorum effe- ctus, etsi in gravi consistat haemopiysi, tran- sitorius esse solet. Prognosis pneumonorrhagiae inflammaloriac , et rheurnalicae. 3. Idem de pneumonorrhagia injlammatoria acciclentali^ et rheumatica valet, saltern dum illae mature , et rite curantur. Alias timendum est, quod caussa primurn secretionem morbo- sam sanguinis largiens, serius abscessibus, ero- sionibus, aneurysmalibus, potissimum arteriae pulmonalis, ansam porrigat. Si haemorrhagiae (84) Pulchre hinc Stahl (Diss. cit. 22) : «... pulmones enim adeo tenerae sunt structurae , ut nullum viseus dif- fici 1 ius resarciri posse eredamus: difficilioris est curae illorum laesio propter continuum , in quo pulmones sunt sonstituli f motum ». hujusmodi febre stipantur, illarurn perfecta sa- natio vix sine evacuationibus criticis cxpectan- da; de quibus, ut in pneumoniis docuimus (85), judicandum est. Maxime arridet apparitio fluxus haemorrhoidalis ex ano (86). Contra : « a san- guinis sputo, puris sputum malum (87) » ; inprimis si febricula hectica socia sit. Pneumo- norrhagia catarrhalis, quamvis salutaris, seu critica esse soleat, attamen semper pectoris debilioris sistit testimonium , unde timenda. Quod et de pneumonorrhagia haemorrhoi- dali dici debet, alias innocua , nisi forte rupta varix ulcus efformet, vel cruor in parenchyma pulmonis deponatur. Patet hinc, cruorem reje- ctum, saepius minus cruore relicto timendum esse. Quamobrem maxime ad effectum baemo- ptoes in respirationem, et sanguinis circulum respiciendum est; enimvero si haec inde libe- riores evadant, bonutn , alias malum. (85) Cap. VIII. §. XXXV. N. 6. (86) ((Verissima est observatio , inquit Gilxbert, qui infantes saepe ex naribus fundunt sanguinem; post puberlatem haemoptysi sunt obnoxii: qua superata fluxus haemorrhoi- dalis post trigesimum quintum annum stabilitur . indeque ad sencctutem sani, et vegeti vivunt ». Op. c. p. a42* (87) Hippocrates Aphor. i5. Sect. VII. Prognosis pneumonorrhagine gastricae , spasmodicae, arlhrilioae, scorbulicae , alonicae. 4- Praecepta haec prognoseos et in reliquas pneumonorrhagiae species quadrant, habita in- primis raiione constitutionis aegroti, et morbo- rum perpessorum. Prognosis pneumonorrhngiue syrnplomaticae. 5. Quolies enim structure thoracis, stirps ex qua baemoptoicus descendit , et mala , quae praecesserunt, potissinaum labes rhachitiea , et scrophulosa tuberculorum pulmonum inprimis exulceratorum movent suspicionem, aut quoties pneumonorrhagia aliis morbis chronicis prove- ctis, inprimis phlhisi pulmonali, vitiis organicis cordis, et arteriarum, hydrothoraci superve- nit, toties prognosis atro carbone notata ocyus serius, nimis, eheu ! confirmatur. « Tristissi- mus est status, cui maximo cum impetu cruor plurimus, eoccineus, sub - ebullientis quasi in cavo thoracis profundo, aquae strepitu, ex tra- chea per vices praecipitet, cui extrema frigere, vomitum, lipothvmias repetitas, nec tamen flu- xum cruoris cohibentes, convulsiones succedere videamus, vel si causas istorum, quas minirne auferre licebit, subesse noscamus (88) ». Make (88) J. P. Frank. 1. c. p. 179. indolis quoque sunt sputa foetentia nigra, et ichorosa. Observalio. 6. Juvat tandem symptomatum prodromo- rum uniuscujusque pneumonorrhagiae paroxys- mi (quovis fere in aegro diversorum ) ratio- nera habere , ut vel immi'nens profluviuna , vel cessatum illius periculum praesagire possimus. § XLII. CURA. Generntirn. I. Advocatus ad aegrum haemoptoicum me- clicus festinanter accedat, sed baud turbato per aspectum periculi vnltu. Seeuritatern polius infundat. Sanguinem rejectum non sub aegri oculis examinet, ac perspectum illioo removere cure!. Quaestiones inslituat non superfluas, et quousque licet ita constitutas, ut aegrotus, aut afHrmando, aut negando nutu respondere pos- sit. Optimum, si adslantes pro eo loqnantur. Interea curandum, ut aegrotus mox vestibus, et cingulis, quae comprimant, spolietur; ut cor- poris positionem erectam observans subfrigido in aere degat; ut corpus vel minime moveat, ac ab onmi prorsus vociferatione abstineat, ut mentis in eodem agitalio , quo fieri id licet, modo componantur; ut lucem fugat nimiam (89), ac tandem , ut potum calidum , vel et talem, qui fauces ad tussim exstimulet, e. c. nimis acidum (go) evitet. Rebus hue perdu- ctis,cura morbi , non ilia syrnpiomalis , inchoa- tur. Nil enirn magis ab>urdum, et nocivum , quam usus pneumonorrbaginm semper adslrin- gentibus cobibendi (91), de quo nrgumento , praeeunlibus Celso (92); Ballowio (q3)7 Mon- (89) Et rerum splendent!um inprimis rubrarum intuitus , quondam prohibebatur. V. Silessi 1. c. p. 18. (90) J. P. Fraiie 1. c. p. 182. (91) Stahl diss. de adstringentium cauto usu. (92) « Ncque ignorari oportet , eis , quibus sanguis (ex pul-? nionibus) fluere solet, aut quibus spina dolet, coxaeve aut post cursum vehementem , vel ambulationcm , dum febris absit, non esse inutile sanguinis mediocre proflu- vium » De medicina lib. IV. (g3) « Quum e pulmone sanguis rejicitur tussi , ille omni arte reprimi debet, et solet : An hoc vermn ? Si febris adcst, constat, et est extra controversiam omnem non de- here sisti, nisi quum sufficienter et imminutus, et alio re- vulsus fucrit necessaria venaesectione. Hoc Galeno videtur Comment, in Aph. quod inflammationis magna sit suspicio: an turn malum est e pulmone sanguinem educi? Op T. I. p. 28. Legi merctur et p. 33 , et T. III. p. 481 , ubi olare demonstratur non semper reformidandum esse sputum sanguinis. tano (94)) aliisque, aurea verba protulit Cohau- sen y in meditationibus suis de naxa timidi- tads in car a haemoptyseos (95). Observat nempe, quod medici nonnisi supprimendo sputo cruento solliciti , hoc quantocyus supprimunt lentam sic tabem? ac phdiisin inducunt. Cura pneumonorrhagiae Iraumalicae inflammaloriae, el rheumaticae. 2. Quod monitum maxime in pneumonor- rhagia traumatica, aut alia nods injlammato- riis insignita , valet. Venae sec tio hie , seculo- rum auctoritate suffulta (96), non ad aegrotum consolandum (97), sed ad ilium sanandum sine mora, in minori lamen quam in peripneu- moniis copia (98) , et si levamen inde obtinea- tur, alque indicationes primam phlebotomiani (g4) Apud Schenkium lib. XI. , obs. 3. (g5) Acta pbys. raed. nat. Cur. Vol. IX. Append, p. 35. (g6) Celsus 1. c. C. 4- Alexander Trallian. L. II. C. 6. Paulus Aegineta L. III. C. 3i. Riverios Obs. Cent. I. N. 83. Cent. II. N. 5a. (g^) Minime excusandus videtur Rud. Vogel, qui solum- modo ad aegrotum consolandum in certis casibus , venae scctionem instituit. ( Praelect. p. an ). (g8) Ait Stahl ( Diss. cit. y 28. ) : « Si tamcn jam multum eruperit ( sanguinis ) ctiam parcior ( vcnacsedio) ad uncias tres suflicere potest ». Addit vero : « Si inter pa- roxysmos suscipi dcbcat, magis praeservative in initio praecipue adhuc cruptionis, nisi largior , parum efficax est». exposcentes perstant , • semel bisve in paroxys- mo (99) repetenda, instilui debet. Ex quo loco (100)? In pneumonorrhagia acciaentali ex brachio, — in catamoehiali, et haemorrhoidali ex pede. Venaesectione peracta, aut in minor! malo , ea haud plane indieata , magna est hi- rudinum circa vulvam, aut anum applicitarum efficacia (1). Item cucurbitularum, turn sca- rificantium , turn siccarum ad hypochondria (2), aut ad crura (3). Nec pediluvia calida , nec clysteres emollientes, nec sinapismi acrlo- res , non ad pectus (4) , sed ad extremitates inferiores (5), negligi debent. Usui interno mo- dica nitratis potassae dosis (6), a qua nulla (gg) «NihiI tamcn magnopere conducunt ( plilebotomiae ) nisi in paroxysmo fere suscipiantur a. . 1 (ioo) Jenischius in laurea apollinari. Monsp. i6o5. an in sputo sanguinis ex suppressione mensium venaesectio prius in superna,vel inferna Tena lentanda sit? (1) Schmucker vcrmisclile Schvift. i. B. p. 18. (2) Riverius ohs. Cent. II. N. 52. (3) Percival v. Abli. f. pr. Aerzte. i3. B. p. 65/J. (4) Hork n. Archiv. 2 B. p. 270. (5) Chrestien in Journ. general de med. T. XVI. p. 429* V. Abh. f yr. Aerzte. 11. B. 2. St. p. io5. (6) Usus nilri in hacraoptysi utplurimum Dickson ( med. Bemerk. u. untersuch. B. N. 16. ) tribuitur, vcrum est illc longe antiquior, ut ex a Bergen (diss. cit. p. 23 ) apparet , qui ait: « rcliquis omnibus palmam praeripit nitrum , medicamcntum yilioris quidem pretii , ast longe 66 DE FJJEUMONORRTIAGTA. irritalio timenda est (7), in vehicnlo extemplo parando (8), exhibelur. Alii muriate ammoniae utuntur (9). Freno hac sub metbodo pneumo- norrhagiis, de quibus sermo est, injecto , et lioc in morbo tempus ad perfectara curam con- cedendum, et inprimis rejectio cruoris alri , ntpote saepissime cum levamine contingens , non impediemla. Ad aegrorum, et affinium impatientiam temperandanij interea vebicula pro nitrate potassae mutanlur. Decocta rasurae cor- nu cervi, radicis orchidis morionis, et al- thaeae officinalis, maxime seminum Uni usi- tatissimi, emulsiones tenues amjgdalinae, aut quatuor seminum frigidorum majorum ? et majoris efficaciae, el virtutis, quara alia magis , speeiosa et pretiosa, quod vix crediderit qui non ipsius usum ipse fnerit expertus ». (7) Non intelligo, quo paeto Borsieri dicerc potuerit: « Pace vero auctoris ( Dicrson j nitro saepe tussim excitari vidi , . . . » et paulo infra : « Immo interdum post diuturuum , largumque ejus usum acritate sua , quae viribus vitae non subigitdr, haeinoptysin ipsam iuduxisse visum est». L. c. S- 38. (8) Testatur de pauco judicio, si medicus festinanter ad haemoptoicum vocatus tales formulas , quae praesertim noctu , extincto in pharmaciis igne , tempore et coctione indigent, praescribit. Cur non solvere simpliciter nitrum in aqua addito syrupo , mucilaginoso ? (g) Lemtis Beytrage. 5. B. p. 173. (cumextracto liquiritiae). minorum, — linctus ex rnucilagine gummi mimosae niloticae (10), et syrupo sive al- tliaeae, sive violarum, sive papaveris rhoea- t/os, et oleo amygdala rum dulcium, eligere solcmus. Sunt qui simplex hoc oleum (ii), vel illud lini (12), momordicae (i3), hjoscjami cocti (i4) exhibent. Alvo clausa, decoctuin ex fructibus tamarindorum , ut acidum invol- vatur , cum manna, et addilo sale quodam medio, e. c. sulphate sodae, propinamus. Si rheitmatici catarrhalis quid lateret, ac me- tliodus hucusque commendata ad sanguinem cohibendum non sufficeret, pulcherrimos effe- clus a 'vesicatorio inter scapulas admoto vi- dimus , videruntque alii (i5). Quodsi indicata , (10) « Cl. Medicinae Professor Bononiensis , cujus per aliquot annos auditor fui , solo, sed liberaliori ct diuturuo pulveri* gummi arab. usu se convaluisse ( ab liaemoptysi ) in sui* praelectionibus narrabat t pervenitque ad earn senectam , ad quam paucis datum est pervenire ». Borsieri 1. c. §. 35. (n) Hofeland’s Journ. 10. B. 4- St. p. i3g. (12) Eph. N. C. Dec. I. An. 6 . et 7. Obs. 209. Gossen in Journ. de med. t. 3o p. 83. (13) Wesdt in Hufeland’s Journ. d. pr. Heilk. 5 B. pag. 389. (14) Harles in Hofeland’s Journ. d. pr. Heilk. g B. 2 St. p. 47 ( caute meherclc! ). (15) Mertens Obs. med. P. III. C. 2. Vindob. T778. Pfrci- Yal Etsajrs. 2 Vol. v. Abh. f. pr. Aerste. i3 B. p. 653, / 62 DE PNEUMONORRHAGIA. hucusque auxilia in pneurnonorrhagia inflamma- toria accidentali , effeetu destiluerentur , atqut pulsus frequentia, et durities perseverarent, ad infusum joliorum digitalis purpureae in velh- culo mucilaginoso (i6) deveniendum foret. Jure (17) hoc pharmacum, in pneurnonorrhagia cum motu arieriarum concitaio commendatum fuit (18) ac dolendum abusum (19), et incongrua Ranoe in Act. R. soc. med. Havn. Vol. II. N. 3o p. 397. Lentin Beytrage. N. i5. Ait quidem Borsieri : « Tenta- tutn id ( vesicatoriura ) pluries a me est in contumaciore , et recidiva haemoptysi , sed non ita prospere, ut Mertehsio , res cessit ». 1. c. § 3g. Sane , pulmone jam exulcerato! Virtus enim vesicatorii ad casus indicatos cireumscribitur, quod et sequentia Patris mei verba indicant : « Si forsan secretio morbosa ex rheumate , herpete etc. teneram bron- cbiorum superficiem irritaverit; tunc praeter opportuna huic morbi caussae remedia , emplastrum vesicans aut stei'- no, aut loco gcapulis intermedio appositum profuisse est visum ». Epist. 1. c. p. 186. (16) R. Radicis orchidis morionis sciupulum unura. Coque c. s. q. aquae communis ; sub finem coctionis infunde fo- liorum digitalis purpureae scrupulum unum vel drachm, semis. Stent in digcstione, qua frigefacta colaturac librae unius adde syrupi altbaeae unciam uuam. M. D. S. Capiat omni bora unciam. (17) A viginti quinquc annis digitali in haemoptoc utor. — hinc judex sum competens. (18) A. T. Ferrxar in Medical histories and reflex. 1792. illius cum aliis pharmacis connubia (20), meri- tatam laudem infregisse. Interea tempus cum digitali haud diu terenduin, nam ubi spatio tridui non juval , frustra effectus ( ex pulsu lentiori facto expectandus ) obtinelur. Parum vel nil hoc pharmacum in pneumonorrbagia cata- moeniali, et haemorrhoidali valet ; imo hoc ul- timo in morbo interdum (impulsum a tergo imminuendo?) nocet. Quamobrem in eo curando, praemissis antiphlogisticis, et eccoproticis, sine temporis jactura nos ad aliimen (21), sub for- ma vel pulveris (22), vel solutionis in sero Abh. f. pr. i3 B. p. 23. Thomas Modern practice of phy- sic. T. I. Heusinger in Horn’s Archie f. med. Erfahr 1811 sept. p. 358. Valentin in Sedillot Journ. de med. 1812 fevr. p. 226 aliisque multis. (19) Vix enim quis cruorem ore rejicit, — en vulgus rnedi- corum cum digitali praesto est! Plethoram imminuere, san- guinem a vasis pulmonum ad alia loca derivare , cireuitus , in imo ventre libertatcm restituere, caussam rheumaticam a vasis sanguiferis rcmoverc , ne de aliis plurimis adhuc indicationibus loquar, haec omnia a digitalis actio ne , veluti per incantamentum, boni expectant viri. (20) E. c. cum aqua cinnamoni , et opio. (21) Jam ab Alexandro Tralliaho comraendatur. L. II. C. 6. Cfr. Willich in Tode med. Journ. 2 B. St p. 123. Sunt qui commendant, ut parum aluminis in ore tcneatur, solvi patiatur, et solutum deglutiatur. Kdeciiler diss. citvp. 25. (a2) R. Pulveris aluminis grana duo. Gummi arabici grana laciis (23) , vel in connubio cum sic dicfo san- guine draconis (24) convertimus. Delraudavit vero aliquoties alurr.eu spem nostram ibi, ubi acetas plumbi (25) votis respondebat. Cura pneumonorrhagiae gaslricae. 3. Pneumonorrhagiae ex imo ventre ortuni tralientes, sanguinis emissionem per se non ex- poscuni; veruiu cum de diagnosi raro cerlissimi simus, cumque complicatio inflammatoria latere possit, nisi conslitulio epidemica nos aliter do- quinque, sacchari scrupulum serais. Omni secunda hor* talem pulverera. (23) R. Aluminis pnri drachmara spmis , ad dr. unam. Solve in seri lactis dnlcis clarificati libra una. Adde syrupi pa- paveris rhoeados unciam unam. M. D. S. Quavis hora unciam capiat. (24' R. Aluminis draconisati drachmam semis. Solve in seri lactis dulcis libra una. Adde syrupi papaveris rhoeados unciam unam. M. D. ut supra, >(25) Amelchg in Hdfetakd's Jorn. 22 B. r St. p. 12. Ret- kold in Arzneyk. Abli. v. London. 3 B. p. 171. Strom in Nov. act. soc. R Havn. Vol. I. 1818. Kopp Beob. a. d. Gebicte d. ausl. Heilk. Fvancf 1821. Pulcherrimos effeclus a saceharo saturni, tertia quaque hora ad quartam grani partem cum saceharo porrecti, in clinico meo plurimis in aegrotis haemoptoicis obtinui. Interea talc pharraacum , utpote ex classc venenorum desuratum , ct, ut vidimus, , graves colicas producens, usui gcncrali neutiquam iuser- vire potest. cuerit (26), et hie phlebotomiaro non negligimus. Prout plethorae signa sursurn vel deorsuni ur- gent, ac hepar, aut lien scenam in morbo lu- dunt, cruorem, vel e brachio, vel e pede, dextri aut sinistri lateris, pauca saltei}] quantitate de- trabere curamus. Venae seetione admodum dubia, et hypochondrio alterutro tenso illi vei hirudincs, vel cucurbitulae scarificantes imponun- tur. Si fomes saburralis^ vel biliosus laleat (aut corpus peregrinuni e trachea (27) extrudendnm. sit) plurimi emeticum cormnendat (23), quod nos in haemoptysi exhibere nunquarn ausi sumus (29), quamvis inierdyun vomitum accidentalem, (26) Stoll rat. med- P. II. p. igi. (27) Hoc in casu , non obstante sanguinis fluxu , Morton (Phlhisiologia Lib. HI. C. 6. p. 3oo ) vomitorium suadet, ut nisu vehementiori musculorum abdominis contraclione, coacto simul ad ascensujn diaphragmate , thoracis viscera coroprimantur, irritenturque, quo unitis viribus, quod ipsis noxam minatur , cxpellant. (28) Stahl v. Kuchleri diss. cit. p. 17. Stoll op. c. p. 3i, n4- Ekgelhart diss. cit. Raroe in Actis R. soc. med. Hav- niensis. Vol. III. p. 365. Auserl. Abh. f. pr. Acrzte 5. B. p. 164. (29) « Ipsa quidem cmctica interdum pulmonum cruenta profluvia, inprimis si gastrica eolluvics hacc produxisse videhatur , profuissc, a claris in arte viris est dictum ; sed super igne doloso , ac cincribus tccto hie inccdimus 5 ncc tanta nobis caussarum ccrtitudo concessa -est > quin P. II. Vol. VII. 5 et praesertim ex usu digitalis, sine noxa hae- mopioicis conligisse vidissemus. Potius, praemissis lenibus resolventibus, e. c. solutione tartratis potassue, el sodae, alvum subducimus. Hae- roorrhoidariis et hie egregie electuarium leni- livum inservit. Contra calomelani usus hoc in morbo nobis mini me securns videtur. Exhi- bitus tamen fuit in haemopiysi biliosa (3o). Quocnmque vero utaris eccoprotieo, cave a vio- lenta alvi evacualione, haemoptoicis admodum adversa. Cura pneumonorrhagiae spasniodicae. 4- In pneumonorrhagia spasmodic a, et in omni aha symplomatibus multis nervers, etiamsi aecidenialibns , insignita , semina hjosejami nigri sub forma emulsionis (3 i); vel extvactum beibae ejnsdem (32) maxime commendari me- ipsa ventriculi subversio, profluvii pulmonalis eflfectus, ae emetici praescripti actio lethalis esse queat ». J. P. Frans. L c. p. i85. (30) Fink Gallenkrankliciien p. a65. (31) Cap. IV. §. XIX. x. (32) R. Extracti hyoscyami gran. unum. Pulrcris nilri, gum- mi arab. aa grana quinque. Saccbari scrupulum serais. M. Bis terve de die pulverem suraat. Hyoscyamo maxime ele- ctuarium ad sputum sanguinis Haelidaei Paduani virtutem suam debere videtur. Ecce formulam. R. Seminum hyoscya- mi, papaveris albi aa drachmas dcccm: terrae sigillatae, rentnr. Semina plantaginis quondam in usu erant (33). Et folia digitalis purpureae hie iterum tentari possnnt. Spasmis ex imo ventre proficiscentibus, morboque habiluali reddito, radieis cephaelidis ipecacuanhae (34) parvae doses (35) mult urn praestare solent. Maxime tamen nobis connnbium hujus radieis cum opio arridet. Pulvis Doweki (36) enim velut speci- ficumagit, dum febris desideraiur , alvus aperta est, nodes inquietae sunt, tussicula brevis ur- get , et aeger pusillanitnis cerniiur. Tunc et opium purum se commendat (37). cornlliorum rubrorum aa drachmas quinque : sacchari rosati antiqui q. s. M. f. c. s. q. syrupi rosarum simpl. eJectuarium , de quo detur drachma una bis in die ( Comm. Ac. Bononiens. T. I. p. 158 ). (33) Ad draclnuam saepius repetitam. Fatetur Paul. deSorbait ( med. pract. Tract. I. Cap. 46. ) secretum esse domus se- renissimae Mantuanae. (34) De vi antihaeiuoptoica ipecacuanhae loqunnlur Askow in Act. R. soc. Havn. T. I. p. 170. "Wagner in diss. de haemoptoes , inprimis vero habitualis seu phthisicae , ex- peditiori qiiadam effic uciorique curatione p. ugy. Not. vide Haller’s akadrm. Streilscliriften. ?.. B. Low leu iu Beit rage. i. B. Todb in Ad vers. med. pr. Haiti. 1773. (35) Quarta pars grani omiii bora. (36) R. Pulvcris Dow t,i gr.ma duo: pulveris gtimmosi scru- pul. scm. M. D. S (Juavis turlia iiora capiat pulvcrcm unnm. Cura pneumonorrhngiae arthritic ae. 5. Pneumonorrhagiae arthriticae opponimus phlebotomiam e saphena, hirudines ad sternum, et ad sinistruni thoracis latus, balnea pedum irritantia, pharmaca, quae leniier alvum movent, ac opus transpirationis sustineut (38), vesicato- ria, et sinapismos ad extremiiates praecipue inferiores. Si suppressio morbi cutanei , aut sudoris habilualis ad morbum excitandum con- tulerunt, fonticalos (3g). Et bic toties digi- tali purpureae locus est, quoties cor, et sysie- ma arteriarum peculiarem manifestant irritalio- nem. Urina, si pauca, valdeque saturata fuerit, nitratis potassae, et injasioms stipitum solani dalcaniarae ope promovetur. Caeterum aeger pbarmacis non obruendus, et placide inceden- dum est, Cura pneumonorrhagiae scorbuticae. 6. Scorbuto haemoptjsi ansarn porrigente , Caelio Atjreliako p. 412- Alex. Tralliako L. II. C. (5. Patjlo Aegineta L. III. C. 3i elucet. Legi praecipue me- rentur de opii in liaemoptoe usu Crellii notae ad Wagneri laudatam dissertationem 1. c. p. ra6 , et 3oo. (38) R. Infusi florum sambuci libram unam: satis Seignetti unciam semis: oxymellis simplicis unciam unam. M. D. S. Capiat quavis secunda hora vasculum semis coffeanum. (3g) Schobnheyder in Act. R. soc. ined. Havn. Vol III. N. ig. succis vegetabihbus , quae suppeditant citrus mctiica, malum punicum (4o), vaccinium oxy- coccos, berberis vulgaris ( ne tussis inde ex- citelur cum necessar'm quantitate sacchari , et aquae subfrigidae edulcoratis, et dilutis) baud parcendum est. Gum tali cautela, et acetum (4i), et acidurn tartari (42) cum frnctu prae- scribuntur. Laiente vitio haemorrhoidali, vel sa- burrali, alvus per decoctuni fructus tamarin- dorum aperta tenenda. Curae inceplae succus expressus urticae dioicae sigillum imponit (43). Si vires decrescant, ad vinum (44) succo citri, et saccbaro mixtum, confugiendum. Cura pneumonorrliagiae atonicae. 7. Quamvis enim hucusque in pneumonor- (c\0) Cael. Acrel. Opp. p. 4°9- (40 Laudarunt illud Celsus L. IV. C. 4- Aretaeus Curat, acut. L II. C. 2. Cael. Auf.elianus Opp. p. 4°5. Galencb L. V. method. C. 8. ( oxycratum, seu posca ex aqua et aceto ). « Memini mulieris , ait Ktjchler , quae, quotiet sputo cruenlo corripitur, toties haustu aceti vulgaris largo se protinus cum euphoria ab affectu libcrat ». Diss. cit. p. 20. ■ >. (42) Ranoe in Act. R. soc. med. Havn. Vol. II. p. i56. (43) Propria experientia frctus sententiae Auctoris epitomes de curandis hominum morbis (1. c. p. i85. ) : « urticae succus, qui tanto quondam inter ItaJos in usu fuit, ullo efFectu slipatur» non subscribo. (44) Cabl. Aurel. Opp. p. 406, rlini^iis cnranclis potius nielhodum anliphlogisti- cam , atque alia auxilia, quae irritabilitalem va- sorutn sanguiferot um , et sensibililatem nervo- rum compescunt, commenclavimus, altamen libcn- ter concedimus, interdum et ndstrin«entibus (45), tonieis, atque excitantibus (46) locum esse. Lo- cus illis esl in pneumnnorrhagiis ab atonia, nrc non in plurimis aliis pneumonorrhagiis sympiomaticis, quae summo vitae perieulo sti- pantur, ac ubi medico, si aeger morirelur, quia omnia uota auxilia in u.Mim deducta fuissent, opprobrium Fieri posset. Juvabit auxilia ilia spe- ciatim ad trutinain vocare. Ac 'aln, el opium. 8. Tn pneumonorrhagia atonica , praesertim puellarum , atque in haemoptoe plnhiseos pul- monalis conclamatae, el morborum organicorum cordis, et arleriarum symptomate , eUxirittm acidum H’Aleeri perbelle conducit. Alii simplex aciduni vikrioli laudant (47;. Quodcumque aci- (4-5) Segcin ergo haemoptoiris adstringentia Paris. 1619. C( lcbrata quondam in harmoptysi mine obsoleta adslrin- gentia sunt fungus melilensis ( Linnaeus diss. de fungo nn litensi. Upsal. 1 ^55. ) lapis haematites ( Alexander Trallianus L. I. C. 6 Schenk Obs. L. II. N. 85. ) aqua vulneravia Landh ( Borsieri ). c. §. 3; (**) ). (46) Horn Bey trage zur med. Klin Hi. a. B. p 42^- (47) Marx von der Lungenschwindsucht p, 99. Brock. Be» merkungen p. 77. DE PNEUlMOrtO*RRHAGlA. •j I dorum eligas, id tali paclo involvendnm, ut tussim non exa.speret. Inter.omnia vehicula tali scopo accommodala decoctum cimyli (et per se commendati (48)) omnia alia anlecellit, addito liquiritiae syrupo (49;- Exhausto ab haemorrha- gia, ejusdem quod indicavimus generis, aegro, interdum elixirium vitrioli Mynsichtii (5o), et maxirne illius cum laudano liquido Syden- hamii connubium (5i) nobis conduxit. Terribi- lem pnellae pbthisicae hnemoptysin solo lau- dano liquido Sydenhamii sedavimus (5a). In- terea cum Stahlio (53) opiata quantum possi- bile fugimus. Cinchona, et ralanhia. 9. Pncumonorrhagiae symptomati febrium (48) Alexander Tralltanus, L. II. C. 6. Aretaeus, Curat, acut. L. II. C. 2. Caelius Adreliancs p. 411- Riverics Obs. Cent. IV. N. n. (4g) R Amyli puri unciam semis : teratur c. aquae frigidae s. q et coqnatur. Colaturae librae unius adde clixirii acidi Halleri scrupulum ununi: syrupi liquiritiae unciam unam. M. D. S. Quavis secunda bora vasculum cofFeanum. (50) Guttae sex pro dosi cum aquae cochlcari/ omni horae dimidio. (51) Ana partes acquales , guttae decern pro dosi. (5a) In nosocomio Vindobonensi an. 1801 gultas viginti adhibui , quo facto, illico (pro tempore) siluit hacmor- rhagia. (53) Diss. cit. §. 34- 1 in term it ten ti urn , ablata omni complicatione in- fiammatoria, et gastrica , cinchona officinalis opponenda (54); scopo tonico nobis non pro- fnit (55). Radicem ratanhiae (56) nunquam in haemoptoe adhibuiraus. / • Aqua frigid a , el glades. io. Cruore cum pericuio vitae e pulmonibus ruente, ahsentibus inflammationis signis, et com- plicatione cum veteri aliquo infarclu, tentatis- que aliis incassum auxiliis, ad usum internum, et externum aquae frigidae, et glaciei, prae- cuntibus Caelio Adreliano (5q) , Gervasio a (54) Ergelhabt 1. c. Loigt FeARK. teller a net nuavo giornale di medicina di Milano 179*2, v. Kchn Ital. Bibl. 2. B. 1. St. p. ai. Ait Senac : « haemorrhagias periodice recur- rcntcs cortici peruviano cessigse mem ini ». Diet, des sc. med. 1. c. p. 336. (55) Idem testatur De Meza i« Act. R. soc. med. Havn. Vol. I. p. 4°- Interea non reticendum ciuchonam partem con- stituentem efficere elecluarii Fcixebi quondam contra haemoptoe'a vclnli specificum habiti. En formula in: R. Corticis peruviani puiver. unciam unara : balsami Tolu- tani, terrae Japonicae aa drachm, unara: syrupi de Sym- pbyt. Boylei q. s. m. f. electuarium , quod in dccera partes aeqaales dividendura cst, ut binae , vel tres intra diem sumantur , et superbibatur liaustus aquae idoneac. (56) P. II. Vol. L Sect. I. C. XXVII. § CXXXIX. 7. Re- cueil de la soc. de med. de Paris. T. 58. (57) Opp. p. 48a. ( topics) p. 4°3* (interne). Monte Falisco (58), Fr. Hoffmanno (59), Mertensio (60), Riverio (61), Musgraviq (62), Renardo (63), Borsierio (64), aliisque 's • • .* (58) Diss. de usu aquae frigidae in haemoptysi, et qnocnmque sanguinis profluvio. Rom. 1706. Comm. Lips. Supplem. Dec. I. p. 566. (69) « Inter refrigerantia potissimum commemorandus aquae potus frigidae, paulatim quidem, sed sulficienter, qnotidie haustas, tecto probe corpore. Novimus aliquot exempla , solo hoc remedio, debita cum cautioae , et praemissa ve- naesectione, adhibita , sanguinis periculosum hunc fluxurn substitisse ». L. c. (60) Obs. med. pract. P. III. C. a. Vindob. I'joS. (61) Suadet oxycrato frigido scrotum fovere ob conscnsum , quern inter organa pneumatica et genitalia intercedere credit (62) Samml. auserl. Abliandl. f pr. Acrzte. 5. B. p. 677. (non solum potum frigidum laudat, sed et aegrotis lintea pectori imponit, quae frigida sint madida ). (63) Journal de medecine. T. XXXV. p. 5og. (aqua glacialis interne et externe ). (64) L. c. 5- 39. « Ab aqua simplici naturaliter frigida in- choandum est, deinde ad frigidissimam, et nivatam trans- eundum. Nounulli quovis horae quadrante scyphum hau- riendum jubent. Ego singulis semiboris octo, vel decern uncias praebere soleo, excluso quocumque alio alimcnto , continuarique cjusmodi potum suadco diu noctuque ad aliquot dies , interdum ad bebdomadem , aut eerie donee sanguinis sputum cessavcrit. Postca paulatim imminui ejus aquae potus debet, et aliquid tenuioris alimenti concedi licet n. (65) eleven ire licet. Mcihodus linjn<?modi , po- ^ tius climalibus calidis ((56) qnam frigidis, po- ti usque tempori aesiivo qnam byemali ac.com- modaia, ad gneurnonorrlingiam generalirn ex- ten.sa, umbos negros, lethales pneumonias exci- lando, praecipitavii. Qnamobrem ad illam non- Itisi omnino coacti confugimus; nec ipsi frigoris fautores abler suadent (67). Alcohol, nutrias sodae. it. Snnt qui sub teterrinia haemoptoe usum internum spiritus frumenti cum nii.ro sua- deant (68). Singulare connubiimi! Et sal culi- nare (69) in pollinetn tenuissirmim redactum ad cochlear colFeanuni commendatur. Adhiberi pos- (65) Gallereux 1. c. ( glacies interne et externe). (66) Pluries in Italia ct Austria glacicrn conditam ( sorbetto ) in pneumonorrhagia cum successu adhibui , secus in Li- thuania. (67) Cfr. Borsieri I. c. (68) Hartmann in novis actis soc. Upsal. T. I. N. 17. V. Tode Med. prakt. Bibl. j. B. a. St. p. 119, et Ahh. f. pr Aerzte. 11. B [\. St. p. 55. Idem remedium commen- dalur in Wagneri diss. eit. (6')) Rush inquiries and oks. N. 9. Michaelis in Richter’i Bibl 7. B. p. 58i. Pkrcival Essays 2 Vol p. 655. Doem- niNG in Honrds Arch, f. nied. Erjahrung. 3. B. p. 61. Monnich in Hufbland’s Journal 1817. Sept. n5. Exempo unor ubi profuit, ego decern, ubi nil pracstitit, oppouare possum. set, urgente periculo, defirieme ralionali indi- caiione , noeiu , donee ceiliora praesto sint pharinaca. Ligntio mpmbrorum , nlinque. 12. Sub hac ipsa rerum positione interdurn fascias exlremitatibus turn snperioribus , turn inferioribus ita admotas , ut venas in corporis suporficie deeurrebtes, non arterias prufundius silas, comprimanl, rum successu adbibuimus (70). Longe vero saepius, el boc auxilium non soluui nil praeslitit, sed evidenter nocuit (71). (70) Lueulentissimum exemplum Viennae an. 1800 in noso- comio mcrcatorum, quod partem Xenodoehii gen«rulis con- stituit , habtii. Aeger nempe phlhisieus enormem haomo- ptoen patii batur. Noctu advocatus , donee pbarmaca prae- scripta abportarent, braebiis et crunbus fascias admoveram, atque illico baemorrhagia siluit. Tdem experimentum in eodem aegro pluries dein cum acquali eventu repetitum fuit Laud.it fasriarum moderatam applicationcm in hae- rooptysi et Cl.fton Wiktrikgham vide Abh f. prakt. Aerzte 8. B. p. \io. Jam Serxertus ( L. II. P II C. 7. p. 387.) in nostro affect.u exlremarum partiurn frirtiones et ligatiiras commcndavit , cum sanguinis motum versus pulmones prohibeant. (71) Memorabilia sunt Celst verba: « Erysistrates horum (in haemoptysi constitutorum ) crura quoque , et femora, brachiaque pluribus loois deligabat Id Asclepiades , adeo non prodesse , etiam inimicum esse proposuit. Se l id saepe commode respondere , experimenta testantur. Neque V / DE PNEUMONORRHAGlA. Alii commendant ranam vivam planlis pedum (72) applicandam esse, variaque demum amu- leta (73), auxiliaque sympathetica (74). Profluvio absoluto. 13. Absoluta pneumonorrhagia non illico triumphandum, at sat din in eadem methodo, praecipue quod spectat ad regimen diae'teticum (75), maxime ad illud morale (76), continuan- tamen pluribus locis deligari necesse est; sect sat cst infra inguina , et super talos , summosque humeros, etiam bra- chia ». L. IV. C. 4- (72) Eph. Germ. Dec. II. An. 10. Obs. i36. (73) E. c. haematites manu detentus , smaragdus collo su- spense , bufo exsiccatus linteo inclusus et sub axillis ge- status donee incalescat. (74) Pulvis Domini Dygbaei, in aqua solutus , super quam patiens sanguinem exspuat. (75) « Strictis diaetae legibus haemoptoicus se obligare de_ bet; si enim curatus et sanus factus non se ipsum custo- dierit , plerisque revertens morbus interims causa fit, sentenlia est Hippocratis lib. de intern, affect. (76) « Haec scliola moralis docet, ut liujus discipuli nec ad sinistram fortunam ira effervescant, nec tristitiae immo- deratae nebulis innubem frontis serenitatem animi con- stants indicem auperent, nec impatientia coromoveanlur, sed potius adamantinam fatorum legem et diversos fortu- nae insultus uno, coque aequanimo vultu intueantur, turbidamque sortis inconstantiam sereno vultu , et ore ri- dum (77). Ut bronchia a sanguine congrumato, ad putredinem prono, quo citius id fieri pos- sit, liberentur, Swietenius commendavit inha- la tionem vaporum calidorum (78). Consilium ejusmodi aleae plenum esse existimamus, ob periculum, scilicet, quod « ne thrombus, qui loco bronchiorum j^ucialo adhaeret, citius quam par est separetur, portendit (79) ». Nee secu- rum est illorum consilium, qui arnicam, ut saniiuinem stairnamem resolvant, adhibendam esse volunt (80). Etenim, aegro jam ad portum deducto, quid ad perfectam sanitatem obtinen- dam adhuc desideretur, ipsa nalura, sub lactis (77) « • • • • auctor sum, ut aliquamdiu post curatum ad sensum alTectum perseveretur in blandiorum medicamen- torum eontinuatione parciore, quo advcrsus novi mali ac- cession roboretur pars male afTecta , ideoque facile iterum efficienlia ». Sylvius lib. I. Prax. med. C. 23. Thes. , 41* (78) Comment. T IV. p. 5i. Sub ipso pneumonorrliagiae in- sultu Mayerne ( Prax. med. p. 225 ) mira praestitisse refert talx viva cum acelo , et insperso lapide haematite calci- nato parum in conclavi, quo haemoptoicus dcgit , extincta, ut vaporrs cxiride emergentes cum atmosphaera mixti , et ubique diffusi , adstringendo in vasa puImonis agant. Nun- quam id tentavi , nec mehercle tentarera fumum accensi sulphuris , a quo inspirato saepius stetissc hacmoptysin , auctor est Sim. Pauli in Quasst. Bot. p. 23a. (79) P* Frank 1. c. p. 287. (80) Bdciioltz and Marquet neueste Heilk. N. i5. usu (8 I ) , et moleslam tussiru noclurnam mas• sae pilularum de cynoglosso ope sed mlo , pei ficii 5 sin non , pro re nata ad meihodum prophylaciicam vel phlhiseos pulmonalis vel morhornm cordis recurrendum esu Scopo pro- pliylactico in pleiliorico circa aequinoctia parva phleboiornia i'nsuiuenda est. (81) »Novi, solo lacte caprillo cum floribus papavrris rhora- dos cocto , admixta dimidia aquae parte , et adj< cta por- tione mellis , quotidie largit« r assumpto, immodicarn etiam ex pultunnibus sanguinis profusionem optime conquievisse prim uni , ac postca usurpatis simul multo inter cibos con- feetu ex amylo, cx toto fuisse sanatam ». Fr. Hoffman# 1. c. s' Caput X. DE PII Till SI PULMONALE §. XLIII. NOTIO. LITERATURA. DOCTRINAE MOMENTUM. } ORDO RERUM. / Notio. i.TSfotnen phthiseos pulmonalis (i) imper- titur morbis plurimis chronicis, variis, iisque . propriis symptomatibus slipatis, qui morbi, nisi mature sanari possint, ocyus serius in eo con- veniunt, quod sub febre hectica, tussi cum spulis purulentis , et dyspnoea, pulmones plus minusve destruunt, vilaeque finem misere im- ponunt. (i) A gr. fSrim , consumo , aul fdiut , cxsicco. Latin, tabes, phthisis ( brevitatis caussa, nau> subintelligitur pulmonalis ). < Germ. Lungensucht , Lungenkrankheit. Gall. Phthisic pulmonaire , pulmonic. Angl. Lung-sickness , pulmonary consumption. Ital. Tisica pulmonare , lisichczza polmo• narc , morbo tisico , pulmonea, Pol. Sucholr. Liter alum. 2. Vcteres, morbos plurimos sub nomine phtbiseos pulmonalis comprebensos , cognovisse , ex locis citandis Hippocratis , Galeni, Celsi, Aretaei , Aetii, Alexandri Tralliani, elucet. Porro de phthisi pulmonali scripserunt: Sta- halius (2), Hamberger (3), Hener (4), Meu- rer (5), Parcovius (6), Moeller (7), Wo- renios (8), Blossius (9), Vari (10), Erhard (11), Lange (12), Luchtenios (i3), Stupanus (14), Petreus (i5), Colbius (16) ? Paschasius (17), Weigel (18), Beutel (19), Omich (20), • • * / (2) Diss. de phthisi. Heulelb. i583. (3) Diss. de phthoc. Tub.* 1585. (4) Diss. de phtboe. Tub. i585. , (5*) Diss. de pbthisi, seu tabe. Lips. 1592. (6) Diss. de phthisi , ejusque curalione. Helmst. 1596. Diis. de pbthisi. Helmst. 1600. (7) Diss. de phthisi. Fr. i6o3. (8) Diss. de empyemate , et phthisi. Rostoch. i6o3. (9) Diss. dc phthisi. Tub. 1604. (10) Diss. de phthisi. Jen. 1607. (11) Diss. de phtbiseos natura et cura. Basil. 1612. (12) Diss. de phthisi. Cassel. 1609. (13) Diss. de phthisi. Helmst. 1608. (14) Diss. dc phthiseos natura , et cura. Erf. 1612. (15) Diss. de phthisi exquisita. Marb. i6i3. (16) Diss. de phthisi. Basil. 1614. (17) Diss. dc phthisi. Basil. x6i4- Titius (21), Pansa (22), Shaller (23), Ber- tram (24), Meibom (25), Fabricius (26), Sen- NERT (27), SuRZBERGER (28), BaUSCH (29), Walther (3o), Pfizer (3i), Tapfius (32), Sauber (33), Wilde (34), Zeidler (35), Wa- laeus (36), Scheffer (3^), Schelhammer (38), Michel (39), Schneider (4o) , Hoppius (4'i) (18) Diss. de phthisi. Basil. i6i£>. (19) Diss. de phthisi. Basil 1616. (20) Diss. de phthisi. Erf. 1616. (21) Diss. de phthisi. Basil. 161 7. (22) Bericht von der Schwindsucht. Leipz. 16 tS. (23) Diss. de phthisi. Wiltcb. 1622. / (24) Diss. de phthisi. Lips. 1623. (a5) Diss. de phthisi. Basil. 1624. (26) Diss. de phthisi. Rostoch. i626. (27I Diss. de phthisi. Witteb. 1627. (28) Diss. de phthisi. Lips. 1629. (*9) D iss. de phthisi. Altd. i63o. (3oJ Diss. de phthisi. Basil. i633. (31) Diss. de phthisi. Argent. i634- (32) Diss. de phthisi. Hclrast. 1637. (33) Diss. de phthisi. Altd. i638. (34) Diss. de phthisi. Lugd. Bat. 1639. (35) Diss. de phthisi. Lips. 1639. (36) Diss. de phthisi. Lips; 1646. (37) Diss. de phthisi. Argent. 1647 (38) Diss. de phthisi. Jenae 1647. (3g) Diss. de ulrcre pnlmqnum seu phthisi. Basil. 1648. (4°) Diss. de vcra natura , et curat inn e recta phthisis. Wit- teb. 1648. Diss. de phthisi. Wit. 1661. p. II. Voi. yu. 6 Vesti (42), Colzovius (43), Fitzmann (44), MlCHAELIS (45), WeISE (46), ScHRECKENBERGER (47) , Vogler (48), Leichner (4g) , Bartels (5o), Von Doyver (51), Biester (52), Am- man (53), Sebiz (54), Poustma (55), Dorste- N1US (56), RolFINK (57), ScHLEGEL (58), FrI- DERICI (69), ReSEBOOM (60) , VoSMARUS (6l), (4>) Diss. de phthisi. HeJmst. 1637. (40 Diss. de phthoe , seu affectu thoracico phthiseos. Erf. 1649. (43) Diss. de phthisi. Argent. i65a. (44) Di ss. de phthisi. Giess. i658. (40 Diss. de phthisi. Lips. i658. (40 Diss. de phthisi. Lugd. Bat. i658. (47) Diss. de phthisi. Argent. 1659. (48) Diss. de phthisi. Helmst. 1660. (4g) Diss. de phthisi. 1661 , 1668. (50) Diss. de phthisi. Basil. 1662. (51) Diss. de phthisi. Lugd. Bat. 1662. (5a) Diss. de phthisi. Lugd. Bat. 1664 (53) Diss. de phthisi. Lips. 1664. (54) Diss. de phthisi. Argent. i6G5. (55) Diss. de phthisi. Lugd. Bat. 1666. (56) Diss. de phthisi. Marb. 1667. i (57) D iss. de negra phthisica. Jonac 1667. Diss. de phthisi. Jen. i63r. Diss. de peripn phthisi. Jen. i636. (58) Diss. de phthisi. Jenae 1667. (5g) Diss. de phthisi. Jenae 1667 , 1668. (60) Diss. de phthisi. Lugd. Bat. 1671. (60 Diss. de sanguine , ejusque laesionc in phthisi. Lugrt. Bat. 1673. 0 WeRCKHORST (62), WlNTHER fG3), BeTZ (64), Petzig (65), Waldschmid (66) , Schacht (67), ScHNEIDERM ANN (68), ScHUNCKlUS (69), TeRWEN (70), Richter (71), Fasch (72), Curtics (73), Dankwerts (74)) Wedel (75)> St. Clair (76), Laib (77), Widemann (78), Specherus (79), Demaun (80), Emmendorf (81), Tackius (82), (62) Diss. de phthisi. Lugd. Bat. \6’j3. (133) Diss. de phthisi pulmonali. Rintel. 167?. (64) Diss. de phthisi. Altd. 1674* (65) Diss. de phthisi. Altd. 167 4- (66) Diss. de phthisi. Marb. 1676. Di ss. de phthisi , et cm- pyemate. Merb. i683. (67) Diss. de phthisi. Lugd. Bat. 1676. (68) Diss. de phthisi. Lugd. Bat. 1676. (69) Diss. de phthisi. Giess. 1677. (70) Diss. de phthisi. Lugd. Bat. 1677. (71) Diss. de phthisi sine ulcere. Goett. Diss. de phthisi. Ultraj. 1678. (73) Diss. de phthisi. Jen. 1679. (73) Diss. de phthisi. TJltraj. 1680. (74) Diss. de phthisi. Ultraj. 1680. (75) Diss. de phthisi. Jen. 1680. Diss. de phlhisi, et epitome prax. elin. Jen. 1714. (76) Diss. de phthisi. Ullrnj. 1683. (77) Diss. aegrum phthisicum exhibens. Altd. 1681. (78) Diss. de phthisi. Lugd. Bat. 1682. (79) Diss. de phthisi. Bas. i683. (80) Diss. de phthisi. Ultraj. 1684. (81) Diss. de phthisi. Ultraj. 1684. (82) Diss. juvcnis phthisi incipicnte lahorun*. Giess. 168/j. Byfield (83), Pertscii (84), Borrichius (85;, Gerdesius (86), Yater (87), Alberti (88), Dortmont (89), Holtzmann (90), Ziegeler (91), Laurentius (92), Eyselius (93), Leigh (94), Rumbam (93), Zeller (96), Ziehler (97), Revety (98), Overselle (99), Crausius (100), Grabe (i), Sleyogt (2), Buisen (3), (83) Two discourses of consumtion with their cure. Land. i685. (84) Diss. de phthisi. Argent. i685. (85) Diss. dc phthisi. Hafn. 1688. (86) Diss. marasmodica corporis conditio , vulgo Schwin- dsucht, sub phthoes denominatione. Rostoch. 1690. (87) Diss. de phthisi. Wifeb. 1690. Diss de aegris phthi- sicis , et tabidis recte judicandis et curandis. Wit. 1726. (88) Diss. de natura , et cura phtliiseos. Erf. 1692. (89) Diss. de phthisi. Lugd. Bat. 1692. (90) D iss. de phthisi. Lugd. Bat. 1692. (91) Diss. de phthisi. Erf. 1692. (92) Diss. de phthisi. Harder. 1693. (g3) Diss. de phthisi. Erf. 1694. (94) Phthisi.ologia Lancastrensis. Lond. 1694. (g5) Diss. de phthisi cum parergis. Basil. i6g5. (96) Diss. de phthisi. Tub. 1696. (97) Diss. de phthisi. Lugd. Bat. 1696. (98) On consumption. Lond. 1697. (99) Diss. de phthisi. Lugd. Bat. 1699. (100) Diss. de phthisi , seu exulceratioue pulinonuni cum febre hectica. Jen. 1700. (1) Diss. de phthisi. Region. 1700. (2) Pr. de phthisi medicorum opprobrio. Jen. 1700. Hollebeck (4), Kekrad (5), Stahl (6), Bug- not (7), VlTRIARIUS (8), Vehr (9), Rivinus (10), Eymberts (n), Thebesius (12), Arandt (l3), CosCHWIZ (l4), ScHAPPERUS (l5), SCHULZE (16), Hilscher (i^)t-JRosen a Rosenstein (18), Juch (19), Stenzel (20), Schuster (21), Kirsch (22), Kaltschmid (23), Brendel (24), Packe (3) Diss. ca-sus cum yariis phaenomenis complicatus. Grom 1702. (4) Diss. de phthisi. Lugd. Bat. 1704 (5) Diss. de phthisi. Ultraj. 1704. (6) Diss. de phthisi. Hal. 1704. (7) Diss de phthisi pulmonali. Basil. 1705. (8) Diss. de phthisi. Lugd. Bat. 1706. (9) Dissert, de phthisi pulmonali haemoptoicorum. Fr. 1708. (10) Diss. de phthisi. Coll. di»s. Lips. 1710. (11) Diss. de phthisi pulmonali. Lugd. Bat. 1711. (12) Diss. de phthisi pulmonali affectu iricurabili. Hal. 171 j. (13) Diss. phthiseos cognitio, et curatio. Erf. 1728. (14) Pr de phthiseos incurabilitate. Hal. 1720. (15) Diss. de phthisi pulmonali scirrhosis parotidibus juncta. Lugd. Bat. 1733. (16) Diss. de phthisi. Hal. 1735. (17) Diss. de phthisi. Jen. 1737. (>8) Diss. de dignoscepda, et curanda imminente phthisi pulmonali. Upsal. 1740. (19) Diss. vcra theoria , et rationalis therapia phthiseos. Erf. 174*. (20) Diss. de tabis et phthiseos convonicnlia. Witteb. 1744 ('m) Diss. de pthisi. Argent. 1747* \ (25), Hall (26), Hinde (27), Harke (28), De la Brousse (29), Delisle (3o), Schroeter (3i), Bouchox (32), Van der Plcyn (33), Jaeger (34), Meinolph (35), Murray (36), Ringelmann (37), Shadwell (38), Wilhelm (39), Halliday (4°), Schroeder (40, Weber (22) Diss. theoria ac therapia phthiseos pulmonalis. Hal. 17 49- (23) Diss. de phthisi pulmouali , ejusque praeservationc. Jen ij5i. (24) Diss. de phthiseos, hecticaeque discrimine , et setacco- rurn utrobiquc usu. Goett. 1754- (25) Explanation of Boeriiaave aphorismes , which treats of the phthisis pulmonalis etc. Land. 1754. (26) Diss. de phthisi pulmonali. Lugd. Bat. 1765. (27) Diss. de phthisi pulmonali. Lugd. Bat. 1765. (28) Theses de phthisi pulmonali. Lugd. Bat. 1767. (29) Essai suit's d’obs. sur la phthisie} les fevres lentes etc. Avignon 1769. (30) Truile de la phthisic pulmonaire. Valence 1769. (31) Diss. de phthisi, ejusque difierentiis. Rintel. 1769 (3u) Abli. v. dt Schwindsucht, etc. Fr. 1770. (33) Diss. de phthisi pulmonali. Lugd. Bat. 1771- (34) Diss. 1 , et II phthisis pulmonalis casu notabiliore, el epicrisi illustrala. Tub. 1772. Baldirger Sy 11. IV. (35) Ohs. med. de phthisi decuria. Wurceh. 1777. (36) D iss. de phthisi pulmonali. Edinb. *777. (37) Diss. de phthisi. Ilerbip. 1777. (38) D iss. de phthisi pulmonali. Edinb. 1777. (3g) Diss. de phthisi. Wurtcb. 1777.1; (4o) Diss, de phthisi pulmonali. Edinb- *779- (4a), Duppe (43), Simmons (44) > Graffweg (45), Macdougle (46), Corp (47), Oberlin (48), Escuyer (4q), Gantin (5o) , Kentish (5i), Larisch (52), Marx (53), Godbold (54), De Longrois (55), Moellentiel (56), Van Rossum (57), Thiel (58), Ciiauet (59), Pau- '40 Specimen phthisiologiae sistens pneumonitidis sympto- matologiam et aetiologiam. Goett. 1779. (40 Diss. de phthisi pulmonali post kepatitidein exorta. Argent. 1779. (43) Traltato delle rnalattie del petto conosciute sotto it name di tise polmonare. Napoli 1780. (44) Pract. obs. on the treatment of consumptions. Load. 1780. (45) Diss. de phthisi pulmonali, ejusque differentia, et cura. Duisb. 1781. 4G) Diss. dc phthisi pulmonali. Edinb. 1781. (0) Digs, de phthisi pulmonali. Edinb. 1782. (t8) Diss. de phthisi ex ulcere. Giess. 1782. (4)) Diss. de phthisi pulmonali. Argent. 1783. (5dl Diss. de phthisi pulmonali. Monspel. 1783. (5i) Diss. de phthisi pulmonali idiopathica. Edinb. 1784. (5a) Diss. de phthisi pulmonali. Viennae 1784. (53) Yon d. Lungenschwiadsucht. Hannov. 1784. (54) A Lcltei» on consumptions and their cure. Load. 1785. (55) V>n d. Lungcnschwindsucht. Lcipz. 1785. (56) Dr3. de phthisi pulmonali. Argent. 1785. (57) Dis». dc phthisi pulmonali. Lovan. 1786. (58) Diss. de phthisi pulmonali. Argent. 1786. (59) De ihlhbi pulmonali Waereditaria. Monast. 1786, wer (6o), Rutter (6i), Salvadori (62), Ber- cky (63), Bruyaen (64), Cannella (65), Ger- loni (66), Ploucquet (67), Gastellani (68), Ryane (69), Meckel (70), Hunter (71), Bed- does (72), Buchan (y3), Cleghorn (74)5 a Fonseca (76), Ferguson (76), Jackson (77), (60) Diss. de phthisi. V. Eyerel Coll. Diss. Sloll. III. (61) Diss. dc phthisi pulmonali. Edinb. 1786. (62) Del morbo tisico Trento 1787. (68) Diss. de phthisi pulmonali, et ejus cura. Lugd. Bat. v 1789. (64) D iss. de phthisi pulm. , et ejus cura. Lugd. Bat. 1789. (65) Wahrnehm. ub. d. Ursaclien , d. Beschajfenhcit u. die Heilart d. Lungensucht. Wien 1790. (66) Riflessioni med. critic he sopra un grosso libro. Trento 1789. (67) Diss. sciagraphia pbthiseos nosologica. Tub. 1789. (68) Sulla polmonare lisichezza. Mantova 1791. (69) Untersuchung d. Nalur u. Kur d. Lunge/ischwindsucit. L. 1790. (70) Diss. de phthisi pulmorium ulcerosa. Hal. 1791. (71) Ohs. on the nature and method of cure of the phtiisi* pulmonal. York. 1792. (72) Letter on the pulmonary consumptions. Load. 1793. Essay on the causes , early signs , and prevenion of pulmonary consumption. Lond. 1799- Obs. on tie med. and domestic manag. of the consumpt. L. 1801. (7.3) Diss. de phthisi pulmonali. Leid. 1793. (74) Diss. de phthisi pulmonali. Edinb. 1793. (70) Diss. de phthisi pulmonali. Leid. 1793. (76) Diss. dc phthisi pulmonali. Edinb. j794- Janssens (78) , Muller (79) , Hare (80) , Adams (81), Franck (82), Schudecoff (83), Dimsdale (84), Frases (85), Bruce (86), Carey (87), Home (88), Loy (89), Tode (90), Busch (91)5 Larden (92), Mitchell (93), Pears (94)? Hebenstreit (95), Quednau (96), x * (77) Diss. de phthisi pulmonali. Edinb. 1794- (78) Diss. de phlhisi , sive tahe , et speciatim de phthisi pulmonali. Lcid. 1795. (79) Diss. sistens phthisis purulentae, ejusque in corpus hu- manum clfcctuum examen. Jcuae 1795. (80) Diss. de phlhisi. Edinb. 1796. (81) Diss. de phlhisi pulmonali Edinb. 1796. (8a) Diss. de phthisi purulenta Erlang 1796. (83; Diss. de phthisi pulmonali ulcerosa. Jenae 179ft (84) Diss. de phthisi. Edinb. 1799. (85) Diss. de phthisi pulmonali. Edinb. 1799. (86) Diss. de phthisi pulmonali. Edinb. 1800 (87) Diss. de phthisi pulmonali. Edinb. 1800 (88) Diss. de phlhisi. Edinb. 1800. (89) Diss. de phthisi. Edinb. 1800. (90) Diss. de phlhisi pulmonali. Havm 1800. (gi) Recherches sur la nature , et le tvaitement de la phthi- sic pulmonaire. Strasb. an. IX. (93) Diss. de phthisi pulmonali. Edinb. 1801. (g3) Diss. de phthisi pulmonali. Edinb. 1801. (g4) Cases of phthisis pulmonalis. Load. 1801. Observations on pulmonary consumption. Lond. 1811\. (9.5) Diss. de consumtione pulinonuin , ejusque prodromis , et cura. Lips. z8oa. (96) Diss. nonuulla de phthisi pulmonali purulenta. Erl 180a. Sutton (97), Bemciser (98), Fischer (99), Vogt (100), Briende (i), Neboux (2), Bon- nefox DE Mallet (3), Krupp (4) , Gaspard (5), Luzeau (6), Hebert (7), Tullidge (8), Lanthois (9), Walter (10), Soutey (11). Ast phihiseos pulmonalis docirinatn omnibus nume. ris absolutam maxime debeinus Morton (12), (97) Considerat. regarding pulmonary consumption. Land 1802. (98) Diss. de phthisi pulmonali. Jen. i8o3. (99) Diss. de phthisi pulmonali. Erf. i8o3. (100) Diss. ile phthisi pulmonuin. Vileb.. i8o3. (1) Traite de la phtliisie pulmonaire. Paris i8o4< (2) Diss. sur la phthisie. etc. Paris 1804. (3) Traite de la nature , et du traitemcnt de la phthisie pulmonaire. Paris i8o5. (4) Diss. de phthisi pulmonali. Jen. 1807. (5) Becherches physiol, et path, sur les phlhisies. Chalons 1809. (6) Diss. sur la phthisie pulmonaire. Paris. iSog. (7) Obserr. on pulmonary consumption. Lond. 1S14- (8) Inquiry into the nature oj pulm. consumption , and oj the caus. which hare contributed to its increase. Lond* 1817. (9) Tlieorie nour. de la phthisie pulmonaire. Pans 181S. (10) Ueber das IVesen d. phlhisischeli Constitution u. der Phthisis in ihren verschiedencn Modijicalionen, nebst der aus dieser jliessenden Kurmelhode. Lamb. 1819. (11) Ueber die Vermeulung , entstek. u. Heil. d. Lungen- schwindsucht. A. d. Engl, ubers r. Radius. Lcipz. 1820. (12) Op. medica. Genevae 1727. Pthisiologia , seu tractatus de phthisi, variis liistoriis illustrata. Benet (l3), Reid (i4), Raulin (i5), Portal (16), Baumes (17), Bayle (18), Duncan (19), et Laennec (20). Nec sumnii Fotiiergilii tra- ctatus tie cura phthiseos, (21), licet brevissimus, uipote principia maxime salulifera coniioens, silentio praetereundas est. aevo nostro per universam Europani, praeser- (13) Tabidorum thealrum , seu phthiseos, atrophiae, et he- cticae xenodochium. Lond. i656. Lips. 1700. (14) An essay on the nature and cure of phthisis pulmo- nalis. Lond. 1782. (i5j Traile de la phthisie avec la rnethode preservative, et curative de cette maladie. Paris 1784. Utor versione ger- man. cum cgregiis notis auctore B. Ch. Vocel. Jen. 1784 edita. (16) Observations sur la nature, et le traitement de la phthisie pulmonaire. Paris 1793. (17) Traite de la phthisie pulmonaire. Paris i8o5. Versio germ, auctore Fischer. Heidelb. 1809. (18) Rechcrches sur la phthisie pulmonaire. Paris 1810. (19) Obs. on the distinguish, symptoms of three dijjerents species of pulmonary consumption , the catarrhal , the aposlematous , and the tuberculous , with some remarks, on the remed. and regiment best fitted for the prevention. removal , or alleviation of each species. Edinb. 1813. (20) De Vauscultation mediate. Paris 1819. (21) Remarks on the cure of consumptions. (Porks Edit. 4- Lond. 1784. p. 3o3 Doctrinae momentum. ptilrnonalem , lim in magnis urbibus (22) ita invaluisse, ut (32) De strage pbthiseos lege: Schmidt in Gesundheitsta- schenbuch v. einer Gesellsch. Wiener Aerzte 1801. Willas uber d. Krankheilen in London etc. et Oesterr. K. Wiener Zeitung v. 26. novemb. 1819. N. 271. p. 1081. (« in En- gland sterben jahrlich 4o,ooo menschen an dev Abzehrung. London allein licjjprt 10,000 Opfer dieser Krankheit » ). Lego quidem iri Journ. de'i debats (du 15 de mai 1820): « un memoire lu dernierement par Mr. Chateaoneuf a Vac.ademie R. des sciences , sur les maladies de la poi- trine observ. a Paris en 1816, 17 et 18 , semble autoriser a croire que la/phthisic pulmonaire , quoiqu’elle soil en- core une des maladies les plus ft equentes , n’exerce plus les memes ravages qu/autrefois. Le depouillement des registres mortuaires de la ville de Paris , fait, avec soin, a offert pour ces trois annees 62,44* deces, dont 13,928 vnt ete occasionnes par les affections de la poitrine, savoir : par Uasthme 604 , par les fluxions de poitrine i,8g4, par les catarrhes bronchiques 4,4^9 > Par la phthisic pulmo- naire 6,971. Ces maladies des organes de la respiration , auxquelles esl du le quart a-peu-prcs des deces que »nt lieu dans Paris , se partagent leurs victimes de la maniare suivante ; Vas thine enleve un individu sur 100 , les fluxions de poitrine un sur 33 , les catarrhes pulmo- naire s un sur 15 , la phthisic pulmonaire un sur 9. Pularem, decrementum pbtbiseos apparcns, et introduction! novae nomenclaturae ( qua fit ut morbi , qui prius pro phthisi habebantur , nunc aliter appcllentur) adscribendum esse. Quondam Fotheugill (1. c. ) de contrario conque- rebatur , ajens : « In this city ( London ) the weekly bills are supposed to exhibit a tolerably exact account of vix medicus inveniatur, qui (tempore, quo forte morbus quidam epidemicus grassatur, ex- cepto), inter triginia aegrotos praxeos suae pri- vatae ad minimum decern phthisicos non nu- meraret, — ut in Nosocomiis quartam partem aegrorum phtbisici efficiant, — ut in genere funerum quinta pars phthisi adscribenda sit, hancque partem utplurimum filios omnium ca- rissimos, conjuges omnium dilectissimos, verbo florem juventutis (23) includere; sique perpen- damus, quemvis medicum quo primum ad pra- xin excercendam sedem figat, ab aegrotis pluhisi laborantibus obsideri (24), morbumque hujus- I these, who die of the respective diseases mentioned in that list. But / am informed that the article of consum- ptions includes generally all those who die of any lin- gering diseases , and are much emaciated; by which the list is vastly enlarged beyond what it ought to be, to the reproach of our country ; foreigners imagining that this disease is much more frequent amongst us , than it is in reality >*. (a3) « . . - for, perhaps , among those who perish by con- sumption . there are many who, in respect to the excel- lencies both of body and of mind have given indications of becoming conspicuous ornaments of humanity ». Fo* THERGILL 1. C. p. 3o6. (a4) Clacder pbthisici nuxilio mcdici anxic inhiant , quia ipsis Hannibal revera ante porlas. ( Misccll. acad. nat. Cur. modi inter medioorum opprobria rccenseri : si haec omnia, inqnnm , perpendamus, doctrinae de quo agitur momentum sponte clueebit. Fa- xit benignum Numen, ut illam in generis hu- mani lucrum tradere possimus! Ordo rerum. 4- Gum phlhisin pulmonalem , antequarn ad extremum perveniat, non pro uno eodemque morbo, sed pro concursu morborum, in eo so- lum convenientiuni, quod ocyus serius pulmo- nes plus minus deslruant, habeainus ; placuit nobis aegritudines nomine pbthiseos pulmo- nalis comprehensas eousqne ul diversos morbos considerare, quousque non in generalem ilium desinant. Agemus- hinc, ut de specialibus pror- sus morbis, de phthisi scrophulosa, arthritic a, carcinomatica , haemorrhoidali , scorbutica , syphilitica, metastatic a, et ex vomica; annexo tractatu generali de phthisi conclamata. Quaevis specialis descriptio oraplectetur tria stadia, sta- dium nerape praedisposition^, sen morhi la- te ntis , stadium morbi evoluti, et confirmali. §. XLIV. DE PHTTIISI PULMONALI SCROPHULOSA. Definilin. 1. Phthisis scrophulosa ille dicitur aetatis praesertim juvenilis morbus, in quo vitium scro- phulosum universale ita pulmonibus infensum evadit, ut glandulae hujus visceris, inprimis lymphaticae, indurentur, inflammentur, et sup- purenlur. Literaturn. 2. De boc morbo speciatim seripsere PiUT- TER (20), CrAANEN (2 6), ZoLLIKOFElt (.27), Mosmann (28), et Terry (29). Stadium bilens. 3. Phtbiseos pulraonalis scrophulosae stadium latens annuntiant: (A) habitus sic dictus phthi- sicus , nempe corpus procerum cuti alba , te- (l5) De phthisi pulmonali a tuberculis oriunda. Edinb. 1786. (26) Diss. de tubcrculis pulmonalibus pbthiscos causs. Har- derov. 1791. (27) Diss. de phthisi tuberculosa. Goctt. 1792. (28) Essay on elucidating the nature, origine, and Conner, of scrophula and glandular consumpt. Land. (39) Diss. de phthisi pulmonali scrophulosa. Lcid. 1793. nera, molli, musculis flacciclis inslructum: ex- tremitates , praecipue superiores , praelongae , interdurn lividae (do), digitorum ultimae pha- langes nodosae , crines sub axillis, et ad partes genitales pauci , thorax coraplanatus, angustus non hirsulus (3i), mammae parum evolntae , interdurn hue, et iliac induratae (J2), promi- nentes, a costis, alarum instar, distantes : col- lum longum , et tenue, guttur prominens, vox acuta , flebilis, rauca; facies amoena, formosa, genae elevatae , roseo colore circumscriptae, labia rubra, barba pauca, denies candidi, pel- lucidi (33), lividi (34), saepe sine ordine dis- positi, oculi vivaces, tunica adnata coloris mar- garitacei , pupilla ampla, intuitus gratus, in- geninm, et yeneris desiderium praecocia. (B) Morbi varii scrophulosi perpessi, e. c. tinea capitis, ophthahniae, otorrhoea, grandulae sub- (30) Cfr. Cap. de morbo caeruleo. (31) Ait Hippocrates: « Pectus autem Iaudare conyenit, quadratum ct hirsutuin ». Pracdit. Lib. II. C. 6. Edit. Charter T. VIIl. p. 814. (3a) In multis saltern virginibus nexum inter hujusmodi mam- marura indurationes parliales, et reconditam pulmonis scrophulain animadverli. Cfr. Ettmolter ulcus mammarum ex phthisi in Eph. N. C. Cent. I, ct II. p. 118. (33) Foart Simmors new methods of treating consumpt. p. i3 (34) Ballosii op. T. I. p. 20. maxillares tumentes, exulceratae, aliique absces- sus cicatrices specificas celinquentes, spina ven- tosa, physconia, tabes meseraica; — (G) Con- gestiones ad caput, inprimis crebrae hemicra- niae (35), epistaxes (36), fluxiones denlium , et gingivarum (37), oris siccitas, coryza , ster- nutation — (D) Affectiones nervosae vagae (38), praecipue oscitationes, suspiria, inquie- tudo , anxietates , animi inconsueta irritabilitas, et in iram proclivitas; — (E) DiJJicultates re- spirationis , et circulationis, maxime pectoris oppressio , ardor, dyspnoea (3g) spiritus anhe- (35) P. II. Vol. I. Sect. I. C II. §■ X. 1 , 9. (36) P. II. Vol. II. Sect. II. Cap. XXVII. CXXVI- 3. (3;) Monet Hippocrates : « In habitu phthisiformi cum febre, si fluxio ad dentes et gingivas coorta sit, ingens malum ». Coae. Praenot. L. II. N. 477- Possent liaec verba , et aphlhis ultimum phthiseos stadium coinitantibus adaptari : utut sit , diuturna experientia edoctus sum , quod maxima pars illorum , qui repetitis, iisque grayissirnis dentium flu- xionibus obnoxii fuerant, tandem in phthisin pulmonalcm incidcrunt. (38) Rogo cnixe , ut confcras P. II. Vol. I. Sect. II. Gap. XIV. §. LXXII. N. 9. (39) Pulchre ait Rhasis ( IV conttn. ): « quibus partes pe- ctoris debiles sunt, et quibus alarum more prominent hu- meri cum colli longitudine , et cerebri imbecillitate, potius aslhmalc ( dyspnoea ) laborare , quain tussi , eos vero, qui contrariam thoracis constitutioocm et virtutem qbli- nent, magis tussi4 quam asthniate divexari >». P. II. Vol. VII. 7 Jans (sub motu, ascensu scalarum , montium , choreis) , tussicula sicca brevis, dolores tran- sitorii pectoris, dorsi, scapularum (4o), regio- num subaxillarium, haud raro glandulis indu- ratis insignitarum , palpitatio cordis, menstrua irregularia; (F) et villa imi ventris, ut ano- rexia, flatus, tensio hypochondriorum, praeser- tim dextri, dolor circa umbilicum, alvus modo liquida , modo stricta. Stadium cvolulionis. 4- Evolatio phthiseos pulmonalis scroplmlo- sae contingit modo derepente, modo lente. Dura evolutio morbi derepente contingit, symptomata ingruunt sive febris catarrhalis (4i), sive pneu- monorrhagiae (42), sive pleuropneumoniae (43). Urgent praeterea dolores capitis , dorsi, uiem- brorum , inprimis articulorum. Tussis, sputa mucosa eliciens, potissimum noctu molestat. (4o) « Les douleurs les plus communes aux ph thisiques sont celles qu'ils eprouvent entre les cpaules : il faul en cher- cher le siege principalefnent dans le plexus pulmonaire, qui communique moyennant le nerf vague et le grand aympathique, avec les rameaux des nerfs intercostdux, el avec les nerfs repandus entre les cpaulcs ». Portal anaL mid. tom. IV. y 284 (40 P- I. Vol. I. Cap. VI. $ LXV. N 3. (40 Cap. IX. §. XXXVIII. N. I. Morbus ultra tempns cilias lebribus catar.rliali- btis , et pcripneumoniis praescriptum protra- hitur. Etiamsi crisis ope sudoris, urinae tandem absolvatur, relinquuntur tamen inconsueta virium prostratio, corporis emaciatio, et tussis. Porro, minima data occasione , morbus acutus vix de- victus redit, atque sic repetitis vicibus, donee aegrotus indicatis malis jam jam adsuetus, ideo- que perfecta gaudens securitale , a gravioribus mox describendis aerumnis corripiatur (44)* Morbi evolutione lente contingente, tussicula sicca, rara, ab aegroto vix animadversa, a motu corporis, loquela, risu praeprimis excitata sce- nam aperit. Pulsuum inconsueta frequentia pa- stum seqnitur, non sine ardore volarum manuum, et plantarum pedum , saepe colore rubro, et variegato notatarum. Sub ascensu scalarum, aut alio motu violentiore respiratio evadit anhelosa, et ila crebra, ut in sexagesima horae parte, non ut decet, circiter vigesies , sed trigesies , quadrigesies , et ultra absolvatur. Sitis ecuraiio- ne crescit , qua fatness imrninuitur. Cibis licet parcis assumpiis, digestionis opus cum laborc perficitur. Crescit praeterea in dies marcor. Hacc mala quoque aegrum non terrerent, nisi bine (44) Hoc vjdelur monuissc Celsus , diccus: « frequens autem distillatio in corpore tenui, longoque tabcm timendam esse inde pneurnonorrhagiae superaccederent. At ve- ro, cum illae haud raro levamen afferant, pri- stina redire solet securitas, donee tandem gra- viora ingruant symptomata (45). 1 Stadium conjirmciturn. 5. Enimvero jam aeger sub tussi interdum per insultus cum vomitu saeviente (46) sputa rejicit purulenta, segregata, rotunda, interdum striis cruentis notata, haud raro cum concre- mentis, quae, dum inter digitos triturantur, foetorem spargnnt. Facies morbi gravioris prae- sentiam designat; crines decidunt; lingua muco albo, flavo obducilur, halitus male olet; tussis somnura impedit, vires decrescunt, decubitus in alterutrum lalus, el profunda inspiratio de- negantur, dolor fixus, lancinans thoracem deli- net, respiratio, et quiescente corpore, anhelosa aut periodice veluti in asthmate (47) dillioilis (45) Unde Fernelios : « Laborans consueta munia ipse non infcermittit, Deque mopbo se teneri putat caussam sui in- teritus futuri nescicns ». (46) Accidere id solet pracsertim in feminis sensilibus. Talem casum habuit et Paler meus Viennae an. 1812» i8l3 in Comitissa Set. . . . quae sub curriculo triennis pbthiseos pluries accessus veluti tussis convulsivac patieba- tur. (Ex schedis suis). (47) Vidi nonnullos phtbisicos , qui practer conlinunm rc- spirandi diflicultatem periodicae quasi dyspnoeae sub;icie- bantur. evadit; saepeque vox rauca. Horis pomeridiani? aeger horret, ad vesperas calet, noctu sudat, quibus symptomatibus yigenlibus, pulsus creber est, contractus, oppressus, aliquando plenus. In multis catamenia aut supprimunlur ; aut a praescripto ordine deflectunt. Nisi hac sub re- rum positione natura , et ars ad aegrotum sal- vandum concurrant, phthisis conclamata (48.) praeslo est. Aulopsia cadaverum. 6. Cadavera illorum, qui ex pulmonum scro- pbula periere, praeter phaenomena generalia phthiseos (49), speciatim exbibent : pleuram turn costalem , turn pulmonalem obsessam mq- do a corpusculis pellucidis cartilagineis, cum grants rniliaribus similitudinem alentibus (5o), modo a lineis, vel punctis nigris, et splenden- tibus; atque ipsam pulmonis ( praesertim sini- stri superioris (5i)) substantiam nodis, seu tuberculis refertam. Tuberculorum istiusmodi (48) 5. LII. (49) 5. LII. N. 4. (50) Grail. Granulations miliaircs. V. Bayle 1. c. Obs. a , 4- (51) Ultra quinquaginta cadavera homiaum ex phthisi scro- phulosa demortuortiin aperui , ac semper inveni, quod tu- bercula , aut solummodo loburn superiorem pulmonis si- nistri detinebant , aut saltern longe in majori copia hie * quam in rqliquis hujus visceri9 partibus obycniebaut. conditionem Bayle (02), et Laennkc (53), graphice descripserunt. Docent illorum inquisi- tiones, tubercuta constare ex substantia homo- genea, opaca, nunc alba, nunc grisea, nunc flave- scente;—alia parenchymati pulmonum dumtaxnt adhaerere, et a membrana plane distincta involvi (54) j alia talern cystidern non exhibere, atque ex ipsa pulrnonum substantia emergere (55) , — in utriusque vasa sanguinea capillaria de- currere (56), — yolumen tuberculorum ab illo grani milii usque ad illud castaneae ascendere; -7- tubercula miliaria plerumque admodum co- piosa esse, generalim tuberculorum numerum rationem inversam cum illorum maCTnitudine habere , ita ut maximorum, nonnisi , duo vel tria, invenire soleant. — tubercula saepe uno eodemque in cadavere triplicem offerre condi- tionern , esse nempe nunc firma (tubercula criidci), nunc mollia (tubercula suppiirata), iiuncque erosa (tubercula exulcerata),— tu- bercula erosa simul cum annexa pulmonis sub- (5a) Op. c. p. 21. (53) Op. c. T. I. p. 19. (54) Tubet'cules tnkystes. Bayle !. c. obs. i, 5. (55) Tubevculps non eiikyslest Bayle 1. c. obs. 3. (5G) Testalur SptmiEY ( 1. c. p. 16. ) Cl. Abbrsetht prac- paratiJm vasorum pulmonaliuin pulcberrifne arte injectorum possiderc , tubcrculis rcHctis dccoloribus. \ stantia destrui, —• plura hujusmodi pulraonum ulcera inter se invicem per anfractus commu- nicare j’plloruin superficiem internam membrana, subtili, alba, molli, friabili, interdum duplicata , alias cartilaginea obduci, ipsamque ulcerum ea- vitatem a trabibus, instar illorum ventriculorum cordis, decussari (5^); — trabes istiusmodi im- merito pro vasis sanguiferis habita fuisse (58), haec enim vasa non solum secundum ulcerun* parietes decurrere, illorumque ramos antrum ipsum respicientes resectos, et obliterates esse (59); bronchiorum etiam ramulos truncatos in ilia antra hiare , sed fere nunquam ad latera (57) Laennec 1. c. T. I. fig. 7. (58) Ait Laennec : « Ces colonnes ont etc souvent prises pour des vaisseaux , et je crois que Mr. Bayle lui-meme est tombe quelquefois dans ceUe erreur ». L. c. p. 23. (39) « on en trouve ( des vaisseaux sanguins ) sou- vent des tres-gros rampant le long des p.arois des caser- nes , et en faisant immediatemcnt par tie. Ces vaisseaux sont ordinairement applatis ; *7 est rare qiFils soient obliteres ; mats cclles de leurs ramifications qui sc dili- gent vers Fexcavation ou vers des masses tuberculeuses , le sont esidemment , et en injcctant avec precaution un liquidc colore dans ces vaisseaux , on ne le fail penetrer dans Fexcavation ». Loennec 1. c. p. 24. Cfr. Halleri Op. pathol. Obs. 26 Stoll Rat. medendi. T. VII. p. 67 , ct Baillie Anatomie d. kranhhaften Baues j>. 38 t 3q. erosos esse (60); — parenchyma pulmonis , quod tubercula mollia proxime circumdat, ra- rissime crepitare (61), illiusque cellulas a ma- teria gelatinosa, semi-concreta , pellucida, gr-i- sea, cruenta repleri, alias coriaceam inducere indolem (62). Animadvertit praeierea Laennec glandulas bronchidles tubercidosas redditas pigmentum nigrum continere (^63);-verura neque ille^ neque Bayle de materia ilia gvpsea loquun- tur, a quibus tubercula, quotquoi erant referta vidimus, videruntque tot alii (64). Praeterea i ■ '* * • * i» ■ _, ■ .,t * . . ■ . . • (60) « Presque yctniais ses tuymix ( les ramifications des bronches ) ne sont ouverls par le cote ; Us sont coupes net au niveau des parois de Vexcavation ». Laennec 1. c. p. 25. (61) <c Dans quelques cas rares on trouve des tubcrcules completement , on presqueentieremeht ramollis au milieu d’un lissu pidmonaire parfaitement crepitant ». Laennec 1. c. *u\"* (62) Portal in Me moires de V academic R. des scienc. Ann. 1781. v. Abh. f pr. Aerzte ie. B p. 6g5. (63) « Les tubercules developpds dans les glandes bronchio- les surtout ( qui, coniine on le sail, sont de couleur d'en- cre chez presque tons les ad piles) sont souvent teints par qndroits d'un noir qui, sembfitble a Vombre fgur.ee par le crayon itun dessindteur, cst tres-fonee dans quelques points , s’dtend en disseminant les points qui les compo- sent , etfnit en mourant ». 1. o. p. 38. Cfr. Camper 1. c. (64) Swieten Comment. §. iao5. De-Haen Rat. Med. P. II p. 180. Barrerk observ. anal. p. is/p SCROPHTJLOSA. Io5 pulmones aliquando hjdatides (65), et vermes (66) exbibent. Cordis veniriculus dexter saepe volumine auctus (67), cum polypo (68). Kaiiu arteriae pulmonalis in parte pulmonuni sana dilatati (6g). Aorta aneurysmate detenta (70). * 4' ' / \ (65) In.puella a. 1804 .in Nosocomio uhiversali Vindobonerisi, cx phthisi scrophulosa demortua , praqtcr tubercula , hjrda- tidem magnitucHrus oi>i gallinacei in lobo supiriore pul- monis dextri detexi. Similia viderunt Bonet Sepulc. Anat. L. II. Sect. I. Obs. 33, 37. Haller de corp. bum. fabrica, T. VI. p. 280. Not. H. Morgagni de sedifeus , et caussis morb. Epist. XVI. Baumes Obs. et reflex, sur quelques maladies occasionnees par les hydatides V. Annal. de la soc. de med. pr. de Montp. T. 2. p. 8. Dietribh in, Zadig’s h. Friese’s Arcliiv d. pr. Heillc.f Sclilesien. 3. B. 2. St. p. 164. Ruysch Museum anat. Ruyschianum. p, 44- ^ Cf. C. XI. § LVI. (66) Fkbnelics Pathol. Lib. VI. Cap. 16. BeniviEni de abd. morb. caussis. Cap. 77. Schenk Obs. mcd. Lib. II. Obs. 55. p. 116, Lieutaud hist. anat. med. Vol. II. Obs. 572 ct 721. Morgagni 1. c. Epist. XIX. N. 41- Ep. XXI. N. 43. (67) Sic reperii in multis , pracsertim feminis ex phthisi scro- phulosa demortuis. ’ • • (68) Dolaeus de polypo insigni in corde phthisici cujusdans reperto. r. Miscell. Ac. N. Gur. Dec. II. an. 8. Hartmann Anatome pueri phthisici latcntibus in corde polypis ibid. Dec. III. An. 5, ct 6. (6g) Lawrence in d. medicinifch-chir. abli. 3. B, (yo) The Edinb. med. and. surg. Jour. 1817. A^ 5o. April. Pluric3 complicationcm phlhiscos scroplvulosac enm vitiis aortae invoni. Nec morbosae pnrtium conditiones ad thoracis cavum circumscribi solent; nil enirn frequen- tius est quam in cadoveribus ho ini num a phthisi scrophulosa demortuorurn, tubercnla mesente- rii (7 i), hepatis (72), intestinorum (73), aliorum- que viscerum (74)5 nec non peritonaei, et mu- sculorum invenire (75). Et ossa minus firma , et compacta observari solent (76). (71) Fere in omnibus cadaveribus nobis obveneruut. (72) « ..... le foie, dans lequel les tubercules forment des masses tres-volumineuses, et arrioent rarement jusqu'au ramollissertient contplet ». Laennec 1. c. p. 33. (73) « II est rare que chez les phthisiqiies le poumon seul contienne des tubercules; presque toujours les intestins etl contiennent dans leurs parois ». Laennec 1. c. p. 3a. Cfr. Thebesius dissectio pbthisici ex ulcere intestini coli extincti in Eph. N. G. Cent. III. et IV. p. 272. (74) « Vcpididyme, le conduit deferent, les testicules , la rate, le coeur, la malrice , le cerveau , et le cervelat ». Idem ib. Et Wenzel ( Beobacht. uber d. Hirnanhang fal- si'/, clitiger Personen), et Krimer ( Hufeland Journ. 1821 6 St. p. 5i ) de vitiie cerebri in phthisicis testantur. (75) « Le cas le plus remarqliable de ce genre que j'ai vu at un phthisique , qui presentait des tubercules dans presque tous les organes , que je mens de nommer .... Vextremile inferieure d’un des muscles sterno-mastoidiens egalement transforrnee en maticre tuberculeuse ferme y et constante ». Laennec p. 3a. (7(1) Portal 1. c. Cunssae praedisponenles. 7. Inter caussas generales scropbularum (77) ad pblbisin quammaxinje disponunt : vUiuin baereditarium , habitus phthisici genitor (78), aetAs ab amio decimo octavo ad trigesimmn : f . . .*r ■/, / * • : : .1 • f ci y >. ,. , • \ • (77). P. III. Cap. de scrophulis. (-8) Hippocrates ait ; « qui secundum naturam ad tabem dispositi sunt ». (Apli. Sect. VIII N. 8). Celebrala sunt yerba Ferkelu; « qui tabida stirpe nati sunt, quasi hae- reditario jure omnes tabe marcescunt, hoeque malum saepe vidimus ill omnes ejusdem familiae gfijissaji, ». (Pathol. L. V. C. X. de morbis. pulmouum ). Morton dijiit : dispo- ' sitio etiam haereditaria saepe saepius phthisin pulmonalem infe'rt, cum omnibus sit sat notum,, natos a phthisicis parenlibus in eundem morbum esse proclivcs ». (Op. c. L. II. C. I. p. 27). Fracastori (L. II. de morb. cont. C. 9) scribit « mirum esse quasdam familias usque in quintain, et sextdra generationem omnes eadera tabis conditione pe- rire, ct quasdam eadem aetate ». Similia testantur Portal I. c., ct Considerations sur la nature, et le traitem. de quelques maladies hereditaires. Paris 1808. J. P. Frank (Epit. de curand. hom. morbis. Vol. V. P. IL p. 189). Portal Obf. stir la phlhisie de naissance ( Mem. de Pa- ris a. 1781 hist. p. 9 mem. p. 531) , Van Sticuel. Essai sur la phlhisie 1idred.it. ( Act. de La soc. de med. chir. phartn. de Bruxelles. TV /■ P- P , P- 79), Chavet de phtliisi pulmonali haereditaria, Miinst. 1787, muttique alii. Vidi ego familibs, quarum singula individua sexus modo alteru- trius, modo utriusque, phthisi scrophulosa pericre. ✓ 108 DE PHTHISI PULMONALI quintum (ygj, neque infaniia excepta(8o), se- xus sequior "(81), clima humidurn, frigidumque s \ \. 4 ’' ’ • .. : (79) Monet HippocnATEs: « Inter aetates, illae demum osten- t.ant periculum phthisis, quae sunt ab anno decimo octavo, ad trigcsimum quintum ». ( Coac. L. II.). Et: « Tabe6 maxime hunt ab anno octavo decimo , usque ad quintum, trigesimum ( Sect. VIII. Aph 7 ). Bayle sequentem calcu- lum phthisin in genere respicientem exposuit. Inter centum phthisicos mortui sunt, ab anfto aetatis i5 et 30, decern; :—• ab a. 20 — 3o , viginti tres ; — ab a.. 3o — 4® > vi- giiiti tres ;"ab a. 4® -1- 5o , viginti uwus f ab a. 5o ad 60 qiiindeciixi; ab 60 — 70, octo. (80) Infantes scrophulosi quidem saepiu9 pbthisi meseraica', quam piilmoriali afficiuntur;'sed^etiarn primo in casu pul- mones a mor'bi germine haud immunes inveniuntur. Hanc sblunVinvenire q>otui differentiam , quod tubercula mesen- terii jam erant .'suppurata , et erosa • i 11 a: verb pulmonum in staJLu 'adbufc cVuditatis. Sic Pater mens die 3d liovemb. 1802 in Gliriico Vindobdnensi pusionem Unius mini sc- cavit, cujus pnlmones tnberculis obsessi erant.. ( Ex sche- dis ejns ): ' • (81) Inter 'septemdecim phthisicos , decern numero feminas. Ante seculum contrarium locum habuisse videtur, ut elucet ex Staiilio ( Path. dogm. P. III. Membr. 2 Art. a ) , et Coschwiz ( de caussis infrequentiae phthiseos in seixu se- quiori prae virili. Halae 1720 ( qui ait: Vt Non solum ex propria nunc per annos plus quam viginti exercita praxi, et observationibus collectis, vix ac ne vix quidem 3o fe- minini sexus personas, vera phtbisi laborantes observavi, cum e contra juvenes ,; et viros eidera malo obhoxios satis numcrosos viderc • ' iisquc consilio succurrere licucrit; sed (8:2), regioues maritimae (83), et urbes ma* et a B- parentis mei experientia , per 25 annos exercita , idem accepi ». — Caussas, cur mares frequentius phthisis laborant, quaerit in violentiis externis, victu lauto, liquo- ribus fermentatis, cursu , frigore et ira. — Caeterum jam Junker (Conspectus med. tlieor. pr in Tab. XXVI) dixit : « sexus femineus phthisi magis expositus est quam viri- lis ». Galenus idem jam fassus est ( L. III. Epid.). (82) Aretaeus ait: « Regiones autein frigidae, atque humi- dae hujus affectus germanae sunt ». (1. c. C. 8). Cum tale clima , et febribus intermittentibus fareat miror Well ( Transact, of a soc. for the improvement of med. and grassari ubi phthisis obvenit, et viceversa. De imperio cli- matis in phlhisin pulmonalem lege: Finke Versuch e. allgem. medicinisch-prakt. Geographic. 1. B p. 68. 2 B. p. 32, 34, 53, 55, et Socthev 1 c. p. 20 — 36. (83) Bemerk. iiber salzfiirende Stiirme u. dein Einfnfs d. Salzes u. d. Salzluft auf d. Leben d. Thiere u. Pjlanzen v. Beck ( the Americ. Journ. of science. New-York 1819. Vol. I. ). Et Sutton contendit clima Melilae , et Jgmai- cac , ad phthisin disponere. .(The Lond. med. and phys. Journal, publ. by Fothergilr 1817 Febr.). Cfr. Robert Rapport sur le concours rclatif a la question sur les cau- ses , la nature , et Lraitement de la phlhisie pulmonaire, qui regne sur le cotes marilimes depuis Perpignan jus- qu'a Nice. In Mem. de Marseille. T- 8. An. 1809. T. 2 p. 65. (84) Si considerem phthisin scroplndosam Neapoli , Vindo- bonac, Parisiis, Londini , et Petropoli aequo plane pacto gnae Caussae excitantes. Excitant phlhisin scrophulosam caussae fe- brium catarrbalium (85) , pneunioniarum (86), pneunoonorrhagiarum (87), ntaxime vero ve- stium levitas , mosque sexns sequioris peclore, scapulis, et brachiis denudatis incedendi (88), tlioracem fibulaloriis, aliisque fasciis circumdandi (89), vigiliae, choreae ursorum exeinplo volu- grassari: caeterum autem in provinciis Italiae, Germania#, Galliae, Angliae, et Rossiae longe rarius obven ire ; credere cogar, clima per se longe minus ad phthisin scrophulosam disponere, quain rerum adjuncta , quae urbibus maguis propria sunt. Specfcant hue eae ipsae caussae, quae in fa- miliis scrophulas propagant, atque alunt, quaeque graphicc ab Hufelandio nostro designatae fuere. ( Ueber d. Natur, Erkennlnifs u. Heilung d. Skrophulkrankheit. 3 Aujl. Berl. 1819 p. 16 ). (85) P. I. Vo*. I. C. VI. $. LXV. N. 5. (86) Cap. VIII. $. XXXIII. N. 2. (87) Cap. IX §. XXXIX. N. 2. (88) Glabbach diss. de morb. a vestitu contra frigus insufli- ciente. Francf. 176/. Ejusdcm Beschreibung tier Krank- heiten, welche von d. jetzigen Kleidung kommen, die Jut d. Kalte nicht genugsam verwahret. Frankf. 1763. Davi- dson Veber d. Einjlujs d. jetzigen Kleidertracht uns. Da- men auj'd. Gesundheit d. Korpers. Berl. 1798. (89) <t Si virgines, quae ex superbia , et ainore pulchritudini s omni cura pectus in angustias cogunt, ut demissis sint humcris , et graciles uppareant, scirent perquam docte in- tatoriae (90), lubarum tractatio <(91), baustus frigidus aestuante corpore ingestus (92), potus liquorum fermentatorum (93), abusus aquarum mineralium (94), errores in diaeta (95), animi quit Sperling, quanta cum sanilatis nc vitae it! fiat dispcn- dio, tale quid haud attentareL Pulmo enim, artcriae , venae, omnesque partes in thorace contents misere compri- muntur. Hinc mala niille , destillationes , marcor , tabes, et mors praematura sequitur ». Institut. Physiolog. Lib. g Gap. 3 Quaest. 6 p. iBa'j. (90) Volf Erorterung d. wichtigsten Ursachen d. Schw'athc uns. Generation in Hinsicht auf d. fValzen. Hal. 1737. (gi) Portal 1. c. , et quotidiana experientia. Paler meus magistri quondam sui ex Ordine Jesc nunquam sine grato animi testimonio recordabatur , quippe qui , cum ilium juvenem adhuc instrumentum pncumaticum , vulgo Clari- netto, tractare viderit, id severe, lie pectori injuria fiat, prohibuit. Haec enarrando senex addere solebat: « ubinam, nostro nunc tempore tanta babetur studiosae juventutis cura ? ». (92) Exeinpla phtbiseos a potu frigido, nirais copiosa sunt, ut adduci possent. Ex frigoris applications pcctori, scopo juvenem scrophulosum ex lipothyoiia fortuita excitaridi , 3ubscquente illico rauccdine , phthisin evolutam vidi anno 1819. (g3) Loquor praeprimis dc jfatali potu ex taphia parato , vulgo Punch; maxime si tempore chorearum epotetur. Sed qualiscunque fuerit potus fermentatus fortior, si a juvene scrophuloso ingurgitetur , phthisin excitare potcrit (g4) Palcmbihi ( Praesid. Fasciiio ) de pbthisi. Jcnac 1G79. palhemata, prae omni alio, arao1’ infelix, zelo- typia, et moeror, (mania-, venus, potissimurn praemalura (96), nimia, purgantia (97), puer- perium , lactalio , rnorbi varii, inprimis febres intermittentes, morbilli, variolae, et syphilis. Quaeritur num phthisis scrophulosa a contagio exciiari possit, nec ne? — Quodsi perpenda- mus cenlenos phthisicos sudore rorantes nostra , dulas (quibus passim locorum homines quotidie abutun- tur ) in dispositis phthisin maturare edixerat. (q5) « Unde mala ciborum confectio viscidos , acresve succos parat , qui et stomachum vellicaudo, tussim excitent, et in pulmonibus tandem subsistcndo irritandoque , caussam praebeant phthisi ». Morgagni de sed., et causs. morb. L. II.Epist. XXII. Art. 20. (96) Multorum juvenum utriusqae sexus memor sum, qui etiamsi quain maxime ad phthisin praedispositi fuerint , tamcn sat bene valebant donee fatalis ilia matrinaonium ineundi idea locum obtinuerit. Nuptiae ctenim cum pbthisi pari incedcbant passu. (97) Dr. Backer [Med. Ti-ans. Fol. 2) narrat se a Di- Blanchard certiorem redditum fuisse , inter 90 homines , quibus variolae insitae fuere, decern, propterea quod n i- mia purgantia scopo ad inoculationem praeparandi assuin- serunt, in phthisin incidisse. Ex repetitis purgantibus antbelminticis evolutioncm pbthiseos acceleratam fuisse, pluries vidi ; quod non solum debilitati per evacuationes inductac , sed et irritationi systemati lymphatico abdomi- nali, inprimis per drastic# illatae, ac illi pulmonum coin- municatae , adscribendum esse arbitror. inter brachia anirnain exhalasse, nosque millenis aliis sine omni cautela incolumes adstiiisse , et custodes aegrorum .in mag pis nosocomiis diu noctuque phthisicis , quin rnorbis pulmonum plus quam reliqui homines subjiciantur, mi- nistrare , si haec , inquam, perpendarnus , extra , omnem dubitalionis aleam nobis positum vide- tur, malum, de quo agitur , non esse conla- giosuni , saltern secundum ideam , quam, ex consideratione lypbi, scarlatinae , morbillornm , variolaruin , et hydrophobiae , de eontagio habe- mus. Posse vero morbi ad uitimum stadium perducti lentam communiccitionem locum ha- bere , si inlimum commercium cum aegrotis sudore diffluentibus dormiendo , illoruni uten- silia, et vestes in usurri ducendo alatur; eo magis admittere inclinamus , quo magis obser- vationum nostrarurn seges crescit. Innumera enim conjugum , quorum unus brevi post alte- rum phthisi perierunt, exempla collegium's; quin tale infortunium ex aliis cansis, e. gr. ex moerore, vigiliis etc. repeti, nut casui adscribi facile potuisset. Porro , quisne exempla 3 nalu- ram contagiosam phthiscos pulmonalis compro- bantia ab Aristotei.e (q8), Galeno (99), (98) Problem. IV Lib VII. (99) De febribus L. I. Charter T. VII p. 788. k Periculo- sum praetcrea est, consuesccke bis, qui tabe teneotur , Il4 DE PUT HI SI PULMOiVALI. Schenkio (100), Riverio ( j ) , Fracastoro (2)? MoRTONO (3), SwiETENIO (4), MoRGAGKIO (5), Raulino (6), Hildenbrando (7), ClRILLO, et atquc in tntum cum omnibus, qui pulridum adeo exspi- rant , at domicilia , in quibus decunibunt, graviter oleant. (100) Obs. Lib. It. Obs. 133. (1) Obs. Cent. I. N. 35 , 99. Cent. IV. N. 92. (2) Lib. II. De morb. contag. C. 9.: « potest fieri, ut optima sanus existens ex consuctudinc tamcn , et convictu cum pbthisico , aut ex fomite labem illam cnntraxerit: nam nurum profecto est , quanta tcnacitate servetur virus illud in fomite, ita ut vcstes , quas phthisici gestavere , saepe visae sint post biennium attulisse contagionem : quin im* tales etiamnum fiunt et camerac , et lectuli , et tabulata., ubi phthisici periere ». / (3) L. c. C. 2. L. I. « Contagium etiam hunc morbum pro- pagat : bic enim affectus ( uti frequenti experientia obser- vavi ) lecti socios miasmate quodam , sicuti febre maligna, inquinat ». (4) Comment. $. 1206. « Certe juvenis ille, cujus modo mcn- tionem feci , infecit sororem, et ancillam , quae ipsi ia morbo assidue ministrarunt ». (5) Epist. Anat. XXII. N. 3 : « illas ( scctiones cadaverum phtbisicorura ) fugi de industria adolescens, et fugio vcl senex , turn ut milii , turn ut studiosae , quae mihi cir- cumstat , juventuti prospiciam , caulius fortasse, quoin opus sit, at tutius ». Dr. Bayle , tot section um cadaverum phthisicorum auctor , ipse ex phthisi periit. V. Diet, dcs sc. mcd. ]. c. p. 46. (6) L. c. r. B. p. a3. Juvenis libialia a manibus sudantibus Gotugno (<S), alii some (9) allata, omnino ne- quem autea nunquam expertu* erat, incidit. Sudor sensim sensimque super universum corpus, accedente ct tussi , propagabatur, acgroto Caracn sanato. (7) Hcfelasd’s Journ. 8. B. 4- Si. p. 16. (8) Istr\xzioni al pubblico sul contagio della tisichezza , scritte per sovrano comando della facolla medica del su- premo magistrato di snnita di Napoli. Napoli 1-82. Quantus sit Neapoli timor contagii phthisioi , etiam ex opere Mr. Creuze de Lesser Voyage en ltalie el Sicile fail en 1801 , 1802. Paris 1806. p. 168 apparet. « Nous nc pumes pas voir un des appartemens ( de Porlici) qui etoit ferme, parctque line princesse napolitaine y etait recemment morte d’ une mala die de poilrine. On est persuade a Naples que ces maladies sont contagieuses ; on Vest au point , que tous les meublcs precieux , boiseries et jus- qu’aux cheminees que contenoit cet appartement, venoient d’etre arraches ct detruils , comme s’il eut ete celui d’lui pestifere ». (9) Schmid de miro phthiseos contagio , in Misc. Ac. N. C. Dec I. An. g, et 10. p. 120 Gullmawn de phthisi cx contagio in Eph. N. C. Cent. 9 , ct 10. p. 294 Catjcanas Examens des principaux faits relatifs d la contagion de la phthisic pulmonaire in Ann. de la soc. de med. prat, de Montpell. T 2 Don Diego de Vf.iia t Limoh diserta- cion medica : si la tysis provenida de ulcera en el higado se considere entre las contagiosas ? {Mem. de la B. Ac. de Sevilla. T. 6. p. 221 ). Evers diss. in contag. phthi- sicum inquirens. Goett. 1782. Veimiolt Abh. uber d. An- slechung d. Schwindsucht Brem. 1807. Weskker in Hu- felakd’s Journ. 1821. Aug. p. 99. Salzb. med. chir. Zeit. 1814. 6. oet. Kopy Jahrb. d. Staatsarz. 4- Jahrg. p. 345. gare auderet? Id solum ausi sunt Castellani (io), Portae (i i), Battoli (12), Tonelli (i3), Cochi ( i4), et Salamade (i5). Caussa proxirna. /. * 9. Hypotheses circa iniimam scrophularum naturam jactatae (16) ad originem quoque phtliiseos scrophulosae explicandam in usum deduciae sunt. Absit, ut in disquisitionibus ejusmodi tempus teramus! Solum nobis inqui- rendum reslat, quid sint ilia tubercula scro- phalosa, totius morbi fundamentum sistentia? Quatuor hoc sub respectu extant opiniones. Plabent nempe tubercula pulmonis alii pro glau- dulis Ijmphaticis, alii pro indurationibus a praeviis inflammationibns relictis, alii pro cor- poribus sui generis, alii pro vermibus. Primae (10) Raccolta Ferrarese di opuscoli scientijlci e lelterarii. T 7- (n) Obs. sur la phthisic de naissancc. V. Mem. de la soc. jR. des sc. 1781 , et Abh. f. pr. Aerzte. io. B. p. 68a. (12) Mem. suit a pvetesa qualild contagiosa della tisi in giornale della soc. medico-chir. di Parma. Vol. 2. p. 3. (13) Mem. sulla insussistenza del contagio delle tisi pulmon. in giorn. della soc. mcd.-chir. di Parma. Vol. 14. p.285. 94) Trattato §ulV insujp.cic.nza del contagio lisico. Manteca 1718. (i5) Diss. qui tend a elablir que la phthisic puhnoti. n'est pas contagieuse. Paris i8o5. (iQ) P. Ill Cap. de scrophulis. opinioui cum Morton (17), Saijvages ( 18), Portal ( 19), Camper ( 20 .), Raulin ( 2 r ')y 3jAennec (22) Baron (23), aliisque mtiltis adbaeremus, secundam norr; plane exeludendoj Adhaeremns prirnae opinioui, nam in tubereulis pulmonum eadem prorsus phaenom>ena cantina gere videmus, quae in glandulis lymphaticts mesenterium, iet externam corporis superficiem oecupamibus, dum a vilio scrophuloso contami-* nantur, locum oblinent ( 24 ) > riovimusque ex anatomia pulmones undique vasis, et glandulis - * ♦ • I ; *»; . ,f ; ; Af ( fj : . , ■ ■ ■ - : •; . . , ;u: K ■ •> 0/) Op. c. Cap. I. Lib, III. ; . • * ■ • * 4 1 ’ - t t i ' I » r J • lt\J (18) Nosolog. metiiod. Class. X. , (79) Mem. cle V Ac. R. des sc. de Paris. 1780. p. 315 , e Abh. f. pr. Aei'ilc. 16. B p. 4°4- (20) Diss. decern , quibus! air illustribus Europae , praescrtim Galliae Acadeiniis, palma adjudicata. Yol. I. Lingae 1798. v. Abh. f. pr. Acrzle. 18. B. 1. St. p. 78. (21) Op. c. 1. Th. p. r8. (22) Op. c. 1. Vol. p. 3r. (23) An. inquiry illustrating the nature of tuberculatcd ac- cretions of serous membranes , and the origin of tubercles and tumors in different textures of the body. L'ond. 181 c>-. (24) Monet Mobton ( I. c. ) : « quod in caetcris glamlulosis partibus accidit , in ipsis ctiam pulmonibus aceidit . 1 . . quo miruin non est , si scropbulosi , qui tunitnibus glmi- dulosis in aliis parlibus frequenter obuoxii sunt, non raro etiam ejustnodi tubereulis, Yrl in ipsis pulmonibus afli- eiuntur ». lymphaticis iasignitos esse (25). Neque Por- talio contendenti, solas glandulas generis lym* phatici pulmonum vitio scrophuloso obnoxias esse (26) assentimur; cum cadaverum sectiones testentur et glandulas mucum bronchialem se- cernentes, nec non illas, quae arteriam mam- mariam comitantur (27), indurari (28); cumque praeterea nexus magnus inter istas . glandulas conglomeratas, illasque lymphaticas existat (29). Nisi ab omni hypothesi alieni essemus, illam , quod vasa lymphatica materiam osseam absor- bere valeant, ad originem tuberculorum expli- candarn, libenter amplecleremur. Peculiaris enim ossium in pbthisi forma, molliorque conditio (3o) ideam metastaseos osseae ad glandulas confir- mare videtur. Porro sedem tuberculorum in glandulis pulmonum dum quaerimus, ob id tubercula ex ipso corpore glandularum evolvi, non contendimus; enimvero phaenomena in affectionibus scrophulosis externis obvia potius (a5) Mascagui Tab. 20, 21. Et Abli f pr. Aerzte. to. B. p. 49 Ait Chdikshanr : « next to the liver, the greatest number of absorbents have been found in the lungs ». Anal, of the Absorbents p. 196. (26) Ir. c. (27) Camper Kleine Schriften. 3. B. 2. St. p. 268, (28) N. 6. (29) Mascagm Tab. ai. (3oj N. 6. cellulosam corpus glandujare circumdantem a praevia saepe inflamxnatione (3i) laborare do- cent. Quin knmo cjstis (32) , quae interdum tubercula involvit, nil aliud nisi pseudomem- brana praeviae inflammationi ortum debens (3i) Ei Fothergilh verbis : « If the inflammation termi- nate neither by resolution nor supuration, it often leaves * scirrhous hardness , whereby this particular part of the lungs, however small and confined, becomes of little or no use in the economy of this organ , but by occa- sioning an obstruction of circulation and respiration in one single point, subjects the sound parts of the lungs to greater labour » : ex his , inquam, verbis duae oriuntur suspiciones ; altera posse jam tubercula cruda effectiim praeviae cujusdam inflammationis in indurationem con- versae sistcre 5 altera , cirCa locum induratum in pulmonq sano slatum irritationis , ct congestionis expectandum esse. Primae suspicions gradus probability augeretur , si de- monstrari posset, tumores scrophulosos in genere esse ef- fectum praegressac inflammationis. Cum vero non liceat ad praescntiam inflammationis concludere , nisi saltern unum alterumve phlogoseos adfuerit signum , tumores vero glan- dularuin scrophulosi in primo initio ncque doleant , neque calcant , suspicionem illara cum nostris de inflam- mationibus notionibus non cohaerere fatcri adigamur. Aliud argumentum aflert Cl. Laennbc, ubi ait: u Men n’est plus rare, tju'unc inflammation du lobe superieur des puu- mons , el pourlant c'est en ce lieu cju'on trouve ordinai- rement les tubercules » ( 1. c. ). (3'a) N. 6. Talis cystis Baronum (op. c.) in crrorcm duxisse videtur, quatcnus con lend it tubercula ex hydatidibus cvolvi. esse videtur. Sic primam cum secunda conci- liamus opinion^. Tertia opinio , quae scilicet tubercula ut corpora sui gjner;s considerat, etiamsi a viris in analome pathologica expertis- sirnis defendatur (33), maxime a veritate nobis aliena videtur. Alio videlicet argumento ilia opinio non superslruitur, nisi quod tubercula formam glandularum lyniphaticarum non babeant. Veruni id est, si agatur de forma normali in statu scilicet sano; falsum, si quaeslio sit de forma rnorbosa , de glandula videlicet circum- ciro-a cellulosa tumida , vasis sanguiferis varicosis instructs, ipsaque lenla inflammatione, et sup- puratione ero*a. Quarta opinio, seu polius suspi- cio, E. Jenneri et J. P. Frank (34), tubercula (33) Bayle 1. c. p. at. Et Baielie Anatomie d. krankhafien Baues p. 39. (34) Cum a i8o3 Londini fueram Jerrebum , joci gratia interrogavi , num forte adhuc gcrmen alterius , vaccinac aemuli, invent!, foverctPCur non? vir amicus respondit. * . A Puto nle caussain phtliiseos scrophulosae detexisse. Et quaenam ilia est ? Vermis. — Vierinam redux , istam opi- nionem Patri mco communicavi , qui , se tale quid jam dudum suspicatum esse, ex scliedis snis(die 3o jan. 1796. conscriptis ) de phthisi pulmonali patefecit. Interim bane opinionem non omnino novam esse cx Babtholim Cent. I. Hist. 96, et Rhodio Cent. II. Ohs.'12. ScherkkJ L. II. p. 229. Petro Valesco Castello de morb. pector. Tract. 8. C. 4- diflic. i6. demonstrari possit. Ait EtseliUs (Diss. de phthisi. Erf. 1694. §. i3): « Et quid impedit, seminium pulmonis vermes sistere, ex palhologia couipa- raia orta est. Constat nempe in pulmonibus ovinm, aliorumque animalitmi baud raro vermes liidulari (35), quod et in ipso pulmone humano aliquando coniingere monuimns (36). Venim ex ejusmodi verminosum eliarn inspirari ? Cum per expericn- tiam constet , oves grcgatim tussientcs coutabescere , ubi • \ nebula insalubrior ( Der M^hlthau ) rtibigine inficit pa- soua , ut incertum sit , utvum plus damni ex pabulo an potius ex inspirato aere vermicutis scatente pccori acci- dat ». Nuperriine de vermibus ut pbthiseos caussa J. Baron (1. c. ) , el W’esener ( HcFEtARu’s Journ. 1821. Aug. p. 89 ) loruti sunt. - (35) Rudolphi Entozoor. Hist: nat. Vol. I. p. /J55. Campe* Kleine Schriften 3. B. p. 201 Otto Handbuch d. pathol. Analomie. p. 233. (36) N. 6 De verminibus ab acgrotis rejectis monet Perciyae ( Phil, med and chir. Essays 3. Vol. Land ). « Mr. Hanforte aged 4o years , had been long troubled with a cough, and with a Julltiess and oppression at his breast. He frequently expectorated lumps of black , grumous blood , which gave him relief In Fcbr. 177/4 l^ie oppres- sion increased, and in the night he discharged, by cou- ghing , two masses, one of the size of nutmeg , the other smaller They were of the colour of chocolate. When the larger substance was opened , it was found to contain a considerable number of worms , like maggots , in a very lively state. His cough and expectoration , we are told , still continue , but. the oppression at his breast is not so troublesome , and the discharge of coagulated blood is less frequent ». Ait Homeland {Journ. 4- B. 'it. p. aoi ) raris istis observationibus , ipsa tubercula ad vermes pulmonum speciare neutiqjiam sequitur. Nee solius pulmonis tubercula a vermibus re- peli possent, nisi simul tubercula aliorum vi- scerum , quin immo, ipsi tuniores glandularum exlus obvii , a vermibus repeterentur, quod « bn hiesigen Militarlazareth starb im December vorigen Jaki'es ein Schwindsuchtiger , dessert Auswurf nach del' Versicherung des Regimentschirurgus und der Compagnie- wundarzse immer von zahllosen Maden wimmelle , vor- zuglich wenn er neben deni warmen Ofen auswarf. Der Leichnam blieb ungeojfnet ». Spectat hue et observatfo Dr. Cacsse : sur un vomissement d'un kiste , dans lecfucl « ete trouve une vingtaine dc petits vers en vie ( Journ. de med. T. 9. p. 44? 1 449)- Addit Rudolphi (Op. c. Vol. I. p. 136 ) : « Ergo hydatis tussi ejecta , in sujus pure vermiculi vivi reperti sunt. An hamulariae , vel similes vermes? Treotler ( Obs. pathologico anat. auctor. ad Uelminthologiam corp. huraani continentcs. Lips. 1793. p. to. Tab. II. fig. 3,7) de viro narrat 24 annorum roa- nustupratione , et veneris nimio exercitio emacialo , e t praevia haemoptoe ex pbthisi demortuo, in cujus cadavere invenit glandulas bronchiales ad tertiam partem majores , et vermes contineutes , quos nomine hamulariae Lympha- ticae sulutavit , sicque definivit : « corpus liueare , lerc- tiusculum , caput obtusuin , infra duobus hamulis pronii- nculibus instructura ». Suspieatur vero egregius Bremssr ( Ueber lebende Vurme in lebend. Menschcti p. 22J ) vermes illos poling ad genus Jilariae pertinuissc. Cfr. de hoc ar- gumento Brera Giorn. di med. pratica , et Salzb. tried, ohir. Z i8i5. IV. 35. plane absurd a in foret. Haec vero omnia non impediunt, quominus ipsi desidereraus, ut in morbis pulmonum indagandis major vermium habeatur ratio. Diagnosis. io. Quaeri posset , num tubercula crucla pulmonum , utpoie febre et macie expertia , jam ad phthisin pertineant nec ne ? Huic quaestioni cl. Vir (37) respondet: si germen qucrcus , quo primum e solo provenit, ad quercum pertinet, sane et tubercula cruda ad phthisin pertinent. Atvero objicimm , quod et ex uvis lit vinum , quin musturn ante fermentalionem pro vino (3?) Batl* I. c. p. 6 ait : «... il leur paroit absurde ( h plusieurs modernes ) de regarder comme atteinl de phlhisie un individu chez lequel on ne peut decouvrir ni ficvre , ni amaigrissement. Cette maniere de considerer la phtliisie est aussi ridicule que celle d’un naturalisle , qui voy ant unc jeune chene , refuserait absolument de lui donner ce nom , parce qu’il n'ojj're pas encore tous ses caracleres generiques et specif ques. Cependant le chene qui vient de sortir de la terre , quoiqu’il soil un tres-foible vegetal, rt’en est pas moins I’arbre dont le tronc doit acquerir tant de force. 11 en est de meme de la phthide : dans son principe elle scmble a peine une legcre indisposition : dans son dernier degre , elle terrasse Vhomme le plus vigoureux j elle devore , consume , et rcduit a Vetal de squelette celui dont Vembonpoint , et la saute paroissent inaUerables r>. habcri possit. Interea nomen phthiseos ad tu- bercula cruda extendendo, id lucraiur, quod inedici mature morburn dignoscere , atque ab aliis malis, sub quorum larva abscondi solel ( e. c. ab hemicrania, afiectionibus spasmodicis vagis, chi orosi, hyp’ochondriasi etc. ) distinguere distant (38). Veruin , cum divulgata hac sub rerum positione phthiseos diagnosi nfedicus fa- miliam aegri praepostere in desperationem con- jiceret; coram illo potius, de praedispositione ad ph this in loqui malimus. Satis enim est, ut solus medicus latens morbi germen cognoscat. Qua de re tit ille cer’tior fiat , aeger snspectus, variis sub rerum conditionibus , inprimis dum dearnbulaverit ? scalas ascenderit, alia voce le- gerit, examinandus. Percussio thoracis lege arlis suscepta (3g)? si pulmones tuberculis re^ fcrti fuerint, obscuriorem sonum, quam in ho- mine sano, edere solet. Et pulmonum capacitas (38) Eloqucnter ait Meibomius (Dis9. de phlhisi. Hclmst. 1675 ) : « ut tamen herbae prirao prodeuntes imperfecta stia figura, non et explicatis foliolis frcq’uenler fallout etiani peritissimos botanicos , qui in. vigorc. suo constitutas ex flore , semine , fructu facillime ct promtissime cognosce- rcnt : ita morbi in ortu suo attcntissimos requirunt me- dicos , ct incuriosorum oculos fugiunt , quamvis in pro- grcssu tot symplomatibus stipati neimnew tcmcre , nec ipsum quidem vulgus fugiant ». (39) Cap. XI. §. LIV. N. 7. aercm conlincndi ope pulmometri (4o) explo- rari posset. Verum facile in percussionis opere auditus noster, et in pulmometri experimento aegroti major minorve sub inspirationis opere (4o) Sic vocatur instrumenfeum excogitatiim ab EnwAxno Kentisch ( An account of Bath and of Madeira House at Bristol with a drawing and a descript, of a Pulmometre: and cases shewing its utility in ascertaining the state of the lungs in discos, of the Chest. Lond. 1814. v. Hufe- lakd’s Journ. 40. B 4- St. p. ji5), quodque experientiae innititur , hominem mediocris staturae pulmonibusqne sanis dotatum , posse per profundam inspirationem unioa vice octo mensuras ( pints ) aeris atlrabere , quae facultas ? pnlmonc aegrotante ad unam mensuram ( pint ) decrcseerc potest. Consistit autem instrirmentum in campana vitrca , duodecinv mensuras aeri* continendi capace , quae super apparatum pncumaticum invertitur. Ex parte supcriore hujus campanac assurgit tubus ad ortum suum epislomio munitus , ac dein in angulum rectum reflcxus , sic in longitudincm sex pollicum decurrens , atque in cavern os acgri excipiens ( Mundsluck ) termination. Campanac superficies externa instar thermometri scala instruilur, in mensuras integras et dimidias divisa. Quatuor mensti- rarum spatium inferius aqua apparatus pneumatic! , octo autem aer superius occupant. Inspirante nunc aegro (labiis tubi extremitati alteri probe admotis) acrem ox campana, copia illius, per altitudinem aquae ascendentis facile dc- terminatur. Absoluta inspiratione , tubi extremitas, cani- p'anae proxima illico ope epistomii ( Hahn , robinet ) clauditur , nc scilicet, remoto ore, aer atmosphaericus ad sarnpauam penetrando aquam itcrum deprimat. dexteritas in erroreru ducere potest. Longe magis refert moiborum praegressorum raiiouem habere, ut sapienter Morton (40 ‘ (< certissi- murn diagnosticum sumendum est a tumoribus glandulosis in externo habitu corporis earn ( phthisin ) comitantibus, vel saltern praeceden- tibus, mi ex ophthalmia, et scabie saepe recur- rentibus , atque aliis ejusmodi aflfectionibus scro- phulosis )). Notae istae scrophulosae suspicio- nem latentium tuberculorum pulmonis non so- lum in iis, qui corporis structuram de phthisi suspectam exhibent, movere debent, sed et in aliis, amplo licet tborace instructs. Interea ca- vendnm , ne diatheseos scrophulosae praesenlia ex uno tantum signo ( e. c. ex tumore glan- dularum externarum fugace, utpote saepe effectu vel frigoris suscepti, vel incrementi corporis ), siabiliatur. Nec ignorandum, tales glandularum ' tumores externos , ut morbus scrophulosus pul- monis admitti possit , neutiquam absolute re- quiri (4a). In evolutione phthiseos scrophulosae dijudicanda plnrima valent monita. E<’olutio repentina probe a lenta di.stingiienda. Ilia ut plunmum a morbo accidentali acuio repetenda (40 L. c. p. 8a. (4a) « Etsi libentissimn futendum dunam aliqunndo nontiii- grrc glandul-as pulmonum solilario is to tumore affici ». Morton 1. c. est, haec ex ipso morbo clironico cmcrgit. Morbi acuti aocidentales evolulionem phtkiseos scrophulosae praeparantes, tit monuimus (43), sunt febres catarrhales , pleuro-pneumobiae, et pneumonorrhagiae. Iliis etenim in pulmone tu- berculoso vigentibus, status inflainmatorius bron- chiorura, pleurae, et vasorum sanguiferorura ad glandulas induratas transgredi videiur, unde illarum pblogosis, cui nomen tuberculitidis im- poni posset. Haec vel morbo acuto profligalo remanet, ac nisi resolvatur, in suppurationem transit phthisin confirmatam constituentem. Si vero tuberculitis resolvatur, aeger pro bac vice periculuin aufugit, atque ad pristinum sta- tum, phihiseos videlicet latentis retrograditur. Quae retrogradatio, cum sub recta medela baud raro obtineatur, cavendum, ne stadium morbi confirmati praepostere proclamemus. Phthisi scro- pbulosa sese lente evolventc, potius errori op- posito locus est. Cbronica enim inflaramatio , qua tunc tubercula laborant, id cum inflatn- mationibus generis scropbulosi commune babet, quod dolose, et sine magno symptomatum np- paratu incedit. Accidit hinc crebro , tit maximae insidiae pulmonibus struantur , quin vel umbra hujus periculi palam fiat, idque eo magis cum acgroti, qui talia patiuntur, fatali facultale pol- m N. 4. t 2# DE PH THIS! PULMONAI.T learn quaestioues elatleudi y propria mala celan- (ii, falso. inierpreiandi , sicque medicos incaulos in errorem ducendi (44)* Mi rum ? ip^os adeo artis experiissimos , ab aids aegrotnntibtas , hoc sub respecm, raro difFerre (45). Oi tulo ince- (44) Medic us. Aegrotasne jam diu ? Acger phtliUicus. A mense circiter. Med. Te jam a d nob us annis laborare , audivi. Aeger, Noli credere, nuriquam enim mgotiis rneis racare desivi M. Tussis tamen te molestab-t? Ac. Ha! omnes turn eatarrho laborant. , tussire solent. M. Tussi vero nunc non excruciaris ? Ae. ( lussiemlo ) neutiquam. M. Sed tussiendo respondes ? Ae. Forltiito id contingiL M. Horresne post pastuin? Ae. Fruor hoc bonae cocLionis ciborum signo : M. Calesne serius ? Ae. bum cubiculum praetermodum calidum est. M Sudasue noctu ? Ae. Dum multis cooperior stragulis. M. An inacilentus reddihis es ? Ae Ego nunquam obesus fui M. Decumbcsne in utrumquc corporis latus. Ae. Consuctudo mea fert semper in lalus dcxtrum decumbciuli. M. Sanguinem nunquam exspuisti ? Ae. Ni fallor seinel, et. procul dubio ex faucibus vewiebat, ac aliunde haemorrboides in mea faniilia grassantur etc. (45) Curabam Vindobonae collegam phthisicum, qui millenis sane hujusmodi aegrotis adstiterat. Videbatur ilium morbum suum prae omni alio dignoscere debuisse; atvero neutiquam. Non solum symplomata , quousque poterat, pathologico (si dicere liceat) mendacio celabat, sed irasccbatui? dum ex formulis , me ilium pro pbthisico habere, avguere po- terat Vidi contra fem in as phtliisi laborantes, quae ob id quod morbum in aliis snnel bisve viderint, ipsae diagnosin proclamabant , ac conamiuiluts meis therapenlicis beoigne arridebant. Ex quo colligitur, hallucinationem phthisiconun damns refert ad aegri habiium respicere , il- ium horis praesertim vespertinis visitare, pulsus freqnentiae , coloris genarnm , ardoris palmarum rationem habere, ac probe cavece, ne febricu- lam heeticam cum imermittentibus confunda- ffins (46). Diagnosis sputorum (47) > ac stadii conclamati alibi exponetur (48). De stadiis vero buic antecedentibns loqui non cessabimus , quin moneamus, interdum contingere, nt symptoms aliauod, alias solum conclamato morho familiare ( e. c. sudor , diarrhoea’, defluvium capillorum ) incipiemis jam morbi sit comes (49)* (et hydropicorum) circa propriam statum , roq esse sym- ptoms adeo constans, at pro signo morbi specijtco cam YVaither (1. c. ) babcri posset Jure id manet Cabams t assercndo, phthisin pulmonalem , quae affectione viscerum abdomiaalium slipatur , Laud raro pot ins despcrationem sociam agnoscere. (46) Cfr. P. I. VoL I C. II. 5- XXVIU. N a. Vix juvenem modicum inveni, qui erroris * fehrem heeticam phlhisico- rura pro lcgitima intermittente habendi, particeps nos* fuis&et. (47) $ LI. N. (48) 4. LU. N. 6. (49) Juvencs. obscrvavi plurimos.,, qni , caetcrum„ nt tide-* hatur, optime valebant , at vero* orani nocte sine alia nets caussa suciabant. Elapxo ahquo tempore , en phlhisia omnibus numeris. absoluta! An. ifrVS virgo nohitis-sima in diarrhoeam rcbclletn incideral. Medicos. experttts. in ao- xilium deduct ot, ex solo aegrotat hahitu % raorbnm pro P. II. Fat. VII. 9 i3g PE PJITIIISI P3ULM0NALI P, •ognosis. ii. Prognosis phlhiseos scvophulnsae, illi scrophularum in genere alligata cst. Palam fiet (5o), quam arduum sit vitium scropiiulpsuia universim eradicare. Nusquam a,ulem scrophulae fuga difticilior, quam ex tenenimo pulmonum ■ • ff 1 . r f% ■ . ; • r» r • . phthisi declaravit. Cum rero aegrota do p.ectore non con- quereretur, parentes huic diagnosi fidem liaud tribuerunt, aliumque adhuc mcdicum accersiri curarunt. DeGuivit i>te malum pro diarrhoea vermiuosa. Revera sub anthelrniuii- Gorum usu ascaris lumbrieoides in conspcctum venit , in qucm veluti triumphi honor delatus est. Breve gaudium , ram morbus in valescehat. Advocatus tandem et ego , audivi modicum , secundo loco accersitum moneutem , se quidcm libenter concedere aegram de pectoris labe suspeetam esse, at vero se labem non ita evolutam videre , ut diarrhoeam colliquativam , phthiscos conclamatae sign’Oni , sociain ha- bere possit. Ad me quod spectavorat,’ diarrhoeam pro ef- fectu suppurationis glandularum mesaraiearum ( quarum ▼estigia, sub forma globulorum , amygdalaruro magnitu- dinis veluti ex materia adipo-cerea eflbrmatarum , in de- jectionibus alvinis obveniebant) dcclaravi, atquc praedixi, pujmones adhuc tubercula contincre , serius in suppura- , tionem transitura. Ac re quidem vera , paucis mensibus c-laj»sis , cn pneumonorrhagia , quam phthisis pulmonalis omnibus numcris absoluta sequebatur. Phtbisicam co ipso, quo scribo , tempore coram octilis habeo , quae ante duos annos , dum prorsus adhuc Sana videbutur, maximain ca- pillorum partem jam amiserat. textu. Hie enim ilia ipsa pharmaca, quae alibi glandulis induratis saepe impune prospicere va- lent, non sine rnagno perieulo locum invemmit, cum experientia docuerit , tubercula pulmonum cruda facile inde irrilarii nflnmman , el .su.p*- pnrari. Atque sic aegroti per artis praepostera conamina mature praecipitantur , qui forie ope, ant temporis, ant morbi cujusdam alterius, e. c. febris intermiuentis vernalis (5 1) , lypbi (5a) , dispositionem ad pbthisin axnisissent, vel saltern ex morbo, illo pulmonis minus crudeli (53), (5.) P. I. Vol. I. Cap. II. § XXIX. N I p/14. (5a) Praxin medicam ab a. 1796 usque ad 1804 in magno Xosocomio Vindobonensi cum exercerem, pluries mibi vi- dere contigit, quod aegroti cum phtbisi plus minusve pio- vecta suscepti, ac in cubicula , ubi aegri typbo petrehiuli affecti degebant, locati , contagium contraxcrunt, ac supe- rata tandem feliciter tali febre nosocomiali , et a phtbisi liberi evaserunt. (53) Duin aeger morbo scrophuloso universali , ct speciali pulmonum laborans, caussas sedulo evitat, quibus tubercula pulmonum inflammari possent , haud raro accidit , ut a phtbisi pulmonali quidem immunis maneat , sfcd serius ex tube , a dcfectu nulritionis repetenda , sat placide moria- tur : quo in casu glandulae mescntcrii induratac , ct pul- inones tuherculis crudis replcti, flaccidi , ct vcluti cxsiccati inveniuntur. Observatio haec dpinioni locum dedisse vi- detur, posse pulmones sine suppurationc praevia , per ab- sorptianem dcstrui. v. Folchi in opuscoli scienlifici, Rologna. T. I. p. 248. periissent. Spes tempus lucrandi, periculum evo-« luiionis phthiseos pulmor^alis scrophulosae aufu- giendi, inprimis ibi viget, ubi in rnorbo pro- ducendo vitium haereditarium nullam ludit sce- nam. Est enitn phthisis haei'editaria , potissi- mom si ilia habitum phthisicum socium habeat (54), atque circa vitae tempus evolvatur , quod parentibus quondam infensum fueral (55), omnium deterrima; tanta enim hie esse solet mot'bi vis, ut die ex se ipso evolvatur, tuber- cidis scilicet crudis in spontaneam, eamque len- tam inflam mat ionem, et exulcerationem transeun- tibus. Rerum iste status illo longe pejor est, (54' Monet Hippocrates ( Aph. 3- Srct. VIII ) ? « quae se- cundum naturam ad ta belli disposita sujnt , omnia quidem vthi-mentia n. (55) « Un des caracteres essenliels des maladies heredilai- res , dit le Docteur Petit , o'est de se dereloppcr en ge- neral , chcz les descendant an meme age , a la menie epoque ei au milieu des memes circonstances , que chez les parens qui les pnt transmises. Ji/isi un enfant ne cCun pere phthisique, mort d Vage de trente ans, par excmple eprouvera au meme age Lous les symplomes de la meme maladic , qui se terminera comtife celle de son pere ». Diet, des sc. med.l. c. p. 54- IntcIIigitur indc cur phthisis liaercditaria pro diuturniore habeatur a Benedicto ( Tab. Thfiotr p. xii ) diccntc : « qui phthisis iridelebilem ira- pressionem a parentibus susceperint , licet irrcstiluibjles, sunt tamcn diuturniores ». ubi tubercula, accedentibus caussis extrinsecis -9 fortuito pldogosi corripinntur. Hoc eniui in casu aut resolutio tuberculitidis obtineri potest , aut succedens suppuratio benignior evadit , ita ut baud omnino rarum sit , abscessulos sibi viam ad bronchia parare > a rejcciis tali pacto infer!-* sis tuberculis pristinam pro tempore red ire valetudinem; Phthiseos confirmatae curriculum interdum a graviditate, ab animi patbematc , a mania suspenditur. In genere transitus morbi in phthisin conclamatam eo magis timendus* quo junior , floridior, magisque sensilis et flo- ridus est aegrotus , qnoque magis illius juve- nilis petulantia, aut mentis tenacitas (56), aut invicibilis paupertas usui debiti regiminis diae- letici obstat. Cura in genere. 12. Sicuti enim in cura scropbularilm irt genere, ita et in ilia phthiseds scrophulosae regimen diaeteticum primum Occnpat locum. Debet vero illud*, aeque ac pharmacorum usus variis morbi stadiis apprime accommodari. inter- cedit nempe inter haec tantum discrirninis, ut (5C) Antiquum Germanorum adagium est : class die eigen- sinnigen Menschen gcmeiniglich die Schwindsucht bekom- tnen dacor auch , vor odev aus Eigensinn sterben », Alberti diss. de phthisi praoseryanda. §. IY- eanem prorsus mvdendi ralio , quae in uno stadio condueerel, in alio noceret'. Cura sLadii phthisis latenlis. 13. In curando stadio latente phthiseos scro- pbnlosae aegrolis sine ambagine declarandum esl; quod si mortem mafuratn et terribilcm evilare optent (57), sese per plurimorum annorum cur- riculum sequenti regimini stride submittere debeant. Caveant a transitu repentino e tempe- ratura calida in frigidam , e frigida in calidam; a vends , praesertim a borea et euro, ab aere alpiutin, ac urbium majorum; a riiotn vehemente, potissimum ab ascensu motitium , et seal a rum, ab exercitiis gymnasticis, ab equitatione (58) nisi (5r) Revocent ad memoriam quod saepius Seneca de praeoc- cupandis ingruentibus periculis ( L. I. de ira C.8 ) mo- nuit, « in primis finibus hostis arerndus est , najn euin intravit, et portis se intulit, modum a captivis non acci- pit ». Ilinc Ovimus (5 Tristium. 7) eloqtiitur: « turpius | ejicitur , quam non admittitur liospcs »> Et secundum Ci- ceronem : « onine malum nascens facile opprimitur ». (58) Quo pacto Sydenhamus cfticaciam equitationis in hoc morbo viribus , quas cortex peruvianus in dehellandis fe- biibus intermittchtibus , et mercurius in domanda syphi- lidc possident , aeqnipararc potuerit , eo magis non intcl- ligo , cum non solum de ingruente phthisi , sed de ca vix non conclaiuata loentus sit ( v. Diss. cpist, p 5a3 ). Ncc miror ubi Morsagmi ait : « Hie vero phthisicus alter est admodum moderata; vento silente (5g) , el super viam umbrosam; a cboreis , maxime nocturnis, in oecis halitu hominum , fumo candelaium (60) et nicolianae , ac pulvere arenae inquinatis ; a traclatione non solum tnbarnm , aliorumque in- sininieniomm pneumaticorum, sed illorum, quae brachiorum molum continuum exposcunt, ut cymbalum; a eanlu , et sermone alta voce ab- soluto(6t), a potu vini, laphiae , cerevisiae for- lioris, cofFeae , tlieae, choccolatae 5 a cibis dif- de duobus , quibus laudata adeo a Syoenhamo equitatio mortem acceleravit j>. ( Epist. XII. Art. i3) Consentit WiTRiKGHAii dicendo : « Errant saepe medici , dum exer- citationes aegris , et valetudinariis imponant, praesertim phthisicis , quibus equitatio indiscriminalini imperatur ». (De inorb. quibusdam Comment. §. y3). Cfr. tamen altera ea parte etiam Dickson Obs. on llie cure of an haernoptoe, and upon riding on horseback for the cure of phthisis (med. obs. by a Soc. of. Physic, in Lond. Vol. /j p. 206). Jam vrro Aiietaeus cquitationem qiiatenu.s molus spcciem ec tori inimicam rejecerat (Tctrab. I Serin. 2. C. f\ (5g) « Pulmoniacus ubi convalueril , ad ventiim ne cehritcr currat , ileqUe in equutn , beque in curium conscerldat «. Hippocrates Lib de intern. affect. (60) Quantum noceat vides apud Borelli Cent. II. Obs. 09. Pbimerosios jam dudum fumuin carbonuni fossilium ut caussam phthiseos pulmonalis designuvit ( L. III. C. ag ). (Gi) Ohjici j>osact cantum, et vocis excrcilium pnlmones de- biles roborare ; at vcro hie non agitur de pulnione dehili, sed de co tuberculis referto. ficilioris digestionis, furno induraiis, salitis, aro- maticis, omnisque demum generis nimia copia (62) ingurgitatis; a lucubrationibus nocturnis , el vigiliis; a deeubilu in lecto nim'is protracto (63) , a caussis animi patheniata violenta gignen-* tibus (64); a suppressione evacuaiionum habi- tualium, sudoris pedum,fonticulorum; a curatione intempestiva impetiginum , fluoris albi, febrium interrnitlentium; a venere, lactatione (nisi puer- pera sit piethorica, lacieque abundet); a balneis frigid is, marinis , iis regionum calidarum excep- tis (65). Contraria commendanda sunt ; inprimis rusticatio, vivendi ratio regularis, uniformis, potus aquae selectae, cerevisiae tenuis (66); (62) FoTHERcitL ( 1. c. p. 3o5. ) jure monet non esse solum ad qualitatem , sed et ad quantitatem alimenti phthisico- rura rcspiciendum , optimumque licet chylurn magnum corpori addere stimulum. (63) Reid (1. c. ) provocando ad MuhciuvE ( Gulstonias le- ctures v. Samml. auserl. Ahli. 5. B. p. 664 ) quatenus contendit moram diuturnam in lecto calido inflainmationcm pleurae , el viscerum thoraci inclusorum promovere. (64) Consilio, ut animi patlicmata fugiantur , illud potius , caussas illorum pathematum evilandi substituo. (65) Balnea marina commendari gencratim non posse , quin climatis ratio babeatur, quivis iutelliget, qui pervcrsos saepe efFectus immersionis in mare Ballicum cum salutari ilia in mare Nigrum comparal. (66) In coraitatu Devonshire cerevisia paratur tenuis multum tactis, modo puri, modo cum decocto > aut nucleorum theobromae cacao, aut ( nisi aeger fuerit plethoricus, alque alvi ob.structioni obnoxius) glnndum quercus roboris to star um; esus car- mum juniomm animalium, pisciLim, legumi- num non flatulentorum , frucluum horaeorum , somnus nociurnus ( quo opera respiratioms, et circulation^ sanguinis debita fruuntur quieie ), serenitas mentis, et prae omnibus castitas. Vitimn scrophulosum emendare studemus ope reme- diorum resolventium generis mitissimi , qualia natura , vere ridente , suppedilat. De succo lo- quiuVUr ex herbis recentibus urticae dioicae et hederae terrestris expresso (67), et decocto radicum cichovei intjbus, leOntddonds taraXdci in sero lacds dulci clarificato, quorum auxi- liorum laudes, sociis Raulino et Portalio , canimus. Aestate florente aquae soteriae sapo- naceae salinae , leniterque ferruginosad > ae- grotis praesto sum , in Gallia videlicet fontes Bonnes, Luchon, St. Mion (68), et in Gee- mania fontes Donmtein, Schwalhciin, Faching gaz acirli carbonici continens , asbliarton pop dicta , cut facultas phthisis sanandi tribuitur. (67) aa uncias quatuor , capiat tribus vicibus curricula ma- tutino , atquc per mensem circiter. (68) Raclin Op c. a. Th. p. i83, et : le par allele dcs eaux mineral, d’dllemagne et dc France. ) (69), Ems (70), Kissingen (71), Schwallbach (72), Setter , Salzbrum (73), aliique similes. Fontes martiales fortiores, ut Spaa et Pyrmont, rarissime, et nonnisi in aegris parum excitabili- bus , vere debilibus , et antequani phthisis evo- luta sit (74) , inprimis chloroticis conducunt. Generatim aquae soteriae ferrum continentes, aut frigidae nimis , oplime cum lacte, si opus sit, calido porriguntur (76). Sero'phulas pul- monum alii aggrediuntur mercuric, antimonio, conio maculato, cinchona officinali; ast id non sine periculo fieri jam monuimus (76) ; (6g) Vogel v. Raclin I. c. 2. Th. p. igo. (70) Thilenids Ems u seine HeilqueUen. Wiesbaden x8i6. (71) Goldwitz Die Quellen zu Kissingen u. Boclet im Frank. Hochstift. Wurib. 1795. (73) Wedekind Ueber d. Gesundbrunnen zu Schwallbach. v. Hufeland’s Journ. 1815 jul. (73) Zemplin : Salzbrunn oder d. Schle'sische Selterwasser. Schweid. 1817. Cfr. Hufeland’s Journ. 1822 jan. p. 109. (74) FoinERGiLL dc usu uquaruin Bi'istolliensium in phtbisi sermonein instituens (1. c. p. 313 ) pulchre rnonct: a and here I would wish again to inculcate this remark that it is before the appro r aches to a confirmed phthisis , that patients ought to repair to Bristol ; otherwise a journey thither will be} not only without benejitt but will probably be detrimental ». {jS) Fn. Hoffmann Diss. do connubio aquaruin inincralium cum lactc saluborrimo. (76) N. if. r- quoties enim cum hosie acriter dimicare incon- sulium sit, tones cum illo poiius transigimus, ac ne inoassum irritetur ciirainus, Imerea si vitium srrophulo.smu de die in diem magis ma- gisqiie caput attoileret , nutrias ca/ds (77), aqua raids (78) , aethiops antin.oniatis (79), coninm marn/atum '80), et sulphur anratum antirnonii (81 •, atque (si aoger revera nolas debilitalis offend), infusum j rig id um cor tie is » {77) Beddocs LJeber d. neuesten Methodcn d. Schwindsuclil zu heilen. Leipz. i8o3. R Murialis caltis drachmas duas. Solve in aquae destillatae uncia una. M. D. S. ter de die a guttis triginta ad quinquaginta. (78) Marx 1. c- p 193 Unciae duae , bis terve de die cumv lactis duplici dosi porriguntur. (79) Minimas suadeo doses, sed diu continnatas, e. c. gran, un dc die. (80) Ter de die a grano uno ad tria. Fatctur Doncan ( 1. c. p. i2i ) : « Fith patients of a scrdphulous habit, subjected to s') nip:ants threatening tuberculous phthisis , I have sometimes imagined that the conium , in conjunction with cinchona , has had a good effect in prevei ling the occurrence of phthisis. (Jfr. Adair medical comment Dec. II Vol. 7, p. 408 , et Abh. f. pr. Acrzte. i5. B. t\. Hi. p 562. (81) Vogel v. Raulin op. c. 2. 77/ p i3o. Not R Sul- phuris aurati anlimunii gran, semis, gummi arab sacehari albi aa grana quinque. (Jap. alterois diebus dosiu , jejuuo ycntriculo. cinchonae officinalis (82) cum viclu animali lautiori (83) prudenter tentari possent. Quodsi ab antimoniali pbarmaco nausea , aut vomit us excitarentur, hand timendurn foret; juvat nernpe actionem vasorum lymphaticorum pulmonum per irrilamentum nervis ventriculi illatum , promo- vere (84). Gum practerea maynus consensus (82) Consehtio ohinino cum Cl. Ddncan dicenti : « one of the best and safest forms under which the cinchona can be employed in phthisis ; is perhaps , the simple watery infusion ». (1 c p. 115 ). Lihenter illam cum lacte exhibeo. (83) Quamvis victum parcmu , ct vcgetabilem in phthisi scro- phnlosa commendaverim , attamen dari hoc in raalo in- terdum exceptiones , ubi potius viclus iautus , et animalis conducit, inficias non ibo. Sic recordor, me tempore, ubi systemati Brunonis addictus cram , nonnullis pbthisicis , ob aliis medicis diaetae severae damnatis , plurimum re- gimen plane contrarium conduxisse Sunilia fatentur ( ne dicam de Celso adeo vinum commend.mti. De medi- cina L. III. C. 22) W. May [Land, medical Journ. i^SS. p. 268. v. Abh f. pr. Aerzte. i3 B. 1. St. p. 102. 4 p. 626), Peucival (mem. of the med Soc. of Load V ol. 2. p. u88. v. Samml auserl Abh. i3 B. l\ St. p. 647 ), ct Salvadori (1. c. ). May rite monet inllaiiimationes, et exulcerationcs scropbulosas , et in aliis corporis humani partibus baud raro curam tonicam exposcere. Vermn hu- jusmodi exceplioncs nil aliud denaonstrant, praeterquam- quod in praxi medica regulae generates semper peculiari corporum conditioni accommodandae sunt. (84) Hum (1. c.) cmctica non solum in hoc, de quoagitur^ SCHOPHULOSA. I 4 f inter pulmones, et cutem exstct, isiius fnnctio- nes liinc inde ope balneorum tepldorum (85) suslinere prodest. Cura stadll evolutionis aculae. 14- Snperveniente Intends phthiseos pulmo- nnlis scrophulosae stadio, aut febre catarrhali , aut pleuro-pneumonia, aut pneumonorrha^ia, meihodus istis morbis medendi cum peculiari sollertia adhibenda est. Quodsi illius ope tem- pore consueto omnino fugari hi morbi baud possent, et de suborta iiiberculitide haberetur suspicio, melbodo anliphlo<*isticae illico frenum injiciendum , ac ad medendi rationem polius expectalivnm confugiendum. Constat nempe,in- flammationes omnibus in ^landulis lente re>olvi, stadio, scd ct in sequcntibus , scopo puris rej ctionera promovendi , commendat Ao.ur 1 I. c. ) sulphatem cupt't ad grana decern in quir.que unciis aquae cum guilds quinque acidi sulphurici diluli , scopo cmctico cxhibcl. Lanthois ( Theorie nouv. de la phthisie pu/monaicc. Paris 1818 ) tartarum emet. in refracta , ut dirunt, dosi ( en lavage ) advcrsus phthisin quammaximc coramendat , nuncupatque le conservateur par excellence. Veruin jure monet Duncan (1 c. p. 90): « But I must conjess J have no expectation that by the use of any emetics , a removal of tubercles from the lungs will be often obtained ». (85) Celsus balnea in phthisi vituperat ( L. III. C. aa), ct ccrte caute in illorum usu inccden linn. ncvirium j ant lira per nimias e.vaeuationes cruen- tas producta , malum aggravari. Hoc vcro usum prolraclum parvarum (86 dosimn mtratis po- , tassae, et muriafis ammoniae in decoctis niu- ciluginosis non impedit ; omrii lamen al i re- ntedio hac sub rerum posilione serum lactis dulce clarijicalum simimo mane porrigendum anteponimus. Porro , inprimis si pectoris dolor perstet, suppurationem inter unarn alteramve co~ stam , vesicatorii perpetui ope , sustinemus. Simul ut omnia colutoria adaperta maneant cu- pamus. Praeprimis ad urinae secrelionem re- spiciendum, ne forte, ilia seg niter proeedente, bydrops acutas cavitalum pleurae ingruat. Peri- culo huic, infusuin stipiturn solani dulcama- rae (87), potissimum nltrati potassae nupium occurrere solel. Tandem cum tussis saevilia non soluai somno, sed et necessariae pulmonum quieti obstet, illam , porrectis ad noclem , aut (86) Sapienter ait FoTiiEnoicti ( 1. c. p. 3o6 ): « / have known the common dose of nitre , the salin mixture, and other cooling salts , increase a cough by irritation ; so that even these should be administered , when necessary, rather in small doses, and Jrequently ». (87) R. Radicura althaeae officinal is drachm, tres. Coque c. s. q. aquae per quartam horae partem, sub fine infuude stipiturn dulcamarac drachmas duas , stent in digtstionc . qua frigefacta , colatura librae unius detur. SCROPTIULOSA. I/p extracto hy os cyan'll nigri .(88), aut massa pi- lularum de cynoglosso (89) compescere stu- demus, si id sine febris augmento fieri liceat. Cura staclii evolulionis lenlae. 15. Phihisi scro,phulosa sese lente evolvente no methodus antiphlogistica negligatur! Quamvis enirn hie sy pap to mala non adrnodum urge-re videntur, nibilorninus tussioula , dyspnoea , et febricula non minus usum venaeseciionis expo- scunt, quam aperta ilia signa peripneumonica, quae evolutionem phihiseos aeulam coraitantur (90). H aec solum iniercedit differentia, quod, morbo ebroniee decurrenle , minor sanguinis copia, sed reiteratis pluries vicibus detrahitur. (88) Graniun UD«m, aut grana duo. (89) A granis tribus ad grana quinque. (90) Lcgantur de hoc argumento monita cxperli doctoris Ew- gelbekg Uebcr chronisclie Entzund. besonders dev Brust, u. die davon herrhurende Lungenschwindsuclit ( IIufe- labd’s Journ. 1821 aug. , et decemb. Miror cl. Duncan ( 1. c. p. 85 ) irstim venae seclionis in plithisi resl.ringere, et diccre : « I have no doubt in asserting , that in hun- dreds of instances ; starvation and bloodletting have ha- stened the death of phthisical patients ». Addit : « nocet per se , prodest casu » ! Aliter sane cogitarunt Fekneuius, Stahl, ct Sydbwham. Sed probe rctinendum , loquor ego de phtbisi in stadio evolutionis , et non de con (ir Mata, scu conclamata. Regula haec generalis a conslitutione gracili, a debilitate, a marcore aegrorurn, inprimis si peraetae phlebotomiae pulsuum frequenliam , quam imminuere deberent, adaugent, plus minus restrietionem patitur. Hoc in casu auxilium ma- xime in hirudinibus interstitiis costarum ap- plieandis quaerendum. Quae singula, si usui deeoetorum emollientium, et nitro junota evo- lutioms phthiseos symptomata non debellarent, morbus illico ut confirmatus pertraetandus, Cura phlhiseos conjtrrnalne. l6. Est autem prima indicatio in pht.hisi sCTophulosa conjivmata , ut febri corpus de- pa seen ti frenum injicialur. Quern scopum si aUmgere valeamus , sequitur altera indicatio, ilia videlicet, naturae eonamina salutaria in tu- berculis suppuratis rejieiendis secundandi. Nisi metbodus amiphlogistica febri frenum injicere possit, lota spes in foliis digitalis pur pure ae locanda. Gloria aeterna medicis, qai hujus slu- pendi remedii usurn in praxin imvoduxerunt Ex inflnitis enim pharmacis„ quae ultitnae (f)i) Withrrinq an Acqunt of the Foxglove and some of this med. use. Birmingh. 1785. Fehriaif Essay on the Itted. proprieties of the digitalis purpurea. Mossmann Es- say on scrophule and glandular consumption Bf.odors I, c. N. a, Skgaud Ohs sur la digitate a jleur pourprtit mcdietaii scculi decimi octavi debentur, istud, forte unicum eril, quod ad diurnam posterita- tem perveniat , dummodo abnsus propagationis meritae famae delrirnenium non afferat! Mul- tum etiim abest, qnin digitalis purpurea pro universali phthiseos specifieo haberi pos^it. Imrao illarn hoc in niorbo non solum saepe effectu destitui , sed haud raro etiam evidenter noce- re, non inficiabimur. Neque a liter fieri potest. Nisi enim conjectura nos fallal, digitalis pur- pureae virtus in eo consistil, quod imperiurn narcolicum specificum in cerebrum, el in ner- vorum par vagum exercendo , languorem in funcliones , potissirn.uin cordis (92), arieriarum, dans le traitement de la phthise pulmonaire ( Annul, de la soc. de med. pr de Moritp. T. i\. P. I. p. 37 ) , Laxdun Reflex, et obs. sur la phthisie pulmon. et sur les ejjets de la digitale pourpree ( ib. T. 23 p 172), Zu- gekbchler ( Ernploi de la digitale pourpree dans la con- sumption ) , Giiapebon ( Bulletin des sc. medicates. T. 2, p. u5o ) , Modton ( Observations clinicjues sur Vemploi de la digitale pourpree dans la phthisie pulmonaire ), Sedjllot ( Recueil period, dc la soc. de med. de Paris. T. 29. p. i3 ). Non intelligo quo pacto Dukcan ( 1. c. p. 101 ) assercrc poturril : « I am sorry to say , that fo'b my own part, / have not witnessed any great benefit from digitalis in any case of phthisis ». (92) Galencs dixcrat : « tabidis cor siceari oportet » — di* gitalis id quodammodo cflicit. P. II. Voi. VII. 10 pultnonum , et ventneuli (ntpote quae imme- diate ab 'Ho nervorum pare reguntur ) intro- dural, qui languor, sicuti inflammationi, et sup- purationi glandularum lymphatiearurn pulmonis obstare potest, ita ex altera parte, alia, non solum viscerum thoracis, sed et illorum abdo- minis mala gignere debet. Atvero et indicata digitali, effectus bonus vix obtinetur , nisi mo- dus administrationis sit indicationi conformis. Conformis non est tinctura , turn alcohol vires cordis pulmonum, et ventriculi excitando eon- trarie plane agit , po^setque solum ut eorrigens ( cujus loco tutiora noscimus ) inservire. Nec indicationi cortforme est copnubium digitalis cum phavmacis in ituntibus, aut tonicis, e. c. polygala, lichene, ntpote quae illius effectus eludunt. Duobus solum modis digiialem pur- purcam administrandi utimur , infusione (9^) scilicet, et pulvere (94)- Tlla effeetum celerio- rem , pulvis lentiorem producit. Nisi periculurn in mora sit , actionem leniam , ntpote tutiorem, an‘eponimus. Praeterea per parvas saepius repe- titas, diuque continuatas doses hujusce phannaci, (g3' R. Radicis salep. scnipulum unmn Coqur c s. q. aquae, infunde fotiorum digitalis purpureae sorupulum un. Infusio frigida colctur. Adds syrupi simplicity unciam un. Cap. spntio nychtUcmeri. (04) Granuin imuin ter quaterve de dje. ad finem quanlitas illius longe major ingeri potest, quam si conspicuae, aegrolis brevi post molestias inferendae ideoque seponendae doses porrigantur. Est praeterea magna differentia in- ter digitalem purpuream, quatenus vel sponte, vel in hortis crescit, et maxime prout in foliis exsiccandis, conservandisque necessariae cautelae observantur, nec ne. Digitalem libenter cum salibus mediis, quae insimul virtute refrige- rante pollent (95), alvumque aperlam tenent , praescribimns. Si sub digitalis usu, aut ventri- culus languere, ant aegrotus sputa difficilius rejicere inciperet, illam cum parvis radiois ce~ phaelidis ipecacuanhae dosibus (96) conjun- genda foret. Generatim usus digitalis purpureae eousque continuandus quonsque aut cffectus opiatus (fuga scilicet febris ex pulsu lento reddito (97) cognoscenda ) obtinetur, aut do- (9$) R. Pulveris foliorum digitalis purpureae gran, tuium: de- mon’s tartari , sacchari albi aa grana decern: nitri grana quinque. M. S. Bis terve de die pulvercm capiat. (96) R. Pulveris foliorum digitalis purpureae grana duodecim: , radicis ipecacuanhae grana tria : sacchari albi draclim. imam. M. assidue , et divide in duodecim partes acquales. D. S. ter de die pulvercm capiat. (97) Pulsus ad centum viginti ictus in sexagesima borae parte ad ictus sexaginta , quinquaginta , quadraginta duo reduci potest. loi ’es ad propagines nervorum faciei (08) , dila- tatio enormis pqpillarurn , phoiopsia , cephniaea, lipolhymiae, votniius , debihtas universalis, pul- sus irregularis, et adspectus aegri luridus ulte- riorein pharmaci usual impediunt. Mali istius- modi digitalis eifectus aliquando bones ob- fuscant, unde, illis obvenienlibus, a pharmacis omnis generis abslinendum est, donee , compo- site rerurn ordine , de statu morbi tuto judicare liceat. Si digitalis votis plene responderit, aeger eo ipso ad stadium latentis morbi reduetus est; quo in casu, ut docuimus (99) , incedendum. Quod si digitalis effectus per dimidium solum obtenti fuerint, concessa nonnullorum dierum pace, ad idem pfiarmacum recurrendum , atque sic repetitis vicibus ad plenum successutn usque. Contra si digitalis nil plane boni praestiterit , ilia post primum tentamen derelinquenda ; ob- stinatio enim hie nunqunm juvat, saepe nocet. Digitalis purpureae vires in morbo, de quo agitur, saepe emulsio ex seminibus hjosejami nigri (100) cum nitrate potassae aernulatur; irnrno si aeger fuerit admodum sensilis , facies A (98) Dolor plerumqne ad regionem supraorbitalem oritur, interdum vero is et ad alios ramos nervorum faciei pro- pagator. (99) N. i3. (100) V. Cap. IV. §. XIX. u SCROPHULOSA. i4g. rubra, oculi splendentes, pulsus contractus , duriuscnlus, tussisque aspera, illas superat. Hac sub rerum positione et acidum hydvovy uniciltn, aliorum (i) potius, quam nostra auctoritate, et puLvis carbonum vegetabilium (2) tentari pos- (1) De 113a hujus tejribilis veneni leg! possunt Ittner Beytrage z Geschichte cl. Blausaure. i8og. (K. Acidi hjr- drocyanici Ittneri grana sex,aquae destillatae drachm, duas. M. D. S. gultas quindecim pro dosi ). VauqueLin Annal. de chimie , et de physique. T. IX. p. il3. Brera prospetti di risultamenti ottenuli nella Clinica med. di Pactova. 1809, a815. Padova 1816, p. to. Magendie Physiolng. u. kliuische Untersuchungen uber d. Anweuclung d. Blausaure in d. Krankheiten d. Brust. u. besonders d. Lungensch- windsucht A. d. Fr. iibers. v Cerutti Leipz 1820. Borda v. Brugn atelli elemeuli di chimica applicata alia farmacia. 18t4- Manzom de praecipuis acidi borussici , e aquae cohobatae faurocerasi nxcdi.cis: facultatibus clinicis observationib. comprobat specimen. Patav. 1818. Granville in med. Repository T. IF. x8j5 Et Further observ. on' the intern, use of the hydl'Or cyanic acid. Load. x8ig Uebers v (Cerutti. Leipz. 1820 Behr in Hufeland’s Journ. 1820. Jill. p. '■jly Roch uber cl. Anweiiclung d. Blausaura als Heilmitlel in verschied. Krankheiten , besond. d. Lungenschwindsucht etc. Leipz. 1820. ElvveRt Die Blau- saure, d. wirksamste. Heilmitlel in Lungcnbescliwerdcu Hildesh. 1822. (2) Garnet in medic. Comment. Dec. II Vol X. p. 369. v. Abh. f. pr. Aerzte, 17. B. p. ro. Exhibni bis terve sine omni succcssu. Similia testatur Hunold in Arc hiv. f. d< Pharmacie. 2. B. 1. St. Audivi vero nonnnllos cum efTectii exoptato adhibuisse. Dnsis , drachma bis terve dc die. sent. Iramo in nonnnllis ipsum opium, ferocis- simus caeterimi pbihisicorum hostis profuit (3). Urgeiite dolore lateris thoracis , praeoipue si impetigines quondam locum habuerint, aut quae- dam evacuatio habitualis suppressa fuerit, ad fonticulum lapide caustico chirurgorum ope excitatum deveniendum , atque ille tamdiu aper- tus servandus, quamdiu morbi periculum ur- get. Nisi aeger fuerit praetermodum sensilis, et querulus, ulcus hoc artificiale ad ipsum locum doloris inter unam, alteramve c.ostam excitatur, alias ad brachium laleri dolenti respondent inter musculum delloideum , et bicipitem (4). Setaceum ab aegrotis phthisi scrophulosae sub- jects, utpote admodum sensilibus , raro susti- netur. Cortici daphne mezerei, propterea quod repetitos cruciatus, et foedas cicatrices excitat, neutiquam favemus. Praeter allata auxilia ex fonte pharmaceutico, et chirurgico petita, potus aquae selleranae non omittendus; mirifice eniin virtutem illorum auxiliorum sustinere solet , (3) Percival 1. c. W. May I. c. Boni effectus opii hac sub rerum ppsilionc nonnisi peculiari aegrorum iiliosyncrasiac tribui possunt. (4) Ubicumque demum applicetur fonliculus, diligenti indiget cura, ct quolidie detei’gendus cst , secus , aucto periculo, occluditur. Hiatus adimpleatur radice ireos florentiuae dc- tornata in formam pilulae. ‘ dummodb ventriculi inribecillitas, atque diarrhoea non obstent. Hoc ultimo in: casu etiam aqua cum succis vegeta bi/ibus saccharo edulcorates, c. c. rubi idaei, berberis vulgaris , pruni cerasi nigri, fragariarum vesearum etc. (alias rerumi positioni accommodata ) baud permit ti potest. 3Nil bine restat, quam ad pot us mecli catos con* fugien.li, qui parantnr ex avetia saliva yh< rdeo distiehq , oryzq saliva , radice glycyrt hyzae glabrae , orchidis morion is , rasura cornu cervi elaohi, floribus pa paver is rhoeados , ver- ba sci thapsus , passu!is minoribus , dactylis , ficis indie is, buccis rhamni zizjphif uctibus cerdiae sebestenae , melle etc. Ne aqua selte- rana frigide epota pectori infensa evadat , ilia simul rum pauxillo Iactis fervidi exhibetur. In genere lac in pbtbisi non solum scrophulosa , sed et in aliis nonnullis, pro medicamento, potu > et cibo simul inservit , binrqne secundae in- dication\i respond'd. Jam Hippocrates (5), Ga- i.enus (6) , et Aretaeus (7) illius laudes ex- (5) APh. V. 64. (6) De ruorbis pravisque alimentorum sufeis. C. l\. (7) De curatione morborum diuturnorum L 1. C 8. « Lac vero assumto suave , potum facillimum , nutritu soliduni , el qualibet esea a pueritia fainiliarius esl. liruct«rea vistii • colore delcctabilc , medicamen arteriam non aspevans } gultur laevigans, ad cjiciendarn pituituin fusilem spiritum reddens, inferiorem exitmn Inbrientn cfllriens, ulccribus dulcc fubsidium, et quolibet alio beniguius csl ». tulerunt (8). Obstant tamea lactis usui febris conspicua (9), peculiaris aegrorum idio.syncrasia, acida primarum viarum (10), et diarrhoea (1 r); quamobrem Stoll (12), et Raulin (i3) admi- nistrationem hnjus auxilii jam nimis universalem redditarn jure restrinxerunt. Lac hamanum (i4) a femina Sana, el vegeta depromptum, nisi propositio nutricis tot difficuhaies experireturfi 5) omni alii anteponendum foret. Accedit lac asi- 4 » (8) Ait Wepfer ( Epist. ad Verza.scham ) : « certe divini quid, in lacte latet* .... Vidi bis meis oculis , quasi novos homines iude factos fuisse ». Legi meretur M^ibomix diss de phthiseos curatione per lac. Hclmst. 1687. (9) Ipso jam monente Hippocrate. (10) Si haec solummodo usui lactis obslarent, connubium illius cum aqua calcis , consilio Fothergillii (1. c. p. 320 ) tentandum. (11) Edixcrat tamen Hippocrates (L. IT de diaeta. C. 9 ) . « lac ovilium alvurn sistit: caprinum vero magis per alvum secedit , bubulum vero minus , equinum vei'O et asininuru magis secedunt. (12) Rat. med. T. I. p. 207. T. II. p. 357. (13) Op. c. 2. Th. Kap. (i. (14) Legatur inprimis Riverius : obsei’V. communicat. p. 667. De Grand des Prjes ad Riverii obs. med. Gent. 3. (15) Cum medicorum plurimi nulricem humanam solummodo in morbo conclamato proponerc soleant, aegrorum haud pauci istam propositiouem mortis scntenliae aequiparau4. Quamobrem malo , ut ipsi afiincs aegroli , proprio marte nutricis usum suadeant. y* SCROPTIULOSA. i55 ninum (16), et sequnniur equinum (17), ca- prihum, et ruaccinum. Qualecumque lac seli- gatur,sit emulctum deproropturrique de animali sano, laboribus mediocribus exercitato? non la- ctante , et idoneis pasculis nutrito, deturque naturali calore imbutum*, idcirco animali adducto ad cubile aegrotantis, lac emulgendum est in phialam vitream , in vase acqua temperate ca- lida repleto detentarn , phialaeqne pannus la- neus stiperimponendus, ut lac simul, et emul- geatur , et percoletur, et immune ab omni re aliena maneat. Poiest et saccharum lactis adhi- beri (r8). Curandum ne aegroli , quo tempore cura laclea u t imtu r, cibos acidos , aliosque he- terogeneos comedant (19). Generatim victus (16) Valde commendatur a Fr. Hoffmanno, ac maxime in usu est Italis et Hispahis. Quidara inter hos, qui per lac asi- ninum convaluerat, sc plus asinis quam raedicis obligatum esse dixerat ( Mercure de France. Oct. 1774 ) Oblitus est bonus vir , medicos i 11 i consilium asinas adeundi dedisse. In septentrione hoc animal ( quadrupes ) vix invenitur. (17) In Rossia phthisicis [ac equinum fcrmenlatum ( vulgo Koumiss ) porrigitur V. Abh. d. nalurliislor. med. Gesellscli. in Moskau , eiri Aufsalz v. Chr. Isaac Hoberlein y. Hu- feland’s Journ. 1817 oct. p. 116. (18) In pulvcre ad scrupulum et ultra ter quatcrve dc die , aut ad drachmas duas in aqua solutum cum syrupo. Non multuin praestare solet. (19) "Si enim quis multurn laclis potat, nullo alio egefc carneus eousque in piiihi.si scrophulosa proscri- be nd ns, anousque sytuptomata febrdia urgeant. Comra comrnendari merentur ; luciuca saliva, daucus carota , brassica rapa , hamulus lu- pulus (20) , asparagus officinalis , helianthus tuherosus , pastinaca saliva, scorzonera hu- milis, rumex ucetosa, Sfinacea olerarea, /h- sativum, phaseolus vulgaris, oryza, hor- deum distichum, avena sativa, zeamais, me- troxylon sago, maranta indie a (21), solatium tuberosum. Fructus horaei quotquot snnt,iu- primis vero fragaria vesca (22), concedi pos- sum, si tubus almientarius illos perferat. Sup- plent alias conservae , imer quas ilia rosarum rubrarum , vcluti pharmacum pluliisi accom- modatissiruuni (23) eminet. Nec pisces plane excludendi , e. c. salmo form , esox lucius , perca jluvialilis , cobttis barbaiula , pLeuro- (20) Germina. (21) Arrow-root. (22) Fr. Hoffmann med. rat. syst. T. IV. P. 4 P- 3oo. Schulz diss. de fructibus horaeis p. i3. Vogel apud Raulik op. c. 2. 77t. p. 43. In Russia fragariam vescaiu exsiccari vulgus sold, ac sub forma potus theae adhibere. (23) Avicenna Lib. III. Fen. 10. Tract. 5. C. 5. p. a;5. Ri- VEkitJS Prax. med. L. VII. C. 7 p 34&. Kruger in T£pb. N Cur. Dec 11. An. 4- Obs. 9 p. 24. Buchan medecinc domcslhjue p. 198. Ra'jlin Op. c. 2. Th. p. 43- nectes flesus , gat/us merlangus, et salmo mciraenula. Praeterea aeger ab omni moiu cor- poris aotivo abstinere , atque solum illi pas- sive) ( curru suspenso vebendo , oscillations lu- dendo (24), navigando (25)), indulgere debet. Maximi tandem interest, ut aegroti regionurn sepientrionalium incolae , si opulenti fuerint (26), clima mite, humidum,et stabile eligant. Teste (24) Carmichael Smyths an Account of the efects of swin- ging in the pulmonary consumption and hectic fever , Lond. 1787. (a5) Commendatur jam a Celso (L. III. C. 12), et quiddm in dissita loca , ut ex Italia in Alexandrian!, et nuper a Carmichel Smyth (1. c. ) ; Duncan (1. c. p. i/|9 ) rite monct consilium optimum lore nisi mare saepe a proccllis agitaretur. Reid effectual salutarem itineris marilimi in phthisi a vomitu nautarum derivat ( 1. 6. ). (26) Expensorum ab itineribus rnagnis inseparabilium gnarus, migrationes ad alieuas regiones, sanitatis caussa suscipien- das , cautissime tantum suadeo. Nisi enim aegrotus sit re- vera opulentus , ille plus detrimenti a jactura patrimonii, a ruina rerum domesticarum , et ab itinerandi ratione in- commoda , quam emolumenli a meliori climate, accipere so let. Inprimis crudele est itinera hujusmodi ill i s aegrotis, qui a parentibus , conjugibus dependent, praepostere pro- ponere : scenarum enim tragicarurn testis f'ui , quae liac sub rcrum positionc ex conflictatione inter desidcrium vilain objecti cari salvamli , et impolentiam viaticum procurandi orieba nltir. 1 I ■viro expertissimo (27), optime illis consulimus, ut adeant (28) mensibus novembris , decembris et januarii ant Hieres (29), aut Grasse (3o), aut Niceam (3i), aut Pisarn (3a), ut evitent Marsiliam (33), et Neapoliri ($4). Quetn- (27) J. Clark. consulto iter per Galliam raeridionalem , et Italiam, scopo , loca quae optima habitacula hyemalia pro phthisicis exhiberent, inveniendi instituit, ut ex opere suo : med. notes\ on climate , diseases etc. Loud. 1S20. elucet, cujus ope\'is habetur extractum in Bibliotheque univers. T. XF. 18*0. Nov. p. 197. Intcrca hie ad memo- riam revoco FoTxiERbiLLix (1 c. p. 3x7 ) monitum , iline- ratores non posse rite loca pro habitaculo phthisicorum designare, sed pro hoc requiri medicum residentem (a8) Intelligo, ut sint eo tempore jam in loco. Jure Fothergill ( 1. c p. 3x8) mor.uit , niultos phthisicos sanitatis caussa ex regionibus septentrionalibus ad meridionales peregri- nando , in eo errare , quod tarde nimis , id est autumno jam provecto , iter incipiant. (29) Parva urbs prope Tolanium. (30) Parva urb* prope Niceam. (31) Atmosphaeram maritimanx, utpote exbalationibus rou- riaticis contaminatam , phthisicis non conducere, Foderb contendit ( v. Clark 1 c. ); verum magnum phthisicorum uumerum vidi , qui hyeraem Niceae cum succcssu optimo transegcrunt. (3a) Aegri eligere debent domum supra ripam septentrioua- lcm Ami positam. (33) Ventus frigidus mistral dictus , eo magis pcclori in- fensus est, cum sub ardentibus solis radiis spiret. Pi’ac- terea multos phthisicos Marsilia numerat. (3/j) Phthisis Neapoli plus quam alibi grassatur. / SCROPHULOSA. iS'j cumque vero locum sibi elegerint , procurent sibi domicilium bene custoditum (35), ac caveant ab aere nociurno , a frequentalione thealrorum, cborearum , societalumque niajorum (36). Vere adventanle, consilio ejusclem expertissimi viri , fngiant supra c.ommendatas urbes, atqne sese Rom am (3 7) conferanl. Aestatis tempore clima calidum cane pejus et angue fugiendum, ac habiiaculum prope locum, aut Comum, ,aut Lemanum, vel in vallibus Helvetian eligendum. Mense septembris iterum ad Ilaliam redire licet. Constat neque Rossiam suis carere regiombus meridionalibus ; at vero cum orienti proxitnae sint, hyemes, ibi plures dies, ventibus sat fri- (35) Nullibi plus a frigorc excruciatus sum quam in Italia , nu 11 ibi minus quam in Rossia. Ibi enim in cubiculis non solum bypocausta desidcrantur , sed aditus yento undique patere solet , ne dp pavimenko lapideo loquar , quae sin- gula ab incolis septentrionis , habitationibus c.alidis iisque bene munitis adsuetis, aegre feruntur. (36) Autumant plurimi , pbthisicorum , ob id quod Italiam nunc inhabitant , omnia liccre. Cum praeterea seduclionis occasio bic frequens sit, periculis longc majoribus , quam si in regionibus septentrionalibus mansissent, circumdantur. (3?) Longc facilius cst , ait Clark , ul pbthisicus congruum clima pro hyeme , quam pro vere. inveniat. Ubique cnim Tenti frigidi vernales pencillum affcctionnm calarrhalium secumferunt. lioma utpote a monte Vincia custodita, hoc. sub respectu privilegio fruitur. gidis insignitos habent, ac praeterea iter ad illas regiones nimis incordmodum est, ut vale- tndinariis commendari posset. Praeferimus hinc ut aegroti , cpii ad alienas regiones proficisci nequeunt , sibi artificiale procurent dim a, domum scilicet am pi am, temperaturae diu no- ctuque aequalis ( quatuordecim circiter graduum thermometri Rheaurnuriani ) quam domum per totam hyemern, neque per horulae momentum, derelinquere fas erit. Talis career medicinalis ope yegetabilium suaveolentium , formaque gra- torum sat amoenus reddi potest. En quod Angli Madeira-House (38) nuncupant. Potest bene- ficium temperaturae aequalis et in vaccarum stabulis (39) quaeri. Aerem ab exhalationibus animalium, el piscium inquinatum phtbisicis sa- (38) Kentish (1 c. ). Legi quoque meretur : med. and phys. Journ. publ. by Fotheugile and-Want. i8i5 may. Hie Sutton vituperat Buxton , quatenus temf eraturam calidnm in phthisi commendare ausus est; existimat enim potius aurnm frigidiusculam conducere. Errat vero ilie raaxime, si exclusive de phthisi scrophulosa agatur; secus auleni , si de alia quadam plithiseos specie quaestio sit. Cfr. §. XLVII. N. 10. (89) Read Essay stir les effets salut. du sejour des elables dans la phthisic. Loud. 17^7• Friller de nova nitida phtbiseos curandi methodo per vetera olida pccorum sta- hula. Vitemb. 1775 Bencics Neue Schwed. Abhandl. 178a. 3. B. p. 298. v Abhandl. f. pr. Aerzte. 11. B p. 7. Et lutarem esse, ob id, quod pauei illorum inter laniones et pbcatores inveniuntur , eredilum fuit (4°) ; at vero observare juvni , laniones in genere parum aegrotare, el pisoaiorum morbos nobis haud probe noios esse.rQuod si methodo, el eauielis hticusque traditis signa phlhiseos confirnintae non debelleniur , morbusque mva- leseat, malum conclamaium esi, ei m tale eu- randum (41)* §. XLY. DE PHTHISI PULMONALI ARTHRIT1CA. Dejinilio. i. Phihisis aetatis provectiorisNsoboles (4-)? praeviis dyspnoeis, et catarrhis periodice re- quo scribo tempore mora pbthi si corum in stabulis Parisiis in usu est , uti videre licet ex Journ des debats 1821, i5 decembre , ubi qnaestio fit de VelabLissemenl d'une vacharie medicinale par Mr. Resbecq proprietaire de La maison de saute de Luxembourg. (4o Lege de boc argunn nto Nadand , et Vilt.ette : utrain in carnariis cornmoratio pbthisicis prodesse possit ? et Southey I. c. p. 3j. (40 $. Lll. N. 8. (42) 11 Die gichtische Lungerisucht befalll am haufigsten Manner von reif-rem odcr selbst hohem Alter , wie auch Fraum nach de.m Aufhoren der Reinig ung, selleit aber junge Lcule n. Bautiiez 1. citando. deuntibus , ex deposliione materiae tophaceae ad glandulas, parenchyma , et vasa sanguinea pulmonum , nec non ad bronchia orta arthri- tic a dicitur. Lilleratura. 2. Quamvis Morton (43), Salvages (44) > Veiir(45), Musgrave (46), Stoll (47)? Bar- thez (46), et Balhorn (49) phihiseos pulrno- nalis arthriticae meminerinl ; aiiamen hnjus morbi doctrinam nec durn pro sua di^nilate elaboralam esse , fateamur oportet (5o). 1 • • ' (43) Op. c. C. XI de phthisi ah arthritide et rheumatismo orta. C. VI de phthisi a calculis in pulmone generatis orta. (44) Op. c. Spec. XII. Phthisis rheumatico-arthritica. (45) Diss de arthritide vaga cum incipiente phthisi in cal- culoso. Francf. (46) De arthritide anomala. C. 12. (47) Ratio medendi. P. V. p. 438. (48) Abh. uber d. Gichtlcrankheiten. 2. Th. p. 298. (4y) In quoddam phthiseos pulmonalis signum commentator. Han or. i8o5. (5o) B. Chb. Vogel in nota ad opus cit. Rmjlini ( 1. Th. p. 245 ) jure ait : « dev giclitischen u. rlieumatischcn Scharfe hatle billig noch etwas umstandlicher gedaclil ■werden sollen , da sie sich nic.ht allein gcrne auf die Lungen versetzen , sondern auch leicht die Lungensucht vercudasscn ». Stadium. lalens. 3. De latente phthiseos pulmonalis artlui- ticcte germine suspecti sunt qui in juventute periculo phthiseos pulmonalis scrophulosae ex- positi fuerant (5 i) , qui serius dolonbus artuum (52) , afFectionihus bypoehoudriacis, et hyslericis (53) , febrihus intermittentibus cinchona prae- postere suppressis (54), calculis renurn, et ve- (5i) « . . . Je suis porte a croire que, dans le plus grand nombre de cas, les concretions osseuses , et cretacees du poumon se sont developpees a la suite d'une affection tu- berculeuse guerie ». Lafnnec op. c. T. I. p. 287. (5a) « . . . . atque alios quamplurimos , post freqaentes , et longos artlniticos paroxysmos , tandem phthisicos, yel asthinaticos pcriisse couspexi ». Morton 1. c, (53) « Praeterea hystericis, et hypochondriacis a pavore, ct duxietate , continuis suffocationibus, et oppressiorribiis tho- racis adeo frequenter obnoxiis esse accidit (quae fiiliil aliud sunt quam spasmodicae contractiones musculorum pectoris , et Iaryngis , et quidem ipsius teneri parencbymatis pul- monum ) , unde , tono eorum jam labefactato , et cverso , nemo miratur , si saepenumero inscquatur phthisis ». Morton 1 c. (54) B. Chr. Vogel ubi de plithisi arthritica loquitur (1. c ) ait: « duck verdienen die IVechselfieber hier eine Sic lie, die gar oft , werjn sic zu fruhe unterdrucht werdcn, und die Fieber-Materie sicli auf die Lungen versetzt t.und dire Gefosse und Drusen verslopft, rcizt und cntzundet , die Lungensuclit vcrursachen ». Et Morton (op. c. C. XII.) P. II. Vol. FII. ii sicae urinariae (55) laborarunt, quique in ae- taie provccta dyspnoea (56), et catarrhis ob- noxii erant. s Stadium cvolulionis. 4- Immo ipsa phthisis arthritica cum dys* pnoea , catarrho , et pneumonorrhagia ( 5^ ) evolvi solet. Dyspnoea haec lussi molestior est.; istius enim ope sputa multa, mucosa , ducti- lia evacuantur. Continent haec sputa hinc inde falculos variae magnitudinis (58) , et formae, subnectere lubet, scilicet, me pbthisia a nulla alia febrc fx-equentius , quam ab intermiltente origiuem suam duxisse , obseryasse ». (55) « ... imo et a longa calculosa dispositione renum , et vcsicae urinariae saepissimc phthisis pulmonalis pro- venire solet; adeo ut frequeutissime calculosos vitain plithi- sice finiisse observaverini ». Morton 1. c. (56) « Siquidenx omne asthma , praecipue vero humoralcm , tendit ad phthisin ». Morton op c. c. 3. ($7) Cap. IX. §. XL N. 18. (58) Aegrotus, de quo Gross n^rrat, vigintiduo calculos mugnitudiuis nuclei cerasoruni excrevit ( Obs. d’une phlhi- sie calculeuse terminee heureusemcnt. V. Journ. gen. de med. franqaise et etrangere. T. LXX i8ao awil ). Cal- pulus pulmonis ab Heruy obscrvatus pondcris crat 5i gra- norum ( Medico-chir. Transact. Pol. io P. I. 1S19 ). Permulta hujusmodi calculorum , licet ininorum , cxcmpla jpse vidi , aliasve descripta punt apud Kastmans ( Dc calculis in hominib. Fraucof. i565 , p. \ ), Hbmvxg (01>6. ARTHRITICA. 163 Jaeves, angulatos , aculeatos. IJrget sinuil litilla- tio tracheae , dolor pectoris, modo premens , modo lancinans. Cuncta haec sympfomata, prae- sertim aesiatis tempore, evanescunt, proxima hyeme majori utplurimum vi redditura, donee tandem et febris hectica adsocietur. Slndium conjirrnalum. 5. Tali febre stabilita, en stadium phthiseos pulmonalis arthriticae confirmatae. Nihilominus pbys. itied. Amstel. 1680. Obs. LXV. Scbol. p 217 ) , Sensert ( Instit med. L. II. P. III. Sect. I C. XI. p. 3^0 ) , Bemviehi ( Obs. med. C. XXIV. p. 1^5 ), Pechlim ( Obs. med. pbys. L. II. Obs. IV. p. 207 ) , Borell (Obs, med. Cent. I. Obs. LXVII. p 68 ) , Diomedlh Kornarum (Obs. med Lips. 1599. C XVIII. p. 34 ) , Salmdth (Obs. med. Cent. 1. Obs. Vll. p. 5 ), Zacutum Lxjsitanlm (Prax. adm. med. L. I. Obs. io3 ) , Schenk. ( Obs. med. L. II. Obs. XLIX. p. X02 ), Stalpart Van der Wiel (Obs. chir. Cent. I. p. 119), Willis ( Pharm. rat. T. II. Sect. I C. VI. p. 87 ) , Paw ( Obs, anat. IX. p 18), Evelsh (in Misc. N. Cur. Dec I. An. I. Obs. 158) , ScHURia ( Lilhologia C. II. $• 20. p. 116) , Frank (Misc. N. Cur. Dec. III. An. III. Obs. LXX1. p. 88 ) , Craan ( Diss. dc homine. I.ugd. Bat. 1689. C. V. p. 17 ), Gapmann ( de mirac. mort. L. III. Tit. III. §. 55 ), Ramazzim (De mor- bis arlificum. C. XXVI p. 197 ), Palkowics (Diss. de calculis pulmonum. Budac 1778), Trnka de K.rzowitz morbus, adhuc in Ionium trahi solet (5q): pro* prium enim illi esi, quod varia fehris hectieae stadia admodum lente evolvantur. De horrore pomeridiano , de calore vesperlirrb (60), deque sudore matuiino loquimur , qui sudor, durn. primum comparet, potius levamen afFerlatque raro limites excedit. Contra citissime oedema pedum ingruit. Urina plerumque pelliculam iri- dis colores ludentem , atque sedimentum lateri- tium vasi adhaerens exhibet. Oedemati extre- mitatum inferiorum in dies crescenti , macies, ac reliqua phthiseos conclamatae symplomata alibi describenda (61) superaccedunt. Aulopsiae cadaver um. 6. Ad cadaveris sectionem dum te accingis, apertio thoracis ob ossifieationem carlilaginum costarum niullum tibi dabit laboris. Invenies praeter generalia phthiseos phaenomena (62) (5g) ft Haec tarnen phthisis sua natura lenta est, et valde chronica ». Morton op. c. C. VI. Cfr. Portal in la me- decine eclairec par les sciences physiques. T. I. p. 202. (60) « Die hectische Warme , welche in den ersten Zeiien der gcwolinlichen Lungensucht sehr bclrachllicli ist, zeigt sich bei der gichlischen phthisis ersL spat». Barthez 1. c. . (6.) §. LII. N. 3. (Ga) §. LII. N. 4. glandulas pulmonis turn lymphalicas, turn bron- chiales materia tophacea ( ex phosphate calcis et glutine animali (63) ) refertas, bronchia ve- luti ossea (64) cum lapillis (65) , et puncta tophacea, in cordis valvulis, ad aortam, et arte- riani pidmonalem. Caussae. rj. Phthisis pulmonalis arthritica a cans sis arthriticis generalihus (66) derivanda videtur, quatenus hae caussae in homines pulmombus labefaetatis instructos agunt, ac in hujus visceris glandulis, vasis sanguineis, et bronchiis , chro- (63) Carenooffoz id meet, and cliir. Review. Vel. X. p. 84. V. Abh. f. pr. Aerzle. 23. B. p 49^- (64) Blasios Obs. med. P. VI. Obs 6 p. 77. Tab. VIII. fig 9. Baader Obs. med. incisionibus cadaverum illustratae. Obs. 33. Stoll Heiliingsmethode. r. B. p. ^44- (65) Des-Genettes Journ. de med. 1790 juin. Hufeland’s Annal d. Franzos. Arznejw. 1. B. p. 135. Blasius 1. c. Obs. 18. p. 83. Bartholinus hist. anat. rara. Cent. I Obs. 33. T. I. p. 53 Schenk Obs. med. L. II. Obs. 49* Bo net Sepulchr. anat. L II. Sect. I Obs. 47 > 4^i 4S- Schroedeu Obs. anat. med. Amstcl. 1670. Dec. I. Obs 3. Stalpart van der Wiel Obs. Cent.. I. Obs. 28. p. 116 Boeriiaaye l’raelect. Acad. ed. Halleri. T. VII. p. 835. Sciiurig Li- tbologiae C. 2. §. 19 p. ii5. (66) P I. Vol. I. Prolog. §. XII. N. 4 , ct P. III. Vol. If. Cap. dc arthritidc. Hicam excitant inflammationem , sub eujus cur- riculo phoiphas calcis secernitur , unde , nova facta irritalione , haemorrhagiae, suppuratio, et exulceratio parenchymatis sequuntur. Diagnosis. 8. A pbthisi pulmonali artbritica probe di- stinguendae sunt affectiones nerveae pulmo- num, et vilia cordis, vasorumque major am. II!he enim affectiones, quamvis , ut moauiraus (67), phihisin arihriticam praecedere soleant, attamcn ipsae pro phthisi non sunt babendae. Ex argu- mentis videlicet in tractatibus de tabe nervosa (68), de tussi spasmodica (69), et de asibmate periodico (70) allegandis, ultro probabitur, phthisin pulmonalem , quaru nervosam vocarunt (71), neutiquam , ut phihisin exsistere. Ad vina cordis, vasorumque majorum quod spectat, cum el ilia dyspnoea, tussi, et pneumonorrhagiis stipentur, atque saepe cum pbthisi pulmonali (67) N. 3. (68) P. IV Vol. I. De tabe. (69) Cap. XIV. §. LIX. N. 6. (70) Cap. XIII. (71) Richter judicium de phthisi nervosa. Goett. 1744 Diss. de phthisi nervosa. Goett. >773. Buscn Ucbcr d. adynaminche odcr sogenannte nervose Lungenschwindsucht. Slrasb. 1807. ARTHRITJCA. l6j arthritica complicentur, difficillima est diagnosis debiio loro enucleanda. Cum rejectio calculorum in phthisi pulmonali turn scrophulosa (72), turn alia lapicidarum dicta (73) obveniat, apparet, illam rejectionem pro signo cerlo phthiseos ar- tbriticae haberi baud posse. Apparet quoque, non dari phthisin calculosctm morbum sui generis eonstituentem. Nil hinc restat, quam phthiseos pulmonalis arlhriticae diagnosin ex malis arthri^ ticis praegressis , ex affectione pulmonum illo- rum vices agenie (74)? ex hujus reditu perio- dico, et ex febris hecticae praesentia siatuere. Prognosis. g. Prima phthiseos ardiriticae stadia spem nisi perfectae sanitatis , saltern vitae diuturnioris relinquunt. Aegrorum plurimi denique non ex ipsa phthisi, sed ex morbis accidentalibus, prae- sertim ex peripneumoniis (75) pereunt. Ductus inde in errorem est Willisius (76), qui cum nonnulla cadavera secuerit, quorum pulmones tuberculis quidem, lapidibus, aut materia sabu- (72) §. XLIV. N. G. (73) S LI. N. 3. (/4) (< Q110 magis ilia asthmatics phthisis procedit, eo magis dolores , et tumores rheumatici iiuminui solent ». Morton 1. c. (75) Batle 1. c. p. a85, 291. (36) Pharmac. ration. T. LI. Sect. I. C. G. p. 87. losa referta erant, ast nullum ulcus exhibebant, deolaravit, phihisin arthriticam ulcus socium noil habere. Phthisis pulmonalis arthritica con- fir muta y nisi restitutio vitii cujusdam arlhritici praegressi vices criseos agat (quod nobis re- late ad herpetem coniigisse visum est), pro lelhali declaranda (77). Cura. 10. Quo primum arthritis pulmonibus insi- dias struit , idque non ex venae sectionum abusu fiat (78), inprimis urgente dyspnoea, tussi, pneumonorrhagia, sanguis ex saphena mittendus (79). Usui inlerno decoctum aliquod emolliens, (77) « Rheumalica ista phthisis a rheumatismo chronico orta, et in senili aetale accidcns , est quidem ( quantum ego scio ) plane incuraLilis. Indicium est enim naturae jam plane succumbentis , et in ultima rheumatismi sccna jam triumphante ». Mouton 1. c. Et Brkedictds : « Phthisici , quibus pulmones ob lapiduro ct ossium inaequalium inna- scentium lacerati fucrint, deploratissimi ». ( tabid, theatr. p. no). Et Quarik: « Quae a parentibus in sobolem de- rivutur , aut ab ischiade, aut arthritide nata est (phthisis ) , fere omnem opcm eludit ». ( Animadv. pract. in divers, inorb. Viennae 1814- T- 2- P- 8i ) (78) « . . . . es ist jedoch wohl zu bcmerkcn , dnss dicse phthisis aucli von dem Missbrauche des Aderlasses bcim Rheumatism us entstehen ka/111 ». Bahthf-z p. 3o4- ^79) 'l Vcnaescctio etiam sub hujus phthiseoB initio ( prius- » ARTHRITICA. 169 cui stipites solani dulcamarae , et nitrutn in- fuuduntur (80) , inservit. Sedata irriiatione , tran^spiraiioni per sulphur purum (81), extra- ction guajaci aquosum (82) , et sulphur au- ration antimonii (83) studendum. Optandum, ut hujus pharraaci ope vomitus, dammodo sine diarrhoea, nonnujiquam cietur (84), cui scopo et radicis cephaelidis ipecacuanhae parvae quam scilicet corporis habitus nimis exinanitus fuerit ) pluriraum prodest ; non tantum calorem liecticum , et rheumaticos dolores minuendo, vevum ctiam ipsi dyspnoeae levamen rainistrando ». Morton 1. c. (80) R. Radicis salep scrupulum on urn , coque c, s. q. aquae fontis , sub finem infunde stipitum dulcamarae drachm, duas , nitri drachm, unam , colaturae librae unius adde syrupi violarum unciam unam. (81) Mortonds ubi usum diaphoreticorum in phthisi cdra- mendat ( 1. c. C. 8 ) inprimis de phthisi arlhritica loqui videtur. (82) Bartrez 1. c. p. 3o3. R. Pulv. gummosi unciam unam : sulphuris drachm, un. M. D. S. Cap. vespere drachm, semis. (83) Ter de die ad granum unum. (84) « Yomitoria leuia debilis intervallis repetita ( prae- sertim vero si cum euphoria ferantur , neque nimis scro exhibeantur ) multum ad hujus phthiscos curationem pro- movendam conferunt, utpotc cerebrum, et genus nervosum dcoppilantia, et rheumaticos dolores imminuenlia ». ( Mor- ton 1. c. ). Emetica jam ab IIippocrate adversus phlhisiu (loses acconomodatae sunt (85). Diuturno usui eonducunt decocta radicum smilacis sarsapa- rillae, chinae nodome, arctii lappae, exti acta radicum cichorei intjbus, saponariae offici- nalis , leontodontis taraxaci, addito gummi ammoniaco. Effectus indubitabiles ab herba aco- niti napelli obtinuimus (86), obtinuerunt alii a conio maculato (87). Maxi mi porro facimus aquas minerales carbonatem sodae continentes (88). Illas chaljbeatas, quamvis a summo viro commendatas (89), adhibere non sumus ausi. Contra saepius balnea tepida (90), sulphureis (85) « Jch habe in diesen Fallen ein maclitiges resolvens und antispasmodicum. darin gej'unden ». Barthez 1. c. p. 3oa. (86) R. Pulv. foliorurn aconiti napelli a granis duobus ad grana sex : pulv. gummosi grana decern. M. D. S. Cap. ter de die talem pulverera. (87) Quarin 1. c. (88) Saepc cum fructu the carbonate sodaic powders , ex carbonate scilicet sodae , et acido nitri sub actu efferYe- scentiae in aqua adhibeo. (89) Morton 1. c. «... chalybeala in hujus morbi prin- cipio , ad inducias saltern obtinendas , si non ad curatio- nem perOciendam , plurinium conduccre observavi; prae- sertim aquas minerales chalybeutas , modo non nimis aero propinentur, ct satis copiose per vias urinarias fluant ». (go) « Usus etiain thermarum , et balneorum artificiahum , priusquarn scilicet corporis habitus nimis fucrit extenuatus, non exceptis (91), cum successu in usum duximus. Jnvat et emplastrum aliquod aroma- ticum (92) sterno imponere. Nil vero potentius arthritidem a pulmonibus revellit, atque mor- borum praepostere fugaiorum vices agit, quam vedcatoria, et fonticuli brachiis utrinque, vel graviori in malo iboracis lateri affecto appositi. Diaeta lactea in primo bujus morbi limine pluri- mum confert (93); caeteruin in victu ordinando consuetudinis hie maxime ratio habenda, inprimis si de aegroto annoso agaiur. Celebrala esi virius jusculorum ex viperis, testudinibus, ranis, limacibus paralorum. Viribus in dies deore- scentibus illis ope corticis cinchonae (94)? aut fibrosi generis obstructions unirersim deoppilando plu* rimura bujus phlhiseos incipientis curationem promovere solel ». Morton I c. (yi) E c. Bcidensia prope Vienoam , ut pluries experlus sum. Addo testimonium egregii Schenk : « Jam wider Vrrmu then belelirte ieh mich durch vieljaltige Erfahrung f dass die Badner Schwefelbader mit walirem Fortlicil auch in Lu ngenkrankheiten gebraucht werden. ( Die Schwe- felcjuellen v. Baden in Nieder-Ocslerreich. Baden 1817. p. 434 ). ' / (rpj E c. galbani crocati , saponacei Barbctti , picis Bur- gun dicac. ' (y3) Morton 1. c. (g4) 11 Vires elinm egregias peruviani corticis t in extinctio- ns03 (laminae hccticac colliqueutis , a statu rheumatico irt herbae uvae ursi (y5) pro^piciendnm foret, Scopo in concrementa pulmonis chemice a^en- di , acirlum phosphoric uni proposituni est (96). Similibus a teniaminibus, saltern iu morbo con- clamato (97), abstinendum esset. §. XLVL DE PHTHISI PULMONALI CARCIN0MAT1CA. Dejiuitio. 1. Laesio pulmonum consistens in tumoribus scirrhosis glandularum , iUarumque exulceratione, nee non in rnassis lardaceis, eerebriformibus parenchymatis , phthisin consiiiuit carcinoma- tic am. sanguine accensae , ibique derelictae , saepissirae sura ex- pertus ». Morton l. c. Potius Fothergilrio assentio , cor- ticem in ilia pulmonum debilitate commendanti ( 1. c. p. 3io), quae necdum ad phthisin pertinet , sed ad illam viam sternere potest. Monet suramus medicus id inprimis locum habere in feminis a lactationc , et fluore albo exhau- stis. (g5) Mynsteb in novis act. soc. R. Havn. Vol. I. iB18. R. Bourne cases of pulmonary consumption , etc. healed with ura ursi, to which are added some pract. observ. Load. i8o6. Usage de la bousserole, ( arbutus uva ursi ) dans le traitem. de. la phtliisie pulmon. in Annal. de Id soc de. med. pr. de Monlp. T. 17. p. 24. (f)G) Carandeffez 1. c. Lilteralura. 2. Jam dudum mcntio facta fuit de pulmo- num scirrho (g8), cancro (99), steatomate (too), el inassis cerebriformibus (1) ; de phthisi vero (98) Hack de deglutitione , ac deglutitorum in cavum ven- tricnli descensu impeditis ( ex scirrho partis superioris putmonum ). Hagae 1760 Ohs. 3. p. ig , 36. Renger l\fu~ scum d. Heilkunde. 2. B. p 116. Harder Apiar. ^)bs. XLVI , XLVII. Heister diss. de asthmate scirrhoscj ha- ctenus fere neglecto. Hclmst. 17 49- Lieutaud hist. i\nat. med. L. II. Sect. I Art. i5. Obs 212, 2$o. T. II. p. 70. Waiz Neue Auszuge aus chirurg. Disp. 8. B. N. xor. (99) Morgagni op. c. Epist. XX. Art. 3g. (100) Reald Columbus de re ana^. L. XV. p. 408 Schenk Obs. med. L. II. Obs. i63 p. 328. Eph. N Cur. Cent. VIT. Obs. 4°. Morgagni Op. c. Epist. XXII. Art. 20. Meckel Mem. de V acad R des sc. de Berlin 1759. p. 44- Pfundel in Baldinger’s neuern Magaz. f. Aerzte 8. B. p. 65. Portal Beob. uber d. Rhachitis p. 100. Lucht- 11 Ann V erbandelingen uitgeg. door het zeeuwsclie genool- scliap der Wetensch. te Vlissingen 1790 Deel XIV. p. 2i3 V. Abb. f. pr. Aerzte. 17. B p 218 Wrisberg obs. anat. $e vena azyga duplici, aliisque hujus venae varie- tatibus. Goett. 1778. Ejusd. Comment, medico physiologo- anatom. et obstctricii argumenti. Goett. 1800. Vol. I. N 7. (1) Baillie Uebcr d. braid,ba/ien Ban p. 4r- Bavle 1. c. p. 292 Laennec 1. c. p 3j2. Langstaff in medico chirurg. sue. of London. Vol. g P. 2. 1818. Thomas Porcvarro Diss. dc enccplndoidc. Vilnac 1821. earcinomatica , praeeunte Leuran (2), primum locutus est Bayle (3). Stadium latens. 3. Phthisis pulmonalis carcinomatica argui- tur in horriinibus aetate provectis , interdum et in junioribus, si exhibeant mammas scirrhosas (4) 3 tumores varies ad superficiem externam corporis (5), aliosque morbos chronicos (6), praesertim plicam , sique haec mala socia ha- beant difficultatem spirandi, et deglutiendi (7). Stadium evolutionis. 4. Evolvitur phthisis pulmonalis carcinoma- tica derepente post operationes chirurgicas , et febres catarrhales, lente vero per dyspnoeam indies crescentem, accedentibus dolore pectoris gravativo, tussi per intervalla redeunte cum spntis mucosis, interdum haemoptysi, cute cor- poris sicca, et flava reddita. (2) Mem. dc Vac. R. de chir. T. Ill p. 28. Obs. 22. (3) Op. c. (4'! Ledrak 1 c Plurima hujus generis exempla vidi. (5j Bayif. 1. c. p. 299 Obs. 36. Pohcyanko 1. c. p. 17. Obs. I. (6) Batle I. c. p. 3o5 ( idiotisimis , paralysis extremitatuni iuferiorum ). (7) Haen 1. c. Langstaff 1. c. Stadium confirmatum. 5. Phthiseos carcinomaticae confirmatae in- dicia sunt sputa purulenta modo floccis candi- dis, modo cremori lactis similia, modo icho- rosa ; porro dolor pectoris lancinans , decubitus in alterutrutn latus denegatus , ac, nisi aeger prius suffocatus pereat (8), febris lenta ( cum pulsu interdum magno )} macies (oj), et pedum oedema* . Aulopsia cadaverum. 6. Carfavera offerunt pulmones pleurae co- stali adhaerentes (io); illorum substanliam re- fertam tumoribus magnitudinis nucis avellauae, castaneae , pomi (ii), modo duris, flaviusculis, splendentibus , inaequalibus ? cum anfraciibus gyris cerebri similibus (12), in quibus nonnulla vasa sanguinea decurrunt; modo mollibus , can- didis, sub compressione materiam lactis cre- mori, vel substantiae medullae cerebri (i3) si- • (8) Laennec*!. c. T. I. p. 313. (9) Summa corporis extenualio , verbis neuti'quam descri- benda , in pbtbisi plicosa , conspicitur. (10) Ledran 1. c. Bayle I. c. obs. 36. Poucyanao 1 c, p. 20. (ir) Bayle 1. c. obs. 3G. Laeisbec 1. c. p. 3i6. (12) Bayle 1. c. milem largienlibus ; mo do vacais , exulceratis. Tumoribus* propius examinatis, cjstis ex dua- bus membranis, crassitudinis dimidiae lineae composita (14) ? detegitnr , quarum membrana- rum externa tenuis textui pulmonum adhae- ret; interior vero firma , quasi pseudo-cartila- ginea est (i5). Tumores molles intus excava- tiones babjent * a membrana vasculari obductas, saepe grumos sanguinis continentes; quo in casu materies encepbaloides fluidior evadit , rubro tingitur colore, atque adspectum fungi haema- todis exbibet (16). Substantia pulmonis, tumo- ribus intermedia, normalis est (17); aliquando laraen nigrescens (18), rubra, et dura (icj) cernitur. Praeterea tumores ejusdem generis, et in aliis partibus obveniunt, e. c, in cerebro (20), hepate (21), et ad pericardium (22). Cava pleurae saepe liquorem extravasatum continent* (?4) Bayle 1. c. (i5) Laennec 1. c. p. 317. Bayle 1. c. (''16) Langstaff 1. c. . (17) Bayle 1. c. (18) ' Bayle 1, c. p. 109. (19) PonCYANKO 1. C. (20) Bayle 1. c. p. 3o6. (21) Idem ib. p. 3i3. (‘i'i) PoRCYANK.0 I. f- Caussae. rj. Caussa phthiseos pulm'onalis carcinomaticae in vitio universali cariceroso pulrnoni haud par- centi quaerenda est. Hoc autero vitium ab illo plicoso vix differre , ex alio hujus operis loco palam fit (a3). Diagnosis. 8. Ac re quidem vera, phthisis carcinomatica omnino phthisi sic dictae plicosae, a Stabelio (24), Vicat (25), De la Fontaine (26), Per- zyna (27), Alibeut (28), Chromio (29) de- scriptae similis est; caeierum cavendam ne haec cum bronehitide chronica coufundatur (3o). Prognosis, 9. Quid in phthisi pulmonali carcinomatica expeclandum sit, ipsa morbi descriptio d,ocet. (23) P. I. Vol. III. C. XXXVI. §. CXLVI. N. 1. (24) Diss. singulares observ. de plica polon. Hal. 1724. Hist 8. (2.5) Mem. sur la plique polon. Lausanne 1775. p. 38. (26) Cliir. med. Ahh. verschied. Inhalts Pohlen betrejffend Lcipz. 1792. 3. Beoh. (27) Lekarz dla Wtoscian. w Kaliszu 1793. (28) Description des maladies de la peau. Paris 1806. 1. 85. (29) Neuesle Ansichl d. JVeichselzopfs. Freiberg 1809. p. 26. (30) Cakolus Kaczkowski diss. de plicae polon. in rar. practer pilos , corporis humani partes vi, ct cfiectu. Vilnae 1821. P. II. Vol. VII. ,2 Si plica latent, morbus praetermodum in Ionium trahi solet , ac , evoluto trichomate imerdum , ccrte non semper, lenitur. Quae <le fugata per istam evolutionem phthisi narrantur exempla, liaec procul dubio polius ad bronchnidem chro- nic jm speetarunt (3i), Cura. io. Ad phthisin pulmonalem carcinomaticam curandam , specificorum cohort em ad versus scirrhum , et cancrum commendalorum in me- dium afferre possemus. At vero, cum a decan- tatis hujusmodi specificis ( conio maeulato quo- dammodo (82) excepto ) in phthisi , de qua agilur, non solum nil boni, mali aulein mulmm observaverimus , illorum loco monila nonnulla proferemus. Aique ante omnia hortamur chi- rurgos, ne mammas scirrhosas, et lumores en- cepbaloides exius obvios, quin prius de pul- monum inlegritate certi sint, exstirpent ; alias enim aegrotos incassunv excruciabunt, citiusve praecipitabunt (33). Porro , loco vsni conatus pulmones a carcinomate per venena (qualia sunt (31) Ad kune morbum nunc et excmplnm , in actis meis clin. (/Vol 111. p. 83. )"allatuni , refero (32) Gfr. Zeviam guarigione mirabile di un tisico disperato coll’ uso della cicuta. ( Mem. della soc. Ital. 1\ t\. p. 278 ). (33) Cfr. Bayle 1. c. p. 3oo. Porcvakko 1. c. conium maculatum , arsenicum) liberancli, corpus languidum polius per selectum regimen diaete- ticum susiinendum est (34)* Tandem congestio- nem cruoris a pulmonibus avertere, et forma- tionem extravasati in cavilatibus pleurae impe- dire juvat, cui scopo birudines sterno admotae, ac diuretica accommodata sunt. Gaeterum in plithisi pulmotiali carcinomalica confirmata jam ita , ac si morbus omnino conclamatus esset, agendum (35). \ §. XLVII. DE PHTH1SI PULMONALI HAEMORRHOIDALI. % 1 Vefinilio. 1. Affectio systematis venosi sese in pulmo- nribus , per congestiones , varices , et cruorem in parenchyma extravasatum exserens ? pericli- tante inde visceris structura , phthisin pulmo- nalem haemovrhoidalem constituit. Lilercilura. 2. Phthisis pulmonalis liaemorrhoidalis ab (3/j) Per regimen scilicet in cura phthiseos arthriticae com- mendatum. ("35) LII. N. 8. Alberti (36), Sic.wart (3-y), Burgrave f38), PlENCIZ (39), PoHL (4o), PuCHbLT (4 l) de- scripia et ilias phthises partim amplectitur, quae apud anctores sub nominibus phthiseos haenin- ptoicar (42) » chlovoticae (43), et melanosis pultnoniim obveniunt (44)- Stadium lalens, 3. Quoties homines moliminibus sic dictis (36) Tract, de haemorrhoid. Ha!. 172a. P. TI. de consensu h.iemorrhoidum cunOcapite et pectore p. i5q. (3y) Piss, phthisis haemorrh. Tub- ij56. V. Baldinger SjI- loge V. (38; Medicinische. Falle. p. !\3. (39) Acta et observata medica p. 49- (40) De varice interno morborum quorundam caussa. Lips. 1785. p. 27. (40 Das Venensystem in seinen kranliliaften Ferhaltnissen, dargestellt Leipz. 1818. p. 246. (42) Morton op. c. C. 5. { Quod utrum a crasi sanguinis ob nimium ejus dispendium eversa , vel a copioso humorum ex. universo corporis habitu , qua datur via in teneros pulmones affluxu , vel a sanguinis grumosi in ipsis pul- - monibus post haemoptoen relicti putrefactione, vel tandem ab ulcere aliquo erosionem vasoruni insequenti accidat, parum scio). Saovages Spec. 6. (43) Morton op. c. C. 9. Phthisis a chlorosi, et suppressione menstruarmn purgationum orta. Salvages Sp. xo. (44) Bayle op. c. p. 209. (Phthisic a\>ee melanose ). Laenkec 1. c. p. 288. ( Melanose du poumon ). HAFMORRHOIDALT. 1 &I hnemorrhoidalibus laborantes (inprimis suppresso b >b luali quondam ex ani vasis cruoris fluore ) de sensu plenitudinis, ct gravedinis ad pectus, anxietate , aviditate ad aerem (4^>) > tussi saepe cum vomiiu, et sputis modo paucis, modo muliis, mueosis punctis nigris notatis , nec non de cata- moeniorum irregularitate conqueruntur, haecque imommoda a calore atmospbaerae , a quieie , a pasm augentur, leniuntur vero ab aura frigi- diuscula,a modico corporis exercitio, et jejunio, atque cum phastbus lunae plus minut.ve cohae- rent (46); toiies-^le lattnie fjhihisi haernor- rhoidali suspicari licet. Stadium evolutionis. 4- Evolvitur haec phthisis , accedente aut pneumouorrhagia inflammatoria , aut febre ca- tarrh tii. Ilia quidem , ut monuimus (47), saepe cum levamine conspieuo eomparet, at vero dum crebro revertitur, aut male curatur , aegrum tandem nihdominus praecipitat. Febris eatar- rhabs gravissima est, et a convalesceiilia din- turna sequi solet. (4-5) Lufihungcr , ut Gmelin ait in Allgcm. Pathologic d mensclil Korpers. 1817. p. 1^1. (46) An. 1816 femi nam phthisi haemorrhoidali lyborantem curavi , ciijus morbi symptomata , inprimis tussis , vigentc plenilunio , valdopere invalcsccbant. ) Stadium confirmalum. * I 5. Phthisin pulmonalem haemorrhoidalem con- Jirmatam febris hectica allatis malis super- veniens indicat. Frigore ista stipatur, haud raro rnatutinis horis ingruente, ac praetermodum valido. Calor, qui sequitur, praesertim faciem , aures, et pectus detinet. Pulsus quoad frequen- tiam saepe normalis , verum irregularis, inter- mittens. Nullum autem aliud febris hecticae symptoma adeo urget, ut sudor. Tandem ille ingruere solet tanta vi, ut aegrum in ultimo phthiseos stadio haerere diceres, nisi defectus ernaciationis corporis conspicuae aliter doceret. Caeterum nisi mature auxilietur, tandem et haec emaciatio simui cum oedemate pedum , aut anasarca ingruit, cum sputo purulento, aliisque phthiseos conclamatae signis (48). Aulopsiae cadaverum. 6. Substantia pulmonum rnodo tota , modo ex parte a statu nortnali recedit. Est enim ilia nunc dura , nunc mollis. Ubi dura, detegitur nigra, splendens , adspectus metallici, ac cum fragore scinditur. Ubi mollis , dum comprimi- lur, liquidum tenue , rubicundum, grumis ni- i (48) J. HI. N. 3. ) gris, firmis, friabilibus mixtum exsudat (4q)* Lor us affectus inierdum eystidi inclusus est (5o), al as non (5i\ Ibi ilie locus vix magnitudinem nucis excedit , hie nonnunquam ovum gallina- ceum adacquat. Dmn substantia pulmonis mollis est , malum latissime diffunditur (5a). Gontinet ista substantia inierdum fossas ? quae a mem- brana foramimbus rotundis insignila ambiuntur (53). Bronchia pure albido repleta (54)- Cordis volumen ahquando auctum (55). Utplurimum hydrops cavitatum pleurae animadvertitur. Raro hie obveniunt pulmonis tubercula. Multae autem venae varicosae, praesertim circa glandulas bron* chialcs in conspectum veniunt (56). i -- J * Caussae. 7. Caussa phthiseos pnlmonalis haemorrhoi- dalis , ILppocrati non ignota (67) , ex defini- (49) Laennec op. c. p. 189. (50) Mclanose etikyslee Laennecii. (51) Melanose non cnkystec ejusdem. (5a) Infiltration lies organes par la mallei'e des melanoses. Laennec 1. c. p. 291. (53) Bayle 1. c. obs. 20. (54) Idem ib. obs. 19. <■ (55) Idem ib obs. 20. (56) Pohl I. c. Miror , neque Bayle, nrque Laemnec dc hoc phaenorneno locutos f'nissc. (5^) « At si vena qnidem non omnieo rupta fucrit, sed tione palam fit. Ulustrabitur ilia adhuc magis in tractatu nostro die morbis venarum , inpritnis de varice. Quod spectat ad congestionem sanguinis in^ystemale venoso pulmonum , ea qnammaxime ex obstructionibas viscerum abdominalium, potissimum hepatis (58) derivanda est. Enim- vero cum haec viscera ramos ab arteria coeliaca accipiant, coeliaca ex aorta pullulet, haecque ex veniriculo cordis sinistro venam pulmona- lem excipiente proveniat; patet, quod obsta- cula depletioni ramorum arieriae coeliacae op- posiia necessario congestionem sanguinis in va- sis pulmonum gignere debent. Accedii quod, aueto viscerum abdominalium volumine, dia- phragma sursum pellilur , ac pulmonum in aiigustum spatium pressorum capacitas immi- nuilur ; quodque irritatio plexibus nervorum abdominalium illata plexibus thoracicis per ner- vum vagum , et intercostalem communicatur. Haec caussa praesertim ibi scenam ludere vi- tractus in ipsa fiat, fit autcm veha vdrix , quod ctiam confestim ubi factum fucrit, dolorein quemdam tcnucm , ct tussira siccam exhibet. Si vero diutius morata , ct neglecta fucrit, primum quidem paucum , ct subatrum sanguinein djmiUit, mox etiani copiosiorcm , dcin ctiam pus n. ( Dc morb. L. I. C. 6. Charter T. VII. p. 53^). (58) Lcgatur dc hoc srgumento Raolin op. c. i. Th. 5 Kap. ct IIkrholdt in Harless Jahrbusher. i. B. 2. St. p. i6r. detur, ubi calculi cystidi felleae inclusi sympto- mata phthiseos pulmonalis simulant (59). D in gnosis. 8. Simulant, inquam , uam absit, ut omnia ilia pulrnonum mala , quae ortum ex consensu cum abdomine dueunt, ad pbthisin revocemus. Immo libenter cum Barbetto (6o) , Buchner (6i), Eickorn (62), Abernethy (65) , Wilson Philip (64) , Archibald Robertson (65) , et Baillie (66) fatemur , vitia abdominalia saepe, illaesa plane pulrnonum structura, pbthisin pul- monalem mentiri. Suspicio hujuscemodi affectio- / (69) Facta memorabilia hue spectantia referuntur a Raulis ( 1. c. ) et a Vogel ( 1. c. p. i55 in nota ). (60) Lib. II. Prax. de pbthisi. (61) Diss. de morb. viscerum abdominal, phthisin pulmo- nalein mentientibus. Hal. 1768. (62) Diss. de morbis gastr. phlhisin mentientib. Goett. 1788. (63) J. Franx Reise nach Paris , Load. u. s. w. 2. Tli. (64) Some observ. on a species of pulmonary consomption ( the dyspeptic ) very frequent in Great-Brit. V. Medico- chir. Transact. Vol. 7. P 2 Loud. 1816. (65) Remarks on Hepatic affection , as a cause of other Di- seases in Medico-chirurg Journ. and Review. June 1818- Vol. V. N. 3o. p. 4^2. (66) Quelques observ. sur line espece de phthisic parliculicre cl trcs-frequenle dans la Grande-Bretagne. V. Nouveau Journ. da med. T. XIV. Jilin 1822. p. 97. V nis pulmonum secnndariae inpritnis ex hepatis vitio tunc vigct; dum morbus a vita sedenta- ria , moerore , el a potu liquorum fermentato- rum oritur, dum aeger vel ab initio morbi jam morosus est , dum eolor faciei cachecticiis polius qnam tabificus est, dum albuginea oculorum flavescit, dum incommoda circa pectus post cibos assumtos invalescunt, dum ruclus crebri cum levamine obveniunt , dum tussis conatus saevi sunt, nihilque nisi mucus tenax rejicitur; dum decubitus in dorsum omni alii anteponi- tur ; dum lingua noctu siccescit ; dum somnus aut excessu, aut defectu peccat ; dum alvina evacuatio languet, dum faeces griseae, vel atrae sunt, dumque hypochondrium dextrum tensum, et renitens reperitur, ac epigastrium dolet. At- vero , ne nimis promptus in malls pulmonum ab bepate repelendis sis. Scias nempe , oportet, haud raro quoque conlingere, ut mala circa hepar obvia vitio in pulmonibus latenti tri- buenda sint. Compertum habemus, id praesertim tunc ac.cidere , dum pidmones a tuberculis re- ferti sanguinem ab arteria pulmonali diiliculter accipiunt. Nascitur enim turn cordis dextri plethora , quae efficit, ut vena cava ascendens aegre depleri possit, el sanguis in illam regur- gitans evacuationi venarum hepaticarum obstet, unde jecinoris tumor , qui nobis plus vice sim- plici pro morbo primario imposuit. Nec oinnes operis respirationis in haemorrhoidariis laesiones vitio pulmonum adscribenclae sunt. Contingit nempe haud raro, homines baemorrhoidibus obnoxios in dyspnoeam, anxielatem praecor- diorum , et perceptionem sensus ponderis in pectore incidere , non quidem propter con- gestionem cruoris circa pulmones , sed propter plethoram specus vertebralis, qua nervi mu- sculis thoracis, aut cordi proyidentes coinpri- muntur (67). Alia ex parte non requiritur , ut congestio sanguinis circa pulmones sit absolute haemorrhoia'alis; potest enim ilia aeque ori- ginem debere retentioni menstruorum (68) , et suppressioni lochiorum (69). Gaveas tandem ne v (67) Cfr. P. II. Vol. I. Sect. I. y III. N. 52, et vol. Ill- Sect. II. §. VII. N. 3. (68) Pthisis chlorotica Mortonii 1. c. Cap. 9. Sacvagesii Spec. 10. Monuit jam Hippocrates : « quibusdam mulie- ribus , quum bimestres menses copiosi in uteris cxstitcrint, ubi intercepti fuerint, ad pulmonern Jeruntur 5 bis omnia contingunt quae in tabe dicta sunt, ncque superesse pos- sunt ». ( De morb. mulierum L. I. C. 4- Charter. T. VII. p. 731 \ Legimeretur de connubio amoenorrhoeae cum phtbisi pulmonali Scheerman in the Edinb. med. and surg. Jour- nal 1810. Vol. 6. (69) Hippocrates monuit, tussim , asthma , pulmonis rcple- tioncm , suppurationem a lochiorum suppressione mctucnda cssc ( 1. tf. C. 45. T. VIII- p- 755 ). complicalionern phihiseos sanguineae , de qua agitur, cum scrophulosa, aut arlhritica praeter- v ideas. Prognosis. 9. Phthisis haemorrhoidalis latens sub con- grua cura, saltern minus quarn reliquae phthi- ses, limenda est; secus autem, si morbus pro- gressus fecerit, et crisis per ani vasa aul non contingat, aut sine levamine coniingat. Cum. 10. In cura phthiseos haemorrhoidalis in- dicationes vige'nt, i.° congestionein sanguinis circa pulmones debellandi ; 2.0 statum irrita- tionis systematis venosi temperandi, et 8.° crisin per Vasa ani vel excitandi, vel restaurandi. Gum caussa congestionis circa pulmones plerumque sit effectu's impcditi circuitus cruoris per viscera abdominalia, obslacula in Istis obvenientia ante omnia abigenda sunt. Ilic est ubi lenia cathar- tica locum inveniunt (70). In genere tamen (70) Bonetcs expertus est, tunc inprimis pbthisicis in initio morbi profuisse leniora purgautia, si aegri horis antclu- canis , et quasi inter soilinum faeces alviuas deposuerint. Unde propinabat ilia circa horam decubitus, omissa coena, sic ut alvus mane subsequent bis aut ter responderet , unde nulla vel minima yiriuin jactura sequebatur (Theatr. tabid, p. 118). lutius resolventia administranlrir. Aniiquissima ptjsana (71) doctissimis hoc in casu formulis palmam arripit. Oportet vero ut, concessis in- tervals, din conlinueiur. Non excludit ilia aqutvm selterauam pro pom ordinario. Tempore vernali sited herbarum recentium (72), et serum lactis Juice clarificatum conducunt. Lac tarnen minus hie , qnarn in aliis pbthiseos speciebus praestare soSet In genere victus animalis, quo- usque id vires, et consuetudo permittunt, pro- scribendus , illeque vegetabilis , potissimum ex fruetibus horaeis suadendns. Mirifice porro sy- stems tis venosi irritationem acula vegetabilia (73) , ut pomum citri aurantiaci, punicae granati etc. ita diluta , ut lussim non excitent, tem- perant. Populi septentrionales peculiares, hoc suh respectu , rei alimentariae divilias possident (74) . Cum calor aimosphaerae aegrotis noceat, (71) R. Hordri mundati , mellis puri aa unciam unam. Coque c. s. q. aquae per dimidium horae : colatura librae unius. D. S. Capiat tribus vicibus horis ruatutinis. (72j $. XLiV. N. <3. (73) Aethiopcs adversus phthisin aceto uti , uarrant EvvAro Roberts ( nied transact, pull, by the collcg. of pliys. in Load. Vol. 4. ), ct Qrban (ib. Vol. 5. ), Duncan (1. c. p 96 ) , qui usum acidorum vegetabilium ad alias quoque phthises extendit. (74) E. c. decoctum foliornm betae cicbie , brassicae olera- ceae acescentium , potus demum e pane baud fcrmenlato paratua, quique dicilur idiomatc rossico kwas. illis et hyeraali tempore beneficium motus in acre libero (observatis necessariis caulelis) non impeditur (7.S). Inamo , dum agitur de phthisi baemorrhoidali latente, eaque omni cornpiicatione aliena, et aeger nunquam haemoploe laborabat, ipsa balnea rnaris aestivo tempore , ac in re- gionibus meridionalibus concedi possunt. Si vero morbus methodum hucusque indicatam eludat, ant si ille vigeat, sanguis e saphena ducendus (76) ; e saphena , inquam, narn ex mediana aegri pejus habere, magisque tussire solent. Dum haemorrhoides quondam cum levamine flujerant, atque aeger aeiale quodammodo provectus est, tunc hirudines vasis ani secure admoveri pos- sunt*, alias non: a praepostera enim hujuscemodi animalium circa intestinum rectum applicatione pectoris gravedinem, tussimque auctam, subse- (^S) Patet inde quomodo controversiae circa gradura tem- peraturae phthisicis convcnieulein , de quibus quaestio supra fuit ( §. XL1V. N. 16), conciliandae sint. Rcsn ( medic, iuquiries aiul observ. N. 10. ) , et Waikeright ( mechanical account. N. 5. ) quoque aeri frigido in phthisi favet. Ipsam pectoris layationcm frigidam , ut auxilium prophylacticum phthiseos commendat Salmade ( Journ. general d'e tried, chir. et pharm. i8i3 mars ), quod consilium sequi timerern. (76) « Quodsi (varices pulmonis ) incipicntc morbo curcntur, • rtimis venulac in loco ad latus subsident, et humiles fiunt »* Hippocrates 1. c. de morbis. HAEMORRTf'OIDALI. jgj quente febre, et oedemate erurum, observavi- nuis, quae mala augmeuto irritationis in syste- maie venoso adscribenda esse videnlur. Evilanda etiam sunt vesiccitoria , aliaque emplasira tho- raci admota, utpotc sanguinis majoreui copiam ad partem affectam determinanlia. Giira stadii evohitionis phthiseos haemorrboidalis secundum regulas adversus pneumonorrhagiarn ab haemor- rboidibus traditas (77), absolvitur. Folia digi- tals in phthisi, de qua agitur, confirmata, non solum raro conducere , sed saepissime nocere solent (78'. Idem de acido hydrocjanico vie prudens, et expertus coniendit (70), et in i^e- nere de narcotieis valet. Contra effoetus stupendos ex usu interno acetads plumbi (80) ob>ervavi- (7;) Cap. IX. 5. XLIf. N. 2. (78) Num propterea quod vim arteriarum infringunt , afque •ic impptum a tergo imminuunt ? (79) Sibergxjrdi Einige Bemerk. uber cl. Unzulassigkeit d. Anwendung d. Blausaure bei denjenigen Brustkrtinkheiten, welche v. gastnschen Brizen bedirigt u unterhalten war- den. In Hufeland’s Journ. 1821 dec. p. i5. (80) Jam Ettmdller edixerat: « saccharum saturni estegre- gium in hectica rcmedlum , in specie si ex ulcere interno oriat,»r». Celebris tinctura antiphlhisica Grammar prae- ter sulj hatem ferri , et acetateni litliargyri routinet, v. Faschins de aegra febre lieclica laborante. Jen. i^bd Ad recentiores spectant : Stark digs, de usu sacchnri saturni in phthisi pulmon. confirmata. Marb. 1801. Hildebrand in mus, saltern pluries nobis licuit illius ope phthisi haenaorrhoidali confmnatae frenum injicere. §. XLVIII. DE PHTHISI PULMONALI .SCORBUTICA. Definitio. 1. Erosio pulmonum ex labe scorbutica phthi- seos scorbuticae obtinet nomen. Lileratura. 2. Meminerunt bujus morbi Morton (81), et Salvages (82). Hcfeland’s Journ. 8. B. St. Ameicng in Hpfeland’s Journ. 22. B. i. St. p. 12. Journ. de med. continue. Vol. XV. p. 35g. Horn Archiv. f med. Erfalir. 1812 april. p. 366. Confirmation de. Vulilite de Vacetate de plomb contre la phthisie. Graperou Bulletin des sc. med. T. 2. p. 3c 4> Kopp Leltre sur Vernploi de. Vacetate de plomb a Vinterieur, dans la phthisie pulmon. Tartra Bulletin des sc. med. T. 4- p. 396. Rang Essai sur Vusage interieur de Vacetate de plomb dans la phthisie ib. T. 5. p. 49- Latham obs. relating the Safety of the internal use of the super-ace- tate of lead in pulmonary eonsumpt. Med. 7'rans. Vol. 5. p. 351. Exhibco bis ter de die a grano scinis ad grana duo cum pulvere gummi arab. et saccharo alho. Contigifc inde colicns observare , unde caute incedendum. (81) L. c. Cap. 2. {82) L. c. species 4- / Stadium lalens. 3. Suspieamur scorbuticam labcm pulmonibus insidias struere, dum homines aetate provecti , ab animi pathemalibus vexali, fumo nicoiianae (83), liquoribus fermentatis dedid, mercurio imbuti, erysipelati,, psydraciae (84), ecchirno- matibus obnoxii, squallidi, gingivis spongiosis, halitu foetente instructi , salivam mullarn horis tnatutinis excreare solid, in lussim saevam, ari- datnque (quam saepe consulio scopo sese a puuita tenui , viscida , salsa fauces, et guttur vellicante liberandi provocant), atque in respi- randi difficuhatem cum sybilo, constricdone , et gravedine pectoris incidunt. Stadium evolutionis. 4* Mala haec, quominus vita sat diu protrahi possit, non impediunt (85), nisi pneumonor- rh agia inopiuate superveniat, aut aeger graven! (83) « Etiam fumi tabaci multus usus in hac phthisi non immerito snspicandus est ». Morton 1. c. (84) « Instar herpetis miliaris ». Morton 1. c. (85) Portal exemplum vidnae Senaci narrat , quae licet per triginta annos phthisi scorbutica laboraverat , attamen annum nonagesimum actatis suae atligit. ( In mid. eclair, par les sc. phys. T. 1. p. 202 , et Abh. f. pr. Aerzte. i5. B 4- St. p. 593 ). Yidi exemplum sat simile in vidua cliirurgi Vilncnsis Sciilegkl. Tg4 DE PHTniSI PT1LAI0NALI aliquem in diaeta errorem cornijiittat. O^-yus serins tamen, praevia diuiurna anorexia, et in- delebili siti? macies in dies crescil, el febneula hectica ingruit. Stadium conjirmntum. 5. Rebus hue perductis, sputa reiieiuntur ichorosa, suberuenta, aique ita foetentia, ut rum aegroto cobabilare possihde non sit (d6 j. Ac- cedunt tandem oedema extremitatum inferioruin (aliunde saepe induratarum, lividarum, exulce- ratarum),et diarrhoea , interdum cruenta quidquid virium supererat destruens. Sic 'demoriuoi um hominum eadavera non secuimus. 1 t . Caussne. 6. Patet caeterum morbi , et mortis catissa. Quemadrnodum enim labes scorbutica paries corporis exteriias, etiamsi firmas, exedere vaiet, ita longe adhuc facilius tenuem textum pul- lnonum. (86) Monuit Galenus : « perictilosum praeterea est, consue- scere his, qui tabe tenentur, atque in totum cum omnibus, qui putridum adeo spirant , ut domicilia , in quibus de- cumbant , graviter oleant » ( De fetirib. L. 1. C. 3. Charter T.. VII p. jo8 ). Tulpics fatetur, quod in phthisici ca- davere lubens conspcxisset consumti pulmonis vitinm, sed deterruit a sectionc foetor tabidus, noxius forte non minus mcdicis, quarn ipsis consanguineis ( L. II. C. i1 ). SCORBUTICA. ig5 Diagnosis. '7. Duo in diagnosi phthiseos scorbulicae monita sese obtrudunt: alterum ne alias phthises, quae ob diuturnam aegrorum in nosocomiis, in locis humidis, et impuris moram quid scorbutici contrahunt, pro primitivis scorbulicis declare- mus ; alterum ne ex solo foetore sputorurfi praesentiam phthiseos scorbulicae arguamus. Foe- torem enim istum in phthisi ab oinni labe scor- 'butica aliena observavimus. Prognosis. 8. Quo diulurnior morbus, quo annosior •aegrotus, quoque pejor illius conditio turn phy- isica, turn moralis, eo majus proximi inlerilus fpericulurri , et vice versa. Felicissimo in casu , ssolum stadium inorbi latens curam admiltit. Cura. 9. Cura in regimine antiscorbutico, alibi fu- •sius describendo (87), consistit. Aer purus, et montanus hie non ut in alia pfythisi evitandus. Conducit inprimisde ambulatlo in sylvis abietum , et pinorum. Illarum sylvarum exhalaiiones sm/;- fumigia balsamica (88) aemulantur. Cibi ve- (87) P. III. Cap. de scorbuto. (.88) Vide in£ra §. Lb N. 18. getabiles ex classe tetradinamiae cum carne juniorum animalium jungendae sunt. Fra gar ia vesca maxime eaque cum jure celebratur (8g). Pro poiu inserviunt succus pomorum auran- tiacorum cuqi saccharo , aqua (go), ponia in aqua decocia (g i), by drome l (92), et cerevisiu gaz acido carbonico abundans, vel ilia, in qua aut turiones pini, aut radioc cockleariae ar- moraciae in sacculis suspensae infusa fuere. Tempore vernalg praeter succos expressos her- barnm indicatarum , et illi veronicae becca- bungae, nasturtii aquatici (98), et scandicis chaerefolii, aut harum herbarum conservae, propinandi sunt. Laudem promeruit et serum lactis turn vinosum, turn rosaceum (g4)- Cae- terum vix lacti hie locus est. Quo magis aeger omni febrili motu expers , eo sccurius pro re nata praescribuntur aqua picea (g5), myrrh a. (89) Racjlin op. c. 2. p 216. Vogel ib. in nota. (90) Racjlin I. c. (gi) FloyeIsus hist, of cold lathing p. 314• Lobe de dissclv, calc. p. 136. (92) Morton 1. c. (gj) Musciie a Moschau de phtliisi curata nasturtio aquatico et lacte ebutyrato. (Misc. Acad. N. C. Dec. II. An. 8. p. 3oi ). (94) Germ. Molkenrosen. Infunduntur florcs rosarnm rubra- rum reccntes cum sero lactis fervido et colatura «xhibelur. (g5) Pix fjraeco(/uat aqua picis viscosa. Germ. Theerwasstr* balsamus peruvianus, copaivae, therebinthina, jlores benzoe, baccae juniperi communis, radix acori calami, semina anethi foeniculi, phel- landrii aquatici, de quorum pbarmacoriim usu infra fusius quaestio erit (96). Mortonus aquas , minerales clialjbeatas ornni alii auxilio ante- iponit (97). Ratio, et expericntia usurp narco- licorum , et ulcerurn aruficialium proscribunt. Riitliisis scorbutica confirmata, aut, qqod idem est, conclamala , juxta regulas generates (98) curatur. Praeparatur duas libras picis nigrae liquidae chiii - octo libris aq'uae misccndo , ei. post duodccim boras filtrandoi. Dosis quotidians libra. Lege de hoc mehioVabili auxilio ; Siris or inquiries concern, the virt. of Tar-water. Lond. 1744 Habctur versio germanica an. 1745fLipsiae edita. Prior an aullient. narrative of succes of Tar-water. Lond. 1745. S. Th. Qcelmatz progr. quo infusum picis liquidae aquosum expeudit. Lips. 1745 in HaLleiu dispi patbol. T. 7. N. 241. m $ LI. N. 8. (97) a In omni Tcro scorbutica plithisi , aquae minerales clialybeatae cuivis artificiali praeparationi , tempestate aestiva praeferendae sunt ( modo phthisis tertium suiim stadium non attigerit ) , quoniam viribus egregiis dotan- tur ... ad sitis cxtinctioncm , appetitus rcstitutioncm , et bilaritatcm animi conciliandam ; quarum efficaciam in hujusmodi pbthisibus curandis supra quamvis aliam me- thoduin mcdicaminum thoracicorum saepissinic magno cum fructu sum expertus ». L. c. (*j3). §■ Lll. N. 8. §. XLIX. DE PHTHISI PULMONALI SYPHILITICA. 4 . K s Definilio. 1. Erosio membranae mucosae bronchiorum, parenchymatis, glatidularum pulmonis cx lue venerea orta phthisin pulmonalem syphiliti- cum conslituit. Literalura. 2. Hujus phtbiseos doctrinam iilustrarunt Mor- ton (99), Fr. Hoffmann (i00) 3 Morgagni (1), Sauvages (2), et Tandon (3). Stadium lalens. 3. Latens phthisis syphilitica arguitur, dum aeger venereus de dyspnoea , tussi cum sput.is modo exiguis purulentis (4), modo muliis mu- cosis conqueritur ; simulque marcescit. (99) Op. O. Cap. 8. (100) ,De hie venerea. Obs. 5. Op. T. III. p. 4a4- (x) De sedibus , et caussis nxorb. Epist. XXII. Art. n. (2) L. c. species 8. (3) Traiternent et guerison cl’una phtliisie verier, par la. meihode de Haguenot ( Annal. ds la soc. de med. prep. de Montp. T. L. P. .1- p. 17G ). (4) In schedis Patris mei sequentem niorbi bistoriam de- SYPHILITICA. *99 Stadium evolulionis. 4- Evolvittir mgfbus, superaccedente rauce- dine , tebricula lenta, reliqua symptomata, horis praecipue vespertinis , adaugente. Stadium confirrnatum. 5. De phthisi syphilitica conjivmata testantur, macies in dies crescens , febris hectica , lussis cum sputis puruleniis, cruentis, et extinclio vocis. Ant opsin cndaverurn, 6. (( Cadaver adeo extenuatum , ut raammarum neque vestig'/a exstarerit, solae autem papillae cernerentur. Ex integumentis, et carnibus, dum scalpello via beret ad interiora , serum dislillabat. In thorace sanguis solito fluidior. Pulmonis si- scriptara invenio : « an 1785 virum Placentinum curavi , qui herpete venereo art perinaeum laborans, simul ad pectus dcxtrum de dolorc conquerebatur , et post praegr'essa jam sputa sanguinis, cumque febri lenta , et emaciatione , spulabat exigua sputa purulenta cum punctis sanguineis saepe remixta. Credidi eaudcfn herpeticarn niateriem pul- mones exederc in parva licet superficie : neque huic)caussae est ruullum puris fundere , sed in superficie potius diva- gari amat. Curam mercurialem adhibui , et sputa , et do- lorcs pectoris plurimum diminuebantur , febris lenta dis- paruit successive , et vires , et naturalis forma eruaciato nistri pars superior dura, carnea, inflammatione detenta : iuferior vero in frustula e.rat divisa in sanie innataniia, quae substantiam referebant quasi gelatinosam (5) ». Nos in plurimis cada- veribus bominmn e phthisi syphilitica defun- ctorum invenimus sternum carie detentum , bronchia, asperam arteriam, pr*aesertim cartila- gines cricoi’deas, et glandulas lympbaiicas pul- monis inultis in locis exesas. ' Caussae. 7. Si perpendamus, luem veneream pecu^ liarem eura membrana mucosa narium, faucium, et tracheae alere affinitatem, nniversis glandnlis lymphaticis insidias struere, et firmissimo licet ossium systemati haud parcere, phthisin ex ilia lue nasei posse non mirabimur; mirabimur vero (sunt verba Moiitoni ), syphilidem neglectam, aut male curatam unquam existere , quin aut membrana mucosa bronchiorum , aut glandulae pulmonum, aut delicatum hujus visceris paren- chyma adiciantur. t) ingnosis. 8. Diagnosis phthiseos syphiliticae , babita ra- tione ulceris venerei primarii pVaegressi, syin- ptomatum geperalium luis plus, minusve obvio- (5) Morcagm J. c. rum , curae nullae, aut imperfectae hucusque adhibitae, el indicatae affeciionis pectoris in- stituitur. Haec saepe rationem inversam ciim reliquis symptoniatibus venereis tenet. Preterea reconditae luis sat fida signa esse solent dolor ad cartilaginem unam , alterauive costalem (6) sirperiorem vespere. et ab altaciu auclus 3 atque pustulae ulcerosae in facie , et ad partem ca- pillatam capitis. Raucedo etiam citius in phthisi syphilitica, quain in aliis phthiseos speciebus in- gruere solet. Nec rarum est, phthiseos pulmo- nalis syphiliticae cuin phthisi tracheali connu- biuin. Alias hi morbi probe inter se distinguendi sunt (7). Distingui porro debet phthisis syphi- litica originalis ab aliis phthisibus fortuito in corpore venerea nidulantibus, aut, quod fre- quentissime contingit (8) in praedisposilis a su- pervenierfte syphilide excitatis. Maxiirie qnoque refert, phtbisin , quae a syphilide oritur , aut earn sociam habet, ab ilia distinguere phthisi, cui mercurius ansam dedit, quaeque ideo mer- cunalis dici posset. Ingruit ista cum ardore sub (6) Cap. VII 5. XXVIIL. N. aa. (7) Vide $. LH. N. 6. (8) « Verum, ut rem ipsam loquar , rarissinie , sin unquam phlhisin pulmonalcm Ycnercam obscrravi , praetcrquarn 7 uhi pulmones jam prius obslructi , et ad phtbisin dispositi fuerant a. Mortoh 1. c. sterno , quern tussicula , et sputum sanguinis (9) excipiunt. Haemoptoe repetitis viribus ur- gent e, en febris hectica rum reliquis phthiseos conclam^tae indieiis. Nullibi enim deeantaium isturl medicorum adagium, quod pus sequitur- sarrguineni, magis ronfirmatur, quam in pneu- monorrhagia, et phthisi a mer^urio, praeseriim muriatico oxygenato. Illi enirri^potissimum vis glandulas pulmonurn stimulandi, inflammandi , exulcerandi inesse videiur. Prognosis. g. Phthisis syphilitica originalis, etiamsi confirmata, dummodo aeger antea mercurio ab- usus non sit , miracnlose interdum debellatur. Phthises vero alterius generis, et dumtaxat. cum syphilide comp/icatae, omnium difficillime sa- nantur, citiusve morte terminantur. Qui exitus et in phthisi mercuriali, nisi illico succurratur, timendus est. Cura. 10. Curam phthiseos syphililicae originalis in aegrotis de plethora suspectis cum phle- hotomia ordimur, alvumque ope electuarii le~ nitivi sollicitamus. Revulso sic sanguine nimia (9) Cap. IX. §. XL. N. 19. SYPHILITICA. 2C)3 a pnlmone , sine mora (io) unguentum hj~ drargjri griseum extremitatibus illiniri curamus. Quo gracilior aegrotus, quo diutnrnior morbus, quoque evidentior febricula , eo minor laudali unguenti dosis (11) quotidie ad lenem saliva- tionem usque (12) administranda est. Simul quotidie mane decoctum radicis sarsaparillae cum lacte , alternis diebus vespere balneum tepidum , et noctu lene narcoticum (i3) pro- pinanda. Quorum auxiliorum vim , diaeta nu- triente, inprimis gelatinis, lemperatura modica, (10) Tempus enim sine fruclu cum quacumque alia methodo, nisi mercuriali , tereretur , unde sapienter Morton : « ad curationem hujns phthiseos perficiendam , omnia mere tho- racica , et pulmonaria medicamenta sine admixtione anti- venereorum nequicquam valere ». L. c. Cfr. Watson trai- tement de la phthisie par le Mercure in Bulletin des sc. med. T. i. p. 3^6. (11) E. c. scrupulus unus. (12) « Ideoque nil melius excogitari possit, quam ulcerum pulmonalium sanationem , et crasis sanguinis a fermenlo vcnerco eversae restitutioncm mercuriali aliqua salivatione tentare, priusquam vires a longa jnorbi protraclione jam ,i, . i fractae fuerint, quo tarn perpetuae, et profusae evacuation! ferendae impares fiant ». Morton 1. c. Cfr. Experiences sur Vavantagc de la salivation mercurielle dans la phthisie. ( In Annuaire de la soc. de med. du Depart, dc VEure an. 1810. p. 90 ). (13) R. massae pilularum dc cynoglosso grami quinque. F. bolus. Capiat. c ac>4 DE PHTH is I PU LMONALI suslinenda. Quodsi de sypliilidis diagnosi ornnind non sirnus certi , morbi indoles ope Muntdtis hydrargyri mitis (i4) parva dosi parrecto (i5) , primum explorauda. Pharmaco hoc po- tissimutn in phtliisi scropliulosa cum complica- tione venerea utimur , quo in casu feliciter, et minimas sulphureti stibiati, et hydrargyri doses (16) adhibuimus. Cavendum , ne aegroti phlhisi syphilitica detenii inceptam curam mer- curialem interrumpant; repetita enlm hujus ge- neris conamina illos certissime praecipitarent. Phthisin mercurialem ab initio aniiphlogistice, et eccoproiicoruni ope curamus. Dein ad balnea tepida , primum simplicm , dein lender sul- phur e a devenimus. Tandem si febris id pcr- mitlit, decoctum radicis inalae helenii cum speciebus sic dictis pectoralibus exhibemus. §. Lv DR Piirmsi PULM0NAL1 METASTATIC A. Dejinilio. i. Phthisis ex aiiorum morboTum praeposlcra (iij) Connubium calomel cum licherie islandico ( certc se- paration) in phthisi cum fomile vencreo comniencfat iu- primis Tode ( Coll.' soc. R. Havn. Vol. I. p. "4 )• (,5) R. pulveris calomel gran. un. Pulv. gum'nii arab. cl aacchai'i albi aa grana decent. M. D. S- Cap. ad vesperas. (i'G) §. XL1V. N. t3> fuga, aut ex evaouationmn Jiabi^ualium sup- pressione orla metastatiea (17) audit. Exempla. 2. Visa enim est pbthiseos evolutio post fu- gam, et suppressionem blennorrhoeae (18), fluoris albi (19), fistulae ani (20), ulcerum ex- • r r« 1 ■ * :.. , t- 'T, ■ • • ' a i j 1. 1 1 *• a ’ j* y • “» ) . If’ **■> * . . ; . : ' " ■ **!-!■- • ' ' ■- (17) Ranoe obs. medi^o-practicae subcaesivae. Acta R. EOc. roed. Havn. Vol. II. p. g. Pelargus de morbis quibusdnm consequentibus , et in pbthisin terminatis. (Act. acad. N. Cur. Vol. 5. p. 5oo ). (18) Morton I. c. C. 8. Acta med. Berol. Dec. II. Vol. 3. p. 77. Ritter DarsLellung d. scheinbaren Aehnlichkeit u. wesentl V erschiedenenheit t welche zwischcn d. Sclianker- u. Tripperseuche wahrgenommen wild. Leipz. 1819. p. 58 , 68 , 3oa , 354. (Tg) Eph. N. Cur. Dec. I. An. 2. obs. 26 Scbol. an. 6, ct 7. Obs. io3. Raulin op. c. 1. Tli. p. ao5^ 210. Vogel ib. in nota. Plurima exempla propria suppeditat praxis , fe- minarum scilicet fluore alho , praesertim indolis scropba- losae , ct artbriticae laborantium , quae cum a medicis caussam fluoris albi in debilitate quaerenfibus injectionum adstringentiurn ope curatae fuissent , iilico in pbthisin pulmonalem inciderunt. (20) Morton 1. c. histor. Hoffmann de affect, phthisica Obs. 3. Op. T. III. pag. 2g5. Raulin 1. c. p. 176. Lombart in Recucil period, de la soc. de med. de Paris. N. 33. Interea vidi a. 1819. in viro nobili gubernii Minsk , connubium fistulae ani cum phthisi pulmonali, unde morbi hujusmodi soeietatem inire possunt, quin alter ab altero icpetendus sit. tremitatum inferiorum (2 r), abscessus peritonaei {22), herpeiis (23), tineae capitis, et faciei (2/}), erythematis guttae rosaceae (25), oph- thalraiae (26), psorae (27), lactis (28), fonti- ticulorurn (29), sudoris axillarum (3o), et pe- dum (3i).' (21) Jam Hippocrates dixcrat: « si habenti ulcus in una ex tibiis sordium serosarum fluxu privetur , ac purum et ' aridum evadat , deinde lateris et pectoris dolor e directo tibiae affectae superveniat, lethale ». ( De niorb. populari- bus. L. IV. in principio ). Post sanatum ulcus pedum et tibiarum , sanguinis sputum supcrvenit apud Rodium ( Obs. Cent. II. Obs. 84 ). Similia leguntur apud Hildanpm ( Obs. med. cliir. Cent. III. Obs. 3g ) , Baglivium ( Prax. med. L. II. 5. 5 ) et Repsnerpm , phthisis pulmonalis ex ulcere ‘ tibiarum ( Eph. N. C. Cent. 5 et 6. p. 27 ). (22) Muzell Wahrnehmungen. 2. B. N. (23) MorgLgni op. c. Epist. XXII. Art. 3 r. (24) Raplin 1. c. p. 23o. (25) Pelargus Med. Jahrgange, p. 98. (26) Valentin ex ophthalmia suppresaa phthisis ( Misc. N. C. Dec. II. An. 7. p. 114). (27) Spener Diss. de aegro febre maligna phthisi complicata laborante. Giess. 1697. Aptenrieth diss. de morbis ex scabie orientibus. Tub. 1807. p. 18. Pelargus 1. c. 6. Jahrg. p. 742. Raplin 1. c. p. 23g. Multique alii ( Cfr. P. I. Vol. n Cap. xxx. $. cxv. 2). (28) Raplin , 1. c. p. 196 — 204. Pooteau Oeuvr. potlh T. III. Pascal in Journ de med. T. LXXV. (29) Morton 1. c. C. 8. Gohl conipend. pract. p. ■ 83. (30) Portal Cours d'anaiomie med. Vol. 5. p. 53. Curriculum morhi. 3. Qnod ex tnorbo quodam fugato , aut ex evacuatione quadam liabituali suppressa , grave aliquod malum immineat , cognosciiur eX hor- rnre , inqfiieiudine artimui , et pulsu irregulari. r Malum sibi pnirriones eligere, el tvissi, dyspnoea, dolore pectoris, et decubitu impediio , patet. Hisce malis , nisi illico rite cnreilfur , sympto- mata phthiseos pulmonalis confirmatae super- veniunt. ydutopsia cadaverum. 4- Cadavera ea ipsa pbaenomena , quousque licet, in pulmonibus exbibenl, quae in morbis fugatis in aliis locis animadvertebaniur. Post O v. blennorrhoeain suppressam pulmones tnmores cerebriformes exhibuerunt, postque fugam laciis, si credere oportet, lac (3a). ~\ (3i) Loder Journ a. B. p. 314- Lkntjk memorabilia p. i c 4- Pioerit Prakt. Annal. a. St. p. 173. (3'i) Ritter 1 c. p. 68. a Man maclite eine Menge Einschnitte in die Lappen dieses Eingeweides (die Lungen J; a us jedem Jloss cine Quelle von Milch hervor , die ein ganz verandcrtes Ansehen hatte ». Raulin I. c. p. 2o3 — Noluin autem est, lympham coaguldiilem saepe vix a lacte distin- gui posse. Porro casus allatus , ulpole mortis repcntinae , non omnino ad'phlhisin spcclat. Diagnosis. 5. Quo pacto metastases , de quibus loqui- mur, qontingant, ignoramus. Ulul sit, paren- chyma pulmonis, et membranae bronchiorum vices textus cellulosi, et membranarum muco- sarum aliarum partium agere vidcntur. Quod vero fugata aegritudo puimones aggrediatur, praeviam hujus visceris dispositionepi morbosam denotat. Verisimile porro est,morbum in organo respirationis primum per inflammationem in- cipere, ac dein tantum in erosionem transire. Prognosis.. 6. Intelligitur hinc, sanation is spem solum in primo morbi limine affulgere, illatnque eadem ratione, qua morbus senescit, descrescere. Prae- ceps vero est periculosissimi hujus mali curri- culum (33). Cura. rj. Cum de praeceplis inorbos ex praepostera fuga blennorrhoeae urethraiis , impetiginum, et evacuationum habitualium ortos , curandi , jam (33) «... Ut plurimum tamen acuta est ( phthisis mctasta- tica ), irao non raro secumhim geniurn , atque indolem ulceris pulmonaris cam efficient)* , pcrucuta , fore semper etiam iucurabilis, et lethnliB ». Moiiton 1 c. METASTAT1CA. 20g plnries locuti simus (34) j cumque iisdem plane praeceptis phthiseos metastaticae superstruatur therapia: de ista in specie disserere superva- caneum foret. Nunquam vero satis Mortonf rnonita inculcari possunt, quod: « in primo hujus phthiseos insultu venaesectio celebrari, inio; si opus fuerit, repeti debet » ,— quod: « semper pulmonaribus medicameniis addenda sunt etiam ilia, quae genium peculiare ulceris, seu morbi primarii , respiciunt », — quodqne: « priora jam consueta ulcera, quantum possibile est, revocanda sunt, quo humor a pulmonibus divertatur, et per solitas minus periculosas partes evacuetur , utut videatur molestum ». §. LI- .1 DE PHTHISI PULMONALI EX VOMICA. Deftnilio. i. Abscessus pulmonum a peripneumoniis re- licti phthisin ex vomica (35) constituunt. (34) P. I. Vol. II. Cap. 1. § VI. N. 35. P. II. Vol. I. Sect. II. §. Cl. N. 4. (35) Vomica ob id quod virulenli quid vomat ( Galenus ). Octavius Caesar Augustus quoties nefanda suaeque fami- liae indecora probra , quibus Agrippa et Juliac , filia nempe et neptis , contaminabantur , inter gemitus et suspiria ad vivum esprimere satagebat, ill as tres suas vomicas nomi- nare consuevit. Lileratura. 2. Notio phlhiseos ex vomica omnium anti- quissima est. Circa illam maxima pars laudato- rum (36) auctorum turn Graecorum, turn po- sleriorum versatur. Contra recentiores phlhisin ex vomica aut silenlio praeteriverunt (3^), aut saltern minus quam par fuisset aestimarunt (38). Origo. 3. Signa , quae transition peripneumoniarum in vomicain indicant, jam descripsimus (39). Communissimus est iste exitus in pneumoniis ex violentiis extends (4o), et ex bronchitide (36) §. XVIIL. N. 2. (37) E. C. IvAULIN Op. C. (33) Cap. VIII. §. XXXII. N. 2. (3g) Cap. VIII. §. XXXV. N. 10. (/jo) Non satis commefidare possum, ut in examine phthisi- corum , praecipue si agatur de vomica, respiciatur ad vio- lentias externas , qua rum aegroti saepe aut non recordan- tur, aut recordari nequeunt. Haud rarae enim sunt, mihique plurics visae phthises ex contusione pectoris , fractura costarum ,vulneribus pulmonis etc., ac casus similes descri- , buntur a Borello Cent. II. Ohs. 5q , Salmdtho Cent. II. Obs. 72., Platero Obs. L. III. p. 735., IIaleero opusc. patbol. 20. , Vign* v. Journ. de med. continue. Vol. VI- p. 107 , Oberkampio Diss. idiopathia vomicae pulmonum lapsum excipientis. Hcideb. 1759. , Wakgh a consumption from a wound loo haslljr closed. ( med. Essays and obs orlurn ducenubus. Seculomm enina cxperienlia by a soc. in Edinb. Vol. 2. p. 3i6. Ratger <Ic phthisi et morte ex vulnere pul mo n um ) Misc. Ac. N. C. Dec. I. A. 8. p. ioa. Cent. I. et II. Append, p. 208. Beoussais obs. d’une phthisie occasionnee par line balle, i/ui a sejvurnd sept ans dans le poumon ( Graperon bulletin des sc. rued. T. II. p. 4 )• Violentiis externis peculiarem caussam adscri- berern , ex qua pluries plithisin in hoinimbus ad lmnc morbum minime dispositis ortam vidi. Loquor de more ccllariorum vinum ope syphonis ex dolio trahendi. Peri it ex hac caussa a phtliisi a. 1818 inense martii vir athle- ticae constitutionis. (4r) Ait Hippocrates: « Prima quidem (phthisis) a piluita oritur, cum caput pituita plenum aegrotaverit, et calor ac- ccsserit , in capite pituita computrcscit , ut quae moveri ncque.it , ut secedat. Deinde cum crassior evaserit, et. com- putruerit, et venulae supra modum impletae fuerint , jluxio in pulrnonem contingit , quam ubi pul mo susceperit , stalim morbo aflicitur, cum a pituita salsa, et putiida mordeatur u ( De intern, affect. C. 2. Charter. T. VII. p. 645 ). Phthi- seos caussam catarrhalem adhuc latius extendisse vidctnr Galenus dum dicit: « duac namque sunt cjus differcnliac maximae , una quidem ex capitis delluxionibus constat ; altera vero, quae ex ipsius pulmonis affeefionibus ortum ducit , prorsus quidem ex cruenlis sputis, inaximeque ruplo vase , saepius vero et rheumale affecto viscere , ob aliain quandam ex aliis partibus , non ex capite caussam »> ( Comment, in I Lib. Epid. Charter. T. IX. pag. 23 ). Gaelics Aur'ei.ianus de plithisi agens dicit : <c Pit Ere- (praesertim ex illis quae ab bumiditate domuum recenter constructarura , vel cubiculorum hand quenter antecedente sanguinis fluore , aliquando etiam longi temporis tussicula , sive catarrho, quo thoracis altiora lacerantur : et primo levius : tunc ulcerata , facientia col- lectionem intrinsecus, quae cum siccata non fuerint, citius surnit passio initium ». ( De morb. chron. Lib. II. Cap. i^. p. 410 )• Et Benedictus monet in catarrho delitescere an- tecedentem absit caussam. ( Tabid, theatr. p. 9 ). Foter- gill (1. c. p. 3o5 ) eloquenter ait: « With what ease would many of the most incurable consumptive cases have been prevented , or cured , at their first commencement ? a person whose emaciated figure strikes one with horror t his forehead covered with drops of sweaty his cheeks painted whit a livid crimson , his eyes sunk , all the little fat that raised them in their orbits , and every where else being vasted j his pulse quick and tremulous, his pails bending over the ends of his fingers , and the palms of is hands as dry as they are painfully hot to the touch; his breath offensive , quick , and laborious ; his cough incessant, scarce allowing him to tell us , that some months ago he got a cold , but he knew not , perhaps , how he got it; he neglected it for this very reason, and neglected every means of assistance , till the mischief was become incurable ». Videatur et Buchner Diss. de neglccta benigna febre catarrhali , frequenti morborum pulmonalium caussa. Hal. 1761. Hayes Warnung f d. gcfahrl. Folgen vernachlassigter Catarrhe. Leipz. 1787. Horn diss. de mu- talione atque transitu catarrhi in phthisin pulmonalem cjusque prohibitioncm. Goett. 1797. Hufeeand u. IIinily Journ. 1810. Febr. p. 61. J. J. Busch Ueber d. Natur u. Heilart d. Lungenschwindsucht u. d. gcfahrvcllcn Ka- fluclum dealbatorum (4a) oriuntur )> ex mor- billis (43), variolis (44) > coqueluche (45) , aliisque morbis bronchiis valde infensis. INeque hie silentio praetereunda sunt turn corpora pe- regrina bronchiis illapsa (46), e. c. ossicula (47) , nuclei cerasorum (48) , pomorum , pru- v tarrhjieber. Strasb. 1806. Miror hinc, Culrenium banc fre- quentiam exitus catarrhi in phtbisin negare ex eo quod tussis sit affectus glandularum mucosarura bronchiorum , quae , uti in coryza videmus , tarn facile in 9uppurationem non abeunt. ( First lines §. 859—871). (42) Medicus iNowo-grodekensis Oehme , vir quadraginta octo annorum , semper optima fruebatur sanitate , donee vere a. 1821. in urbe Minsk, domum recenter constructarn, valdeque humidam inhabitaret. Incidit enim ex hoc in catarrhum tam saevum , ut eo haud illico curato , statim phthisis , et postea hydrops pectoris lethalis supervenerit. Unde sapienter monuit Hoefer ( Heracles medic. T, I. L. •2 C. 2. p. 100 ) : « propterea in conclavi nuper dealbato dormire , aut habitare periculosum, cum halitus iste calcis pectori inimicissimus pulmones exulceret ». (43) P. I. Vol. IT. Cap. XII. §. LVIII. 2. 3. (44) lb. Cap. XIII. §. LXVIII. 3. (451 Cap. XV. §. LX LX. (46) Cap. VIII. §. XXXIII. N. 2. Martin an account of the case of an extraneous body forced into the lungs. Phil, trans. 1765. p. 3g. , (47) Bang in Act. R. Soc. mcd. Havn. Vol. I. p. 23. Ham- burger Magaz. 15. D. St. N. Journ. de med. T. 75. Edittb. Versuche. 5. B. N. 67. (48) Eph. N. C. Dec. II. An. 10. Obs. 06. Dessaurt Chir. Nachlass. 2. B. 3. Th. p. 271. norum (49), avellanae (So), frustulum nucis myri.stic.ae (5i), semen phaseoli minoris (52), spica graminis (53), frumenti (54), acus (55), veres inspirali, sicuti eontingere solet in acu- tiai.oribus foriicum (58), lapicidis (59) , tex- toribus (60), et incolis urbium (61), vel sub- (49) Bguzel in Siebold chir. Beobacht. 3. B. p. no. (50) Eph. N. C. Dec. III. An. 3. Obs. 18. (51) Bonellus Cent. IV. Obs. 63. (62) Sommer in Misc. Acad. N. C. Dec. 3. A. 5 et 6. p. 588. (53) Histoire et memoire de Toulouse T. i. (54) Acta niea clin. T. I. pag. 92. Hufeland’s Journ. 1819. May. p.' y4- (55) Salvadori op. c. Keraudren v. Tartra Bulletin des sc. med. T 5. p. 319. (56) J. M. Nooth in Transact, of. a soc. for the improve- ment of med. and chirurg. Knowledge. Tol. 3. 1812. (57) Eggerdes in Misc. N. C. Dec. 2, A. 10. p. 124. (58) Kirkland Treatise on child bed fever ( Grindersrot ). (5q) De-Pre diss. dc phtisi pulinonali samiatorum vulgo von der Schleijferkrankhcit. Erf. 1719. Coscmviz Diss. de spa- done Hifpocratis lapicidarum Seebergensinm haemoptoen ct phthisin praecedente. Hal. 1721. Mem. de Dijon. T. 2. Hist, p 60. Thilenics med. chir. Bernerk. p i5. (60) Montjove Uebcr d. Krankheilen d. IVollweber u. der Walk mu llcr. v. Horn’s Arcliiv. f. med. Erfahr. 1814- P- s3r. . Schmidt in Gesundheils-Taschenbuch v. einer Gesellch. Wiener Aerzte. 1. B. (fit) E. c. Odessa. turn urbium (62) quarum plateae saxis stralae non sunt (63). Allatae eniin caussae diuturnam in bronchus irritationem excitant, quae tandem ad pulmones propagata hujus visceris inflamma- tionem , el abscessum post se trahit. Et plea- ritidem, quatenus in pneumoniam trapsil, vo- micae pulmonum ansam porrigere posse, per se patet. Sigria vomicae. 4- Qualiscunque demum fuerit pbtbiseos ex vomica origo, illius praesentia cognoscitur turn ex signis praegressae peripneumoniae transitum in suppurationem designantibus (64), turn u ex (62) E. c. Vindobona , fodina phthisicorura , cujus tamen caussa non in solo pulvere arenae quaerenda cst. Video enira jam ex Hoefero ( Here. med. L. II. C. I ) quod et ejus tempore, in Austria praesertim inferiori, quotannis aliquot millia hominum phthisi tanquam endemico , et populari morbo interibant. Ejusdera rei caussam esse exi- stimat vini geuerosioris abusum. (63) Cura ex observatiouibus Savart ( Zustand d. alten u. neuen Aegypt. p. ii5 ) , Ludov. Frank. ( Collect, d'opusc. de med. prat. Paris 1812. p. 7 ) , et Browne ( Travels in Africa , Egjrpte and Syria p. 33 1 ) constct , phtliisin pul* monalem in Aegypto rarissiraam esse ; constet vero ctiara nullibi quam in Aegypto atmosphaeram magis arena abun- darc , dubitare adhuc licerct , ait Pater raeus ( in schedis relietis ) , num pulvis arenaccus adco pwlmonibus sit in- fensus , ut vulgo docetur. (64) Cap. VIII. XXXV N. xo. tussi pertinaci, sicca, ad pastum , motumve aucla , ex respiratione parva, anhelosa , strepente , fe* bncala continua, periodica, a cibo, potu, motu exacerbata cum rubore genarum, et labiorum ; ex appetilu. prostrato , siti magna , sudore no- cturno, macie circa jugulum, et fronlem , urina spumosa, debilitate summa (65) ». Praeterea si vomica in uno tantum pulmone haereat, isque pleurae non fuerit accretus, atque alter pulmo sauus sit, cavitasque thoracis ilium continens ab extravasato libera, aegrotus facilius in latus affectum deeumbit ; decumbente enirn illo in latere sano , premitur mediastinum versus al- terum thoracis latus; adeoque angustatur locus, in quo pulmo non affectus haeret, ergo et ille difficilius ab acre inspirato dilalari potest (66). Visa est dyspnoea in uno tantum thoracis la- tere , aliero pure repleto quiescente (67). (65) Boerhaave Aph. §. 8 35. (66) Unde raonuit Hippocrates : « Si vero suppuratio fuerit in alterutro latere tantum, et vertere (aegrum), etcoudi- scere oportet in his, num aliquem habeat dolorem in al- tero latere, et aw calidius sit alterum altero , ct aegro in latus sanum decumbente interrogare, si quod ipsi pondus » dcsupcr impendere videatur. Si enim hoc fuerit , in altero latere suppuratio est , in quo pondus adfuerit ». ( In pro- gnost. Charter. T. VIII. p. 65o ). (67) VV1 star in Transact, of the Americ. philos. society. Philadelphia 1818. Vol. I. Terminus vomicae. 5. Nisi vomica aegrum suffocet, antequam ilia crepet, rumpitur aut in bronchia , ant in pa- renchyma pulmonis, aut in partes cum hoc viscere concretas, aut in cavitatem pleurae , aut in plura loca simul. Nec, rarissima licet, puris absorptio silentio praetereunda. Vomica non rupla. 6. Suffocatur aeger a vomica , si pure plena mole sua angustat cavum aereum pul- monis, impeditque ejusdem dilalationem. Prae- viis enim lussi pertinaci, sicca, aut cum sputis mucosis, sapore oris depravato (68), paralysi linguae, vel artuum (69), dyspnoea, et summa anxieiale ( inprimis post pastum, aut moturn ), stertor accedit, et aeger moritur (70). (68) Zimmkrmann von der Erjahrung. i. Th. 3. B. 8. St. p 4°6. (69) Vogel de cognoscendis et curandis morbis. §. 643. (70) » Si vero non possit multo tempore rumpi, neque sponte, neqne a medicamcntis , contabescit aeger a vehementissimis doloribus , et inedia , et tussi , et febribiis , et plerumquc perit ». ( Hippocrates de morbis. L. I. C. 8. Charter. T. VII p. 54* )• « Vidit in cadavere hoc morbo defuncti Boerhaavius unius lateris pidmonem in saccum pure ple- num convcrsum adco prodigiosae magniludinis , ut non. tantum cor ex situ suo diiBoycrit, ct altcrius lateris pul * Ruptura in bronchia. 7. Si in ca'vum bronchiorum rumpatur ab- scessus , tunc vel parva , ac per tracheam fa- cile expellenda copia , vel majori quarn quae ejici queat, pus prorumpit. Ibi aeger, saltern ab imminenti vitae periculo salvatur (71); hie, impletis bronchiis , et aspera arteria (72), ut nulla via supersit aeri inspirato, anxietas magna, vertigo, tremor, lipothymia, suffocatio ipsa se- quuntur (73). Ruptura contingere potest, aut monera in minimum spatium compresserit , verum ctiain diaphragma in abdomen protruserit et prominere fecerit ». Swietrn Comment. §. 836, (71) Plnra exempla propria praxis offert, alia enarrantur a Rademacher in Loder’s Journ. 4 B. 1. St. p. 66. Vogel Samml med. u. chir. Fallc. 1. B. p. ia5. (72) Etiamsi vomica in uno tantum pulmonis lobo haereat, potest nihilominus et bronchia pulmonis sani inundare. Sic vidit Pater mens in cadavere filiae novcmdecim annos natae Principis a H. Sen. F. Viennae 1802. defunctae. Latebat enim vomica in lobo superiori pulmonis sinistri, ac rcliqui pulmonum lobi sani erant , sed illorum bronchi* pure rcpleta ( ex schedis ejus ). Caeterum bronchia po- tuissent lympham coagulabilem continere , secretam per irritationem a vomica illis illatam. Talora rcrum statum pluries ibi suspicatus sum , ubi copia sputorum ab aegris rcjectorum , nullo pacto sum amplitudine vomicae in ca- davere reperta, cohaercbat. (73) Notav it funcstura hunc vomicae exituiu Abstakus, dicens- sponte, aut ex terrore (74)? ex pandiculation© (75), ex ceriamitie (76), ex eineiico (77), atque ex lapsu (78)- Ruptura in parenchyma. 8. Si pus in parenchyma pulmonum effun- datur,tunc, praeier auctam mox respirandi dif- ficultatem, seqmmtur novae quasi ad puimones inflammationis symptomata. Ruptura in paries cum pulmonibus concretas. 9. Si vero vomica sibi viam in partes cum pulmonibus concretas parat , tunc mox ad pleuram haerens, abscessum istius inter costas refert (79); mox in pericardii cavum depleta, i> si vero in pulmonem cum irnpetu pus prorumpat, sunt qui suffocentur , et ob confectam effusionem et rejectionis angustiam ». ( De caus. et signis morb L. II. C. I. p. n ). Cfr. Bonet Scpulcbr. L. 11. Sect. g. Obs. 39, et Horn’s v^/’cAtV. f. med. Erfahr. 2. B. p. 32/}. Bohn de officio medici duplici p. 20. (75) Bartholinus hist. anat. Cent. VI. Hist. 12. (76) Bartholinos 1. c. Obs. t/j. (77) Stars hlinisches Instilut p. 85. (78) VAfERi Diss. de pulmonum vomica. Thes. XIII. (79) Agree chirurg. EorfalLe. 1. B. p. 3o2. Soemmerring sinmerk. 69. zu Baillie iiber d. krarikhajt. Ban png. 3/j‘ Wrisberg Comment. Goetling Vol. 6. 3Nf. 3. Pluries vitii, ct nuperrime in phthisic* foeinina suburbiurn Zarzeca inha- hydropis in eodem symptomata producit; mox per diaphragma ad hepar (80) ? ventriculum , lienem, abdomenque pergit; mox vero ad me- diastini anterius, posteriusque cavum penetrans propria cuivis loco phaenomena excitat. 'Empyema. io. Si vomica in cavitates pleurae crepet, oritur empyema (81). Pus tunc vel libere in bitante. Abscessus in latere dextro thoracis inter costam octavam, et nonam comparuit. Facta sectione a Dr. Wro- blewski pluriinac unciae puris cxicre, et quidem cum magno levamine ; sed nihilominus aegra serius perilt. Fclicior vi- detur fuisse Khernu casus, ubi materia purulenta per ulcus intra primam et secundam costam spuriam generalum ex- creta est. ( JVIisc. Acad. N. C. Dec. III. A. 5 et 6. p. io3 ). Dubito autem veram latitasse plithisin pulmonalem. (80) Lichtenstein in Hcfeland’s Journ. 27. B. 2. St. p. 83. Medical Essays. T. I. p. 273. Bell Zergliederung d. menschl. Korpers. 1. B. p \\. Vidi et ego bis in noso- comio civico Vindobonensi ; aegrorum alter , praevio sin- gultu , sputa amara bilem exhibentia rejiciebat : unde diagnosis, coinmunicationis morbosae inter lobum infe- riorem pulmonis dextri, et hepar, per erosum diaphragma, ct vitae tempore , instituerc licuit. (81) Pulchre empyema ab Aetio dcfinitur: « Empyici, hoc est pectorc suppurati vocantur , quibus abscessus in succin- gente costas extrinsecus membrana , aut in aliqua alia pectoris pellicula factus , acervatim ruptus est, ac in va- cuum pectoris locum effusus, inter pulmoncs, et membra- nam costas succingentcm ». ( Scrm. VIII. C. LXV. p. 85 y cavilate fluctuat, vel inter snbtensas pseudo- membranas pulmonem cum pleura jungentes diffunditur. Id pondus undecim librarum adae- De empyemate ( neglecta saepe distinctione ab hydrope pu- rulento cavitatum pleui’ac ) scripsere: Wobenius ( Diss. de empyemate et phthisi. Ros. i6o3 ), Arnisaeus ( Diss. de empyemate. Leid. 1620 ) , Schalier ( Diss. de empyemate. Viteb. 1622), Slegelius ( Diss. de empyemate. Jen. i63g ), Baldi ( Diss. de empyemate. Leid. 1646 ), Crampfer ( Diss. de empyemate. Leid. 1647 ) 5 Aedes ( Diss. de empyemate. __Jdltr. 1653 ), Steikfels (Diss. de empyemate. Marb, 1662 ), Florianus (Diss. de empyemate. Lugd.Bat.1664), Israel Diss, de empyemate. Heidelb. i665 ), Kelner (Diss. de empyemate. Helmst. 1670), Bartholomaeus (Diss. de em- pyemate, Leid. 1672), Van Ruyman (Diss. de empyemate. Leid. 1674), Ker&hnn (Diss. de empyemate. Leid. 1674), Harderus ( Diss. de empyemate. Basil. 167 5 ) , Htjrter (Diss. de empyemate. Argent. 1679), Drelincourt (Diss. de empyemate. Ultr. i683 ), Waldschmid (Diss. de em- pyemate. Marb. i683 ), Rivinds ( Diss. de thoracis empye- mate. Lips. 1686 ) , Wedkl (Diss. de empyemate. Jen. 1686. Diss. de peripneumonia , empyemate etc. Jen. 1717) , Sperling (Diss. de empyemate Writeb. 1702), Bollmann ( Diss. de empyemate. Lugd. Bat. 1703 ) , Krausius ( Diss. de empyemate. Leid. 1706 ) , De Lith ( Diss. de empye- mate. Lugd. Bat. ), Holdthenius ( Diss. de empyemate. Ultr. 1704), Muller (Diss. de empyemate. Altd. 1707 ) Vesti (Diss. de empyemate Erf. 1707), Van Eckuout (Diss. de empyemate. Lugd. Bat. 1709), Hertogh (Diss. de empyemate Lugd. Bat. 1719), Van Leeuwen (Diss. de empyemate. Lugd. Bat. 1719), Coschwiz (Diss. de quasse repertum est (82). De vomica rupta testanmr ipsa aegri perceptio, praesertim ilia fluctnationis, dum sese in lecto circumvertit (83), levamen repeniinum, ast breve sympto- empyemate spurio. Hal. 1725 ) , Fischer ( Diss. de empye- mate. Erf. 1728), Van Overschver (Diss. de empyemate et paracentcsi. pngd. Bat. 1729 ) , Vater ( Diss. febris ter- tiana ab empyemate vomica pulmonis rupta. Witeb. 1732. Diss. qua febris tertiana , ob empyema , e vomica pulmo- nis rupta, iu cavitatem pectoris dexlram effusura , indeque pulmoncm ejusdem lateris compressum , penitusque ab of- ficio remotum mortem post se relinquens exponitur Witeb. X73i), Goelicke (Diss. de empyemate. Francf. 1732), Charlevix ( Diss de empyemate. Ultraj. 1733 ), Le-Maire ( Diss. de empyemate. Lugd. Bat. 1785 ) , Joch ( Diss. de empyemate. Erf. 1748 ), Garre ( Diss. de empyemate. Paris. 1760), Aselmayer ( Diss. de empyemate singulari. Erl. 1765 ), Keller ( Diss. de empyematis singularis hist. tet ipicrisi. Argent 1769), Van Ross cim (Diss. de empyema- te. Lovan. 1783 ) , Groschke ( Diss. de empyemate. Goett. 1784), Koehler (Diss. de empyemate. Giess. 1789), Zernentsch ( Diss. de empyemate. Erf. 1796 ), Boehmer ( Diss. de empyemate. Vitcb 1801 ). (82) Soemmerring Anmcrk. ji. ad Baillie iiberdenkrankhajlen Bau , p. 34. (83) Ob banc rationem jussit Hippocrates , lit aegri in finna sella collocati alter humeros teneat , medicus vero aegrum concutiat, simul lateri aures prope admoveat et strepitum puris in alterutro thoracis cavo collccti audiat. Simul tameu monct, vel ob puris crassitiem, vel ob magnam copiam , nullum audiri quandoque strepitus , quamvis thorax pure malum (84), a novis malis exceptum (85^, a lussi scilicet modo sicca, modo cum spntis mu- cosis absoluta, a dolore latcris affecti, a sensu ponderis ad epigastrium , et ad hypochondria (sub corporis ereeta positione (86) protrusa), a dyspnoea per expirationem, et decubitum in latus oppositum adaucta (87) , a febre hectica plcnus sit: « quibus suppuratis dum concutiuntur humeri, inultus fit strepitus, minus puris babent, quam illi, quibus paucus ( strepitus ), si difficilius spirent, et minus colorati fuerint. Quibus autem strepitus quidcm nullus fit , verum dilficultas spirandi fortis, et ungues lividi, hi pleni sunt pure, et perniciose habent ». ( Coac. praen. 877. Charter. T. VIII. p. 877 ). (84) Audiatur iterum Hippocrates : « at si per infusura pus minime educatur, id ex pulmone in thoracem erumpit; postque ruptionem sanus videtur , quod pus ex angustia in ampliorem locum venerit , et spiritus , quem respiramus in pulmone sedem habeat. Sod procedente tempore, pure pectus impletur, tussis, et febres, aliique dolores omnes magis ipsum vexant , morbusque declaratur. ( De morb. L. 111. C. XV. Charter. T. VII. p. 5ga ). (85) «... a pure diaphragma deprimente viscera thoracis alluente, macerante ». Swieten 1. c. §. 1187. p. 677.. (80) Obscrvavit. Saviard evidentem fluctuationcm sub carti- lagine ensifnrmi ; ad ejusdem latus tumor sentiebatur sat magnus, qui disparebat facta thoracis paraccutesi. ( Obs. chirurgicalcs ) (87) « Quum longius tcmpus progressum fuerit, fcbris vehc- nicns ac tussis prchcndit , latu.s dolet, nequc in sanain de die in diem invalescente, et ab oedemate ad musculos dorsi, quadratum lumborum , et ad brachia (88), nec non ab aliis phihiseos con- clamatae signis. 4bsorptio puris. ii. Posse verum pus vomieam, aut empyema constituens absorberi, et potissimum per mi- ctionem evacuari (89), propria quoque expe- rientia docere videtur (90). quidem partem decubitum ferre potest , sed in dolentcm ». Hippocrates de m^rb. L. II. C. XVI. Charter. T. VII. p. 568. (88) Pulchre hoc explicat Vincentics Onoffrio: « In pecto- ris , inquit, hydrope , et cmyyemate oedema observatur , interdum fn uno tantum , interdum in utroque brachio , prout in una , aut altera thoracis cavitate morbifica aliqua substantia colligitur. Hoc enim in casu semper pulmo ele- vatur , quia in imo pectoris stagnans materia inferiorem dilatationem impossibilem reddit , idcoquc ob pulmonem sursum evectum artuurn superiorum oedema generatur , simulque rubicuudus faciei color nunquam deficit: oritur enim ( a compressa per pulmonem e+cvatum subclavia vena illius lateris ) a difficili transitu sanguinis ab arteriis su- perioribus in venas ». ( De narium hacmorrli. Comm. 1779. pag. 38. (89) Sic testantur observationes Lanc.ii ( op. T. II. Ep. 4° ) > Zacuti Lusitani ( Prax. med. admirab. L. I. Obs. 118), Diemerdroeckii ( Anat. 1. I. C. 18 ). Cfr. et Acta N. C. Vol. II. Obs. 16. (90) Jacobes Worek , famulus octodecim annos natus, matre 235 Diagnosis. 12. Videtur , inquam , nam nisi diagnosis phthisi pulmonali demortua genitus, a. 1817, mense npri- lis , gravis pneumoniae inflammatorio-rheumaticae neglectac die quinto ad clinicum Vilnense deportatur. Prima phle- botomia malum exasperat; secunda, tertia, atque cucurbi- tulae scarificantes thoraci applicitae siinul cum reliquis auxiliis antiphlogisticis levamen afferent, sed morbum non tollunt. Quarta venae sectio vires frangit , pneumoniae symptomatibus ita recrudescentibus , ut aegrolus suffocationi fijt proximus. Praescribuntur vesicatorium ad pectus , in- fusura foliorum digitalis purpureae , calomel, et inspiratio vaporum. Sub hac mcthodo evanescit quidem snfToeationis periculum, at vero nulla sequitur crisis, ct aeger, tertia morbi hebdomade elapsa , pomeridianis boris saepe borret, calet noctu, sudatque mane , somno destituitur, marcescit, tussit continue, sputa pauca mucosa rejicit, ac raaxime de op- pressione pectoris, respirandi difficultate , dolore lateris dextri tboracis , et decubitu impedito conqueritur. Vigct interea ciborum desiderium ; urina pauca , clara. Diagnosis vomicae instituitur , ordinatis diacta lactea , aqua seltera- na, seminibus phellandrii aquatici, lichene islandico, et radice polygalae senegae. Vix praescripto hoc pharmaco ( vigesiraa septima erat morbi dies ) cn urinam copiosam adeo puriformem ut pus ex abscessu te coram habere di- xeris. Protrahitur baec evacuatio per hebdomadis circiter curriculum. Interea symptomata vomicaequotidie decrescunt, et tandem fugantur. Rcstauratis cincbonae, et myrrhae ope viribus, juvenis omnino sanitati restitutus die quinqua- gesimo morbi clinico valcdixit. Optima et nunc ( 1822 ) fruitur valetudine. dt: ptittitsi pulmonalt 326 'vomicae per cadaveris autopsiam confirmetur , illam in dubiuin vocare (91) semper licebit. Quamvis enini multa fuerini doctorum virorum conamina circa distinctionem puris a lympha coagulabili (92), mhilorainus crilerium , cujus ope tabs distinctio operari posset, adhuc ded- deralur. Nemo saltern nostris lemporibus sputum suspectum pro pure ob id declarabit, quod ant in aqua salsa ad fundum tendat (93), aut prunis impositum male oleat (^94) ? ant cum oleo tar- tari per deliquium in gelatinam coalescat (95), aut globulos annul is coloratis circumdatos con- tineat (96), aut adspectum purulentum habeat. (91) Tulpxus dixerat: « vomicam pulmonum non multo dif- ficilius cognoveris quam curaveris ». (92) Praeter auctorcs allatos in P. I. Vol. I. §. XXXVITI. N. 8. coramemorari meretur Titius dissertatio de ,'!r- guosi sputorum in phthisi. Rizzetti de plithisi pulmo- nali specimen chemico-medic. Fascic. secundus in Mem. de Vacad. de Turin. A. i8o5 — 1808. T. 9. scienc. phys. et malhem. Hist. p. XXXII. (93) Dixerat Hippocrates : « Phthisicorum , in aqua in salsam exspuentium sputa: si ad fundum tendant, cito pereunt >>. ( Coac. praenot. N. 435. Charter. T. VIII. p. 877 ). (94) Inter lethalia signa in phthisicis Hippocrates, gravem sputorum odorein uumerat ( Apli II Sect. V. Charter. T. IX- p. 200 ). (q5) Grasmever Abhandl. v. d. Eiter, u. v d. Milleln. cs v. alien ahulicli Feuchligkeiten zu unterfeheiden. Gott. 179°' 22^ Eo magis periculum pus cum lympba coagu- labili confundendi urget, cum phthisis ex vomica similitudineui magnam cum nonnuliis iiioibis alat, in quibus secretio ljiorbosa lymphs,e coagulabilis aut inflammaiicni chronicae broil- chiorum, et pleurae, aut vitiis cordis, et aortae ortum debet. Dislinctio vomicae a hronchilide chronica. 13. Inflammalio chronica bronchiorum in- terdum sub nomine phihiseos piliutosae (97), sen tubis spuriae (98) descripia , jam dudum a legilima phthisi , ulpote pulmonibus deva- staiis insignita (99), distinguebaiur. Quanta illius cum phthisi ex vomica sit similitudo, ex (97) Roederer diss. de eatarrho phlhisin mcntienle. Gocll. 1-S8. Westpfial Pr. de symptomatibus tabis pulmonalis non semper ab cxulceratione pulmonum oriundis. 'Gry- pbiswald. 177/1 Murray Pr. de phthisi pituilosa. Goett. 1776 Stoll rat. medendi. Vol. II. p 10. May diss. phthisis pituitosae construetio et medela. Jen. i8o3. Wichelhacsejt Ueber d. Erkenntniss , Verhiltung u. Heilung d. schlei- migten Lungensuc.ht Mannh. 1806. Chalmer account of the weather and diseases of South Carolina 1776. Haf.it Rat. medendi. T. I. p. 11G. Cfr. Cap. XII. §. LIX. N. g. (98) Bapham an Essay an bronchitis with a suplement con- taining Remarks on simple pulmon. Abscess. Loud 18 (99) Plurima cadavera , praesertim infantum , a bronebitidc ehroniea demoitnorina acoayi , mkiltpic aliud in thorace sequenti bronchilidis chronicae descriptione pa- lam fiet. Praeviis catarrho, scarlatina, morbillis, variolis, coqueluche, aeger post pastum frigus, a calore , praesertim volarum manuum , et a profusis sudoribus nocturnis exceptum palitur. Couqueritur simul de difficultate spiritum du- cendi, deanxietate, et tensione totius pectoris, el maxime de dolore sub sterno, atque de sensu tilillationis ingratae ex eo loco ad guttur ascen- denlis. Sunt qui raucedine rebelli laborant. Prae- terea respiratio, saepe determinatis diei, aut noctis horis , est sanae velocior, et sibilo, seu sirepitu peculiari insignita. Tussis in recenti morbo noctu , in malo provecto summo mane maxime urget. Excitatur quocumque tempore a profunda inspiratione simul dolorem augente. Decubitus in utroque latere concessus ; supinus tamen haud raro mala adauget. Ad ilia vix per- tinet lateris dolor. Sputa ab initio nulla , vel pauca sunt ; sed sensim , sensimque adeo co- piosa evadunt, ut aeger inde non solum rece- invcnire potaeram , quam inflammationcm mcmbranac mu- cosae superficiem internam bronchiorum investicntis, et li- quorem serosum in cavitates pleurae cxtravasatum. Bayle ( I c. p. 3g5 ) cle aegro narrat, in quo sectio cadaveris nequidcm inflammationem bronchiorum confirmabat, quam- vis pracsentia cficctus illius , lymphac scilicet coagulabilis , de praegrcssa inflammatione dubium non reliqucrit. piaculum illis excipiendis dicaium adimpleot , sed simul et strophiolum, mappas etc. conspurcet. Sunt autern sputa haec flava, flavo-viridia, te- nacia, ductilia, verbo puri simillima, interdum pseudo-membranis intermixta (ioo). Utplurimum eadem materia, quam sputa referunt, simul e naribus emungitur, perstantibus capitis grave- dine , lingua alba, anorexia, urina sedimento lateritio insignita , et succedente , nisi macie , saltern carnium (lacciditate. Morbus a tribus hebdomadibus (praesertim tempore autumnali , et hyeruali) ad tres, et ultra protrahitur menses. Hoc in casu distinctio a phthisi aliter fieri ne- quit, nisi ad trutinam vocatis constitutione aegri, morbis praegressis, et praesertim curriculo prae- senlis aegritudinis (i). Citius enim iste morbus (ioo) Hue saltern frusLulum illud membranaceum revocarein , quod aeger ex ore traxisse dicitur , quodque pro cy slide vomicae habitum fuit a Revolat; v. Journ. de med. T. 33. 1808. Noy. p. 252. Cfr. Cohsbruchl de rnembranosis concre- mentis cum purulentis sputis ejectis (Nova Acta Ac. N. Cur. Vol. VI. p. i65 ) Marcorelle , Obs. sur un corps organise ou ramifie , rendu par Vexpecloration ' Mem. de Paris a. 1762. Hist, p 53 ). (1) Mcnse Septcmbr. 1815. domina C W. , ut pbtbisica , Vilnam delata est. Medicus senex Dr. Virion morbum pro omnino conclainato declaravei'at ; quod judicium plurimi alii confirmavcrant. Ego vero cum audiveriin morbum dum- taxat a tribus mensibus durasse , aegrotam antea omnino decurrere solet ip^a phttiisi e* vomica f hinc cuius omni alia; imrtro in ea versamur opinione phthises sic dictas cursus citati (2) , nisi ad phihisia tubercrilosam, cui morbus aliquis acutus male curatus superveniat, periinuerim, bron- chitid.es chronicas stitisse. Praeterea hie morbus cmn incorisueta pbthisicis virium prostratione deenrrit, saepe symptomatibus febris lentae ty- phoideae insi^nitur (3), atque nonnunquam cum sanam , atque nunquam raorbis pectoris obnoxiain fuisse> curaque originetn aegritudinis praesentis ex catarrho ne- glecto , calefacientibu^ remediis tractato perpenderiin , atque yiderim brachia illustris feniinae nccdum ita emaciata esse , uti sub tanta febre (pulsus euiui i iu sexagosima borae parte inicab.it), sub tantis sudoribus ( plura scilicet in- dusia uriius noctis curriculo mutare coacta crat) , tantisque pectoris rnalis ( continua aerape tussi cum sputis purifor- mibus excruciabatur ) expectandum fuisset , me non solum morbum istum ( bronclnlidem cbronicam ) neutiquam pro conclamato habere , sed imo non parum recuperandae sa- lutis spei alere deelaravi. Ac re quidem vera , rejectis ca- lefacientibus , adhibilisque digitali purpurea, nitro, aqua sel.crana ct fonticulis , aegrota , sex hebdoinndum spatio, perfectae sanitati restituta cst , atque adbuc pliirimorum infantum mater sanissima vivit. Similes casus ultra decern numero. (2) Gall, phthisic gnloppantc. Germ. Gallopirende Lungcn- sucht. Cfr. Portal von d. LungmsUcht. a. Th. p. ioo. Pkr6ival in Mem. of the medic, soc. of Loud, yol. 2. p. 28S. (3) P. I. Vol. J. Cap. IV. §. Lill. plica latenle nexum habet (4)- Cuui bronchilide chronica magnam affinitatem alit catarrhus chro- nicus pulmonum , aliis asthma pitidtosum, nobis blennorrhoea bronchiorum, de quo morbo alio loco (5) sermo instituilur. Dislinclio vomicae a plenrilide chronica. 14- Sicuti pleuritis acuta pseudo-abscessui ansam praebet (6) , ita et chronica. Morbus iste ( cujus exempla narrant Bayle (7) , Ma- noury (8), et nonnulla ipsi observaviinus) prae (4) Mense novembris a. 1819 uxor civis Vilneusis musicae opcram navantis post febrem catarrhal era neglectam , prae- cipua vomicae exhibuit signa. Horrorcs enirn pouseridianos calor urens excipiebat (accedcnte dclirio, et tendinum sub- sultu ) , subsequentibus sudoribus copiosissirnis nocturnis. Aegra emaciata respirationis difficullate , et crebra tussi cum spulis copiosissirnis puriforinibus vexabalur. Instituto consilio, medicorum unus de vomica baud dubitandum esse asseruit , alter vero mecnm , fortasse vomicam latere posse , vcrisimiliter vero morbum ad bronchilidern chroni- cam perlincre asseruit. Sexta inorbi hebdomade ad fmem vergentc en trichoma , quo evoluto , totus morbus cessavit. (5) Cap. XII. 5. LIX. N. 9. (6) Cap. VIII. $ XXXII. N. x (7) Op. c. Sect. VII. Ohs. ile pleuresies chroniqu.es qu’on aurait pu prendre pour dcs phthisies , p. 355 — 364- (8) Annuaire de la soc. de med. du departem. de I'Eure 1807. p. 87. 161. Cfr. Pebreyjiokd fils , Beponscs a ces questions L Comparer le diagnoslique de la phthisie ' omtii alio sympiomate dolore lateris cujusdam thoracis, eoque constant! insignitur; qui dolor ab omnibus re rum positionibus motum pectoris accelerantibus, neo non a decubilu in latus af- fectum invalescit. Accedil tussis utplurimum saeva , inanis , cum sputis mucosis , albumini ovi similibus, saepe admodum copiosis. Percussus lege artis thorax lateris affecti obscure resonat. Evolvitur tandem febris veluti hectica, quin tamen corpus mullum emacietur. Enarrata sym- ptomata, praeter pectoris dolorem , pro tempore evtyjfescere, ac concessis intervallis plus minus ^ long is , red i re solent. Morbus sic per plures annos trahitur, donee febris, macies , oedema brachii lateris affecti, vel eliam apparitio pseu- do-abscessus inter unarn , et alteram costam , superveniunt, et aeger cum omnibus signis pbtbiseos pulrnonalis conclamalae moriatur. Secto cadavere , pulmones nec quidquam laesi inve- niuntur (9) ; ast aliquando deficere videntur. pulmonaire avec ceux du eatarrhe pulmonaire el de la pleuresfe chronique. v. Sedillot Bee. period, de la soc. de med. de Paris. T. 53. p. 345. (9) « la cadavere liominis, cujus morbum non noveram , cum a vespillone furtim ablatum redemissem in usus ana- tomicos , inveni pulmonein sinistrum finniter accrctum pleurae lata adnmdurn plaga, dum sealpello solvcbam banc, ut pulmonein educcrc possem , ingens copia puris eflluxit: intcrifo tamen patuit, examine instituto , pulmonem non / Apparens isle pulmonis defectus pseudo-mem- branae ilium involventi, atque in angustum in- terduin spatium comprirnenti, ita at parenchyma acre orbaium , firmumque sit, debetur. Alias pulmo, etiamsi nulla membrana obduclus cum superficie sua pleurae costali (10), mediaslino, pericardio, diaphragmaii adhaeret. Membranulae bujusmodi adhaesiones efficientes nonnunquam saccum lympha coagulabili repletum consti- tuunt, qui saccus , durn vicinum pulmouem cocnprimii, in illo foveam relinquit. Pleura co- stalis saepe crassa est. Cavum laieris thoracis affectum fere semper serum purulentum con- tinet (i i). Ex dictis abunde colligitur, pleuri- tidem chronioam, utpoie pulmones non destruen- lem , ad phihisin, siricte loquendo, neutiquam pertiuere. Ulinam aeque clare tlueeret, quo fuisse purulentum, scil tantuni accrctum firmiter liuic sactia purulento ex suppurata pleuritide nalo ». Swieten Com- ment. §. 8g3. Cfr. Bleulakd observatio , sacci pure replc- ti , qui prope pericardium ortum ducens inter pulmones usque ad columnam vertcbralem desccndebat. Pulmones crant sani, sed versus costas depressi. ( Diss. de difficili aut impedita alimentorurn depulsione. Lugd. Bat. in3o. et Abh.f. pr. Aerzte. 9. B. p. 732. Dolaeus. L. II. Prax. C. 4 )* (10) Cfr. casus vix allatus Swietbhh. (11) Ob hanc rerum complicationem coactus sum partem doctrinac plcuritidis chronicac ad illam bydropis cavila- tum pleurae remitterc. pacm istiusmodi morbi a se invieem ad leclos aegrorum situ distinguendi! Taletn distinciionem solum in primo morbi limine , habita ratione doloris pecloris fixi reliqua symptomata obfu- scantis locum habere posse , credimus. Monitum. 15. Atque hie praeterea monere jnvat , ant pseiiclo-abscesswn pleurae , qui inter costas comparet, aut vomicam ipsam , quae ex pul- mone cum pleura concreto sibi extus viam parat, confundi posse vel cum abscessu musculorum thoracis, vel cum aneurysmate arteriarum intercostalium , vel cum hernia pulmonum. Abscessus musculorum thoracis praegressi rheu- matismi acuti (12), aut, ut loquuntur, pleu- ritidis spuriae effectus non admodum rarus est. Co^noscitur ex morbo praegresso, ex fluctua- tione superficial!, ex volumine lumoris ab in- spiratione, exspiralione haud mutato, et ex do- lore inajori sub elevatione brachiorum, aut con- versione corporis in latus opposituiu. Sedes puris inter nmsculos, et pleuram. Haec cum interdum in cavitatem pecloris promineat, saccumquc ef- formet, facta extus aut spontanea, aut artificiali ruplura, exploratoque vulnere ope specilli, con- tingere potest, ut medicus illud ad ipsam tho- racis cavitatcm penetrassc credat, cum tameu reipsa nonnisi ad spatium inter musculos externos, et plcuram relictum pervenerit. Aneurysma arteriarum inter costulium commune quidetn non est, at vero casus raemores suraus, ubi ex- pertus caeteruin chirurgus illud pro abscessu babuit, atque secavil, negro exlemplo demortuo. Juvabil hinc ex chirurgicis signa istiusmodi aneu- rysmatic ad memoriam revocare \ item doctrinam herniarum pulmonis (t3). Dislinclio vomicae a vi/iis cordis, et aortae. 16. Vida cordis , et lomie adhuc mads ilia aortae per mechanicam in pulmones, et tra- cheam, eaeterum. illaesas, actionem, cum hand raro dyspnoenm, poridos sulp sterno, tussim cum sputis puriformibus giguat ; facile cum phthisi ex vomica confundi possum, quod memorabile argumentum alio loco (i4), additis stupendis nostris ob.se rvalixmibus , dilucidabimus. (i3) Lcgatnr de line argumento: Pelargus medicinische Jahrg. 3 B. p 85. Bruhd’s Sendsclireibcn an Henkel. liana 1771. TdicHAELis Richter’s chir. Bibl 6 B. p 728. Sabatier medecinc nperataire. T. 2 p. 3oi. Richkrand no so graphic chirurgicale. T. 3. p. 1G7. Gratelocjp in Journ. (le med. ( ancien ). T. 33. p. 116 Mercier in Journ. gen denied. T. 3,|. Aar. 1809. Ciiaussier ib. i8i4- Voigtkl llandb. d. path. Anatom. 2. B. p. 169. Cap. dc ancurysinate awrtac. Prognosis. 17. Prognosis phthiseos ex vomica a via, quam haec ipsa init, pendet. Vomica in bronchia iia depleta , ut aeger pus omne rejici possit, sique ipse aliunde sanus fuerit (i5) , non de- sperandum est , unde ait Hippocrates (16): u quicunque ex peripneumonia, aut pleuritide suppurali fiunt, minime moriuntur, sed sani fiunt)). Et Mead (17): « is morbus, etsi gravis sit, et in tabem saepe desinat, haud lantum periculi affert, quam minores illae exulceratio- nes (18) ». Posse enim ulcera pulmonum ali- quando sanari, et visceris substantiam consolidari, ipsae cadaverum sectiones, hominum quondam phthisi affectorum, dein ex aliis morbis demor- tuorum , ac cicatriees in pulmonibus exhiben- tium, docere videntur (19). Majorcm adhuc (r5) Legisse non poenitebit de hoc argumento Swietenii com- ment. §. 1206. p 64. (16) De locis in homine C. 7. Charter. T. VII. p. 386. (17) Monita , et praecepta , p. 53. (18) De tubcrculis quaestio est. Et Hippocrates , ubi non post validas inflamraationes , sed ob alias causas vomica parva in pulmone nascebatur , pejora metucbat. (19) Mudge medical cure of the catarrhous cough p. 76. Vetter Aphor. aus. d pathol. Anatom, p. 122. Anmerk. ( Narrat excmplum medici primarii nosocomii Vindobo- nensis , quondam collcgae mei Saglaba , qui priraum sym- salutis spem affert puris rejecli condilio lauda- bilis (20), unde iteruin Hippocrates (21): « oportet enim eum , qui probe liberari volet, facile sputum per lussim rejicere, et id esse album, et aequale, et ejusdem caloris absque pituita ». Et Bekedictus (22): asiartis adminiculo sputum variegatum fit concolor, si a foedato optirne de- puralum , si ab inaequali optirne subactum , si a salino insipidum, si a foetente inodorum, si denique facilius provenerit, sanitatis futurae indicium est ». Addit adhuc: « Si interdiu sputa semper depurata proficiscantur, licet noctu male colorata , et constituta videantur, nil dc- sperandum : cle die etenim sputa bene subacta, et alba sanitatem reducem pollicentur. Cave vero, ne in nimia spe sis, nisi facta rupturae vomicae, illico omnia in melius mutentur ». Aurea hie verba retulit Hippocrates (23), dicens: a su- perstites evadunt ex his potissimum, quos febris eodem post eruptionem die dimiserit, et qui cibos celeriter appetant, et siti liberati sint ; et ptomatibus phtliiseos pulraonalis laboravcrat , ac dein ex typho nosocomiali obiit. Pulmones plures cicatrices exhi- bebant, cum evidenti jactura substantiae). (20) P. I. Vol. I. Append. (21) Pracdict L. II. C. 6. Charter. T. VIII. (22) Tabid, theatr. p. 112. (a3) In prognosticis. ^38 venter. turn exigua , turn compacta dejiciat , et pus album, et leve, et ubique ejusdein coloris sit, et a pituita; liberum , et citra dolorem, el vehcmentem lussim expurgetur. Sic quideui opiiiue , et celerrime liberantur: sin minus, hi , qnibus proxinta his contigerit. Interennt vero, (juos et febris eodem die non dimiserit, sed quutn videtur dimisisse, iterum recaleseens apparent; et sitirn quidcrn habuerint, eibos vero non appeuverint, et alvus liquida fuerit, pusque ex viridi pallidum, et lividum exspue- rint, ant pituitosum , et spumosum. Si haec omnia conligerint, imereunt. At quibus ex his quaedam accesserint , quaedam non , illorum quidam intereunt, quidam etiam multo post tempore superslites evadunt. Verum ex omnibus signis , quae adsunt , turn in his , turn in aliis morLis, conjeeturam facere oporlet n. Cur vo- micae sanatio lot premalur difficultatibus, baud arduum est intelligere. Enim vero , observan- tibus jam Galeno (^4) > el Aretaeo (25), ad vomicam deplcndam requiritur tussis, haec vero altera ex parte consolidation! ulceris obslat. (s«4) Method, mcd L. V. C. 8. Charter. T. X. p. 116. (25) Lih. VIII. C. 67. p. 88. ait: « quasi in circulum rr- Tolyi mala, cum a tussi lancinatuin pulmonis ulcus denuo inflammctur, inflammatum rursus maturationc opus habeat, matimim pus iterum per tussim rcpurgari dcbeafc ». Interea cadaverum sectiones virum expertum (26) edocuerunt, pulmonum ulcera non per cicqtricem sanari, sed ab illis cavum clausum relinqui. Utut sit ? expcrienda Galeni (27), ScHENKII (28), WlLLISII (29), SwiETENII (3o), et nostra (3i) comperlum est, dari ulcera an- (26) Autekkieth in Tilling. Blatter f. Naturwissenchajt u. Arzneyli. 1. B. 1.. St. (27) « Quae vero in pulmone jam longo tempore remanserunt, quamvis aliquando curentur , relinquuut lamen in ipso callosum quid et fistulosum , quod traclu temporis levi occasionc excoriatur ». (Dc loc. affect. L. IV. C. 8. p. /jG-7 ). (28) Observat. rar. p. 260. (29) « Accidit interdum, foveam quandam,aut forsan binas in pulmonibus cfformari , casque circum circa parietes callosos obtinere , ita ut materies ibi collecta in massam sanguineam minime transferatur , sed quotidie tota copia licet ingenli expectoretur. Talitcr affecti, quasi tantuin- modo fontanellam in pulmone haberent, sputum etsi mul- tum , ct crassum, immo flavum , et purnlentum quasi, omni maue , aliquantulum in toto die rejiciunt, tamen alias satis sani degunt,bene respirant, comedunt, et dor- miunt ». ( Dc medicam. operat. Sect. I. C. 6. p. 16 ). (30) « Vidi per quadriennium ante mortem virum , qtii sc- ptuagenario major obiit, quotidie mane uncius aliquot puris albi cocli exspuere cum magna facilitate, et deinde saepius per diem similia sputa cducere , sanctc asseverabat, sc jam a triginta annis similem puris copiam ejiccre ». (Comment. §. 120G). (31) Uxor pracsidis L a dcccm annis omni mane quatuor, ct ultra uncias sputoruin purulentoruni non dicarn 24° DE PHTH 1ST PULMONAtl tiqua callosa pulmonis, quae sanitaii ma«num detrimentum non afferunt, sed veluti cauteria, quorum vices agurit, quodauimodo conducunt. Nisi autem vomica ita depleatur, ut pus debito modo evacuari possit, aeger , ut diximus, ex- templo suffocatur. Oportet igitur in prognosi eo cautiores esse, cum vomicae sympiomata ali- quando ita ambigua sint, ut aeger, quern solum catarrho, seu dyspnoea laborare dixeris, dum id minus expectaveris, e medio tollatur (32). i rejieit, sed sine orani vi effundit, Interdiu pr.rum tussit cum sputis sihi consuetis. Caetcrum sat bene valebat, donee anno clapso in scirrhum uteri incident. (32) Jam Galkkus ( L. I. de locis affect. ) conquestus est r malum hoc non raro prius se non prodere , quam aegrura interijnat. Et Feunelius ( L. V. Pathol. C. 10 ) raultos eorum observavit, qui omnia munia rite cxercebant, rupta derepente vomica e medio sublali sunt, in quorum nomero eliam du® raedici reperiuntur, qui nnllis signis impendens periculum praevidere potuerant. Uilde Swieten ait (Com- ment. § ti85): « in historia medica numerosi casus le- guntur illorum , qui subito extincti fuerunt catarrho suf- focativo , uti credebatur, in quorum cadaveribus omnia vasa aerea pulmonis pure plena inventa fuerunt, quibus eliam per os, et nares mogna vi erupit ». Cum Pater rncus a 178'! oflicio professoris praxeos medicae in Universitate Gocttingensi fungi inccpisset, ad comitissam a H ..g, in distantia nonnullarum milliarium ab ilia urbe habitantem, vocatus est Vix aegrotat uxor mea , ajcbat comes , teque solum ut familiaritatem pro temporibus futuris imanms , Si vomica conspicua in parenchyma pulmonum irruat, de vita actum est. Idem de empyemate \ accersiri curavimus. Revera Pater racus uxorem comitis prope exarainans invenit illam quidem de phthisi suspe- ctam, caeterum vero vix aegrotantern. Dalis nonoullis mo- nitis, postridie jam veniam abcundi petebat, cum aegram plus praegresso die rubentem, atque dyspnoea laborantem, pulsu simul tenso reddito , viderit. Haec perpendendo p venaesectionem suasit. Antequam vero ckirurgus advenerit, eu misera cjulatum edit, nonnullos rh(?ncbos stertentes ducit, ac convulsa , sine pulsu , et halifu, in latus conji- citur frigida. Maritus terribili liuic sc<(nae praesens , im- precationibus Patrem raeum obruebat. Tu professor pra- xeos (exclamabat) ? Per nychthernerum aegrotae adstitisti , et pcriculum , in quo versabatur, neque ex longinquo su- spicatus es Quibus injuriis Pater ineus nonnisi diagnosin vomicae pulmonis inopinate ruptae opposuit, afErmans , sectionem cadaveris ilium ab omni culpa ljbe- raturam fore. Interea corpus jamjam exanime undique pannis laneis calefactis perfricare jussit. Post decern cir- citer minuta , ictus cordis percipiebatur, cui brevi rest alter et tandem pulsus in carpis , irregularis licet , atque cxilis subsequebantur. Tandem ct respiratio , stertorosa quidem , locum oblinuit. Porrigam emeticum , exclamnvit Pater meus , sed quod sub vomendi actu aegra non mo- riatur , baud spondeo. Age, respondit maritus, in genua procumbcns jamquc deprecatum pro se faciens. Exhibetur ipecacuanha, succedit vomilus, ac illius ope quatuor librae puri9 rejiciuntur. Quo vix facto , aegra subridens ait: «je vous ai fait peur , n'est-ce pas » ? Deccm adliuc circiter annos vixit, ac dein lenta phthisi obiit. legitimo dicendum: persuasi enirn sunnis , exem- pla quotquot de sanatione perfecta empycmatis exstant, aut ad abscessus rausculonim thoracis , aut saltern ad pseudo-abscessus pleurae perti- nuisse. Hisce abscessibus neglectis , caries co~ starum expeclanda (33). Cum. 18. Quaenam cautelae in pneumoniis, obve- niente suspicione vomicae , observandae sunt, dictum est (34)- A.dde, aegrotum diu noctuque custodienauin esse, ne , si ruptura contingat, auxilio tarn necessario adstantium in corpore elevando, et perfricando orbatus sit. Esto in prompiu et emeticum (ex radicc ipecacuanhae), ut vomitus rejectionem puris adjuvet. Deficiente emetico pharmaceudco, emesis per faucium ope plumae oleo intinctae titillationem provocari potest. Possent quoque lenia vomitoria alternis diebus scopo vomicam maturandi illiusque ru- pturam accelerandi, exhiberi ; ast , cum certi non simus, nurm vomica bonam initura sit viam nec ne, hocque in casu artis conamen vitam breviorem redderet; rem potius naturae cora^ (33) Hetster Act. phys. mcd. T. I. Obs. 174 p. 3f)4- Acta meadin. T. II. p. 83. Lee in med. Repository. Vol. t\. N. n. Art. 7. (34) Cap. VIII. 5. XXVI. N. 18. mittere, et patiemia mi malimus. Proposituin hoc non impedil, quominu's ad vomicae in bronchia rupturam sollicitandam, inspirationem vaporum ope machinae Madges suadeamus. Suhfumigia, eodem fine adhibita (35), utpote nimis irritan- tia (36) solum in seniori hujus mocbi periodo locum inveniunt. Si ante vomicae rupturam dispnoea, et angustiae maximae forent, atque fe- bris vehemens, venae sectio modica indicatin'. Veruin si difficuhas respirandi polios a liquore in cavitates pleurae extravasato, quam a vomica pendeat ( quod arguimus inprimis , si oedema extus compareat, et urina pauca sit), phlebo- tomia parum boni praestare solet, ac maxime a indicatio urinani promovendi coram oculis ha- benda est. Optima hac sub rerum positione diuretica sunt nitras potassae, stipites ditlca- marae, radices ononidis spinosae, et poljgalae senegae. Folia digitalis purpureae turn malu- rationi abscessus, turn rejectioni puris obstare videntur. Caeterum si necessitas ilia quatenus diureticum tentandi urgeret, effectus pravi per connubium cum parvis dosibus radicis ipeca- cuanhae (37), aut scillae marinae (38) cor- ps) Swietek Comment. §. to,to. (36) Cfr. (69) infrn. r (3.7) XLIV. N. 16 Monet Duncan ( 1. c. p. qt ) : « after a rupture of the aposlcrna lias taken place, whether m riguntur. At diuturnum hujusmodi pharmaco- rnm usum ventriculus, praesertim aegroti sen- silis , hand sastinebit (^9). Quodsi digitalis purpureae usum in cura vomicae restringimus, contra illi amplnm spatium in therapia bron- chi tidis chronicae ( in quo morbo et acidum hydrocyanicum commendation fuit (4°)) conce- dimus. Mirifice sane hie age re solet ! Sustinemus digitalis virtutem ope aquae selteranae cum lacte tepido epotae, et fonticulorum lateribus thoracis admotorum. Quod ubimum auxilium , neque in 'vomica , neque in pseudo-abscessu pleurae , neque in hydrope acuto cavitatum pleurae negligendum est. Primo enim in casu non nocet, et in reliquis , inprimis si aegrotus spontaneously or by artificial means, emetics may be of great service , as promoting the evacuation ». (38) It. Foliorum digitalis purpureae scrupulum un. Infundc c. s. q. aquae fervidae per quart, hofae partem. Golnt. librae unius adde Oxymel scillae unciam un. IVJ. D. S. Tertia hora quaque uncias duas capiat. (39) Sapienter Benedictds 1110111111 : « medicamenta acria , et stimulantia torpidis , eaquc de caussa congeslionem nimis tcrlerantibus , so|ummodo concedenda , quae per iutcrvalla quaedam tan turn iisurpanda. Exceptis enim quibusdam in- tervallis , in quibus acria , et stimulantia conveniunt , me* dicamcntis prius dictis (nutrientibus et demulcentibus) toto morbi deenrsu insistendum ». ( I. c, V (qo) Ceectti npud Roch op. c. p. VII. de dolore fUo ad aliquod thoracis latus conque- raturr, quammaxime proclest (4’)> quod et de setaceo eo magis valet , quo firoiior. aegroti constitutio (42)- Moocam ad locum dolentem (43) rmnquam applicuimus. Bum aut ipsa vo- mica, nut pseudo-abscessus pleurae inter costas in conspectum venit, ille secundum chirurgiae praecepta sine mora operiendus est. Pciracen- tesifi thoracis in cura hydropis cavilalum pleu- (4i) Mense januario an. 1814 jud^eam octodecim annor. cu- ravi, quae vix absoluto puorperio, balneum frigidum adhi- buit, ac iude in febrerp catarrhalem (forte pneumoniam) incidit, quam neglexit. Tertia morbi hehdomade advocatus aegrara cum omnibus symptomatibus empyeraatis (aut saltern hydropis acuti purulenti cavitatis pleurae dextrae) suffoca- lioni proxiraam inveni. Digitalis purpurea incassum prae- scribebatur. Miraculi vero instar cauterium pitrti hifcriori thoracis dextri applicitum , exhibito simul nitro cum emol- lientibus egit; aegra enirn perfectae sanitati restituta est. (4^) A. 1821. D. Bohdanowicz , qui, post fcbrem calurrhalem neglcctam, empyematis sigua exhibebat, setaceo lateri tho- racis dextro admoto ct lacte perfectae sanitati restitui. Cfr. Fa.br. Hiluawus. C. 2. Ohs. 38. Meibouics Diss. de phthisi. (43) Vaidy , fails constatant Vefjicacite du. moxa , dans le trailemenl des phlegmasies chronic/ues dcs organes de La respiration, v. Journ. gen. de mcd. franq. et etrangere. 1820. JuilL. p. 55. Saissy in Annul, de la rned. prat, de Montp. T. 3a. p. 221. Schlegel d. Brenncy Under, ein Jlettungsmittel in d. eiternden Lungensucht. in Hufelakd’s Journ. 1822. Jan. p. 3. rae suo loco cormnendandam in ilia genuini empyematis rejicimus; enimvero educio feli- citer e thoracis cavo alterutro pure , quid cum ulcere pulmonis nunc plus quam anlea aeris eontactui exposito, continget. Inficias quidem non ibimus, posse paracenteseos thoracis ope suffocationis periculum pro tempore ab aegro empyernale laborante averli, ideoque ipse quo- dammodo sublevari ; verum tale teinporarium levamen, utpote brevi post a funere exceptuni, in praxi quidem nosocomiali, vrx unquam vera in civili, cujusdam ponderis est. Rupta quo- cumque demum modo vomica , nisi symplomata inflarnmatoria continuationem methodi antiphlo- gislicae exposcant, indicaiio est vires susti- nendi , bouarn suppurationem, et facilem sputo- rum rejectionem oblinendi. Esto bine victus , ul supra indicavimus (44) > nutriens. Lactis virtus hie magis adhuc, quam in phthisi scro- phulosa emiriet. Inter aliinenla laudem pro- meruerunt: marmotta alpina (45) , helix li- macea (46) , cancer astachus (47) i oslrea (44) $. XL1V. O. 1G. (45) Oken Isis vom J. 1819. p. i3io. (46; Sef.enus Samosicus cochleas coutusas cum vino exhibebat: « Si vero phthisis annoso sedet improba morbo lntritas vino cocblcas hausissc juvabit ». tdulis (48) et clupea harengus (49)? ipsaque acleps (5o). Ad pharmacn quod alii net, quon- dam virtus herbae nicotianae tabaci magni iiebat in cura vomicae (51). Tandem virius cor- ticis cinchonae ojjicinalis (52) sub forma de- Rude pharmaceut. Erfahr. Lcipz. i8i5. p. 113. Grundl. Heilart d. Lungenschwindsucht. Wien. 1820. p. i5g. (47) Cardanus jussit aegroto , ut sola ptisana pro ribo ute- retur , aquaque cum saccharo confccta : acciperet autem singulo mane uncias qualuor decocii caudarum et cliela- rum cancrorum in aqua bordei cum drachmis duabus sac- chari ( De curat, admir. Curat. 8. T. VII. p. 254 )■ (48) Tolpios de femina narrat ex catarrlio neglecto iu pblbisin / coojecta , quae cum omnino desperata videretur , incepit ostrea cruda appetere, quae avide comedit tali cum efiectu, ut convaluerit ( Lib. II. Cap. 8 ). (4g) Jam Hippocrates in suppuratis , ut cxscrealionem pro- mo veret, cibos salsos dari jussit. ( De locis in hoiuine Cap 8. Charter. T. VII. p 867 ). (50) Die Lungenkrankheilen, insbesondcre d. Lungensehwind- suchl , a us physi sc hen , palholog. u. therapeut. Gesichts- punkten betraclitet. Eine akad. Vovles. v. Herholdt. A d. Dnnisch. ilbers. 'Numb. 1813- Cfr. Salzburger med. cliir. Zeit. 1816. N. 4i)4- Narratur quod Lektilics jam dudum adipcm caninum udversus pblbisin adbibuerit. ( Eteodro- mus med. pract. an. 1709. Slurg. 1711. p. ig5 ). (51) In expectoranda vomica , inquit Etmuli.er (Comment, in Schhoeder p. 68.) expertissima est nicotiana , et ex eo pa- ratus syrupus, de quo legi inerclur Epiphan. Ferdirahous. Hist. 3q. et 45. (52) Ja eger Diss. corticis peruviani in pbthisi pulm. bistor. cocti (53), turn extract! (54) plus (55) mi- nusve (56) celebrata est. Anieponere iili so- et usum cxhibens. Tub. 1779. v. Baloinger Sylloge opusc. Vol. 6. Machthoff Diss. annotationes circa usum corticis peruviani in phlbisi pulmonali. Stutg. 1792. (53) R. Corticis peruviani unciam semis. Radicis salep scrupul. unum. Coque c. s. q. aquae per quartam horae partem, Colaturae librae un. adde syrupi althaeae unciam un. M. D. S. Cap. quatuor vicibus spatio nychthemcri. (54) R. Extracti chinae drachmas duas. Mucilaginis gumuii Arab. Syrupi simplicis aa unciam unam. Aquae fontis uncias sex. M- S. D. Vase probe agitato. Cap. omni tertia hora unciam un. Cfr. Metterwich Mem. sur les heureux resultats obtenus de Vextrait -de quinquina administre a tres-liautes doses dans la phthisie pulmon. v. Sedillot 1 c. (55) Mortonus (I. c. Lib. II. p. 75.) cinchonarn inprimis ad febrem hecticain temperandam maximi facit, monuitque se « aljquorum phtbisicorujn pro deploratis jam babitorum vitam frequenti ejus usu non tantum per plures menses, verum etiam annos proti’actam » vidisse. Sed alibi (l. c. C. 8.) ait: « libere taraen fateor me non observassc corticem acque certo et perpeluo in febre phthisica intermittenle scopum suum attigisse , ac in intermittenle simplici a inera mor- bida sanguinis dialhcsi or.ta : ubi autcm minus proficere perspexi , semper suspicatus sum jam laedi cerebrum ct genus nervosum , atque aegrunj dcliriis et spasmis magis obnoxium fuisse quarn antca fuerat ». Cfr. StniLLOT Obs. sur le bo'ns ejfets du quinquina dans la phthisie pulmon. Recueil period, de la soc. dp med. de Paris. T. 36. (56) Haud *prodessc jure monent Fotuergili, (1. c. p. 3io.) « I have seen the bark given in almost every state of the phthisis pulmonalis . . . What was the consequence ? Jrc- leraus lickenem islandicum (), radtcem symphyti ojjlcinalis (58); et viscum querciuuni quently haemoptysis and all its worst attendants ».. Cfr, Desault ( sur La phthisie p. 3;3), De Meza (Act R soc. med. IlavD. Vol 1. p 4°) 7 Simmons Pi act. obs on treatment of consumptions') et Sigwart ( Diss. histor. corticis peru- viani, ct usus in phthisi liiuitandus. Tub. 1782). (5y) Ebeling Diss. de quassia et lichene island Tromsdorff Diss. de lichene island. Erf. 177S. Cramer Diss. dc lichene island. Erlang. 1780. Starino de viribus lichenis island. Hardcrov. 1791. Primum in phthisi coimnendavit licheiiem Linnaeus (Diss de-usu muscorum IV. Amoenit acad. Vol. VUI. N. i45.); secutus est meu& quondam in botaiiica Magistcr Scopolx ( Hist, natur. An. I. 1769 p. 112. An. II. p. 14( )• Accesserunt Stoll (Rat. xued. P. II. p. 3/24- ) » IIerz ( Briefe an Aerzte. 2. B. p. 98. ) , Crichton (Loud, med. Journ. Vol. xo. v. Abh. f. pr. Aerzte. i3. B. p. 4^7), Reece ( Obs. on the anliphlhisic. properties of the lichen island. Land. 1804.) , Schonheyder experimenta cum musco inlandico in phthisi et tussi purulenta ( Soc. med. Havn. Collectanea. Vol. I. p. 120. ) etc. Exhibeo lichencm islan- dicum aqua fervida repetitis vicibus ablutuni ( ut oiune principium amarum , utpote nimis irritans , extrahatur ) > coqucndo dein unciam scthIs. illius c. s. q. aquae ad cola- lurain librae unius. D. S. Cap. spatio nychthenieri quatuor vicibus, cum acquali lactis portione. Potest lichen ablutuni quoque in pultem cum lade coctum ad libras duas de die porrigi. Mutandi gratia et lichenis turn gelalinae, turn paslae ( Dkvilhers in Journ. gen. de med. j8x8. AToi'. ) locus cst. (58) R. RadicU consolidac majoris unciam semis. Coquc c. (5q). Corticem alcornoque (Go) sors omnium specificorum adversus phthisin commendatorum expectare videtur. A bcilsamis (6r), oleo aspliaU ti, utpote nimis irritantibus (62) abstineiuus. 6. q. aquae per quartam horae partem. Colaturae librae uuius adde syrupi capiilorum veneris unciam uuam. M. D. S. Gap. quatuor vicibus nychthemeri spatio. (5q) R. Visci quei-cini drachmas tres. Coque c. s. q. aquae per quartam horae partem. Colaturae librae uuius adde syrupi altbaeae unciam imam. M. D. S. Cap. omni tcrtia liora uticias duas. Fhanpacuiu istud virtute peculiari in nervos pulmonum pollere, cx alio hujus libri loco ( Cap. XIV. $. LXV. N. 7 ) apparebit. (bo) Diaria medica ad nova pharmaca decantanda semper parata corticis alcornoque virtuteiu , ut specificum contra phthisin, pojmlis Americae notum , celebrare incepcrunt. Minus promptus istiusmodi encomiis aurcm praebendi , aegrosqUc meos pharmacis mihi non probe notis obrueudi, hoc pharmaeum baud praescripsi. Ex aliorum expcrimeutis apparet , virtute quadam lonica non car ere. Legatur : Rapport fait a La soc. de med. sur un retried, nouvellem. propose contre la plithisie pulmon. in Annul, de la soc. de med. prat, de Montpell. T. iq. p. 367. T. 38 p. 91. (fii) Leutrner Neue prakt. Versuche iiher d. besondern Heilkrafte d Bcsgols in d. Lungenschwindsucht. Augsb. 1777. Courcellbs in Haarlem. Verhandl. 8. B. j. St. Abh. f. pr. Aerzle. 1. B. 1. St. p. 151. Siebold in Museum d. Heilk. 3. B. p. 219. Bang in Act. Soc med. Havn. Vol. 2. p. 292. Raroc ib p. 3o6. Dosis a gutta una ad duode- cim bis Lerve de die. Item a squilla (63). Illorum pharmacorum vices longe securius agunt gum mi resinae , maxime gummi ammoniacum (64), et mjrrha (65), cui adhibuisse in pulmonis, aliorumque, viscerum vomicis cu- randis; usu tamen didicisse, quod nocuerinl potius quant profuerint ». ( Swieten Comm. §. 858 ). Ait sumiuus Fo- theugiel : « an idea that all balsams are heeling , and that in all ulcers , not excepting those of lungs , 'they are indicated , has so greatly prevailed , that to doubt of its propriety , would seem to betray a want of phy- sical hnowledger Yet I cannot but suspect , nay , more thant suspect , that this idea has been the means of precipitating loo many of these unhappy invalids prema- turely to their grave ( Remarks of the use of balsams in the cure of consumptions v. Med. obs. and inquiries by a soc. of physic, in Load. Vol. 3 p. >z3i. Pol. 5. p. 345. Works. Load. 1784. Edit 4* P- 297 ). (63) Damnat usu in liujus remedii jure Fotiieugile ( Works p. 320 ) dicens : « Under such circumstances , to give a medecine the most irritating of all others , seems highly improper ». (G4) R. Gummi ammoniaci dracbmam uuam. Mucilaginiff guinnii arabici , syrupi simplicis aa unciam uuam. M. tri- turando afFunde aquae fontis uncias liovcm. M. D. . Capiat omni terlia bora uncias duas. (63) Extractum myrrhae aquosum : myrrhae in substantia antepono. Pi. Extracti myrrhae aquosi dracbmam semis. Mucilaginis gummi arabici , syrupi simplicis aa uncianr unam. Aquae byssopi uncias octo. M. D. S. Cap. oiuui terlia bora unciam unam. Gaudeo Duncani (I. c. p. 117 ) cxpcrientiam relate ad usurn myrrhae in pblhisi cum mea conycnirc , boeque pharmacum et Fordvcei , Sack- celebrata mixtura GrijJithi.L (66) effectuni suum praecipuum debere videtur. Omni alii vero pharmaco in cura phlhiseos ex vomica palmam eripiunt elixirium vitrioli Mynsichtii (6n), et DERSI , Simmomsi suffragia obtinuisse. Ait Duncah ( 1. c. p. ug) : « In more llian one instance , if / have not been mueh deceived, it has contributed very considerably to bring about a complete recovery (of apostematous phthisis ) ». Exbibere solet myrrham ter de die ad grana viginti cum aecjuali dosi nitri , aut crcmoris tartari ; ne scilicet calefaciat. Percival myrrham cum minimis cam- phorae dosibus porrigit ( Mem of the med. soc. of Loud. Vol. i p. 54 ). (66) Griffiths Pract. obs on the cure of hectic and slovO fevers and the pulmonary consumption. Load. 1776. v. Abh. f. pr\ Aerzte. 6. B. l\. St. p. 579 « En formulam : R M'yrrhae drachm, un. Solve terendo in mortario cum aquae alexiteriae simplicis unciis sex cum semisse ; aquae cujuslibet spirituosae drachm, sex , vel uncia una. Dein adde salis absynthii drachm, dimidiam. salis marlis grana duodecim, syrupi simplicis drachm, duas. Fiat mixtura in haustus quatuor distribuenda , quorum unuiu capiat mane, hora quinta post meridiem , et hora decubitus. (Forrnula ista minis complicata, et calefaciens cst. Porro, rite monente Simmoks ( Pract. obs. on the treatment of consumptions. Loud. 1780) sal marlis (quod aliunde a sale absynthii decomponitur ) nocet. (67) Ad gultas decern ter , quatcrve de die cum aquae co- chleare. Aut R. Decocti radicis salep libr. unara : clixirii vitrioli Myusichtii a scrupulo ad drachm, semis: syrupi aut violaruin , aut papavcris rhoeados utaciam uuam. M. D. S. Cap. omni tcrlia hora uncias duas. semina phellcmdrii axjuatici (68), quorum sci- licet illud saepe febrem hecticam temperat, hoc vero utplurimum sputorum rejectionem adjuv&t, viresque corporis quodammodo restaurat. Sunt porro aegroti qui usu subjumigiorum (69) (68) Ernstringies Pbellandrologia 1739. Lange von fPasser- fenchel 1771. Berens Diss. de phellandrio aquat,, ejusque in pbthisi purulenta virtutibus. Francf. ad Viadr. 1802. Ebbinge Diss. de-pbelLndrio aquat. Groning 1802. Cfr. Hefeland’s Journ. 2. B. 1. St. p. I ; 3. B. p. 187 ; 6. B. p. 267 ; 7 B. p. 35 ; 8. B. 1. St. p. 173 ; 9. B. 3. St. p. 125 ; i3 B. 2. St. p. 184, 4- St. p. 55; 25. B. 2. St. p. 85 ; 26. B. 2. St p. 161. Reflex, sur les verius du phel- Ictndre contre la phthisie pulmon. ( Annal. de la soc. de tried, prat, de Mont. T. 17 ( hist. T. 5. ) p. 33 ). Dosis pulveris a granis decero ad viginti, quarter de die. Infusum ex drachmis duabus ad colaturam unciarum novern pa- ratur. PLebs seminis contusi cocblear unimi raajus pani butyraceo non salito inspersum jejuno ventriculo ingurgitat. (69) Locis Remarques , el obs, sur Cusage des fumigations dans la phthisie pulmon. ( Mem. de Vacad. de cliirurg. T. 5. Mem p. 549)- Galenes jam suo tempore tabidos ad Fabias objegabat prope Vesuvium , ut ibi lacte uterentur , ct aerem vaporibus bituminosis soatentem inspirarent (Mctb. med. L, V. C. 12. Charter. T. X- p. 122). Idem arte imitari conabatur Benedictes ajens? « inter prae‘sidia , evaporaliones , et suffitus tamquam nobiliora , et quibus imice in extremis angustiis confidamus, pensitanda etc. ». (1. c. p. 76). Addit : « Cnjuscumque sint generis suf- fumigationes , ct halitus , penitius viecque ipsius aeris in parte epirabiles suscipiantur, in conclavi , nut cu- clelectnntur. Quae cx pice navali parantur stib- fnmigia (70) aliis anteponimus, nam faeilius biculo , clausis fonestris , ut vitctur omnis aeris frigi- dioris afflatus , ibique diu pcrduret aegrotus ; secus enim incassum excrcentur ( 1. c. p. ix5 ). Commcndarunt sub- Jumigia ex thure ; styrace , Mead ( Monita , ct pracc. nied. p. 52 ) ex succino , et benzoe ; Swieten ( Comment. §. 1210) ex resina , et cera ; Billaed (in Mem. de chir. T. 5. t. A bh. f pr. Aerzte. 2. B. (\ St. p. 107 ) , et ’Mosque ( chirurg. Novellen. N. 5). Propositi fuere , et vapores plumbei ( v. Hufelard’s Journ. 8. B. \. St. p. 3.), v et illi , securiores sane , terrae recenlis ( ibid. 1. B. p 387 ). De his legisse non poenitebit Reaumur ( Acad, dcs sc. Van 1730. Mem. 4o3. etc.), et Swieten (Comment. §. 1210). Atquc hie recordor D. Kubicx , medici quon- dam primarii nosocomii Vindoboneusis , qui , ut sc ho- nestc ab aegrotis phthisi conclamata laborantibus (tabulam suam mortuariain , aliunde jam liinites cxcedentcm , au- gentibus) liberaret, illis suadebat, ut rus peterent, ibique aratrum terram vertens sequerentur , vaporemque ex sulcis ascendentem inspirarent! Balneum terrae adversus pbtbisin adhibitum fuisse apud Svvietenium legitur ex Solano de Luque ( Origen morboso. C. II. p. 174 , et lapis Lydius Apollinis p. 23i ). (70) Crichton Relation dc quelqucs experiences failes avec la vapeur da goudron dans le traitement de la phlliisie pulmon. Petersb. 1717. Cfr. Hufeland’s Journ. 5o. B. 1820. 1 St. p. 90. Neumann Bericht iiber d. zur Prufung d. fVirkung d. Tlieerraucherungen bei d. Lungensucht an- ge'tcllt. Versuche. v. Hufeland’s Journ. 1S20. 1. B. EX VOMICA. 6altem sine lussis augmcnto sustinentur. Inha- Jalio aether is sulphuric i (71) aul simplicity saepe vero nirms irritat. Inhalationem pulveris curhonum (74.)? illamque gaz hydrogenii sul- phurati (75) non tentavinius. Ah inspiratione (71) Haoc methodus a Dre. Richard Peabsok propoaita fuit (Edinh. Annals of med. 1796). Applicator os aegri super vasculum aetberem continens , eousque donee cochlear cof- feanuni illius ope inspiration^ in pulmoncs attractum sit. R. Pulveris coriii maculati drachm, semis. Infunde per triduum in aethcris sulphurici uncia una. D. usui in- dicato. (73) « 1 have found it particularly useful as promoting expectoration in those cases where viscid mucus , mixed with c large proportion of purulent matter , could not he discharged from the lungs without very distressing cough », Duncah I. c. p. 127. (74) Beddocs a letter on a new method of treating pulmo- nary consumpt. Bristol. 1793. Piepehbrisg’s Archiv. 3. B. 1. St. p. 77. Lngena vitrea ostio ita amplo instructs , ut Jlli os adaptari possit , usque ad dimidium pulvere finis- simo carhonum vegetabilium rcpletur, ac concutitur , ac pollen ah aegro attrahitur donee subsideat. (75) Gebharo Veber die neuen Einrichlungen der Gaspader bei den Schwefelquellen zu Eilsen. v. Hcferakd’s Journal. 5o B. 1820. 2. St. p. 88. go. t clined to think that they will seldom be attended with much advantage , and often with great inconvenience ». variorum gaz aut nihil, aut damnum expeclare licet (76). §. LII. DE PHTHISI PULMONALI CONCLAMATA. Definilio. 1. Phthisis pulmonalis, qualiscumque demum generis, ilium attingens gradum, in quo febris hectica omnibus numeris absoluta, poiissimura (76) Gaz oxygenium in phtbisi inspirare jussit Ferro (Ueber d. Wirkung d. Lebensluft. Wien 1793 ). Quanto cum da- mno id factum fuerit, demonstravit Scherer {Vond. Scha- dlichkeil d d. Lebensluft in langwahrenden Brustentzun- X dungen. Wien 1793 ). Cum medici viderint gaz eininentcr respirabile noccre , ad gaz indolis oppositae , pro respira- tione scilicet non idonea confugere Gaz acidum carboni- cum adhibuerunt Percival ( Essays. Vol. 2. p. 73. v. Abh. J. pr. Aerzte. 2 B 1. St. p. i45. ), Selre (Ncue Beytrage. 1. B. p. 220. 2. B. p. 7. in. ) , Girtakker (Hoi'elamd’s Journal. 1. B. p. 199 ), Jcsti (Stark’s Archiv. 1. B. 3-r St. p. 123.) aliiqne. Nil autem juvarc jure decla- rarunt Mohrt ( Diss. de acris fixi inspirati usu in phthis. pulmon. Goett. 1795.), cl Osiandes Deukwurdigkeiten. 1. B. p. 5o3 ). Ad gaz hydrogenium aut magis adhuc ad gaz acidum carbonicum aeri atmospliacrico mixtum confugit Beddoes ( Med. Schriften. 1 B. ) atque Bristolii seu po- tius CmFroim buic scopo institutuni, jam tempore itineris niei in Angliam , soliitum , dicavit Revcra jure moniliun macies snnmia, et evaeuationes colliquativae ob servanlur , conclamata dicitur. Literaturn. 4 2. Ut phthisis pulmonalis literatura omnibus suis partibus expleatur, auclores quoque de febre hectica super hac re consulendi sunt. Potioribus adnumerantur : Caesar (77), Mon- tanus (78),. Hamberger (79), Liddel ■ (80), VEsALiys (81), Varus (82), Rescheltte (83), Loris. (’8'4), Rehfeld (85), Kest (86) , Rol- • • *•* • • • » ■ St. jjtf55 ) roethodo hujusmodi plane nil expeclandum esse, *• .•» I r aique ipse valdopere doloo , quod ab an. 1797 usque ad 1799 cum cxpcrinientis inspirationem variorum gaz in f pbthisi respicientibus multum temporis amiserim Conabar medicinae limites in salutem generis humani exte ndere ; ast'juvenis adhuc medicus, tale negobium seuioribus Tc- Jiuquere debuissem. Coriduxisset mibi tunc magis lempus a praxi liberum, in studio vetci*iivn impendcrc, ac ante omnia quid antecessores praestiterint, addiscere. (77) De hectica febre. Vcnet. j5ij. (78) Tract, de febrS hectica. Lugd. i5So. (79) Diss. de febre hectica. Tub. i586. (80) Diss. de febre hectica. Helinst. 1602. (81) Consil. in exspuitione cruenta cum febre lrect. Fr. 160J. (82) Diss. de febre hectica. Jenae 1610. (83) Diss. de febre hectica. Basil. - x614> (84) Assertiones et controversiae de becticae febris defini- nitione. Basil. 1617. (85) De becticae cognitionc et curalionc. Erf. 1634- (86) Diss. de febre hectica. Basil. i635. 17 FINCK. (87), Conring (88), Brotbeckius (89), Hippius (90)5 Beyer (91), Francus (92) , Fasch (93), Petri ab Hartenfels (94), Crausius (95), Stahl (96), de Villa noya (97), Lux (98), Wedel (99), Plaum (ioo), Gamerarius (i), Schulze (2) , Michiel (3), Brendel (4), Long- field (5), Joanics (6), Nietzki (7), Curtius (87) Diss de febre bectica etc. Jen. i638. (88) Diss. de febre bectica. Helmst. i655. (89) Diss. Commentarius in duas Galeni historias de febre hcctica complicata. Tub. 1661. (90) Diss. de febre hectica. Lips. 1668. (91) Diss. de febre hectica. Leid. 1669. (9a) Diss. hectices natura , et curatio. Heidelb. 1679. (g3) Diss. de febre hectica, Jenae 1688. Diss. aegra febre hectica laborans. Jen. 1678. (94) Diss. de febre hectica. Erf. 1690. ■(95) Diss. de febre hectica. Jen. 1695. (96) Diss. de febre hectica. Hal. 1699. (97) Consilium in febre hectica. v. Opp. t (98) Diss. de febre hectica. Lugd. Bat. 1711. (99) D iss. de febre hectica. Jen. 1718.* (100) Diss. de febre hectica. Duisb. 1732. (1) Diss. de febre hectica complicata. Tub i634- (2) Diss. de febre lenta , et bectica. Hal. 174^- (3) Diss. de febre hectica. Duis^. 1753. (4) Diss. de phthiseos hccticaeque discriminc, et setaceotum utrobique usu. Goett. 1754. (5) Diss. de febre hectica. Edinb. 1759. (G) Animadvers. rned. pract. in febrem hectic. Lucca 1764. (7) Diss. de febris malignae , et hecticae ortu, cjusque cventu. Hal. 1769. CONCLAMATA. • 2()3 (8), Fournier (9), Trnka de Kkzowiz (10), Benefeld (h)j Reid (12), Young (i3). Symplomaltt. 3. Phthisi ad extremum perducta, febris, quae pinus veluti intermittebat, nunc toiitirlua fit: agnoscit ea exacerbation.es , quae utpiurirnum bora quinta pomeridiana, interdum et bora nona matutina , vel circa meridiem ingrtiunt. Viget in illis aestus adeo, ut a ibermometro confiN metur (i4)- Solet ille praeterea id propritini habere; quod medico pldsum tangentl primo appareat lenis, sed si diutius tangendo more- tur, tunc acer? et mordax percipiatur (i5). Nonnunquam adstantes caloreiii ex aegro ma- nantem, vel ex longinquo manurri illi admo- (8) Animadversiones in febrem hecticam. Dresd. 1781. (g) Beobacht. iiber d. schleichende od. auszehrende Fieber. Leipz. 1782. (10) Hist, febris hect. oranis aevi observations fcontiucns. Vindob. 1783. (11) Diss. de origine , et reditu febris. Jcnac 1793. (12) Op. c. v. Abh. f. pr. Ae'rzte. id. B. 4- St. (13) Pract. and histor. treatise on consumtive diseases. Loud. i8i5. v. Abh. f. pr. Aerzte. 28. B. 1. St. (14) Youkg 1. c. Duo, tres , quatuor gradus tliermometri Fahrbnheitii norraalem superare asserit. ■vendo pereipinnt (16). JPulsus est contractus, durus, obscurus, tcnsus, et frequentissimus. Nu- meravimus ilium in sexagcsima horae parte ab ictibus centum viginti ad centum sexaginta. &■£{,$,.prae.se rum horis vespertinis , inexplebilis. Lingua rubra, napiljis prorninentibus , cum marginibus coccincis, splendentibus insignitur. Ingenium in nonnullis acuitur (m) ita , .ut aegri t O. . ' A W; .f ,»f/, . O se adstaniibus • adhuc cariores reddere sciant. .*■>*»' •* . f * * » • • r , • • . ... TVT * * • * 1>I i I • _ : JNoctes sunt insomiies, el, si mtsero quaeclam • * ■. ’ 1 : i • . . . poncedilur quies , illico sudore, saepe specifico odore insiructp (18), in gnttas collecto un,di- que, sed praesertim circa jugulum , et pectus prorumpente oblegitur. Cutis baud raro pustitlis rubris (19) (hydroa sudamen ) obsideVur: rubcnt etiam malae, yeluti roseo f\ico depiclae, facie caeterum pallida, livida. Urina modo rubra, pauca ; modo spumosa cum sedimento furfura- ceo. Virps, obvenientibus interdum polluiioni- (16) lu judaea phthisica Vilnensi tantus erat aestus, lit, sine ractaphora , mihi polius me fornaci quara aegrotac adstare videretur ( anno 1816). (17) Pehcival in Mem. of the niecl. soc. of Loud. Vol. 2. (18) « Odor corporis, maxima inter sudaudum , a consucto mutatur ». Bekeoictus op. c. (19) Jam Hippocrates dixerat.: « pustularmn ernptiones, velut unguibus laccrata ente, habitus tabem significant »*. Coac, pracnot. N. Charter. T. VIII. p. 878. bus nociurnis (20), magis magisque decrescunt. P'ox fit rauca , aut extinguitur. Interdum sybi- lus sub opcre respirationis iu quad am thoracis parte non solum ab aegroto, sed ab adstantibus auditor; imo manu loco affecto admota, ibi quoque crepitus percipitur (21). Fauces leniter rubentcs saepe aphthis obsessae , inprimis sub degluiitione , interdum tussim excitanie (22) i dolent (angina phthisicot'um ). Nec sphaceii oris desunt exempla (23). Sputa rejiciuntur saporis ingrati , dulcia, salsa, globosa , flava , viridescenlia, foetentia, muscarurn exatnen alli- cientia (24)- Jam vero crines fere omncs de- fluunt, ungues incurvantur, et praecedente in- (20) Quo scribo tempore tale excmplum iu juvene centuriope corara oculis babeo. Abistotelbs ( 5. Problem. 35. ) hoc pbaenomenon haud ignorabat. (21) Explicarem hoc phaenomenon ex transitu aeris per fo- ramen aliquod commuuicationem inter bronchia , et vcf- niicam alens. (22) Sic in egregia femina Dt . . . ska initio an. 1822. ex phthisi scrophtdosa demortua vidi. Mcdicamcnta, ct potus accessum tussis , sicuti contingcre solet , dura corpora dc- glutita ad trachearo perveniunt , excitabant. (23) Dissectio puellac phtbisicae ex sphacelo oris mortuae. ( In Eph. N. C. Cent. III. et IV. p. 27.4 ). (2^) Dubito fidejn habendam esse observationi Dominicx Pa- n a not. 1 ( Iatrologism. Pentecost. 2; Obs. 4»- ) quod phthi- aicus quidam tain acre sputum rejiciebat, quod si levitcr muscac lihnbant , statim moriehantur. terdum pertinaci alvi obsiructione, diarrhoea ingruit febrem quidem utplurimum pro tem- pore temperan$, sed anxietatem, debilitateru adaugens, sputaque supprimens. Tussi sicca redclita , tanti sunt interdum rejiciendi conatus, ut emphysema (25) inde ortum sit, atque aeger varias corporis positiones pro rejeclione spulo- rum magis idoneas quaerens (26), antequam illas obtinere possit, vomat. Ne quid miseriae desit, aeger in latere, in quod respiratio de- cubitum concederet, ob id quod coxa ibi a decubitu exesa est, jacere nequit. Sedere hinc vellet, sed debilitas erecto corporis situi obstat! Corpus, ciborum desiderio saepe perstante, aliquando aucto (27), exceptis extremitatibus inferioribus, utpote oedernate correptis, ita ex- tenuatum, ut scheleti speciem referat (28). Facies (25) Grimm descriptio cmphysematis stupendae amplitudinis cx tussi phthisica obortae. (Nova Acta N. C. T. 3. p. 66), Vidi mense augusti 1-822 juvenem judacam , pracvia sa- natione fistulae ani , plithisicuro factum. Sedata diarrhoea colliquativa , en emphysema totius colli , et brachii dextri, stupendam crepitationem exbibens. Tussis hujus aegri non erat adeo saeva , ut inde emphysema derivare potuissem. (26) Vidimus aegrum , qui ex catarrho negleclo in vomicam incideraj; , quique sputa alitcr obtinere non poterat, quam supine decumbendo. (27) Vidi aegros cum frustulo carnis in ore animam reddidisse. (28) Duro famem depingere voluit Ovimus ( Metamorpb. L. fit Hippocratica (29) atque aeger raro (3o) de recuperanda sanitate desperans itinera, negotia VIII. V. So5. ) , ait Swieten (I. c. 5- 12o5. ) , videtuv descripsisse consumtissimi phtbisici tristem imaginem: Cava lumina , pallor in ore ; Labra incana situ : scabrae rubigine fauces: Dura cutis, per quam spectari viscera possint i Ossa sub incurvis exstabant arida lumbis : Ventfis erat pro ventre locus. Pendere putares Pectus , et a spjnae tantummodo crate teneri. Auxerat articulos macies, genuumque rigebat Orbis , et immodico prodibant tubera talo. Cfr. imago pbtbisici conclamati a FoTHERGiLtuo dcpicta; §. LI. N. 3. (29) Notum est quod facies ideo dicitur hippocrallca , quia ab Hippocrate in prognosticis graphice descripta fuit. Post- quam enim monuerat , optimum signum esse in morbis, si facies aegrotantis sanorum faciei similis sit , et inprimis sibi similis nlanserit aeger, damnat quammaxime faciem penitus mutatam a naturali sua conditione , illamque sic dcscribit: « Nasus acutus, oculi coticavi, tempora collapsa, aures frigidae, et contractae, lobi aurium inversi, et cutis circa frontera dura, intenta , arida , colorque totius faciei pallidus , aut nigcr, et plumbeus ». (30) Jidro , inquam, nam habui aegros, qui adeo mortis borarn praedicebant. Ad hoc spcclabat heroica femina D. Kwista ari. 1818. mense raartii , aetatc 3o. anriorum ex pbthisi defuncta 5 adstantibus deploratis praedixit, se non noctu, sed adventante diluculo morituram. Per totum morbi curriculum de ccrta morle , screna mente , ioterjectis fa- cctiis , loquebatur. sibi proponens, praeviis interdum baemoplysi , delirio (3i), lipothymia, insuliu asthmatico (^2), extremitatum marmoreo gclu, et stertore , ant mentis plane compos misexrime suffocatur, aut soporosus extinguitur. Autopsiae caaaverum. 4. Praeter pboenomena unicuique pblhisi pro- pria, cadavcra (33), pulmones cum pleura, et illius propaginibus, saepeque inter se ipsos con- cretos exbibent. Pleurae cava interdum aerem (34), utplurimum serum sincerum, purulentum, (31) In aegra , de qua supra locutus sum (§.LI. N. 7.) ap- propinquante morte , mania , cui pater quondam et duae avunculae subjectae fuerant, comparuit. (32) Mense novembr. i8i4- in consilium vocatus sum pro comitissa P sexagiuta annorum fernina jam dudum phtbisica , ac praeterea insultibus astlimaticis obnoxia. In gravissimum priorum modo inciderat post quatuor boras vi- tae fmem imponentcm. Angustiae a potu calido augehantur. (33) Dcscriptiones scctiauuin phtbisicorum inveniuntur in Miscell. N. C. Dec. I. An. 10. p. 62. Dec. I. An. 2. p. 335. An. 3. p. 190. An. 8. p. 102. Dec. II. An. !\. p. 90. Dec. III. An. 2. j) 23. An. 3. p 316. An. 4- P- 226. An. 5 et 6. p. 47>- P- 62^7. An. 7. 8. p. 276. An. 9. 10. p foo. Epb. Ac N C. Cent. VII| et VIII. p. 201. 23i.Actan.nL Cur. Vol. V. p. 123. Nova acta nat. Cur. T. I p. 14*. Hist, el mem. de la soc. R. de rned. An. 1786. hist. p. 112,- Annal. de la soc. de med. prat, de Montp. T. 20. p. 379. cruenlum cominent. Saepe tolus pulmo non- nisi ulcus esi, ut quacunque parte pungas , pus erumpat. Allas pulmonum substantia adeo con- sumpta est, ut pulmonis lobi aherulrius solum pars (35), aut vestigium (36) supersit. Ulcera mo-thorax or* les congestions gdzeuses qui se forment dans la poilrine. Paris j8o3 Laennec op. c. T. I p. ^i. Jam Riolanlts empyematis opcrationcm perfieiendo de explosione aeris c thorace loquitur. ( Encbirid. Anat. L. III. C. n. Pooteao j oeuer. posth. T. III). Bifariam esse hujus acris indolera Laennec asseritj repctit nempe illud (dura by~ drogenium sulphuratum redolet) a decompositione albu- minis iu pure contenti , alias (dura inodorurn est) ab aere atmosphaerico sibi per ulcera pulmonis ad cavum pleurae viam parantc. (35) Excmplis nutnerosis a me colleclis apprime respondent ilia , quae descripserunt SchacIier Pr. incisio cadaveris pbtbisici hominis. Lips. 1776. Lieutaud hist. anat. med. L. II. Sect. I. Obs. 356. T. II. p. ji3. Obs. 35^. p. 114. Obs. 35g. p. n 5. Haller opusc. pathol. Obs. 20. Loeserb Obs. anat. cbir. med. p. 6. Marteau de Granvilliers ia Journ. de med. T. 9. p. 2.40. Buchner in Hcfeland’s Journ. 1. B. p. 246. Fritze in Eickek Samml. 1. B p. 18. Gili- bert adversaria medico-pract. j)rima p. 298. Watson Phil. Transact Y. 17 4r - p. 623. (a case wherein part, of the lungs were coughed up ). (36) Morgagni Op. c. Epist. XXII. Art. 6, Precis anulyt. des travaux de la soc. academique de Nancy pendant le. emirs de Can XI, XII. p. 38. (Les poumons eloient tel- lernent detruils qii'on nc trouoa it leur place qiPune sub- stance gelalineuse dans laquelle sc distinguoie/it a peine quclques debris des vaisscaux sanguins et aeriens ). pulmanes depascentia continent pus album , vi- ridescens (37), brunneum (38), alramenii instar nigrum (39). Vasa sanguifera utplurimum cruore vacua (4o). Encephalo adaperto nonnuncjuam serum copiosum in ventriculis cerebri detegitur (40- Nec columna vertebralis semper liquore cxtravasato expers est. Cnussae. 5. Caussam phthiseos conclamatae in variis pulmonum morbis neglectis, aut male curatis quaerendam esse , sponte elucet ; verum tanta interdum illorum morborum vis, et potestas observatur , ut, etiamsi rite curentur , nihilo- minus transitus in statum conclamatum impe** diri neutiquam potest. Re hue perducta facile quidem intelligitur, quod, destructo plus mi- nusve viscere ad vitam sustentandam adeo ne- cessario, ut pulmo, mors inevitabilis esse debeat. Diflicilius intellectu est , quo pacto febris ilia hectica primam in conclamato phthiseos pul- (39)* Goritz in Ephem. nat. Cur. cent. VIII. Obs. 19. Haen Heilungsmelliode. i/j. Th. 6 B. (38) Daniel Hoffmann in Act. nat. Cur. Vol. II. Obs. a. (39) Haller opuscul. nathol. Obs. i5. Cfr. Morgagni de sed. et caussis morb. Epist. XXII. N. ao. (40) Portal in la medecine eclairee p les scienc. phjsiq. T. 1. et Abh. f. pr. Arvzte. i5. B. [\. St. p. 597. monalis stadio scenapi ludens, corpus depascat, vitaeque insidias struct, num per puris absor- piionem? num per interceptum, vel auctum pro* cessum oxygenatiopis sanguinis , et evolulionis caloris ? num per plures caussas simul ? Pecu- liarem sanguinis condilionem in phthisi locum habere, illumque a pure magis solulum (42), minusve copiosum (43) esse, docent. Diagnosis. 6. Symptomata pblhiseos conclamatae, quam^ vis omnia non semper in conspectum veniant (44), attamen adeo evidentia sunt, ut morbum (42) Portal Ueher die Lungenschwindsucht. 2. B. p. in. 120. (43) Idem in Fourcroy medecine eclairee. T. 3- N. 2. (44) CeJlarius ( §. LI. N. 3. ) quin aut oedema crurum, aut diarrhoea, aut multi sudores in conspectum veuerint,ac- ccdentc haemoptysi obiit. Dna. Dv . . ska. , de qua supra , nec sudores , nec diarrhoeam, nec oedema pedum exhibuit. In schcdis Patris raei invenio historiam morbi, et sectionis cadaveris Principissae M ch, quindecim annos natae, ac Viennae mense maii 1820 ex phthisi dcfunctae. Pul- cherrima quondam haec virgo , ait, per quatuor menses et ultra febricitans nullum sudorera nocturnum , nullamque diarrhoeam , ut vocant, colliquativam experta cst. Sputa roodo pauca rejecerat paucis ante mortem hebdomadis^ tussis antchac semper sicca, quasi spasmodica fuerat. Antequam vero sputa purulenta coraparuerint, sediincntum non mul- lum , simile in minis apparuit; cum vero sputa prodire coepissent, sedimentum illud album urinarum disparuit. istum praetervi-d'ere plane impossibile vidcatur. NihilominUs fasti medici exempla haud paucd aegrorum pro phthisicis declaraiorum continent , in quorum cadaveribus dein pulmones omnino sani reperti sunt (45). Nuliius generis erroris ex propria praxi niemores sumus (46). Gaete- rum si pus in visceribus abdominalibus , e. c. in hepate generatum • sibi per diapbragma ad Ulcera quamplura titrumcfiie pulmonem corruperant: serum in utroque pectoris , et pericardii cavo haerebat. Ubera nulla conspiciebantur , ac decrant alia pubertatis externa sigua. Nihilominus, utei-o exterius rubescente per medium dissecto, sanguiuis tenuem grnmura ( prima menstrua ) Conspeximus internae illius >superficiei adbaerenlcm. Dc phthisi pulmonali conclamata sine evidenti febre hectica legitur-in Mem. of the med. soe. of Lond. Vol. 4- p- i33. (45) Lieutacd op. c. Obs. 4°4- T. 2. p. 129. Vater diss. de scirrhis viscerum occasione sectionis viri tyrapanitide de- functi. Vitemb. 1723. in Halleri Collect, disp. pr. Vol. 4- p. 23. Haen Heilungsmethode. 3. Th. Kap. 5. 1. B. p. 328. 9. Th. Kap. i. §. g. 4- B. p. 202. Store Heilungsmethode. 1. B. p. 214- Cfr. Lospiculer de diagnosi ulceris ac phthi- scos pulraouum dubia. (Acta nat. Cur. Vol. III. p. 3n (46) Recordor veto feminae in nosocomio Vindoboncnsi ex phtbisi, ut tyronibus meis edixeram , demortuae, ubi facta, illis praesentibus, cadavcris scctionc, pulmones sanissimos invenimus. Jam erubescebafn , curn inopinate Tcspillones occurrercnt, exclamantcs , nobis per errorem cadaver aliud cxbibiturn fuiesc. Ex simillbus errovibus facile in magnis nosocotniis facta falsa in nicdiGinam introduci poasunt. pulmones viam pararet (4.7), error diagnoseos eo roagis condonandus foret, cam talis casns sine puluionum majori minorive laesione locum invenire non possit. Frequentissime. vero peri- pneumoniae , febris catarrhalis, et aliae in phthisicos fortuito incidentes pro phthisi con- clarnala imponunt, dum scilicet ex anamnesticis apparet, aegrolum jam diu tussisse, haemoptoe, et dyspnoea laborasse, nuneque febrem conti- nuant cum spulis purulemis exhibere. Ad raor- bos adventitios in phthisico a phthisi concla- mata distinguendos maxime ad maciem , ntpote acerbissimum hujns morbi comitem , respicere refert. Cum raucedo in ultimo phlhiseos pul- monalis stadio coinpareat, atque phlhiseos la- ryugeae, et trachealis quoque sit symptoma ; posset ilia confusioni ansam porrigere; ad quam evitandam sequens tabula juvabit. 'Phthisis laryngea , Phthisis seu trachealis. piilmonatis. 1. Raucedo scenam ape- rit. 3. Nec dolor, nec op- pressio pectoris ob- veniunt. 1 .Raucedo scenam clau- dit. 3. Pectus plus minus, aut dolet, aut op- pressum est. (47) Mop.GAGTii op. c. Ep. XXXVI. Art. 4 RoTHfiAu Observ. stir tin nbces ciu foie communiquant dans le poumon. ( Journ, cle. mid. chir. cl phatnt. 181G. Jnillet. T. 33). Phthisis laryngea, seu trachealis. 3. Decubitus undique concessuS. Phthisis pultnonalis. 3. Decubitus saepissime iti allerutrutn latus molestus. 4- Sputa multifaria, vix tametl iilis phthiseos trachealis similia. 4- Sputa spumosa, se- rosa cum frUstulis puriformibus fundum vasis petentibus. Posse vero phthisin laryngis et tracheae cum ilia pulmonum societatem inirC, dictum est (48). Utplurimum vero raucedo ultimo phthiseos pul- monalis stadio supervenietis nori ulceri laryngis, sed illius inflammation!, aut aphthis debetur. Prognosis. 7. Ex ipsa phthiseos CGnclamatae denomi- nalione prognosis satis superque elucet. Tam parum ars in hoc morbo curando lucrata est, ut effaia medicorum omnis aevi, et nostris adhuc temporibus omnino valeant. En potissima: si ephemera, vel heclica per vices inaequales phthisicum diutius exercuerint, fatalem indicant eventum (49)* Phthisicis , quibus materia pectus onerans labem febris putridae, aut malignae con- (48) Cap. iv. $. XVI. N. a. traxerit , omnes fere periere (5o). Rubores circa nasum alvi humescentis signa sunt, dolorcs circa hypochondria, aut pulmonem mala (5i). Phthisici cibum avide appetentes, et exinde robur neutiquam acquirenles, desperali (52). Pinnarurn narium contractio, thoracis collapsi angusiatio, si brevi spatio contigerint, morilu- rum aegrum denunciant (53). Huic si jam ca- pilli ex capite defluant, caputque veluti ex morbo jam nudetur, et super prunas exspuenti sputum graviter oleat, tunc intra breve tempus peritu- rum asserito, et quod enecet alvi profluvium fore (54)'; si enim talibus aegris alvus pertur- betur, desperatum (55). Pruriginosa corpora, post alvum appressam in tabidis , malum (56). In phthisi diuturniore tumor pedum oedema- tosus funestus (5^). Phthisis improvise fatigans, licet pectus minus gravet, cum extremarum partium, pedum praecipue inevitabili infrigi- (50) Idem ib. , p. 112. (51) Hippocrates Coac. pi'aeuot. W. 216, 217. (52) Benedictcs 1. c. p. 11. (53) Idem ib., p. 111 , n2. (54) Hippocrates de morbis. Lib. II. C. 17. Charter. T. VII. / p. 569. (55) Aretaeus dc caussis, et signis morb. Lib. I. C. 8. p. 3?. (5G) Hippocrates Coac. praenot. N. l\\o. Charter. T. VHL p. 878. datione pcriculosissirna (58). Accedit vero in- terdum , ut res aecidentales , e. c. graviditas, curriculum philiiseos conc(amalae suspendant. Certissimum hinc temporis futurae mortis prae- sagium non datur. Vidimus phthisicos sufTo- patipni proximos, dum inopinalc mnlta ex ab- sjcessucjuodam pulmonis feliciter ruplo rejecerint sputa, practer omriem spem adhuc per mensem nnum , alterumve vixisse, vidimusque alios, qui- bus tot idem temporis vitae adhuc promisisse- mus , qui vero ex abscessu infauste ruplo, aut ex errore in diaeta (69) , dum id necdum ex- pectavimus, e medio ablati fuerant (60). Non ignorandum denique, posse phthisicum ex morbo alio, quam illo pulmonis, mori. Acoidit id non raro culpa hydrocephali accessorii (6t). Auni (58) Ideiu ib. , p. no. (5t)) Ex errore iu diaeta vidi phthisicos, qui adhuc per mensem, et ultra vivcre promittebant, spatio unius altc- riusvc nychthemeri obiisse. (60) Gerbez de phthisicis utruui din vivant ? (in Misc. nat. Cur. Dec. III. A. 3. p. 7 ). Furstf-nac phthiseos inccrta prognosis. ( Acta acad. nat. Cur. Vol. VII. p. 3g8 ). (61) Vidi plus vice simplici in phtbisi concLmata , praevia inconsueta cephalaea, et aliquando vomitu , pulsum fre- quentiam decrescere et scusim sensimque lentum evaderc, sedatis simul tussi, aliisquc pectoris malis. Acccdcbat lcnc delirium a sopore exceptum. Sectis cadaveribus , praeter pulmonis devastationcin , extravasatmn scrosmn in vcn.lri- CONCLAMATA. 1 'J'J tcmpora phthisicis perniciosissima sunt aequi- noctia, et solstitia, ita ut nobis interdum licue- rit plurimos bujus generis aegrotos quasi per miraculum diu in vita retinere , donee adven- tante tali epoeba, ac si inter se convenissent, simul decederent. • . *» Cura in genere. 8. In phthisi conclamata curanda, indica- tiones sunto : vitam procrastinandi, symptomata leniendi, et ab omni sanandi conamine illis indicalionibus adversante abstinendi. Phthisi enim ad extremum perducta ? qualiscumque illius character primitivus fuerit, occasio fontem morbi aggrediendi jam diu praeteriit. Scropbu- lae, arthritidi, carcinomati, syphilidi medendo, exesum , destructumque pulmonem non restau- rabis : immo auxiliis intempestivis , ut itineribus (62), ulceribus artificialibus , conio maculato, culis cerebri antcrioribus, ac ad basin cranii,et interdum cerebrum veluti gelatina coopertum reperii. Stuperidum hujns generis exemplum in viro triginta annorum in clinico meo an. 1820. mense aprilis exhibui. Similes observationcs collegerunt Liedtaud ( hist. anat. med. Vol. II. L. 3. Obs. 38o. 3g4- 1121. ), et Percival ( Essays med. philos. and experimental. Vol. 2. p. 33g. 34<>. v. Abli. f. pr. Aerzte. 17. D. 2. St. p. 297 ). (62) Sunt inter medicos , qui, lit sc ab importuno aegroto liberent, impcdiantque quominus illc sub illorum cura dc- P. II. Vol. VII. 18 mcrcurio, corpus aliunde ruinae proximutn citius praecipilabis , incassum excruciabis (63), atcpie auxiliorum aliis aegrotantibus jure coramen- dandorum famani laedes (64) , ne dicarnus de supervacaneis expensis , pharmacopoio solo gau- dente, fainiliae egenae ultiraum obolum extor- quentibus. Yisne aegrorum phthisi conclamaia laborantium, ac affinium plorabilium, medico plus, numen videlicet lutelare esse? Die istis candide, de aegro actum esse , teque curam illius sine omni successus spe inchoare, aut con^ tinuare; die quod si mortalium quis morbo ad tale extremum perduclo auxiliary sciret, ille mortuus esse dicatur , phthisicum conclamatum ad alienas regiones mittant. Medici ejusmodi sane non perpendunt, nil terribilius pro aegro dari , quam patriam , affines , et amicos derelinquere, ct corpus semi-exanime ad longinquas terras traherc , ibique inter exteros animam redderc. (63) Genus humunum jam multum lucratur, si medicus in cura phthiseos a pharmacis nocivis abstineat, unde Fo- thercill ( 1. c. 309 ) pulchre ait: « I take the liberty to lay before you some further remarks on the treatment of this disease ; rather proposing to myself the prevention of harm , than contributing much to the cure of this dangerous malady ». (64) Vixit quondam Vilnac medicus ampliori praxi , quam doctrina instructus. Iste uounullis phthisi,cis in mortis arliculo degentibus nutrieem suasit. Factum indc cst, ut inter Viluenses aegroto nutrieem commcndare , aut mortis' sententiam pronunciarc, fere idem sit. jam Creso ditior foret; die, te paratissimwn esse cum omni alio medico ant consilium ineundi, aut ilium in cura socium habendi. Aegrotanti ipsi ( quod hie aliunde facilius, quam in omni alio morbo fieri licet ) adde animum, erigeque spem. Hyeme solatium expectatur a vere , vere ab aestate, et autumno a reditu dierum lon- giorum. Praeterea , quousque fieri potest, sym- ptomata in meborem partem interpretanda sunt. Sic dicitur tussis inservire ad pulmonem a pi- tuita liberandum, febris ad sputum maturandum, diarrhoea ad febrem temperandam , sudor ad diarrhoeam mitigandam etc. Yana autem baec forent verba , nisi simul aegroti , qui lalia pa- titur, prae omni alio sanabili curam baberes (65), nisi ilium variis diei noctisque boris vi- sitares (66) , nisi visitationes tuas diutius , quam alias soles, protraheres (67) ? nisi malorum nnr- rationi attentas aures praeberes, nisi ipse, ere- scente quotidie sedulitate, in omnia symptomata (65) Phthisicos conclamatos, Jntequam a visitatione aliorum aegrornm nimis sim defatigatus , visitare soleo. (66) Audios qua hora aegrotus plus patitur; hoc tibi Guiiioint ut quando visitandus sit , scias. (67) Firma quidem resolutio requiritur, ut potius propo ae- grum de iuefficacia pharmacorum nostrorum conqucrcntcm , quam propc convalescentem opera nostra ad sidera e*tol- lentem , sedcamns , sed quam dulcis cst persuasio quod proprii6 ofliciis satisfccimus! inquireres , nisi‘te historiae totiiis rnorbi probe rnemorem ostenderes, nisique pharmaca, quae, si non aliquod levamen , saltern nullum detri- rnentum afferunt, praeseriberes. Haec pharmaca (ab actione musicae (68), conspectu vegetabi- liurn visum recreanlium , et modice suaveolen- tium , nec non a bonis parentum officiis (69) (68) Reid 1. c. provocat ad Armstrongicm (Art of preserving health) qui ait: « There is a charm , a power, that sways the breast, Bids every passion revel or be still; Inspires with rage, or all our cares dissolves , Can soothe distraction , and almost despair. That power is Music : Music exalts each joy, allays each grief, Expels diseases , softens every pain , Subdues the rage of poison and the plague ; And hence the wise of ancient days adored One power of medecine, melody and song >k (69) En luculenturn exempt um : Quidara ex Marcbionihus Choiseul , minime dives , cum ditissirna femina matrimo- niuin inivit; conditione posita , quod si ista absque prole moreretur, non solum tota dos, sed etiam gemmae, aliaeqnc res pretiosae , quae apud illam inveuirentur , familiae re- verti debeant. Contigit, ut elapso biennio uxor marchioDis in pbtbisin conclamatam incideret. fpsa in adspectu per- territi mariti suam futuram sortcm perlegens, desperabunda evasit. Maritus ut consolationcm afferret. , pcrsuadrrctque aegrotae , ut de recuperanda salute certitudiuem aleret , unicam, quam possidebat, propriam terrain pignoratus est, »copo pretiosum collarc emcndi uxoriquc dono, additis suffulta ) oportet, ut si at sensibus grata , di^- yersae, saepeque mutatae formae, et rnoleslissi- mis sympiomaiibcts accommodata. Contra tussim. 9. Ad tussim leniendam praesto sunt: ernut- siones ex amygdalis dulcibus, ex seminibus turn qualuor frigidorum majorum el minorum , nun papaveris albi, decocta hordei distichi , radicum alihaeae officinalis > orchidis morionis , tritici rcpentis , herbae nialvae rotundifoliae , rasurae cornu cervi, micae panis albi (70), Utictus ex nmcilagine gummi mimosae nilolicae , traga- cantbae , oleo amygdalarum dulcium , quarurn singularum formularum color, et sapor varian- lur , additis modo melle, turn puro , turn ro- sarum , modo radicis gljcyrrhyzae glabrae, aut sequentibus verbis, offerendi: « mon atnie, voila une cm- plelte que je viens de faire pour loi; ce collier ne ni’a coute que deux rnille louis , il vaut d’arantag'e : e’est pouquoi je me suis presse de Vacheter , quoique nous tie soyons qu’au mois de septembre , et que je sache que tu ne pourras i’en parer que cet hiver; car lu n’as plus tnainlenant que la foibles sc inseparable d’une longue ma- Indie, mais dans deux mois, j'en suis certain , tu scras en ctaL de sortir, et ce collier sera line belle pavure pour les bals de la cour ». Picdiit sic spes , cl gaudium a« grac , quae tertia inde hebdomade obiit* (70) Decoclum album Sidekha»u. suc.co inspissate , am infuso , modo syrupo al- thaeae, capillorum veneris, mororum, rubi idaei, berberis, fragnruin , cerasorum nigrorum , rosa- rum , violarum, emulsivo, papaveris albi, rhoea- dos. Nec usus pastae althaeae, liquiritiae, et lichenis negligendus. Si aeger oleum non re- spuat, aut diarrhoea illius usui non obstet, illnd vel Uni, vel olivarum, vel amygdalarum am purum , aut cum saccharo poFrigitur. Opium ad tussini compescendarn adhibere velle (71), nisi forte de pulvere Doweri agatur, imprudens foret auxilium , de quo argumento infra (72). Contra sitim. 10. Emulsiones tenues , decocta mucilagino- sa , et succi vegetabiles aqua diluti ( nisi istis obstet diarrhoea) ad sitim eociinguendam exhi- bentur. Exposcenti aegro, aqua concedenda. Maxime commendari merentur infusa parata ex floribus verbasci lhapsi , papaveris rhoeados, aut decoctum ex specicbus pectoralibus cum fructibus pharmacopoeae Brandeburgensis. (71) Walkeb ( on pulmonary consumption v. the medical physical Journal 1814- April May) tussirn pro impedi- ment© praecipuo sanationis phthiscos agnoscit , illamquc per opium debellare vult! (72) N. i5. Contra Jelrem. 11. Febrem temperare studcmus aut ope emulsionum, addito ( nisi diarrhoea id impe- diat ) nitrate potassae, aut ope elixirii acidi Halleri cum aqua vel simplioi, vel rubi idaei, vel cerasoruni nigrorum, aut cum decocio quo- dam mucilaginoso, inprimis amjli (78) et syiupo. Potest, Mortoni consilio, p'ulvis ex nitrate potassae,et saccharo ad grana decern in cerevisia solutus porrigi (74)* Cerevisia etenim, quae sine lupulo paratur, ideoque dici solet illupu- lata, recens et defoecata ornnern uiililatcm ptisanae habet (75). Venae seciioni hie arriplius locus non est, etiamsi ilia a iebre , a rubore faciei, et a difTicultate respirandi indicari videa- tur (76). Contra sndores. 12. Sudori opponimus foliorum satviae vel infusum frigidum, vel pulverem (77); elixirium vitrioli Mynsichtit , maxime vero illius cum laudano liquido Sydenhami connubium (78)* 0 (:3) Cap. IX. §. XLII. N. 8. > (74) L. c. Cap. X. (73) S'VIETES Op. C. §. 121 I. (76) Legatur Portal 1. c. vide supra (4o). (77) Ad scrupulum semis his dc die. (78) Partes aequalcs. Cap. hora somni a guttis deceit) ad triginta. Proposuere alii (79) et extractum ligni cam- pechensis (So), pulverem agarici albi, scu bo- leti laricis (81). Consilio Mortoni (82) « ut somni sint breves , et ( si opus fuerit ) aeger adstantium diligeutia e somno excitetur , ante- quam vires a longis sudoribus nimis elangue- scant )> non adhaeremus, cum crudele foret, unicum quod misero restat solatium auferre , quodque vigiliae sudoribus magis adhuc debili- larent. Potius alia summi viri arrideut monita , ut: cc stragula etiam minorentur, nec non re- movealur aeger in aerem tenuem apricum, et perflatilem j somnum semper capiat in cubiculo amplo, et quolies vires languere incipiunt, su- dores siatim linteis aridis moderate calefactis abstergantur, atque aeger in alteram lecti par- tem removeatur ». Adde usum indusii ex gos- sypio , vel alterius prius in decoctum corticis cincbonae tincti, et exsiccati (83). Contra diarrhoeam. i3. Cum diarrhoeam colliquativam baud (79) Reic Ficberlehve. 3. B. 12. Kap. (80) Grana quindecim cum aqua cinuaruomi omni quarla bora. (8«) Ad grana duo. (82) Op. c. Cap. XI. (83) Peucivai. in Memoirs of the medical Hoc. of London. Col. 3. p. 288. raro alvi obstructio praecedat (84), cave ne istam purgantibus tollere tentes ; vidimus enim a simplici eccoprotico hac sub rerum positione porrecto alvi profluvium amplius non cohiben- dum locum oblinnisse, omnemque culpam in medicum rcjectam fuisse. In diarrhoea pbihisi- corum sponie oborta sananda non festinamus : eliamsi nempc ilia vires frangat, ex aliera tamen parte pluriina inde mitigari solent symptomata, ut febris, sudor, oedema. SulBciat bine primum ex victu omnia rejicere, quae inteslina nimis lubrica reddere possent, e. c. fructus lioraeos , cerevisiam (85) , et quandoque lac (86). Contra suadenda sunt juscula avenacea, inprimis ilia ex oryza. Ex oryza paratur et potus , addito saccharo. Ad pharmaca quod spectat, sibi suc- cedant sequenti circiter ordine decochun amjli cum syrupo diacodii (87), injitsum foliorum rosarum rubrarum cum syrupo ejusdem, de- r: (84) N. 3. (85) « . . aeger n ccrcvisia omnigena abstineat». Morton. 1 c. (8G) Lac sane non semper diarrhoeam phlhisicorum augct0 imnio commendaretur cum aqua decoctuin , ut auxilium contra cam a Mobtono 1. c. (87) Vilnae, uncia una syrupi diacodii granum ununi opii eontinct , Line pro libra dccocti amyli raro ultra uneiaru semis syrupi illius praescribo. coctum radicum columbo (88) , pulvis radio it arnicae (89), extraction mimosae catechu (90), syrupus balsamicus cum laudano'licjuido Sydenhami (91), pulvis Doweri (92), clysteres opiati (98), ex terebinthina (94), aliique (g5), (88) R. Radicis columbo scrupulos duos: salep scrupnlum un. Coque c. s. q. aquae per quartam horae partem «olat. unc. novern D. S. Capiat oruni tertia bora uneiam unam. (89) Stoll rat. mcdendi. T. II. p. 3oi. 3rx. (±22. t\2$. (Ad drachmam omni secunda bora adhibuit; minoribus dosibus at sine conspicuo successu usus sum ). (90) Duncan 1. c. p. 155. « I have found nothing belter than the extractum mimosae catechu , either under the form of electuary or in infusion adding such a proportion of the tincture of opium, as the circumstances of the case may admit or require ». (91) R. Syrupi balsamici uncias duas. Laudani liquidi Std«- khami guttas duodecim. M. D. S. Capiat omui tertia bora cochlear coffeanum. (9?.) Grana duo ter do die cum pulvcre gummoso. (98) R. Decocti amyli uncias quatuor, vitelli ovi unum. Lau- dani liquidi Sydenhami a guttis decern ad viginti. M. D. S. clyster. (g/j) Ait Swieten (1. c. §. 1213 ) : « unicum fere quod ten- tare solent medici, ut ultimam banc morbi brevi finiendi molesliam lenient , est clysma , quod tali roodo parari posset. DrachnU purissimae tcrebinthinac vitello ovi per trituram in mortario vitreo misectur intime. Additur uncia semis (nunquam ego tam magnain dosin pracscriberc ausus sura) tberiacac Andromachi , dcinde hacc diluuntur ne dicamus de emplastris, et anguentis aro- maticis, et narcoticis abdomini imponendis. Contra vomilum. i4- « Licet in bujus symplomatis extremitate muliurn ab arte non possit praestari, medicum tamen cainis consiliis, si non medicamentis, manurn adjutricem porrigere decet. Primo igitur jubeatur aeger cibum (licet frequenter ) admo- dum tamen parva quantitate invicem suniere. Secundo , indulgeantur cibi ventriculo gralissi- ini, modo euchyrui, et coctioni apti fuerint. Tertio tussirn ( quantum in re est), et pro- fundam pblegmatis exscrealionem, atque etiam sonaauffl, et decubitum a pastu devitet. Medica- ments vero vix aliquid opis in hoc deplorato statu aderre possunt (96) ». In ruorbi stadio non plane conclamato rebellem vomitum ope foliorurn alropae belladonnas rompescere po- tuimus (97)- Profuit nobis et subcarbonas sodae cum succo citrisub actu effervescentiae haustum. in unciis quatuor lactis recontis, ct in anum injiciuntnr. Moncndus est acgcr , ut clysma injectum retineat diu ». (g5) Morton clysterem cx lacte a frcquenti extinctione can- dentis fcrri chalybeati redditi rosis rubris simul infusis 7 additoque scrupulo thcriacae , commcndat 1. c. (96) Morton 1. c. (£7) An. i8i5. phthiiica Yilnatn dilata est , a vomitu hu- a88 Contra vigilias. i5. Somnum in phthisi conclamata narcoti- corum ope prornovendo , plerumque sputa sup* primi (98), el vires dejici solent. Caro sic pretio quies horulae emitur. Interea veluti ad explo- randum quid massa pilularum de cynoglosso, quid extraction aut hjroscjrami nigri, aut hu- muli lupuli, quid lactucarum (99) , quid palvis Doweri valeant, prudenter tentare licet. Quodsi aeger ( ut interdurn accidit) ad paucos illos plilhisicos , qui ab opio non solum nullum de- irimenlum accipiunt, sed potius inde recrean- tur , spectet; in hoc pharmaco unicum quae- rendum foret auxilium. At vero non ignoran- dum, dari plurimos phthisicorum, qui per unam, cusque omni auxilio rebelli excruciata. Suasi atropam bel- ladonnam, et illico Vomitiis siluit. Attamen non ultra quar- tam partem grani pro dosi quater de die sumebat. (98) « Plerumque enim ab ejus ( opii ) exhibitione , veluti pectus gravari solet , ita ctiam respiratio , et cxpectoratio difficiliores redduntur, et ventriculus nausea afficitur ». Morton 1. c. (99) Coxe Transact, of the arnerican philos. soc. Vol. IV. p. 387. Duncan Ohs. on the preparat. of soporific medecines from common Garden Lettuce. Read in the Caledonian Horticultular Society , and printed in the i. Vol. of their mem. p. 160 , et op. c. p. i56. Aliquotics sine suc- cessu praescripsi. alteramve hebdomadem opium, aliaque narcoiica bene ferunt, serius autem, dum vires jam ma- xime fractae sunt, a parva isiiusmodi pharma- corurn dosi interficiuntur (ioo). Contra pectoris dolorem, el dyspnoeam. 16. Dolori pectoris (si debilitas, et inanitio applicalioni hirudinum obstarent) unguentum vel althaeae , vel spermalis ceti, vel nervinum ; oleum hyoscyami nigri coctum ; fotum ex fa- (100) Mense junii 1819 virginem phthisi conclaraata, maxi- maque viriura prostratione laboi’antem cum aliis duobus *r' medicis curaveram. Cum aegra maxime de vigiliis conque- reretur, hi bolum ex massa pilularum de cynoglosso ad grana quinque vespere sumendum proposuerunt. Accessi proposito , quamvis lion libenter; interea matri suasi , ut bolum istum solum in casu summae necessitatis exhiberet. Quod monitum effecerat, ut bolus, per tres nodes, prope lcctum tantum manserit. Cum interea querelae de insomniis contiruiarent, socii medici veluti irati, cur bolus exhibitus non fuerit, objccerunt! Sumsit tandem ; mane vero sub- quente praeviis lipothymiis obiit. Haec aegra tamen vitam adhuc per nounullas bebdomadas protrahere posse vide- batur. Sapienter liinc Morton: « Opium tamen in languido hoc statu, caute manu parca, et debitis intervallis , exhi- bendum , neque quidem omnino absque nrgente necessitate , ne cum art is medicae opprobiio mors subila , et inexpe- clala succedal » (1. c. C. X.). Cfr. Scharff de opio in phthisi sinistre exhibito. ( Misc. Acad. N. C. Dec. I. A. 9, et 10 p. 261 ). rina semi-mi in lini et foenu graeci in aqua, aut Jacte decocla, et post colatura'm in vesica bu- bula, recenti , donee scmiplena fuerit suscepia; emplastra cum opio, singula thoraci illiniendis, applicandisque opponimus. Dyspnoea urgente imerdum vesicatorium sterno admoium , saepe illius forlis compressio (1) levamen affert. Juvat simul urinae secretionem ope decocii radicum apii p'etrosclini promovere. Aphthae, et angina curantur fotu jaitcium emolliente, e. c. ex herba rnalvae rotundifoliae cum lacte, illi - nilione mellis rosarum cum horace (2), panno laneo duplicate , collo circumdato , a quo plus levaminis quam a gargarismis , et mucilaginosis expectare licet. Contra deb il it at am. 17. Ut vires sustineamus} praeter juscula carnea nutrienlia (si febrem non augeanl), et posseta, et gelatinae ex pedibus vitulinis (3), rasura cornu cervi , radice orchidis morionis y lichene islandico , porrigendae sunt. Cavendum ne forte ob suppressionem menstruorum hie (1) Vidi plurimos phthisicos, qui ultimis vitae horis adstantes enixe rogabant, ut manus sterno admoycrent, illudque for- titcr comprimerent. (91) Drachma una pro* uncia una cum semisse mellis. (3) « Et quidem in hoc deplorato statu, e culina niagis quam e pharmacopolio pelcnda sunt remedia ». Monios 1. c. C. X. i CONC-LAMATA. SQ! polius proficuam, quam nocivam (4), ad eva>- cuationes cruentas (5), aut ad emenagoga (6) confugiamus. Rc ad extremum perducta, vina dulcia mitiora, ut Lunel, Frontignan, Tultillia di Rota, item cerevisia anglicana , vulgo porter cum saccharo, maxime vero hj drome l lithua- nicLtm (7) concedi possum. I tali liquorem pa- radisiacum , alkermes, ut morientium existen- tiam procrastinent, exhibere solent. Hac sub rerum positione inter pharmaca eligimus guttas (4) Ait Fothergill (1. c. p. 3ig): « This deficiency is often of no real disadvantage in these cases : in many it would be injurious, by lesseni/ig the strength , which is already insufficient for the purpose of life ». (5) Fothergile monet (1. c.) aures praebcri nou debere amicis aegrorum , quae dura menstrua in phthisica cessare obser- vant , omnia mala a'b hac suppressione repetunt, ac phle- botomias obstinate a medico exposcunt. Venae sectio solum a subitanea catamoeniorum suppressione in primis raorbi stadiis indicata est. (6) Phthisica de qua supra (N. 3.) sesc per id citissime praecipitavit, quod iugruente (sub sat tolerubili alias phthiscos provectae statu J menstruorum imminutione, ilia vini et croci ope prornovere tentaverit. Prius a suis tenta- minibus non abstinuit , quam excitata suspicione posse graviditatcm latere / qua cum consolatoria idea obiit. (7) Jam Hoefebus (Hercul. med. L. II. C. a. ) monet r loco vini hydromel lithuanicum ad phthisicos rcfocillandos usurpari posse, ac re quidem vera , isle potus melius orani alio forti a phthisico sustinelur. nonnullas anther is acetici cum aqua melissac , ct syrupo cinnamomi, aut spiritual nitri dulcem cum aqua cerasorum nigrorum, et syrupo aiker- roes , aut spiritual satis ammoniaci anisatum cum aqua, et syrupo foeniculi, atque haec omnia quantitate, quae circitei* tempori vitae superstiti respondeat. t Caput XI. DE HYDROTHORVCE IN GENERE, DE HYDROPE SACCORUM PLEURAE, ME DI ASTI N I, -v". ET OEDEMATE PULMONUM IN SPECIE, - • ' \ , j , . t . 4} ^ *•. I • «t3. ' J 1 ' v . , . r •» k > #\ * > ✓ T *j r •. ■ ■ - §. LIII. . ; . ■ .1 V 7 /[ DE HYDROTHORA.CE IN GENERE _ r * rr i \ • .. . • ' *■1 U • •l ' '1 Definilio. c . i. Oeri modo sinceri , modo ptofuTeni'i, modo cruenti in cavo a costis, vertebrarum corporibus, sterno, et a diaphragrnate circum- scripto, coilectio , sociis dyspnoea ( aucla sub incessu , decubilu, ant supino, ai}t in alterutrum lalus ) tussi, imerdum excitatione spontanea e sonnio cum suffocationis metu , urina pauca, signis oedematis externi, et sonitu perotis^i iho- racis obtusiore, hydrothoracem (i) constiluum. (i) A Gr. Scfu^, aqua, ct pectus. Lat. Hydrops pe- ctoris. Gall. Hydropisie de la poitrine. Germ. Brustwas- sersuclit. Akgl. Water in the chest; dropsy in the breast. Hal. Idropisia di petto. P. II. Vol. VII. '9 Literntura. 2. De hoc morbo, praeter auctores de hy- drope in genere (2), scripsere : Coppenjager (3), Betholet (4), Furstenau (5), Teich- MEYER (6), SCIIACHER (7), BERGER (8), BeR- gerau (9), Schulze (io), Boyillet (ii), Vogel (12), Hiesinger (i3) , Tiusy 04), Ittner (i5), Mayer (16), Hill (17), Arntz (18), Boehmer (19), Gehler (20), Gutber- (2) P. I. Vol. II. Cap. XLI. §. CLXVII. N. 2. (3) Diss. de hydrope pectoris. Patav. 1677. (4) Diss. dims pectoris hydrops. Basil. 1705. (5) Diss. de hydrope pectoris. Rintel. 1721. (6) Diss. de hydrope pectoris. Jen. 1727. (7}. Pr. de hydrothorace. Rostoch. 1730, (8) Diss. sur la liydropisie de la poitrine. Pqtris 1736. (9) Diss. sur la liydropisie de la poitrine. Paris 1736. (10) Diss. de hydrope pectoris. Hal. 1742. (ix) Sur Vhydropisie de poitrine, du per tear de , du me- diastin , et'de la pleura. Besiers 1768. (12) Diss. de hydrope pectoris. Goett. 1763. (x3) Diss. historia hydropis pectoris cum ancurtysmatc cordis. Vien. 1770. (14) Diss. de hydrothpracc. Vien. *774- (15) Theses de hydrope pectoris. Mogunt. 1776. (16) Diss. exemplum hydropis pectoris in femitia 7*. »nn. etc. Francof. ad Viadr. 1780; (17) Diss. do hydrothorace. Edinb. 1783. (18) Diss. de hydrope pectoris. Hal. 1784. • (19) Diss. de hydrope pectoris. Hal. 1784. (20) Diss. de hydrothorace. Lips. 1790. DE TTYnHOTTTOlUCE. 2g5 LAT (2l) , II At RING (22) , HaRGENS (23) , Scnii- SEMANN (34), ZuCCARINI (25) , JOHNSTON (26), Krebel (27), Titius (28), Jaencke (29), Char- del (3o), Otto (3 1) , Kelly (32), Brown (33), Delbarre (34),, Genard (35), Docasse (36), Tipat.po XmiAN (3n) , Lacroisade (38), Pom- son (89) , Leprevost (46), Blumm1 (4r), Dfes- . j \ ■ . > , .* i « Ji , 1 .4 * .« (21) De signis hydropis pectoris. (22) Abhandl. v. d. Brustwassersucht. (23) Diss. de hydrothorace. v. Vogel hi. akttd. S'chrifteh. (24) Diss. de hydrothorace. Goett. 1791. (a5) Pr. de quodam iaboriosissimo exspirationis exemplo. Heidelb. 1792. (26) Diss. de hydrothorace. Edinb. 1794* 11 ? . ’ ‘ ' (27) Diss. de hydrothorace. Edind. 1794. (28) Diss. sistens hydrothoracera ejusque diagnosin. Vit. 179 5 (29) Diss. de hydrothorace. Hal. 1797. (30) Obs. sur Fhydropisic de poitrine-, sur celle du peri- cardc, et sur les maladies organiques de coeur. Paris 1799. (3r) Diss. de hydrothorace. Francof. ad Viadr. 1800. (32) Diss. de hydrothorace. Edinb. 1801. (33) Diss. de hydrothorace. Edinb. 1802. (34) Essai sur Vhjrdrothorax. Paris 1802. (35) Essai sur Phydrothorax. Paris 1802. (36) Diss. sur Phydropisie de poitrine. Paris 1802. (37) Essai sur l'liydrothorax. Paris i8o3. (38) Dissert, sur Phydrothorax. Paris 1804. (39) Diss. de hydrothorace primario. Paris. i8o4~ (40) Diss. de hydrothorace. Paris. 1804. (40 Diis. de hydrothorace. Wureeb. 1806. maroux (4^), Maclean (43), Mercier (44) j Morice (45), Michelot (46). Divisio. 3. Dividitur hydrothorax I. quoad sedem —*- in hydropem (a) cavitatum pleurae, (b) me- diastini, (c) pulmonum , et (d) pericardii; il. quoad conditionem liquoris extravasati — (a) in serosum, (b) in purulentum , (c) in cruem turn; III. quoad curriculum, — in acutum, et in chronicum. Or do nosier. 4. In tot paragraphs distinctis pathologiam hydropis turn cavitatum pleurae, turn media- stini, turn pulmonum trademus. Doctrinam aulem hydropis pericardii pro tractatu de morbis cordis reservabimus. Therapiam singularum specierum hydropis pectoris una amplectetur paragraph us. * 1 ., (4^) Diss. sur Vliydrothorax. Paris 1S10. (43) Inquiry into the nature causes and cure of hrdrathorax etc. Edinh. 1810. (44) Hiss, sur l'liydrothorax. Paris 1810. (45) Diss. sur Vliydrothorax. Paris i8i3. (46) Dissert, sur Vhydropisie en gener. et i'hydrothoraja en particulier. Paris i8i5. §. LIV. DE HYDROPE CAVITATUM PLEURAE. Definilio. i. Hydrotborax ad cavitates pleurae pulmo- ues includentes circumscriptus a sede sua no- men desumit. Literaturei. i. Auctores hydrothoracem describentes , sub illo nomine , hydropem saccorura pleurae intel- lexerunt. Arrisit vero nobis nomen hydrothora- cis pro morbi genere designando, illud vero hydropis saccorum pleurae pro specie indi- canda in usutn ducere. Divisio. 3. Hydropem saccorum pleurae dividimus in acutum , utplurimum purulentum, aut seroso cruentum , et in chronicum fere semper sero- sum. De illo in traetatu de peripneumonia abunde loculi sumus. Restal ut hujus tradamus doctrinam. Symplornala hydropis saccorum pleurae chronici. 4- Praeviis fere semper signis morbi aut pul- inonum, aut cordis, vasorumqu^ majorum , aut ▼i see rum abdominaliurn , et renum ; rarissime sponte hjrdrops cavjtatuni pleurae chronicus sequentibus sjrmptomatibas ingruere solet. Facies fit tumidula, aut saltern specifici quid exhibet verbis vix designandum , sed maxime ex ocu^ lorum , nasi, et labioruni conditione cognoscen- dum. Sunt enim oculi languidi, protrusi , va- sisque sanguineis varicosis notati. Apex nasi ex rubro livescit. Labia apparent subalbida primura, dein livida. Venae jugulares turgent. Percipilur simul ( nisi aliunde praesto sit hydrops anasarca, aut ascites) oedema aut scroti (47)? aut dorsi, aut extremitatum inferiorum, aut brachii ( dum serum in uno tan turn pleurae cavo contiueiur, lateris affecii , interdum torpentis, quin imo paralytici (48). Hoc praeterea in casu in latere affecto conspicua animadvertitur thoracis con- vexitas, ita ut si hie filum a linea media sterni usque ad columnam verlebralem deducatur, major illius extensio demonstrari utplurimum possit. Ipse costae aliquando a se invicem magis dehiscunt. Percussus lege artis thorax obscure (47) Aniruadm'terunt medici Vratislavicnses quod scrotum hac in hydropis specie attollatur in tumorem , antequain aliae partes intumescant. (Hist. morb. Vratisl. 1699, 1700. De hydrope pectoris. C- I. Sect. 8 ). Mokroo etiam hy- drops scroti solitarius , magnum latentis in pcctore aquae signum audit ; interim saepiiw defuisse vidi. (48) Aliquoties paralysin unius aut allcrius brachii obser- vavit Carolus Piso. (De morb. a colluvic serosa. Sect. Ill C. 7). 1 resonat. Respirationis saepe sybilosae ingruit dif- ficultas insolita, sub terapestate humida major, quam sub sicca. Dyspnoea haec ut plurimum rationem inversam , cum oedemate partium in- feriorum tenet (49)* Vox sub longiori, clariore quidquam locuiione, intersecta , anhelosa veluti clangosa evadit. Tussis viget modo arida, inodo cum sputo seroso , spumoso, purulenlo , inter- dum cruento (5o). Aeger decubilum supinum, vel in latus alterutrum respuit, situmque ere- ctum quaerit. Uriua copia de die in diem de- crescens, brunnea, ex atro rubella est, et sedi- mento furfuraceo lateritio, saepe roseo instrucia. Pulsus saepe vibrans, plenus , durus (5i) , ulro- que in brachio non semper sibi aequalis , sub majori pectoris oppressione parvus , inaequalis , ac haud raro intermittens. Progrediente morbo, liquidum morbosum in pleurae sacco reclusum ( cujus fluctuationem interdum aegri ipsi, et (4g) Vera observatio Simsoki ( medic. Essays. Vol. 5/ P. 2. p. 820 ). (50) Tale sputum cruentum in hydrotliorace deesse nionuit Haen ; atvero Quabin jure contrariuin testatur ( Auimadv. pract. in divers, morbos p. 126). (51) Monuit et Stoll pulsum hie saepius durum vibrantem eliam esse , ut inflammationem , aut saltern pletboram adcsse existimet raedieus , ct male veuam secefc ( Praeleet. in morb. chron.). adstanies percipiunt (52) ), pondere suo dia- phragma depriroit. Oritur inde tumor epigaslrii, et hypochondriorum, aut saltern hypochondrii, lateri ihoracis affecto respondents. Pars lumens quandoque dolet (53), atque imerdum dolor ad lumbos (54), scapulas, ad dorsum (55) ex- lenditur. Mala quotquot sunt versus nociem augenlur, atque aeger sedili infixus, el prae tu- more monslruoso hoc implens , saepe vix somno, pendente in pectus capiie, frui incipit, cum (5a) Marcellus Dohatcs inquit : a Nos binos tractavimus pulmonum ( thoracis ) hydrope laboranlcs , in quorum thoracis cavitate, dum hinc inde nioverentur, aqua com- mota sonitum edebat , quale in utre agitata fieri quotidie observamus ». ( Hist. med. mirabilis. L. III. C XL ) Et apud Morgagki legimus , sonum ab aquis in pectore flu- ctuantem non ab aegris solumiriodo , sed ab adstantibus quoque interdum audiri ( Op c. Epist. XVI. N. 32 , 33 , 37 ). (53) Dolorern istum non constantem esse inonet baud iin- inerito Mokro (on dropsy. §. 122 ). (54) Ex tumborum dolore ad pectoris hydropem concludere solet Valsalva , monens: sc praecipue in ilia parte dorsi, in qua mediam , et infimam corporis regioneiu dividit, immanem observasse j quern sctisuin attribuit sero in tho- race collecto, et appendices septi transversi irritanti , aut prementi. ( Mohgagni de sed. , et caus. morb. Epist. XVI. Art. 41 ) Videtur ruilii tunc dolor aliquando posse oriri ex sero iil ipso cavo verlcbrarum collecto. (55) Vocklius diss. dc bydrope pectoris. Goct. 17(13. DE hydrotiiorace. 3oi sponte et derepente perterritus expergefiat, atque aeris liberioris cupidus ad fenestras , ja- nuasque confugiat, raanus pedesque frigidos, quandoque sudore viscido irroratos, ungues li- vidos , pulsum vix perceplibilem , irregularem ofi’eral , quae terribilis seena utplurimum ad diluculum protrahi solct. Ilia pluries repetita , aeger, superveniente aliquando bydrope asciie , anasarca, aul pneumonorrhagia, quotidie viribus niagis fraclus sulfocalus peril. Autopsia cadaver am. 5. Gadavera exbibent oedema texlus cellulosi subcutanei, faciem, et extremiiates lividas, cu- tem hue illuc ecchymomatibus notatam ; carti- lagines costarum interdum ossificatas (56); costas dimotas ui gibbus nalus esset (5rj)\ pleu- ram erosam (58); mediastinum sinistrorsum pulsum (5q) ; pulmones plnbisicos (6o), alias sanos, compressos (6i), e loco remotos (6a); (56) Haen rat. med. T. VI. p. 87. (07) Slevogt de infelici hydropis sacoati cutatione. (58) Bonet scpulchr. L. II. Sect. I. Obs. 75. (59) Morgagni op. c. Epist. XVI. X. uG. (60) Cap. X. S- UI. N. (Gi) Camper pulraoncm integrum ad t>nn parvam moJcm re- ductuin vidit, ut ptacentam uterinam referret, et nullum aerem inter vesiculas reciperet; nam sogmenlum ejus aquae irnmersum funduai yssis petebat cdct’ius , quara pulmo / vitia cordis, et aortae, frequentissime cordis dilatntioncm , illius cum perioardio concreiio- ncm , ossificationem valvularum, et aortae , nec lion polyposos tumores vnsa majora cornprimen- tes, ut steaioma (63), sarcoma (64) ; diaphragma depressum (65); hepatis ob>truciiones (66), tubercula, steatomata (67), et abscessus (68;; 'vesicu/am felleum deijeneratam (69); reneni cum calculo (70) ; et serum a libra una ad libras ires (71), sex. (72), septein (73) , octo infantis, qui nondum rcspirayerit. ( Diss. XI. Opp. T. 1. §• 3. p. 430 ). (ба) Hard. rat. mod. T. VI. G> 3. §. 2. (63) Letxsom v. Abh.f pr. Aerzte. 12. B. p. Go5. ( Aortam , et trachcara premens ). x (64) La Motte , traile complet de chir. ( venam cavam in- feriorcm compriinens ). (65) A scri copia in sinisfro thoracis cavo' accumnlata diaphragma ex ea parte, qua oesophagus progreditur, instar sacci versus sinistruin reneni protrusum fuisse , ut ventri- culus hepati superjacerct, ex sepulclneto refcrt Morgagnius (op. c. Epist. XVI. Art. 27 ). (бб) Piso 1. c. Obs. 55. Bartiiolinus Act. Havn. Vol. II. Ohs. 118. (67) Act. med Berol Dec. I. Vol. 3. p. 36. Bader Obs. !\5. (68) Eph. N. C. Dec. II. An. 6. Ohs. 194. *(69) Morgagni I. c. Epist. XVI. Art. 3o. (70) Eph. N. C. Cent. I. Obs. 27. (71) Lieutaud hist. anat. med. L. I. Obs. 847 p. 076. (72) Morgagni 1. c. Epist. XVI. Art. 8. (73) Hoffmann de liydrope. Obs^ 7. decern (75), duodecim (76), et ultra (77). Qualitas hujus seri, brunnei, subflavi cum ilia seri sanguinis convenire solet (78). Visum tamen est illud limpidum (79), flavum (80), turbidum (81), cruentum (82), spumosum (83), mucosum (84) , gelalinosum (85), lacteum (86), (74) Lieutaud 1. c. Obs. 854 p. 278. (76) Lieotaud 1 c. Obs 860. p. 2Sr. (76) Lieutaud I. c. Obs. 876. p. 287. (77) Labeev sexdecim seri pintas iuvouit ( rr.cm. de la soc. mcd. d'emul. T. PI. p. 354). (78) Baillie Anatomie d. kvankhafi. Baues p. 34. (79) Morgagni 1. c. Epist. XVI. Art. 6. Epist. XVIII. Art. s. Epist. XX. Art. 3o. 3a. Epist. XXXVIII Art. 22. Lieutaub 1. c. Obs. 849. p. 276. Obs. 856. p. 280. Vidi pluries. (80) Morgagni 1 c. Epist. VII. Art. 11. Ep. XVI. Art. 12. ' 28. 38^ Ep. XVII. Art. 25. Ep. XXIII. Art. 6 Ep. XXIV. Art. 34. Ep. XXVI. Art. 9. Ep. LVI. Art. 26. Lieutaud Lib. 1. Obs. 847. p. 275. Obs. 856. p. 280. (81) Mobgagni Epist. XX. Art. 47- Ep. XXI. Art. 24. 34- Ep. LIII. Art. 4- Lieutaud L. I. Obs. 878. {82) Morcagni Epist. IV- Art. 26. Ep. V. Art. ir. Ep. VI Art. 12. Ep. XI. Art. 11. Ep. XIV. Art. 35. Ep. XVII. Art. 23. Ep. XVIII. Art. 18. Ep. XXI. Art. i5. Ep. XXVI. Art. 2i. 33. 35. Lieutaud 1. c. Obs. 858. p. 280. Obs. 862. p. 282. (83) Lieutaud 1. c. Obs. 857. p. 280. (84) Morgacni 1. c. Ep. XVI. Art 25. Ep. XXI. Art. 34-Ep. XXXV111. Art. i3. Ep. L. Art. 4- Lieutaud Obs. 872. p. 28G (85) Morgagni Ep. XVI. Art. ia. 17. 40. Ep. XX. Art. 3o. Ep. XXII. Ail. 8. Ep. XXV. Art. 12. 1 foe lid om (87), salsum (88), urinosum (89). Nec exempla seri in sacco inclusi desiderantur (90). Cnussne. 6. Sicuii hydro pi cavilatum pleurae aculo , pleuriiis , pleuro-pneumonia (91) , el bronchitis (92) acuta ansarri porrigit; iia chronico in- (8<i) Willis Pharmaceuticac rationalis P. II. Sect. I. C. i3. p. 113. (87) Morgagni Epist. XXI. Art. 32. Ep. LXX. Art. 7. Lieb- tako. Obs. 854- P- 278. Obs. 8g8. p. 284. (SS) Mo eg agki Ep. XVI Art. i4. (Sg) Morgagni Epist. LXIV. Art. 5. (go) Schbez tie hydrope pectoris saccato. Hal. 1742. Kalt- scuuidt tliss. de hydrope pectoris saccato. Jen. 17G5. Talis saccus octo libras scri continebat ( Stork, annus incd. I. p. i54 ). (gi) Cap. VIII. §. XXXV. N. 8. Orttis hujus hydrothoracis in peripncumoniis confirrnatur observationibus enarratis in Act. ined. Bcrol. Dec. 1. Vol. III. p. 34- Vol. VI. p. 70. a Morgagnlo Op. c. Ep. XVI. Art. 2. 4- i"- a Stollio Rat. roed. P. II. p. 378. , III. p. 55. VII. , p. 2x6. (92) ;Jam monui bronchitidem saepe bydrolhoracero acutura ut cornitem et sequelam agnoscere ( C. VIII. §. XXXIV. N. i5. Valet id praepi ijrns de bronehitidc morborum e.ran- theinaticorum socia. Lcgi mercntur observationes de ortu hydropis pleurae post morbillos, in Hcjfei.and’s Journ. 17. Ii. 1. St. p. 69. 2. post scavlatinam ; in J. P. Frank de cur. hom. morb. Vol. III. p. 74 i ct ’n K-bus phys. rued. Journ. 1820. p. ct post variolas, in Eph, N. C. Cent. IX. Ob*. G20. Nec coqueluclie hie excludi debet. fjammatio pleurae costalis, et pulmouum leme Hecurrens. Porro ad hydropem cavitaturn pleurae chronicum excitandum potissimum valent vitia pulmonurn , cordis , aortae , hepads (q3) , re- num (q4)j violentiae externae (95), nisus (96), liaemorrhagiae (97), fuga, et praepostera sup- (g3) Q111 imperiura quod hepar in excitanda pnenmonor- rhagia (C. IX. §• XL. N. 16.), et phtliisi haemorrhoidnli ( C. X. XLVII.) exercet ad mentem revocatj'ille ortum hydropis pleurae ex obstructione hepatis sibi facile expli- cabit. Duplex etenim hie est hepatis praetnagni, et obstruct! agendi modus : i.° sanguincm ex arteria bepatica non rite admittendi, et bine plethorae tboracicae ansam porrigendi y et 2.” diaphragma altius in pectus pellendi , pulmonesque comprimendi. Ac re quidcro vera propria praxis docct, inter caussas communissimas hydrothoracis morbos hepatis lo- candos esse ; bineque rerum positiones istis morbis ansam porrigentes , v. c. abusus potus liquorum fermentatorum , ira (Act. med. Berol. Dec. I. Vul. io. Obs. 34). (94) Brdckmann diss. de bydrope pectoris a renum calculo oriundo. Gies. 1724* (g5) Act. med. Berol. Dec. I. Vol. jo. p. 8. Edinb. Versuche. 2. B. N. 22. ( vulneratio thoracis ). Eph. N. C. Dec. III. An. 4- et 5. Obs. 277. ( fractura costarum ). Cent. III. et V. Obs. 14x. ( percussio equi ). Cent. VII et VIII. Obs. too. ( allisiones in solo saxoso ). Hakn Rat. med. P. IX. p. l\i. Morgagni Op. c. Epist. XVI. Art. 28. (g6j) Act N, C. Vol. V. Obs. 34- (in clevatione ponderum). (97) Ex haemorrhoidibus nimiis hydrothoracem describit JJaf.it rat. med. P. VI. C. 4- pressio psorae (98), nlcerum (99), sudoris (100), oedematis externi (1); refrigerium (2), potusque liquorum fermentatorum (3); haecque singula eo magis, quo magis agunt in homines, qui (98) Act. N. C. Vol. V. p. 147. Morcacxi I. c. Epist. XVF. Art. 34. (99) Stoll praclcct. p. 8>. Eclinb. Verm die. 2 B N. 22. Akchier in Journ. de mid. T. LXVJII. p. 2S0. v. A bh. f. pr- Asrzte. 12. B. p. 377. (100) Barg in Auswahl arts d. Tagc.budxern. d. K. Kran- ticrihames in Kbpcrihngen. i. B. 17S3. Nov. (in febre ). (1) Stoll praclcct. Vol. 1. p 81. Ex nefando more in sa- lutari sarpc ar'.lirifico pedum oedemate mox faseias appli- candi , aliquoties hydrolhomccm conspexi. Quid podagra refrograda in hydrotlioraee excitando valcat, legitur apud Hoff Comm. 3. B , ct StOll 1. c. p. 82. (2) Moroagnt Epist. XVF. 'Art. 4°> 4^ (ex potu frigido post hypercatharsin ). Vidi saepins Vilnae hydropcm cavitatum pleurae simul cum anasarca apnd homines vulgi , qui » hyemali tempore cauponas hoctu dcrclinqucndo , ebrii in I' ‘ •'<' • 1 plateis concidunt , ibique lioclcs transigunt. Similia refert Swibten ( Comment'. T. IV. §. 1219 p. i3o ). Moris est., inqirit , spud Batavos , lit. statutis horis , scapbac nb una urbe ad aliam tendant. ; cum autem ad ipsura caropanae pulsmn solvatur scapha , saepc Teloci cursu pcregriuanlcs iilam jam jam abeuntem assequi conantur , et sudorc ma- dent.es illam ingressi, per aliquot boras sedent quieii : si autem ventus validus, vel frigida hycmalis tempestas fnerit, tunc saepius contingit , ut a tali caussa aslh'matici font, el copiam seri aquosi in pectoris cavis colligant ». (3) Vide supra (g3). DE lIYnnOTHORAOE. ohesi, scrophulasi, gibbosi, aut thorace male constructo praediti sunt , aut hanc nobilissimam corporis partem fasciis constringere soiiti erant, u aut qui exercendis flatu musicis inslrwnentis, aut vocis modulatiombus vel cantui , vel con- cionatorum , oratorum officio per annos maxi me intend , qui noxiis fumis metallicis, acidornm- que mineralium nimis frequenter expositi fue- runt, quorum guttur a strumis cingitur , op- primitur ; quorum aniina longa spiritus deje- ctione , curis, moerore , suspicionibus frequenter impedita est (4) »• Fertur quod in Catalonia hydrops eaviiatum pleurae morbum endemicum sistit (5). Diagnosis. 7. In diagnosi hydropis cavitatum pleurae instituenda , inquirendum, i.° num revera li- quor extravasatus in cavitatibus pleurae locum obtinuerit? 2.0 num forte morbi symptomata hydropis cavitatum pleurae aemulantes, non lateant ? 3.° num liquor extravasatus in sero , lympha coagulabili, aut cruore consistal? 4-° num in alterutro cavo pleurae, num in utraque ex- (4) J. P. Frank Epit. dc cur. bom. morbis. Lib. VI. p. I. p 355. (5) Romeiio in Journ. dr mcdecinc , chirurgie, cl pharm. 1815 mai. travasatum contineatnr ? et 5.° num hydrops si? elFectus alterius morbi aut praegressi , aut prae- sentis ? num constituat morbum per se ? cu- jusqtje demum indolis sit iste morbus? — i.° Inquirendum, rcwm rev era liquor extravas'atus /jraesto sit T propterea nullo signo, quod aur bydrothoracis in gcnere, aut hydropis cavitatum pleurae in specie paihognomonicum dici posset, gaudemus; node nil diagnosi hujus morbi in- ceriius (6). Visi enim sunt hydropes cavitatum pleurae sine dilBcukate respirationis (7), sine Lmpotentia in bumili situ dccumbendi (8)? sine fussi, et pedum oedemate (9) , sine excitatione (6) Legatur de hoc argumento Reinmann in Act. phys. med Acad. N. C. Vol. I. Ohs. 170. Placet inprimis ing&nuitas, 1 ' •'; j ' • • - > *' « qua egregii in arte viri errores hoc sub respectu com- rnissos fassi'stint, ut vidcre est apud Vieossedx ( Traite du cocur. Chap. I. ) , Stoll ( prael. in niorb. chron. ), Wisemans ( Chirurg. Treatise Vol. I. §. 4- P 200) etc. (7) . Ruffius de virgine narrat,quae ad mortem usque libere respirans omnem thoracem sero viridescentem rcplctura hahult. (8) Wepfer in adolescente ( Scpulchrct. Sect. VIII. Obs. 91, et in additamento. Obs. t\S). Morgagni lanionis cxempluin adnotavit, qui bumili capite , ct in utrumque latus assidue jacebat, neque ulla unquam difficultate spirandi laboravit, utrumque tamen pectoris cavnm aquis impletum % morte exbihuit ( Op. c. Epist. XVI. Art. 2S ). (9) Morgagni ]. c. Art. 38. DE TIYDP.OTIIORACE. 3oQ subitnnea e sonino (to), et (juin thorax lege nrtis percnssus', somim solilo obscmiorem ede- ret. Prirna h-ujus pereussionis idea, Hippocrati tribuenda , utpote qui jam jusserat aegros bu- rn eris prehensos eoncuti , ac explorari , ulr.um strepitus aqua r.um disccrnatur ([ i). Accuralius pereussionis genus , Auenbrugger ( medicus quondam \ indobonensis 7 quern octuagcnarium adhuc cognovimus ), exeogilavjt (12). Ut ad- duces ad se rnut no, et in rectum protensis digitornm apieibus', thorax lente , atquc leniter peremiatur', suadebat , ntque sonurn clarum ( velmi dolium vacuum ) stalum hujus cavitatis normalem ; obscurum vero ( instar dolii pleni ) (10) In scpulclireto Boneti habetur observal io adolescentuluc nobilis , cmi somnus piolixus erat , et. in multam Incern protractus ( L. II. Sect. 2 Obs. 3. in Schol. ) ; et sena- toris Poloni , cui nulla erat somni cum periculo suffo- cationis interruptio , et plurimum tamcn aquae in ulroque thorace inventum est ( Commerc. liter, a. 1^33. hebdorn. if ). Pluries boc signum defuissc vidi , ac infra dicani quibusnam sub rerum positionibus id contigerit. Patct inde , Riyerfom ( Prax. med. L. VII. C. 5 ) , et Carol itm Pfsonf.h (Op. c. Sect. III. C. 7 ) excitationein subitancam e somno imiricrito pro ccrtissimo hydrothoracis indicio habuisse. (11) Dc morbis L. II. §. L|5. edit. Van her Linden. (f2^ Inventum novum ex perciissione thoracis ut. signo , ab- ttrusos interni pectoris morbus detegendi. Vindob. F76i. P. IP Fol, FIT. 20 latens extravasalum , aut aliud quoddam visce- rum inclusorum malum indicare contendebat. Germaniae medici , excepto Stollio , hocce inventum minoris fecerant momenii; secus au- tem Galii , ut testantur opera Roziere de la Chassagne (13), Corvisart (14) j Dessans ( I 5)? Double (16), et Merat(i 7). Si perpendamus vero ( rite animadvertente l’OEijillart d’Avrigni (i8) ), quod obesitas major minorve aegrorum, quod mammae, et scapulae plus minusve evo- lutae, quod ventriculus repletus, aut vacuus, quod bepar, aliaque viscera obdominalia volu- minosa, a.ut parva (quatenus diapbragma magis minusve sursum pellunt ), quod tempus inspi- \ (13) Jam an. 1770. Auenbuuggeri opus in sermonem gallic cum converterat : de la percussion de poitiine a la suite du manuet das pulmoniqucs. (14) Nouvelle methode pour connailre les maladies internK de la poitrine par la percussion de la, cavite. Traduit d’Auenbrtjgger ao. des commentair. Paris 180S. (15) Essai sur la percussion de la poitrine dans le diagnostic de quelques affections du thorax (Disserlatio inauguralis ). Paris 1813. (16) V. Journ. general de med. T. XXIX. p. ul\r. (17) Remarques sur Vecrit precedent inserc dans le me me Tome p. 25a. , ct Diet, des sc. de med. T. XL. p. 288. Article percussion. (18) De la percussion dans les maladies de la poitrine (A/e/n, rationis , aul expirationis, quod praesentia, vcl absentia adhaesionum inter pleuram,el pulmo- nes, quodque ipsa thoracis percussio, quatenus perpendiculariter polius , quam oblique super ipsas costas , vel super interslilia costarum cum majori minorive vi, nocte silente, vcl die stre- pente, peragitur; si perpendamus, inquarn , quod baec omnia in qualitatem soni ex percussione thoracis elicili necessario imperium exercere debent, facile intelligimus , quot quantacque difiicullates judicium ex qualitaie soni percussi pectoris desumendum circumdant. Stethosco- pium, seu pec tor iloq uium (i§) necdum adeo (19) A pectore , ct verbo loqui nomen a Dr. Laenkec ( De Vauscultation mediate, ou traite diagnostic des maladies des poumons et du coeur, fon.de sur ce nouv. moycn d’ex- ploration. T. I. Paris 1819. ) iDstrumento quodam (op. c. tab. I.) iropertito, quo ad varios rumores in cavo pecloris locum habcntes scopo diagnosin morborara hujus cavi in- stituendi explorandos , utitur. Instrumentum auctor sequcn- tibus describit verbis : « Je me sers d'un cylindre de Lois perce dans son centre d'un tube de trois lignes de dia- metre , et brise au milieu a Vaide d’une vis , afin de le lendre plus portatif. Vune des pieces est evasee d son extremite , a une profondeur d’environ un pouce et derni, en forme d’entonnoir. Le cylindre ainsi dispose est Vin- strument e/ui convicnt pour Vexploration de la respiration el du rale. On le convertit en un simple tube d parois epaisses pour Vexploration de la voix ct des baltemcns du coeur, cn inlroduisant dans Venlonnoiv ou pavilion sncpo , nt ad judicium fere^ndum opus forct, adhibuimus. Expert! vero sumus, quod conipri- menrlo sursum abdomen , si serum in cavitati- bus pleurae jacct., inquiet'udo peculiar^ oritur , quamobrem hoc criterium (20) libenter admit- timus. — 2.0 Inquirendum num forte morbi, sjrmptomata hrdropis cavitatum pectoris ae- mulantes non Iqteant ? Ad bos morbus spe- ciant: (a) Collectio seri inter muscidos inter - costales, et pleuram , qua saccns oritur , qui in cavitatem allerutram thoracis intrusus , puhno- Jiem ejusdem lateris comprimit , magnamque respirationis difficultatem gignit. Quo pacta talis morbus (2 1) ab bydrope legitimo cavitatum pleu- un en-bnut de me me hois qui lc rcrnplit exactemcnf , cl qui sc. fixe a Vaide d'un petit tube de citivre qui le tra- verse, et e/ilre dans la tuhulure da eylindre jusqu'd une ccrlaine profondeur ». Extremilns haec, peclori :iogrotaiiti», altora vero anri mpdici admovetur <(.... en tous les cas, le eylindre doit etre tenu centime line plume it ecrire , ct il faul placer la main tres-pres de M pnil/ine du maladc it fin de pouvoir s'assurer qua Vinstrument cst lien applique ». (•.>o) Ph. Jos. Roux v. Melanges de cliir, et de physiol. Pans 1809. p. J96. ■224- Et Near. Sainrnl. auserl. Abliandl. t. /?. 1. St p. 3 1. .Uebpr den aufd. Erkcnnung dar Brustkvank- liciteri angewendeten Druck auf d. UntrrLub. ('.>.1) Hydrothorax spurius J. P. Frank. I. c. p. > Logi i!** lioc morho inert* n.tur Beiu'.f,ra.u traite sur I'hydrnpisic do la poitrinc , Scnuj.z ]. c., ct Hali er ( opusc. palliol. Ohs. / 1)E TlV D I\OTIiO 1\AC£. 3l3 rne disiinjjuendus sit, dfeiorminare non audemus. (b) /Jy drops ascites, qui diaphrajpna sursum pellendo, et costas inferiores plus justo elevarulo plurima symptomatu, alias hydropi cavorum pleu- rae propria giipiit (22). (c) Cpllectlo udipiS in cavitate thoracis , quae eo facilius in erro- rerri ducit, cum obesi aliunde ad hydrolhoraeem disposili sint (23). (d) Asthma (24). (e) Em- pyema cujus distinctio ab hydrope pleurae fere, inqjossibdis evadit , si isle morbus pbihiseos puiViioilalis ex vomica socius sit. — 3.° JS'utu liqnor extravasatus , in sero, lympha coagu- J’lbili, ant craore consistat, habita ralioue mor- borum prae^fessorum, et oritpnis byaropis ca- XIV. p. i5). Quorum ultimus narrat : « in cadavere pro hydropico hiibito repertum est: aquam 9am inter nmsculos intercostales et pleuram ciliisam fuisse , ' camque niembraiiam a costis avulsum , ut saccum niiiilo pectoris ipsius civca niinutein eIBceret. Quarc compressus inter liunc sacrum, deAlratnque thoracis caveam pulmo sinister ila elisus fuil, ut man us crassitie tetniior , neque id lalus pectoris chirothcca amplius esset » CIV. AIougagiu (op. c. Epist. Llll. N. 3a ). Et casus Chambon de Mostai x ( Merkwurdige Kr<tu ken^cs chick ten. Bemerk. i3. p 4^)5 aeri inter lamcllas pleurae crassitudinis oclo lincarum colli e ti commemoratione diguus est. (»a) jN*. G. (i3') Camceii Diss. X. T. II 5. 5. p. 440. vormn pleurae arguitur. Si ista lente , et sine signis praegressae inflammationis locum obti- nuerit, de indole serosa liquoris vix dubitan- dum. Gonira origo acuta, et inflammatoria mor- bi, signaque febris veluti suppuratoriae extra- vasatum puriforme designant. Extravusatum cmention , si illud in sanguine sincero consi- stat, potius ad haemorrhagias interims thoracis (20) , quam ad hjdropeni cruentum spectat, qni bydrops plerumque ortum acutum agnoscit (26). — 4*° Num hjdrops alterutrum cavion pleurae, vel utramque cavitatem contineat, cognoscitur inprimis ex decubitu in unura laius concesso, aut in ambo lalera denegato. Quod aeger primo in casu in latus affectum decumbat, vulgo doeetur ; interdum autem accidit, ut in sano tamum latere conquiescere, et respirare possit. Id tunc potissimum contingit, dum ca- vitas pleurae , quae lateri ab aqua imrauni re- sponded vitium contraxerit, quod respirationem adhuc magis, quam ipse liquor extravasalus ( pulmonem caeterum sanurn includens ), laedit. Porro, ut ut sit, aegro in latus ab aqua libe- rum decumbente , aqua maxima e parte versus mediastinum revolvilur, quo fit, ut pulmo aquae innatans minus prematur, ideoque commodius (*5) Cap. IX. XL. N. 3. (a(5) Cap. VIII. §. XXXII. Nl a. ad aerem inspirandum explicetur (27). Et per* cussio thoracis, ad cavitatem pleurae, quae hydrope laborat indicandam valet ; quamvis fieri posset, ut culpa alicujus vitii cordis thorax sinister sonum adhuc obscuriorem ederet, quani thorax dexter serum revera coalmens. — 5.° Num hydrops cavorum pleurae sit eff'ectus alterius morbi aut praegressi^ aut praesentis ? Numque constituat morbum per se? Cujusque dernum indolis sit iste morbus ? Inter viginti hydropis c.avitatum pleurae exempla vix semel morbum is turn primarium invenies; enimvero fere semper ille eflfectum aliorum morborum sistit. Morbi hydropem cavitalum pleurae chro- nicum gignentes ex aetiologia (28) elucent. Ad illorum praesentiam detegendam exacta morbi historia requiritur. Porro saepius per ipsas undas recondita morbi caussa translucet. Sic hydrops cavitatum pleurae socius phthiseos pulmonalis lente, et post suppressionem diar- rhoeae , aut sudorum, praevio oedemale pedum , ingruere solet. Aegri habitus tabeni designat. Conspicilur rubor, et livor nasi, labiorumque, ac (■37) Lcgantur Liedtaud synopsis univers. med. T. I, p. 218.. Borsibri Instifc. T. IV. C. V. 168. p. w\> (a8) N. 6. I dilatatio vasorum oculi ^29). Pulsus praeier frc- quentiam niagnain, el dubilitatcm nil exhibet, urinaque pnriformis esl. Respirandi difkeukas aequaii^circiter paclo perseverat , tussis coniinuo urgct cum spuiis . segregaiis , ac raro magni dyspnoeae nocturuae insukus obvejniunt. Speetant enim bujusmodi dyspnoeae insulins quam ma- xime ad bydropern cavi latum pleurae, qui villa cordis, et aortae coniitatur; irr.rno cl. Viri (3o) illos insukus exclusive, et directe a \iliis isiis derivant, cui tamen opiuioni omnino subscribere neqninms Esperti enim sum us , viua cordis , et aoriae non facile insulins noclurnos exhibere , antequam oedema scroti , am pedum de evolu- lione bydrolboracis lesteniur. Oedemata baec praeierea in corpore caeierum fir-mo, saepe athlelico , a nulla evacuatione colliquadva cxhau- sto sedem figunt; urina esl profunde lincta cum sedimento lalerilio. Pukus plerumque for- ds , durus, irregularis, intermit lens , tremulus. Tussis per insukus , saepe cum spuiis purifor- mibus, copiosis, couflueniibus iedit, ne de generalibus morborum cordis , et aortae signis (29) Camper ( Diss. X. T. II. §. 4- P 4^8- ) ail : « hydrops ex asthruate , vel pcdclontim cx adfoctis pulmcnibus orlus cognoscitur certo ccrlius ex ruborc, ct livore nasi, labio- rumquc , atquc ex v isonmi odili admirabili dilulalionc ». (30) Corvisart, Portal etc. ilebilo tempore explanandis loquamur. Hydrops cavilatum pleurae cx vitio hepcitis pullulans saepe aseitidem socium agnoscit. Aeger adspe- ctum flavescentcm exhibens quondam febribus intermiticniibus, ictero muletams tnaxime de ciborum desiderio delelo, de vomim, am diar- rhoea conqueritur. Urina prof trade line la cum sedimento roseo. Nolnri meretur, hvdroi iioracis speciem, de qua agitur, f’aeilliiive a morbis he- pans produei, si baec cum vitiis cordis , et aonae compliceiilur. Hydrops cavitaium pleurae pvi- mc,rius ex iisdein fontibus ae anasarca sua sponie ortum (3i) pullulate solet. Quolies ille in hominibus caeieruin sanis , poiui liquorum fermeniaiorum dedilis , aul past suppressioneui haemorrhoidum, menslruorumque ingruat, mot hi indoles injlamniatoria admiuenda, Nec cOmpli- ca lio rheumatica , inprimis si transpiralionis opus sininl laesum fuerit , praelervidenda. Ul- eerutn, impetiginum, evaeuationum habitualiutn praeposiera Iuga , et supprbssio , plerumque dc secrelione morbosa seri , caussae metastaticue adseribenda , testamur. Atonia sibi solum locum in by drupe cavitaium pleurae ex jactura san- guinis, aul cx alia inanitionis specie vindicat* \ (3.) I>. 1. Vol. HI. Cjp. XLI. Prognosis. 8. Prognosis hydropis cavitatum pleurae chro- nici secundum rerum positiones plus minus atixia est. Si morbus phthisi pulmouali super- veniat, cum id solum in stalu conclamato hujus mali accidai (32), mors brevi expectanda ; arli nequidem concessum notabile afferre levamen. Contra, superveniente bydrope illo morbis aortae, et organicis cordis ( excepto visceris hujusmodi cum pericardio adhaesione universali, et com- plicatione cum scirrho hepatis ) , ilium , si oede- ma necdum manus (33) detinuerit, saepe de- bellare licet , donee tandem redituro pluries eidem' malo (34) aeger succumbat. Hydrops cavitatum pleurae primarius inflammatorius, rheumaticus , et atonicus interdum spem sana- tionis relinquit, quin ideo certi quid promittere liceat. Nec desiderantur exempla hydropis pe- ctoris ab ipsa natura sanali (35). (3a) Cap. X. $. LIT. N. 3. (33) Quarinius inquit: « mali oininis sunt manus oedemata affectae, sputa cruenta, autsuberuenta; qui haec cxscreant, etsi medicamcntis interdum levari videantur, saepe inopi- nate pereunt » 1. c. (34) J. P. Frank, inquit: « uberior bydrothoracis recidivit atque citius tunc lethalis, quara alterius hydropis proventus est » 1. c. p. 378. (35) Mayer Diss. excmplum hydropis pectoris in femina 71. §. LV. DE H^DROPE MEDIASTINI. Definilio. 1. Collectio fluidi morbosi in cavitate me- diasdni illius constituit hydro pern. Lileratura. 2. Morbus iste , a Swietenio in dubium vo- catus (36) , descriptus est a Riverio (87) , Schen- KIO (38) , CoLUMRO (39), HeISTERO (4°)) BlAN- CARDIO (41), Meadio (4a) , Hallero (43) , Lieu- ann. per naturae vires sanati. Fr. ad Viadr. 1780. Cfr. Engelhard diss. de hydrope naturae beneficio sponte curato Tngolst. 1780. (36) « Ille raediastini locus, ubi thymus haeret , parvus est, nec mcmini me legisse quod ibi hydrops inventus unquam fucrit; a posteriore vero parte inter dchiscentes inediastini lamcllas si colligeretur aqua , per tunicatn ccllulosam facile diffunderetur ». (Comment. T. IV. §. iaig. p. i35). (37) Observ. Cent. I. Obs. Go. (38) Observ. raed. Lib. If. Obs. a54- p. 4^7* (39) Anatom. Lib. II. C. 3. (40) Anat. N. 3g. (40 Anat. pract. rational. Cent. II. Obs. 58. f. 27^ (4a) Praecepta et monita mcd. Cap. 8. TAUDio (44), Dokaldo Monro (45), et Wris- BERGIO (46). Symplomata. 3, Gum nullum hydropis mediastini soliiarii. nobis obvenerit exemplum , hujusiuet morbi de- scriptionem ab alio scriptore (47) desumenms ; qui ait u in hydrope mediastini anierioris, sub corporis posilione erecta, ingratus ponderis sen- sus diaphragmali propior videbitur , in supina anbelitus erit difficilior ; in venirem con versa anterior pars thoracis oppressa pond ns omne ferret; in latus mi uni vel alterum electa, in illud, quod iuferius est, aquae deciinare sen- tientur ». Quod speclat bydropeni mediastini poslerioris , J. P. Frank cum Syvietenio con- senlit, dicens quod aquae in illud depositae , et a quibus tutu oesophagus , turn aspera orte- lia , turn aorta tandem comprirni deberent, non posse facile diutius in illo stagnare, sed debere sibi viam aperire ad ceilulosani ,musculorum dorsi (48). (44) Hist. anat. mcd Lib. II. I. Obs. 21S. Torn. 11 p 71 (45) Abliandl von d. Wass'ersuchl u. ihren besondcrh. Cut- tungen. A. d. E. Leipz. 1777. § 177- (46) Colling, gelehrle Anzeig. 17S4• 5- St. p. 44- (47) Monro 1. c. (48) L. c. p. a5'i. a55. 32 I V Cnnssnr. i\. Cnnssa hvdropis iriediftstini plommqne in inflammat ionc qnacrondn est. Sic inprimis ca.sus a KiVRRio (4q')1) Morgagni (5o), et Wiusijergio desoripti doeere videntnr. Interen et c!e chro- nica mprbi origine ohscrvaiioncs testantur (51). • ' • j ? ' * V Diagnosis. 5. Qnam ardua sit hydropis mediaslini dia- ■ ^ , ex co , quod liaec cavitas plurimis aliis eoiloetionibiis morbosis , et vitiis ( in vivente hoirbne vix a lympba eoagidnbili , et a scro di-'ingnendis ) obnoxia est, intelligitnr. De col- leciinnibus adipis (52), cruoris (53), pur is (54)? (pi) « Mulier refrigerio eXposita snbilo a dyspnoea , tnssi » poridcris in medio prolan’s gravis , ardoris inlerni, et do- Toris v riis thoracis in locis sensu vexala fnit. Venae sectio hare symptomata mitigavil qunmplnrimnm 5 vigesimo vcro iporbi die , cum optiine se habere viderelnr , ao dnmestica negpfia peragens in srlhila sederct, ex improviso conci.dit exaninds. Anerto cadavere inventnm est mediastinum ple- num sero eniento » I. e. (f)o; Op. c. Epist. XXI. Art. 3o. (5i) Boxf.t sepulclir. Lib. II. Sect. I. Obs. 26. Sect. IV. Ohs. 5. Haller I. c. , (5?.' Vojotel Hand. d. path. Anatomic 2. B. p t<S^. LiECTATm I e Obs. ^53. p. 2.36. Obs. 7-3.‘i. p. 2^7. Medic. Obs. and Inquiries, f'nl III. p. 69. Portal in Mem. de Vac. /?. aeris (35), nee non de conversione mediastini in massam turn carneam (56) , turn osseam (5^) loquimur. Prognosis. 6. (c Mediastini anlerioris hydrops , inodo certa sit ejusdem diagnosis, si aliis resistat, suppuration is hac in parte exemplo , a chirur- giois auxiliis levamen expectat (58) ». (53) Morgagni Epist. XXVI. Art. 39. ( Acerbissimus ad ster- num dolor exortus est , quern divulsivum aeger vocabat. Sanguis ex disrupts aliqua arteria in mediastinum efTusus, cor urgebat et pulmones ). Leprotti Bonon. Instit. Act. T. I. ( De arteria bronchiali in mediastinum cavura disrupta agit). (54) Blancard apud Lieutaud 1. c. Lib. II. Sect. V. Obs. ^5g. Tom. II. p. a3g. Bartholinbs Hist. anat. rara. Cent. II. Obs 59. T. 1. p. 275. Lond. medical Journal 1581. Dec. p. 4°5. v. Abli. f pr. Aerzte. 7. B. p. 5o8: Fabrics diss. de empyematc mediastini anterioris , ejusque curatione ope trepani. Altd. 1796. Portal Cours d'anat. med. T. V. p. 29. (55) Baillie 1 c. p. 61. (56) Morgagni Epist. XVI. Art. 26. (57) Metzger Prolusio de spina ventosa in vertebris dorsi, visa. B,egiom. 1787. (58) J. P. Prank 1. c. jp. 378. 3a3 §. LVI. DE HYDROPE PULMONUM. Dcfinitio. 1. Colleciio seri in ipso pulmonum pareti- chymate (5g) } ant in saccis illis annexis (60) hjdropem pulmonum consliluil. Lileratura. 2. Dubinin bujus morbi vestigium jam a pud Hippocratem (6i) obvenit. Luculenter ilium descripsere Malvet (62), Sciienk (63), Ai.ber- tini (64) , Barrere (65), Bartoletti (66) , (5g) Oedema pulmonum. Anasarca pulmonum Darwinit. Hy- drops pulmonum ccllulosus J. P. Frank. 1 c. p. 258. Hf~ dropneumonia Itard Did. des sc. med. T. 21. p. 456. (60) Hydrops pulmonum cysticus (J P. Frana 1. c.), (61) De intern, aftectibus. C. 24. Charter. T. VII. p. 696, et L. II. de morbis. Credit quidem Sennertds (pract. med. L. II, p. ig3 ) tunc locum IIippocratis potios de thoracis quam de pulmonis hydrope intelligendum esse , quod autem revera de pulmonis hydrope divus Setiex loquatur, Swipten demonstrat ( loco citando ). (62) Comment. Acad. Scient. Paris, an. 1732 p. 17. (63) Obs. med. Lib. II. Obs. 62 , 63. p. 120. (64) Comment. Bonon. T. I. (65) Observations analoniiqnes. Perpignan ij53» (66) De hydrope pulmonum. Bonon. 1629. 02/\ JVC HYDUOTHOfl'ACE. TARCJONr:ToZZF.TTr (67), Tozzios (68), SwiF.TEN (69), Haen (70), Mayf/r (71), Peroival (75), Darwin (70), Sachtleben (7.4), Laennec (7a). Symploniala. Oedema pulmonum in tribus, qnos obser- ■vavirnns ^asibufei^G^ symptom aha isabebat se- qnemia : habitum scilicet ..corporis.- Iqucqphleq- malic urn* (77), facicm lumiclulam (70), subii- • • • 7(17) P’ritna i-a'caoltn di osserrazioni mediche p. 83. (G8) Medic, p’ract. in lr?ct. de iporbis pccloris. \ - i * ' L (%) Comment: T. IV. 1220. ("o) Rat. medendi. P. XV. C. 3. p. io5. » ■ ■ • «■ l ' ■■ . ! . . * (71) Diss. de astbmate , ejwsqbe speciebus. Goctt. 1779. (72) Essays med. and Experiments. T. 11 p. 173. v. Abh. f pr. Aerzte.' 2. B. .1. St. p. iSf. : (7 a) Experiments establishing an criterion between mucila- ginous and purulent matter. Lichljicld. 1780. v. Abh. f pr. Aerzte. 6. B p. 3-i^j. (74) Elinik der fb'assersuchl. ~p. 5i~. (7.O) L. c. T. II. p. g ( ait: ■ « parmi les obsecrations Aj- kertini ; et Bareere sont les seals ( sic P )qui paroissent avoir if ait quolque attention a Voedeme du poumonJ,»). (76) In. IVosocbmio civico Vindobonehsi.an.1 1800, dein, jion amplius. Edochis per autopsiam cadaveris in primo cxemplo, in re.Hqnis a eg rot'is di. gnosin cuin dileCto moo medico second,irio Sc>hu>dt facili negotio institni , ct scclione norpornm demortuornm bis confinnavi. (77) AldertG-vus- (I. c. p. 393) inqtiit: « Oedema , quod incuntc inorbo purlibns corporis externis cum dilboili DE HYDRCSTHORACE. 025 vidam, angustiam, et debilitatem magnam(79); pondus ad pectus (So) , respirationem; a motu licet minimo, summopere difficilem ; decubi- tum supinum (Si); pulsum adeo oppressum, et exiiem , ut tactu percipi vix possit. Alii fe- brem (82); aliique tussim parcam cum spuiis respirationc advenit, internis ctiam, ct praeserlim pulino- nibus advenire comperii ». (78) Simson ( medical Essays. T. V. P. II. p. 627 ) suspi- catur pulmonis oedema , si vel facies turgida esset, vel circa malleolos etiam pa rum tumerent pedes , et respiratio difficilis esset , praecipue si sirnul pulsus adeo suppressus esset, ut vix tangi posset. Et Percival (1. c. ) « Pulsus est parvus, et exilis, facies tumida, pallida, lotumque corpus leucophlegmaticum ». Et in Laennecii aegva sccunda (1. c. p. 26 ) tumor circa malleolos obscrvabatur. (79) Addit Percival ( 1. c. ) : « Aeger de magna pectoris angustia conquerilur , et si profunde respirarc couatur, irapossibilem scntit ulteriorem pectoris dilatationem , scd quasi subito interrumpitur respiratio ». (80) Obscrvante Mauritio Hoffmann (Acta N. Curios. T. I. Obs. 2i3) in oedemate pulmonis respiratio difficillima est, cum scnsu angustiae , et ponderis a jugulo per medium ihoracem deorsum porrecli. (8r) Percival (1. c ) « constans est, inquit, rcspirandi diflicultas , et a minimo motu augetur; quin cx varia corporis positione differentia in respiralionis difficultate oriatur ». Acgroti mei nonnisi in dorsum decumbere po- tucrant. (82) Hippocrates sic describit syraptomata hydropis pulmonis: spumosis (83), symptomatibus hujus morbi atl- dunt. Hydrops pulmonum saccatus , quern nun- quam observavimus , in duabus ae^roiis , de quibus Targioni Tozzetti loquitur (84) , pri- nium dyspnoea, dein sensu rupturae in peetore , et tandem rejectione fluidi plus minus tenacis per tussim stipabatur. a febris , et tussis tenet, et acervatim respirat, et pedes tument, et ungues contrahuntur, et patiuntur talia , qualia is, qui suppuratus est, sed debilius , et diuturnius. Etsi quid infundas, aut fotura, aut sufHtum adhibeas, pus non sequitur , atque ex hoc sane cognoveris , non pus , sed aquam intus esse. Etsi multo tempore aure ad latera adtiibita audire tentaveris , ebuHit intu* veluti acetum , ct hoc quidem aliquando patitur , postca eruinpit ad alvum , et statim quidem sanus esse vidctur, ac a morbn liberatus. Verura progressu temporis alvus incenditur, eadcmque ilia patitur, et adhuc amplius. Aliqui etiam intumescunt venire, scroto , facie ». L. II. de morbis. (S3) Laenneg 1. c. p. i3. (84) L. c. p. 83. Primus erat vir nobilis sexagiuta annoriim, qui dyspnoea laborans, subito sensum rupturae in peclore factae habuit , et immediate abhinc quatuor pintas ms- tcriae albumini ovoruro similis ejiciebat. Sed renascebatur malum , et denuo eandem scenam lndebat, quin tunc me- lius haberet , donee tandem cxlingueretur. Se’eundus erat vir juvenis , qui, dum per undecim dies pondus , et an- xictatein pectoris persensisset , sensum rupturae similcm primo in hoc expertns est, atque post lioram qualuor quoque pintas fluidi clari, et tenacis ejerit per tussim, et rcconvaluit. Aulopsia. cadaverum. 4- Praesenlia hydropis saccali pulmoaum , cujus jam Hippocrates suspicionem aluerat (85), sectionibns cad.verum confirmata est a Carolo Pisone (86), Boneto (87), Barrere (88), et (85) Gignitur etiam , inquit Hippocrates , ubi tubercula in pulmonibus exorta fuerint , et aqua replcta in pectus eru- perint. Quod autein etiam a tubcrculis oriatur hydrops, roihi argumento sunt boves , canes , et sues. In bis enim quadrupedibus maxime pulmonis tubercula oriuntur, quae aqnam continent. Sectione namque facta, citissime coguo- veris , uum aqua elfluit. Talia autein multo magis etiam in homine , quam in pecoribus fieri videntur , quanto morbosa magis etiam victus rationc utuntur ». ( De internis affect. C. 24. Charter. T. VTT. p. 696 ). (86) De colluvie serosa p. 216. « In juvene ortbopnoea in- vetcrata , et febre funesta a multis annis adfecto , repente a vi morbi jugulato , praetor inflammatorium in hepate tumorem, repertus hydrops thoracis, sed in uno dumtaxat latere, et pulmo vesicis tumore consistente , lentoque , et pellucido, instar albuminis ovi praegnantibus refertus ». (87) Sepulcbr. Obs. 33 et 36. Describuntur tubercula modo aqua distenta , modo humorem albumini ovi similem con- tinentia. (88) L. c. p. 109 « Aperto cadavere, pulmones tumidi, pleurae agglutinati, maculis roseis hinc inde notati, a pressione digiti fluctuation remoto digito , fovea evanescebat illico , secti3 diversis pulmonis locis aqua copiosa effluxit; nulla tamen crat in thorace effusa , nullum nullibi vitium, ncc in corde, ncc in pulrnonc ullum tubcrculum n. 3s8 DE HYDUOr^HACE. Maj-yet (89). Seeds tribus cadaveribus femi- narum oedemate pulmonis solitarii laborantium, adaperto ihorace pulmones non subsidebant. Co- lor illorum eral normali obscurior. Extracii una cam trachea admodum erant ponderosi. Incisis undique serum effluebat, quod praeterea sub compressione parenchyrnaiis , veluli e spongia aqua imbula, manabat. Laennecii observationes cum nostris plane conveniunt (90). Minorem (Sg') L. c. p. 35o. « J’ai troure dans les deux poumons du meme sujet , dans chacun un kyste rempli d’eau , dont> le grand diametre etait d’enyiron trois pouces. Je n'ai troure aucun epanchemcnt d’eau dans la carite de la poitrine. La tumeur etait or ale. Le malade etait un in- valide. 11 etait tourmente d’une dijficulte de respirer con- siderable , accompagnee de fierre lente ; il ne pour ait se tenir couche sur les cotes , ni a plat sur le dos qu’arec beaucoup de peine , ce qui Vobligeait a etre toujours sur son seant. Ses bras et ses mains eloient enfles aussi bien que ses jambes, et ses pieds. Les urines etaient briquetees. ' 11 n’arait aucune fluctuation dans la poitrine. II mourut apres aroir langui deux ans. Les deux tumours etaient d’une grandeur a peu-pres egale , celle du poumon droit cont.enant plus d’un demi-septier de serosile claire et lira- pide. Aussi dans le foie Von Iroura un kyste.de la meme nature. (90) a L’ocdeme du poumon presente les caractcrcs suirans: lorsqu’il occupe la tolalite du poumon , ct qu’il a une date un pen ancienne , le tissu pulnwnaire presente la couleur legerement rosce qui lui est nalurellc , ses vais- DE I1YDROTHORACE. 3qQ morbi gradum, aur. moibum vix ad oedema pulmonum revocandum exhibebant cadavera, quorum sectiones descripserunt Bonet (91), et Morgagni (92). seaux paroissenl contenir moins de sang que dans Velat ordinaire. Le poumon, plus dense et plus pesant que dans Velat naturel, ne s’ajjhisse nullement a Vouverture de la poilrine. II est cependant encore presqu’aussi crepitant que dans Velat naturel. L impression du doigt y reste un peu plus Jortement marquee que dans un poumon sain. Lorsqidon Vincise, il en ruissella une serosite abondanie, presqidiucolore oil tres-lcgerement fauvc, transpurente et a peine spumeuse » 1. c. p. n. (gi) Sepulchr. Anat. pract. L. II. Sect. I. Obs. 26. ex IIil- dano Cent. I. Obs. ir. « Filius dom. ab Haltzevelt, a com- motione cerebri post casum asthmaticus factus est. Tandem, novo incidente catarrho in pnlmonem, decessit ex vivis. Cadavere inciso , pulmo ubique pituitosis, et viscidis liu- moribus opplctus repertus ». (92) Op. c. Epist. XXI. Art. 33. « Hominis pulmo dexter durus compactus ut jecur , et aquae sanguinolentae non modicam babuit , tborace vacuo ». Epist. XIII. Art. 3. « Cardinarlis Barbadicus, catarrhis obnoxius , febre catar- rbali epidemica moritur. Graves erant ipsi pulinones , sed a diltarrbali materia , quam continebant, multa passim a bronchiis , quacunque incideres, erumptnte ». Ad veruin oedema pulmonis tarnen spectare videtur casus in Epist. XXII. Art. 19. enarratus : « Pulmoues ubique multo seio referti in hominc , qui per biennium anhelus respiravit., maxime ad motum corporis ». Et ex Haenii (I. c. p. 117) ohservationibus pnrum aliud clici potest, quoin quod spu- mosa aquosa sputa aegri reddidcrint, Cnussae. 5. Tria, quae observavimus, oedematis pul- monum exernpla , totidemque a Laennecio tra- dita (93), in foeminis locum obtinuerunt. In nostris porro duabus aegrotantibus aliquid chlo- rotici latuit. Excitari videlur oedema pulmonum ab affectionibus catarrhalibus , a peripneumoniis (94) ; a scarlatina (95), et forte a morbillis (96). • (q3) L. c. p. 19. Obs. 3a. p. 26. Obs. 33. p 32. Obs. (g4) « La peripneumonie terminee par resolution parait aussi laisser apres ellc unc grande disposition a Pirfiltration du tissu pulmonaire , et les sujets chez lesquels fai ren- contre les oedemes du poumon les plus universels et les plus iutenses , etoient morts peu de terns apres avoir eprouve une'peripneumonie grave, et pour ainsi dire dans la con- valescence de cette maladie. Le catarrhe chronique y pre- dispose egalement, et beaucoup de sujets attaques de celte maladie meurent suffoques par le developpement de Voe- deme du poumon ». Laennec 1. c. p. 10. (96) .Obs. on fever attended with ulcerated sore-throat , as it appeared at Newcastle upon Tyne the year 1778. p 210. (96) « Vorthopnee sujjocante qui emporte quelquefois les erifans a la suite de la rougeole, n’est probablement autre ehose qiPun oedeme idiopathique du poumon. Je n'ai point eu occasion de verifier cette conjecture, parce que fai ele assez heureux pour n'avoir jamais perdu uu malade parmi ceux que f'ai traile de la rougeole ». Laeskec. p. n. Ego autem longe infelicior in triginta ct quod excurrit hujusniodi cadayeruin nee seuiel oedema pulmonis detexi. DE R¥DR0TH01\ACE. Diagnosis et prognosis. 6. Quondam nomen hydropis pulmonum ad hydropem thoracis designandum adhibebatur (97). Nos illo taniurn pro oedemate pulmonum ' soli tar io ( ex peculiari pulsuum exiguitate, or- ihopnoea, et oedemate quodam externo maxime dignoscendo ) , et pro saccis sero repletis pul- monihus annexis ulimur. Complicationern oede- matis pulmonum cum hydrope cavitaturn pleu- rae baud admodum raram (98), yix autem ante cadaveris seetionem , nisi forte ex pulsu exilis- simo cognoscenda , nomine generali hydro tho- racis comprebendimus. Et hydatides pulmonum (99) ad hydropem hujus visceris revocari pos- sent. Bronchia qnoque sero , seu lympha op- pleri posse, non dubitatnus, unicujuscunque (97) Exeraplum habetur a purl Marcellum Dosatdm. De mecL hist, mirabili. L. III. C. XI. (98) Exempla complicatioms hydropis pulmonum cum iIIo cavitaturn pleurae habentur inter alios apud Hkuculem. Saxonum (Tract Part. I. C. 16.) ct Cardamjm ( De caussia ct signis morborum. v. Boketi Scpulchr. Lib II. Sect. I. Ohs. 77), quorum ille ait: « hydrops pulmonis casus rarissimus cst, cujus meminit Hippocrates (L. ll.de rnorbis); ct ego hunc hydropem virli ante seplem annos in quodam clarissimo cx familia Marcella , cui post mortem dissecto, inventae suut librae multae aquae spumosae in capacitate thoracis, et in pulrhonibus ». (yy) Cap. X. §. L1V. K. 9. 33 2 DE HYDROTIIORACE. Vero arbitrio relimjuimus talem casum pro hy- drope bronchiovum (ioo) admittere nec ne. Prognosis hydropis pulmonum ex ipsa moibi descriptione palam fit. §. LVIL DE CURA HYDROTHORACIS. Generatim. i. Hydrolborax primarius secundum regulas (ioo) Quamvis in casu Cardinalis , quera Moiigagni enarrat ( Epist. XIII. Art. i3. ) et de quo supra (92), dictum sit catarrhalem materiam multam e bronchiis incisis erupissc j nemo tamen ante Patrem jneutn (Epitome de curand. horn, morb. L. VI. P. I. p. 255.) de hydrope bronchiorum Ioqui ausus est. Provocat ad exemplum, a se ipso Ticini obser- vatum , ubi post cynanchcn laryngeam , bomini ictcrico letbalem, liquidi serosi turbidi subflavi, cui pelliculae al- bescentes innatabant , sex uncias et ultra ex discisso ramo broncfiiali majori cum impetu eflluxit; atque addit: « quanta sit sputorum spumosorum , aquosorum , in per- multis catarrhis , in asthmate , quod humorale vocarunt, ubertas , quanta illorum , quae pneumoniae sub in.it.iis, saepe sanguine tiucta , per tracheam expelluntur, abun- dantia sit , nemini medicorum ignotum est ». Memorabile hujus generis exemplum Dr. Baynton Brisloli in foemina observavit , quae post suffocationis insultum, tussis ope quatuor ad quinque mcnsuras (pints) seri spumosi rejecit ( Considerat. on the mcd. power of factitious airs by Dr. Beddocs and M. Watt. P. Ig. p. 53 ). generalcs in tractatu cle li yd rope expositas (i), curandus est. Hydrothoracem aliorum morbo- rum effectual, babita ratione morbi primarii aggredimur. Cura hyd'rothoracis acu(i. 2. Si morbus primarius fuerit inflammatorius, et. acutus , secundum principia in traclatu de peripneumonia iradita (2) incedendum , atque, nisi meibodus antipblogistica jam fuerit satis adliibita, quid ilia adliuc valeat experiendum. Caute inierea cum venae sectione incedere opor- tet, quae, nisi plane a peripneumonia latenie indicata sit (3), eliamsi pro tempore levamen nfferre soleat, re tauten ipsa aegrum praeci- pitat (4). Cura hydrothoracis plilhiseos pulrnonalis socii. 3. Nisi pleuritis fortuito phthisicum invadat 7 (0 P. I Vol. III. Cap. XLI. 5. CLXXII. (2) Cap. VIII. §. XXXVI. N. 2. (3) Lege Stollidm Rat. med. P. III. p. 315. (4) Ait Quarinius : « Nihil ^enae sectione pcrniciosius fieri petest. Vidi , cum sanguis, impvobante me ac invito, ex- traheretur , aegrotos ad breve tempus levatos quidem, at iidem , ingravescente spirandi diflicultate, paucos post dies exlincti sunt ». Animadvcrs. pract. p. i3o). Hicque effatura Celsi memoriae se exhibet: « sanguinem incisa vena roitti, novum non est , sed nullum pene morbum esse , in quo non miltatur, hoc novum est ». nc in morbo eiiamsi necdura valde provecto hydropem cavitatum pleurae excitet , hydrotho- rax dumtaxat in phlhisi conclamata expectandus est. Hoc in casu , nisi forte clecocta stipitum solani dulcamarae , radicis ononidis spinosae, polygalae senegae (5), et specierum radicwm quinque aperientiurn, atque'kermes (6) quodam- modo miserias imminuere valeant. omnia incas- sum adhibentur. Grudele hie est scillam mari- 11am, aut digitalem purpuream praescribcre, quae urinae copiae nec gutlam addunt et febrem , vomitum , diarrhoeam, ac debilitatem adaugent. Cura hydrothoracis viliorum cordis, et aortae socii. 4. Hydrops cavitatum pleurae socius ifior- borttm cordis, aortae, saepius pro tempore debellatur (7). Tale miraculum diuretic or um (8) est opus. Inter haec excellunt: 1° JSitras potassae cum infuso baccarum j uni peri com- (5) Milman valde coramendat. Op. c. p. iao. (G) Futetur Lieutadd ( Synopsis uni vers. prax. mod. P. I. p. 192 ) sibi par reraediuni in hydrothorace non habere. Contra nionet QuarIk (Animadv. P. i3i ) illud saepe spi- ritus angustias , tussiraque augrre ; itaque non convenirc, nisi sputa purulenta simut pectus occupent. (-7) $• LIV. N. 8. (8) Unicam fere in hydrope pectoris ad sal u tern viam in diuretics ponendam esse , experientia se edoctuin esse te- stator Quarin (1. c. p. i3a). munis, et oxymelle scillae', 2.0 Folio/urn di- gitalis purpureae infusum (9), additis aut ni- tvae potassae aut acetate potassae liquidae (10), et sjrupo scillae; 3.° Subcarbonas potassae a.ceto scillae saturatus cum aqua destillata baccarum juniperi, aut radicum ap'd petro- selini (11); 4*° Pulvis radicis scillae marinae turn simplex (12), turn ad mentem Friderici (9) Dajrwin loquitur non de drachinis, sed de uneiis foliorum digitalis purpureae, et quidcm minime infusis, sed coctis (Abh. f. pr. Acrzte. 6. B. 2. St. p. 3o3 ). Talis digitalcm exhibendi modus incongrtius est , nam citissime inde oriuntur elTectus venefici remedii , quibus comparentibus , actio illius diuretica constanter cessat. Porro coctione principium amitlitur digitalis narcoticum , tt buic forte caussac doses magnae, quae indicantur, adscribi deb?nt. Ego a scrupulo ad dracbmam un. foliorum pro libra infusi \ adbiberc soleo. (10) Ab uncia semis ad unciam unam pro libra infusi. (11) R. Salis tartari drachm, un.: aceli scillae q. s. ut salu- retur: aquae juniperi , aut petvoselini uncias octo : syrupi simplicis unciam un. M. D. S. omni biborio unc. un. For- mula haec Palri meo familiaris fuit , mihiquc bine cura. Fatcor tamen illain ob id minus idoneam esse, quod acetum scilliticum variac prorsus est vis in variis pharmaciis Con- tiugit bine ut si fuerit debilis, unciae tres pro saturation© requirantur , quae nimiam tunc continent scillae dosin. (12) It. Pulv. radicis scillae granum un. ( ad graua tria , quatuor ) : saccbari albi grana sex. M. D. S. Ter de die dosiu. ( Potest loco pulyeris extraction pracscribi ). Hoffmanni composilus (i3); 5.° Remeclium sic dictum Seckingense (i4); 6-° Gummi he- raclei gummiferi vel sub forma emulsionis {\ 5), vel aliis diuretic is nuptam (i6). Pharmacis al- latis utplurimum proclivitas ad vomitum, et ad diarrhoeam obstant, ad quam imminuendam paucae guttae tincturae cujusdam opiatae , si revera opus sit, addi possum ; quale connubiutn aegri valde sensiles, ac necdum viribus omnino fracti, per breve saltern tempus, nisi alvina evacuatio nimis inde cohibeatur , perbelle ferunt. (13) R. Pulv radicis scillae maritiae, radicis asclepiades vin- cetoxici aa grana tria (adgranasex) ni-tri grana octo. M. (14) R. Roob sambuci , ebuli, juniperi aa drachmas sex, pulveris scillae compositi , radicis bryoniae , extracti ela- terii aa scrHpuIurn unum ( ad drachm, semis ) , theriacae Andromachi drachm, imam. M. f. c. s. q. Syrupi rosarum solutivi clectuarium. D. S. ter de die ad casfaneae ma- gnitudinem , superbibendo decoctum radicum aperientium uncias tres. ( J. P. Frans Epitome de cur. horn. morb. 1. c. P. 446). (15) R. Gummi ammoniaci drachmam un.: mucilaginis gummi Arabici , syrupi simplicis aa unciam semis : aquae fontis libratu un. M. D. S. Omni b.ihorio unciam un. capiat. (16) R. Gummi ammoniaci drachm, un. Pulpae squillae ma- rinae recent is grana viginti Solve in liquore terrae foliatae tartari , adde aquae petiwelini , et juniperi aa uncias Ires actheris vitriolici , drachm, dimidiam. Syrupi cmnamorni unciam un. M. D. S. omui bihorio cochlear unuin (J. P. Frank 1. c. p. 44)- DE T$YDROTIIOR ACE. JOq Porro opium, spiritus nitri dulcis, aqua cin- n a mo mi , sub ipsis sufifocationum paroxysmis noclurnis , leva men afiferre solent. Aliovum ex- peviemia docere videtur, posse interdmn eva- cuationem liquoris in cavitatibus pleurae retenti obtineri per vesicatoria (17), et purgantia (18). Cura hydrolhoracis ex morbo hepatis. 5. Non nisi purgantia , saltern eccoprotica , in bydrolhorace morborum hepatis e-fife el 11 in- dicanlur. Atque hie iteru.m nitras potassae, cum supcrlartrate potassae , acetasque potassae liquida sese commendant, non negiectis deco- ctis ex radicibus quinque aperienlibus , tritici repentis, cichorei iniybi, et leontodontis ta- raocaci. Omnibus tamen hoc in hydrothorace auxiliis palmam praeripit mercurius , sive sub forma unguenti abdomini illipitus , sive sub ilia calomel intus ( potissimum cum radice scillae f (17) Plnra, curationis per vesicantia , tumori pedum ma- nuumque oedematoso in hydrothorace applicata , obtentae exempla refert Dr. Archier (Abli. f. pr. AcrzLe. 12, B. 2. St. p. 376), quam taincn methodum nemini coraraen- darem. (18) Dr. Percivae purgans forte ex mercurio cominendat, quo non tantum primae viae evacuantur , sed et resorplio aquae in ccllulas pulmonum cxtravasatae promavcatur ( Essay Enl. It). Sod constat quoquc plurcs ah importuno purgantiiun usu in lolhalctn marasnium incidisse. marinae (19)) porrectus, qui calomel, et in oedemate pnlmonum ( ubi et pediluvia com- niendata fuere (20)) profuisse letptur (21). Paracentesis thoracis. 6. Pharmacis in byclrope cavilaluin pleurae incassum adhibitis, liceme ad thoracis para- centesin pervenire ? Quamvis in ea versemur opinione , quod casus, ubi anliquissima (22) haec operalio profuit, potius ad collectionem seri inter musculo 9 intercostales et pleuram , quam (19) R. Pulv. Calomel grana sex : radicis scillae marinae grana duodecim •• sacchari albi drachmam uuam. Divide in duodecini partes aequales Cap. ter de die pulvcrem unum. (20) LiBr.RKiiHMUs aquam in cellulari pulmonum congestam ad crura pediluviis desccndere per ccllulosam telam co- gebat, deinde roborantia adhibebat. ( Tissot Epit. Var. argum. p. i/JG). (21) Monuit Simson, quod ubi viderit ex facie turgida , ex tumore aliquo circa malleolos, et respiratione difficili, prae- ■J cipue vero cum pulsu adeo depresso, ut vix tangi potuerit, oedema pulmonis adfuisse , se calomel dedissc. Sic mulie- rem feliciter sanavit , quae jam jam suffocanda videbatur. (22) Jam Hippocrati nota fuit paracentesis thoracis, et oportet divo Seni, in hac ipsa, magnam satis experientiam fuissc, cum prognosin pronunciet : « si quinto die ( post opera- tionem) linamentum pure obductum fuerit , plerumquc eva- dit ; sin vero hoc non contigcrit: postquam aquam exhau- seris , sitis corripit ac tussis,et morictur ». (De morb. L. II. C. 2^- Charter. T. VII. p. 576). Videatur super his Svvietek ( Commcntar. T. IV. §. 1219). PE HYDUOTHORA-CE. 33t) ad legitimum hydropem cavitalum pleurae per- tinuerint (23) ; quamvis paucis illis exemplis curae radicalis ope liujusmet operaiionis obten- tae (a/j.) plurima ruorte terminata opponere possemus (25) ; quamvis exempli memores si- (a3) Hujus opinionis me participcm reddidit vir amicns Frakciscus Pajola, Celebris quondam Venetorum chirurgiis atque Lithotonnis. Exemplis plurimis in diutnrna atque ampla sua praxi collectis opinionem istam inihi confirmavit, Vilnaean. 1807. ConGrmare illam videtur et sequens Sei*aci casus (Traite sur la structure du coeur. L, IF. Chap. 5. p. 366 ) : « Equarius curator regius curatus fuerat a pleu- ritide , scquebatur respiralionis tanta oppressio, ut non nisi sedens potuerit animam ducere , et ut vix quatuor boras superviclurus videretur. In tanto periculo pectus adapertum cst. Efllucbant sex pintae aquae clarae et flarae, quae per aliquot dies fluere continuabant. Post mensem dennim in- tegre curatus erat aeger , ut regem ipsum in venationibus institutis ultra duos annos sequi potuerit ». s (a4) Memorabile exemplum hydropis cavitatis pleurae sinistrae ope paracenteseos sanatae rcfert Morahd (Mem. de I’acad. B. de chir. T. 2. p. 546). Aliud narratur a Dovernby le jr.une ( Mem. de Vac. B des sc. an. 1703, p. 225), aliud a Butter {funfzig chir. Obscrrat aus eigenen Erfahrungen. Bost. 1718. Obs. 35. p. 313 ) , aliud ah ^rcher ^Transact, of the associat. of the Queen College of Physicians in Ireland. Vol. II. Dublin 1818). (25) Duas thoracis paracenteses instituit Fordyce ; in utroque casu vita per sex odliuc hebdomadas protrahrhatur, sed evidentcr ah aere ingresso ad pectus plus ma!i,quam an- tehac a febrc, aut al> aqua, passi sunt aegri ( Fragmcnta mus, ubi vir expertus , postquam paracentesin thoracis ( cum successu licet ) instituit, se hancce operationem nunquam amplius repetiturum fassus est (26); quamvis non ignoremus expertissimos medicos iliarri plane reprobare (27); quamvis periculi in diagnosi morbi errandi recordemur (28), et quamvis si pulmo pleurae adbaereat ( quae res a nemini, quidquid dicant (29), praevideri potest ) illius laesio necessario sequi debeat * nihilominus paracentesin thoracis non omnino rejicimus, dummodo bydrops pleurae chir. et med. ). Etiam a Mohrenhbimio instituta pectoris ia hydrothorace paracentesis funestum tandem eventual impedire non potuit ( Beobachtungen i.13. (26) Biancui. historia licpatica. T. I. p. 662. (27) Celebris quondam chirurgus La-Motte ( traite compl. de chir. T. II. p. 189 ) omnes pectoris hydropes absolute lethales esse asserit , et paracentesin pectoris omnino re- yicit, tanquam rationi , et experientiae adversariam. (28) Acgra Nosocomii Vindobonensis , de qua alibi locutus sum (P. I. Yol. III. C. XXIX. §.CX.N. 3.) empyematis, scu potius signa hydropis purulenti cavitation pleurae tarn evidenlia exhibebat, ut turn Pater incus , turn reliqui No- socomii mcdici, et chirurgi de diagnosi , et dc necessitate instituendae paracentesis thoracis, a me propositae , uno ore convenerint. Jam apparatus instruincntorum praepara- batur , cum aegra iuopinate in vehementes convulsiones , evanesceritibus simul cxtemplo singulis bydrolboracis signis, incident. (29} Dcyeukey 1. c. .« , DE HYDROTIIORACE. 34 f (itt post morbum acutum absentibus vomicae signis, inlerdum expectare licet ) sit morbus per se , dummodo operatio, vigentibus adhuc viribus aegri , eo annuente , et annuenlibus plurimis expertis in arte nostra viris , non quidem tri- cuspide, sed cultro secundum regulas a chi- rurgia tradendas suscipiatur. Terebratio sterni. 7. Ossis stertii ob hydropem mediastini an- lerioris pertei'ebratio puris sub eo latentis educendi ratione jam diu celebrata (3o), si modo de diagnosi certi essemus, reformidanda non foret. (3o) Linguet Ergo in abscessu mediastini celebranda sterni terebratio. Paris. 1742* V*CQ d’Azyb Ergo in abscessu me- diastini celebranda sterni terebratio. Paris. J774* Fabrtce diss. cit. Columbus v. Schenk Obs. L. II. N. 254- Jussieu Ergo in abscessu mediastini celebranda terebratio. Paris. 1778. Petit Oeuvres postlium. T■ II. p. 27. \ DE LAESA RESPIRATIONE GENERATIM , ET DE DYSPNOEIS. §. LVIII. DE LAESA RESPIRATIONE GENERATIM. Doclrinae momentum. i. 1-Jciesa respiratlo, omnium malorum ma- xime intolerable (i),ipsique legumlatori com- miserationem eliciens (2) turn ob muliiplieem formam (3), turn ob diversam originem (4), objecium pathologiae , et therapiae aeque me- morable, ac intricalum sistit. (1) Seneca ait : « Omnia corporis aut incommoda , aut pe- riciila per me transierunt , nullum mi hi suspirio videtur molestius ; aliud enirn , quidquid est, aegrotare est : hoc anirnain reddere » ( Epist. LIY). (2) Asthmatici a quaestione criminali absolvebantur, testan- tibus Amman (med. crit. C. 19., et Paulo Zacchia. (Quaest. medico-legales. L. II. T. 2). (3) Cfr. N. 5. ubi modi rcspirationis laesae exponunlur. (4) Boeriiaave ( Praelcct. ad Instil. §. 601 ) roonuit: « surp- mam in morbis didicultatem facere magnum numerum or- ganorum , quae ad actionem concurrunt, et quorum aliquod laesum totam fnnetionem turbat, cum interim difiicillimuia sit scitu , quae ex tolo numcro proprie laesa sit ». Lileralura. 2. Praeter auctores tie rnorbis pectoris in genere , illustrarunt objeclum istud Aretaeus (5), Ludovici (6), Chapelain (7), Peucer (8), FaRRI (9) , WlLLEBROCH (io), ArTOCOPIIINUS (11), Flacti (12), Heltenbach (i3), Triscov (r4), Griscovius (i5), Rubeus (16), Parco- yius (17), Weick (i8), Heurnius (19), Opso- poeus (20), Vascus Gastellus (21), Cletus (5) De caussis , et signis morborum diuturnorum. Lib. I. Cap. 2. (6) Erotemata de diflicili spiratione. Olysipp. 1543. (7) Ergo pulmoniim , ct thoracis affectum spirandi sequilur diflicultas. Paris. i5G5. (8) Diss. de asthmate. Witeb. 1672. (9) Diss. de dyspnoea vulgari, ejusque gradibus. Witeb. 1585. (10) Diss. de asthmate. Witeb. i586. (11) Diss. tctfli 70S ko$/jluto5 Basil. 1695. (ij) Diss. Ktpt (Tv5«:va/«5 *06/10.705 , xcm epSoKVo'os assertiones medicae. Jenae 1598. (13) De dyspnoea. Fr. ad Viadr. 1601. (14) Diss. de dyspnoea. Basil. 1606. (15) Diss de dyspnoea. Basil. 1606. (16) Piespons. pro asthmate ad tract, de melonibus. Ven. 1G07 (17) Diss. de asthmate. Hclmst. 1608. (18) Diss. de asthmate. Basil. 1608. (19) Diss. de respirationis vitiis , dyspnoea , ortbopnoea , ct apnoca. Lugd, Bat. i6i3. (ao) Diss. de asthmate. Heidelb. iGi5. (21) Excrcitalioucs ad omnes Ihorac. affect. Tolos. 161G. Af.TIUS (22), ScALLER (23), WoLFF (24), Fa- 13RICIUS (s-5) , SalZMANN (26), HelMONT (27), Michaelis (28), Conringius (29), Becker (3o), ClADIOS (3r), TaPPIUS (32), ScHOBINGF.R (33y> ScHRTZMEYER (34), AgeVAD# (35), SeBIz(3G), Tschientschi (37), Friderici (38) , Faber (39), MaCASIUS (4o) , HeLLENIUS (4l) , D’Oreel (42), DorELLE (43) , Rupjz (44), ab Hoolwerf (43), (22) Opus de morbo strangulatorio. Rom. 1620. (a3) Diss. de asthinate. Viteb. 1622. (24} Diss. de asthinate. Helmst. 1622. (25) Diss. de asthinate. Rostoch. 1626. (26) Diss. de difficultate respiratioDis. Arg. i63i. (27) Ortus medicinae. Ariistel 1648. De asthinate et tussi p. 363. (28) Diss. de asthinate. Lipsiae 1636. (29) Diss. de dilBcili respiratione. Helmst. i63g. (30) Diss. de asthinate. Region). 1642. (31) Diss. de respiratione laesa. Opp. III. p. 176, (32) Diss. de asthinate. Helmst. 1649. (33) Diss. de morbo strangulatorio. Basil. i65o. (34) Diss. de asthinate. Lugd. Bat. 1662. (35) Diss. de asthinate. Lugd Bat. 1662. (36) Diss tres de respiratione. Argent. 1664. (37) Diss. de asthinate. Basil. 1664. (38) Diss. de asthinate. Jen. 1666. (39) Diss. de asthinate. Giess. 1667. (40) Diss. de asthinate. Lips. 1668. (41) Diss. de asthinate. Leid. 1G68. (42) Di ss. de asthinate. Lugd. Bat. 1669. (43) Diss. casus de asthinate. Leid. 1669. (44) Diss. de asthinate. Lugd. Bat. 1670. (45) Diss, dc asthinate convulsive). Lugd. Bat. 1673. GENERATE*!* ^45 Meibomius (46), Cousin (47)? WedEl (48) j Moebius (49)? Vesti (5o), Wallich (5i), Badhinius (52), Harderus (53), Caesar (54) > Hoffmann (55), Camerarius (56), Almeloveen (5n)? Crausitjs (58) , Fasch (5g), Georgi (60), Pertsch (6 r), Riyinus (62), Vater (63), Loew (64) j Vlarfeld (65), Botin (66), Worms (46) Diss. de respiratione ejusque difficultate. Helmst. i6^3. (4;) Novum asthma , noVis signis, novam caussam arguentibus detectum. Parisiis 1673. (48) Diss. de tussi, diflicultate respirationis, et pleuritide. Jent 1674. (4g) Diss. de asthmate. Lugd. Bat. 1674. (50) Diss. de asthmate. Erf. 1675. (51) Diss. de respiratione difHcili. Leid. 1675. (62) Diss. de asthmate. Basil. 1676. (53) Diss. de asthmate. Basil. 1679. (54) Diss. de asthmate. Altd. 16S0 (55) Diss. aegpr asthmate laborans. Altd. 168r. (56) Diss. histor. ct. cur asthmatis rarioris. Tub 1681. (57) Diss. de asthmate. 1 jliraj. 1681. (58) Diss. de asthmate. Jenae i683. (5y) Diss. de asthmate. Jenae 1684. (60) Diss, de asthmate YVrileh. 168?}. (6.) D iss. de asthmate. Lips. 1684. (62) Diss. de asthmate. Lips. 1684. (63; Diss. de dyspnoea. Vitcb. 1684. ((>4) Diss. de pectoris tyranno asthmate. Paris. 1685. (65) Diss. de asthmate Leid. iGS5. (GG) Diss. de dyspnoea Lugd. 1G8G. (67), KlSSELIUS (68), ScHUlLMANN (69), AB HlLDERNIS (70), VAN ThAL (71), UnGER (72), Sperling (rj'5) , Croize (74), Loenius (75) , de Berger (76), van Ee (76), Michel (78), Franckenau (79), Sauvage (80), Wagner (81), Ettmuller (82), Zwinger (83), Lavater (84), Ludolff (85), Alberti (86), Arluni (87), Zeidler (88), Burmester (89), Gloxin (90), (67) Diss. de asthmate. Lugd. Bat. 1687. (68) Diss. de asthmate. Lcid. 1688. (6g) Diss. de asthmate. Fr. 1688. (70) Di ss. de asthmate. Leid 1692 (71) Diss. de asthmate; Harderov. 1692. «. (72) Diss. de asthmate. Leid. 1693. (73) Disc, de respiratione laesa. Witch. 1694. (74) Diss. de asthmate. Leid. 1696. (75) Diss. de asthmate. Ultraj. 1696. (76) De difficultate respirationis. Witeb. 1700. (77) Diss. de asthmate. Ultraj. 1702. (78) Diss. de orthopnoea. Leid. 1702. (79) Diss. de asthmate. Rcgiom. 1706. (80) Diss. de asthmate. Leid. 1706. (81) Diss. de asthmate. Hafn. 1706. (82) Diss. de asthmate. Lips. 1710. (83) Diss. nosographia anhelantium. Basil. 1714- (84) Diss. de dyspnoea. Basil. 1715. (85) Diss. therapia anhelationis. Erf. 1721. (86) Diss. de spirandi diflicnltate. Hal. 1726. (87) Dc asthmate v. Halt.eh Bibl. mcd. P. I. p. 535. (88) Diss. de dyspnoea. Lugd. Bat, 173G. SendEl (91), Juncker (92), Cartiieuser (93) , de Sauvages (94), Aurtvillius (9$), Stern (96), Millar (97), Boehmer (98), Bost (99), Ridley (ioo), Meyer (i), Cookson(2)3 Floyer (3), van Rossum (4), Ronstorff (5), Withers (6), Dubourdieu (7), Kennedy (S) , Ryan (9)* (89) Diss. de astlimate. Lips. 1729. (go) Diss. quaestiones medicae Monspel. 1742. ( ' . ■ > (gr) Diss. de respiratione difficili. Erf. 1743- (92) Diss. de asthmatis vera pathologia, et Iherapia. Hal. 1762. (g3) Diss. de diversissima dyspnoeae origine , et curalione. Franc. 1753. (94) Diss. de respiratione difficili. Monspel. 1757. (95) Diss. de asthmate. Upsal. 1763. (96) Medical advise to the consumtive and asthmatic people of England. Load. 1767. (97) Observ. on the asthma , and on the hooping cough. Loud. 1769, (9S) Diss. dc asthmate. Hal. 1774* (99) Diss. sistens historiam asthmatis. Erf. 1774. (too) Obscrvationes quaedam med. practicae , et physiol, del asthmate . et hydrophobia. Lugd. Bat. 1778. (1) Diss. dc asthmate, ejusque spcciebus. Goett. 1779. (2) Diss. de-asthma te infant, suffocativo. Edinb. 1780. (3) Traite de Vasthme. Paris 1782. (4) Diss. de asthmate. Lovan. 1782. (5) Diss. de astumate. Duisb. 1788. (6) Treatise on the asthma. Loud. 178G. (7) Diss. de asthmate. Edinb. 1792. (8) D iss. dc asthmate. Edinb. >794* (9) Observations ob the history and cure of the asthma etc. Loud, >7y3/ 1 Dick (io), Schmidt (ii), Krevsig (12), Bree (i3), Besnard (i4), Fleischer (i5), Lipscomp (16), Pott (17), Gastell (18), Laubender (ig), Aubert (20), Zallowy (21), Hlcker (22), Hebert (23). Quibus auctoribus grali animi tributnm sincere persolvendo , reticere tamen nequimus , vix fieri posse, ut tiro in arte me- dica ex illorum operibus ideas claras de rnorbis 1 com laesa respiratione accipiat , quod inprirais sensu diverso vocabulis technicis alli^ato , el de- feclui debiti ordinis adscribendum est. Gonve- niauius bine primum de utrisque. (ro) Diss. de asthmate. Edinb 1797. (11) Diss. sistens asthmatis pathologiara. Jen. 1797. (12) Diss. de tussi convulsiva et asthmate acuto infantum Millari. Viteb. 1798. (13) Practical inquiry on disordered respiration distingui- shing convulsive asthma , its specific causes and proper indications of cure. Birming. 1797. (14) Diss. de asthmate. Edinb. 1800. (r5) Diss. de asthmate Millari. Marb. i8eo. (16) Obs. on the history and cause of asthma. Loud 1800. C'17) D iss. noliones quaedaxn de asthmate. Jenae 1800. (18) Diss. de asthmate. Paris. j8o3. (19' Veher die Erkennlniss u. Heilung der Engbrusligkctt- Nurqb. iSo^- (20; Dissert, de Vasthme. Paris 1809. (21) J'raite de Vasthme. Paris 1809. (22) Eon den Entziindungcn ini liaise besonders dem Asthma Ulillari. Berlin 1808. (23) Diss. sur Vasthme convulsif. Paris 181a. Vo cab ula technica. 3. Dyspnoea ( a graecis vocabulis $vg diffi- cile et 7rv£w respiro ) nobis est, non ut muliis aliis , minor respirationis laesae grad us (24) , sedpolius, cum Cullen 10 (25) , respirandi dif- ficullas continua. Asthma ( a graeeo vocabulo aco 5 vcl ajoj , flo, spiro) non habetur solum pro respiratione cum sibilo, sed exposed, ut siniul periodice recurrat, atque nuliius alierius evidentis morbi sit sympioma. Vocabubim Or- thopnoea ( a graeeo opSo*;, erectus, et tsco respi- ro ) ad SLimmum gradum (26) turn dyspnoeae , turn astbmaiis designandum inservire posset; re ipsa superiluum est. Apnoea ( a particula ne- (24) Celscs ( L. IV. C 4- ) ubi ag't de difficultate respirandi, ejns triplicem fecit difFcreritiam, nempe, dum modica est, iuqnit, neque ex toto strangulat , dyspnoea appellatur. Quurn vehementior est, ut spirare aeger sine sono et anhe- iatione non possit, asthma. Quum accessit id quoque , ne nisi recta cervicc spiritus trahatur , orthopnoea. Poeta ait: « Dyspnoea se celat, canit asthma malumque revelat ». (25) Synopsis nosologiae method. Edit. J. P. Frajnk. Ticin. 1787. Genus ,56 Dyspnoea est dijfficultas perpetua , sine angustiae, et potius cum repletiowis et infarctus in pectoro sensu ; tussis per totum morbi deenrsum frequens ». (26) Burserius (Instit. med. pract. Vol IV. Cap 6. 196). Orthopnoeam sic definit: « dum respiratio ita diflieilis est, ut aeger non modo rcsidere, et magno conatu , erectaquc cer- vice inspirare debeat, sed ctiam rhonchos duccro et stcrtcrc g.itiva a, et 7rvia respiro ) stalum ilium indicate potest, nbi respiratio deficere iidetur. Nomen catarrhi suffocativi (27) ob it] , quod morbos, quotquot suffocalione lerminari possunt, amplc- ctitur (28), ut absurdum rejicimus (29). Ad (27) Gf.rm. Steckflussi (28) Sub nomine catarrhi suffocativi , apoplexiaut ( rcspira- tionerri ferientem ) , croup , bronchitidem , pneuraoniam, pncumonorrhagiam internam , rupturam cordis , et aneu- rysmatum aortae etc. dcscripta fuisse inlelliges, si auctore9 de illo morho scrjbentes adeas. Potiores sunt: Roth ( Diss. de caussis , signis, cura catarrhi suffocativi. Lips. i548), Michaelis (Diss. de catarrho in genere, et in specie suf- focativo. Lips. iG36 ) , Bardili ( Diss. de catarrho snffo- cativo. Tub. 1640 ) , Hoppius ( Diss. de catarrho suffoca- tivo. Lips. 1655 ) , Rolfinck ( Diss. de catarrho suffocativo. Jen. i655 ) , Hert (Diss. de catarrho suffocativo. Giess. 1678 ) , Metzger (Diss. de catarrho suffocativo sciagraphia. Tub. 1675 ) , Bruno ( Diss. de catarrho suffocativo. Altd. 1690 ), Horlacher ( von d Steckfl'ussen. Niirnb. 1691 ), Tulueni ( Dis9. de catarrho suffocativo. Leid. 1694 ), Co- schwiz ( Diss. de differentiis asthmatis convulsivi et catarrhi suffocativi. Hal. 1721 ), Duising (Diss. de catarrho suffo- cativo. Marb. 1734 ) , Jcich ( Diss. dc catarrho suffocativo. Erf. 1734 ) , Stahl ( Diss. de catarrho suffocativo. Erf. 1708) ,~Brendel (Diss de catarrho suffocativo. Goctt. 1746), Gutslaff ( Diss. de catarrho suffocativo in morbis acut. malign. Hal. 1760), Kaltschmidt (Diss. dc catarrho prae- focante. Jen. 1763 ), Nicolai ( Diss. de catarrho suffocativo. Jen. 17G3 ) , Mauclebc. ( sur Ic catavrlie suffocant ou Vapoplexie pulmonaire. Monsp. iSo3 ). laesam respirationem praeterea 'sjiectant oscita- tio (3o), et suspirium (3i). Est enim oscita- tio inspiralio profunda, et lenta maxillis a se invicem valde diductis, insiituta , quarn sequitup exspiratio protracta , saepe obscure sonora; Su- spirium est lenta inspiratio thorace dilatalo , et sursuni dedueto , cui exspiratio sua sponte col- lapso succedit, ulrisque motibus sonoris redditis. Orclo noster. v 4- De dyspnoea morborum acutorum sym- ptomate dumtaxat respeetu semiotico loquiniur-. Dyspnoeae in morbis chronicis obvenientis actiologiam ob id tradimus, ut hujus pbaeno- meni nexus cum morbis illud producentibus ma^is magisque elucescat. Praeterea dyspnoeae vocabulmn ad respirandi difficultatem desi- gnandam requiritur, dum morbus pi imarius illam (29) De scriptoribus doctriuam catarrhi suffocativi exponen- tibus monct Lieotaud ( Synopsis universae prax. med. Ainstel i^65. P. I. p. 1G6 ) : « vix quid certi ex libris eruere licet: cum de hoc argumento tradita lascivientis potius ingcnii, quam sedul.ac observationis opus sapiant ». (30) Gall Baille'ment. Germ. Gahnen. Pol. Poziewanie. Los- sius diss. de oscitatione. Lips. 1664. Walther diss. de oscit. Lips. 1^38. Roeoerer , diss. de oscit. Goclt. 1 y5S. Savaux did. des sc. med. T. 2. p 518. (31) Gall. Soujrir. Germ. Scufzer Pol. Wcsichnienic. Veer diss. de suspirio et suspirioso. Fr. 1689. Bekdot diss. de jsuspirio. Basil. ij5G. excitans , sine cadaveris sectione, eerie deter* minari nequit. Praemissa dyspnoeae doctrina, nos ad asthma periodicum convertimus. Prae- cepta ad illud curandum dyspnoeis quoque adaptari possunt (32). De respiratione ut signo. 5. Respiralio boni ominis, si facilis, magna, plena , aequalis , nec interrupta est, si neque cum vi, ac impetu quodarn , stridore, ant sybilo, dolore , anxietate aeris reciprocatio fit, si paulo post, ubi nirnis intenta est , lenlior, et pacalior deprehenditur. Peccare potest respiratio (a) ra- tione temporis— quo peragitur — velox, celer , tarda (3o) ; (b) ratione spatii, seu dila- tandi thoracis et pulmonis — magna, parva ; (c) ratione vehementiae — fortis, debilis; (d) ratione sensus — facilis, indolens, difficilis, dolens, anxia, suspiriosa , luctuosa , snffocans ; (e) ratione modi — aequalis , inaequalis , in- terrupta , intercisa, intermittens; (f) ratione cjualitatis aeris spirabilis — ealida , frigida , olens; quae formae mirifice inter se conjungi possunt, uti videre est apud Galenum (34) > (3s) Cap. XIII. §. LXIII. N. 7. (33) Homo sanns adultns quintus spatio scxagesimae horae partis circiter viginti duo respirationes absolvit. (34) Diflicult. respirandi 1. 20. p. 241. Ill- Junckerum (35), et Gruneruiyi (36). Respiratio velox, et magna non timenda (3*y); secus autera quae sirnul parva, et brevis est, denique celerrima fit, nam mortem imminere docet. Respiratio tarda, seu lenta libera, nisi extrema frigeant, aeger debilis sit, bonum siguum con- stituit. Respiratio crebra , et parva index do- loris , et inflammationis pectoris, itemque visce- rum vitalium esse solet (38). Respiratio rara, et laboriosa vires prostratas denotat, et in liystericis animi defectionem (3q). Ab respira- tione magna, et longo quasi inter v alio inter - jeeto revertente delirium expectatur (4o) ; a magna, et diu consistente , delirium, et convul- siones (41)* Respiratio parva est semper morbi mali testimonium, et exinde facile intelligitur, cur exspiratio magna, et inspiratio parva , et vice versa dicatur (42) mortem proximam de~ signare , at extendens , urgens , obscura , et veluti duplicata virium defectionem. Gravis (35) Scmiol. C. 3. $. 33. p. 4^7. (36) Semiotice physiol, et pal hoi. p. 173. (37) Boerhaave Instit. med. §. 976. (38) Hippocr Progn. §. t\. et Coac. §. 2. (39) Zimmermabn von d. Erfahr. T. I. B. 3. C. 6. (40) Hippocrates Progn. §. (\. (40 Hippocrates Coac. §. 2. (VO Coac. I. c. 2^4 DE LAESA RESPIRATIONS GENERATIM. morbi periculum est , ubi aeger spiritum dif- ficulter ducit; si delirium simnl adsit, fcbris eventns letbalis praediccbatur (43). Respiratio suspiriosa , nisi moerori, aut consnetudini de- belur, et cum marcore ingruat, de futuro abortu testator (44)- acutis febribus ista respirutio luctuosa pessimum signum est (45). Spiratio stertendo peragenda, quo respiratio operiosior est, quo magis adulto morbo apparet ( nara in principio minus metui debet (46) ), quo vehe- inentius urg&t cum aegri rebus desperatis, fer- vente quasi gutture , ingentique strepitu, et oris spuma, instantem suffocationem annuncial. Si nil dolet dum respirat, aeger in morbo pecto- ris non periclitatur (47)- Respiratio inaequalis pro malo morbi signo habelur. Item respiratio frigida (46). Si spiratio foetens simul cadaver olety eo cerlior, propiorque mors (49)* (43) Hipp. Coac. §. 3. et Aph. 4 (44) Hipp. Coac. 1. c. (45) Hipp. Aph. VI. 54. I. (46) Hipp. Epid. VII. 7. (47) Gruner 1. c. p. i85. (48) Hipp. Coac. §. 2. Progn. §. 4- Epid. I. Sect. 3. Aegcr. I. 2. Epid. VI. Sect. 4• §. LIX. DE DYSPNOEA. Genernlirn. 1. A verlice ad talum vix ulla corporis pars, quae dyspnoeae caussarn continere non possit, invenitur (5o). Dyspnoea ex encephalo. 2. Ex encephalo respirationem saepe reddi difficilem, Willis (5i), et Morgagni (52) jam (50) « Boerhaave ( Praelect. ad Institut. §. 6ox.) eo processit, ut scriberet, vix ullam in corpore toto particulam supe- resse, cujus non aliquae in negotio ( rcspirationis) partes sint ». (51) Op. c. Obs. de asthinate convulsivo. (j2) De sed. et cans. morb. Ep. XV. Art. LJ. Provocat ilia— stris auctor ad observationes Willisii , quae spectant ad aegros , « qui nisi erectum semper , aut promun caput ser- varent , statim anheli fiebant, ac velut moribundi respi- rabant cum retrorsum caput moverent, aut swpini decum- berent, idque non aliam ob causam , nisi quod seri acris colluvies ingens, quae intra eorum cerebrum dissecando inveniebatur, durn caput, ut diximus, reclinarent, versus nervorum originern qui pulmoni inserviunt relapsa illam vehementius urgebat, quemadmodum ex sectione hujus T. observatione CLXIV. cognosces ». Valsalva virum anno- rum quadraginta observavit cum respiratione adco laesa , ut erccta ccrvicc spirarc debucrit , idque cum sybilo, et docuerunt. Confirmat id quolidiana experiemia in hydrocephalo (53) , incubo (54), et in apo- plexia (55). Apoplectici quid nonnnllos catar- rhos sufFocativos habere jam dudum animadver- terunt Coschwitz (56), Fr. Hoffmann (57), Juncker (58), ei Swieten (5g) , atque nuper magna elevatione abdominis. Sccto cadaverc, viscera thoracis sana , sed in cranio gelatiua, et serum copiosum reperie- batur ( I c. Art. 6 ). . (53) P. II. Vol. I. Sect. T. C. IV. §. XXI. N 3. Vesalids bydrocephalicam puellam vidit , quae, quoties caput ab adstantibus movebatur, et erigebatur, gravem illico tiissim cum difficili rcspiralione experiebatur. ( Boket sepulcbr. Sect. 16. Obs. 6 ). (54) P. II. Vol. I. Sect. I. C. X. §. XLIV. N. i. (55) lb. Cap. V $. XXV. N. a. (56) Diss. de differentiis asthmatis convulsivi, et catarrhi suffocativi. Hal. 1721. §. 18. « Catarrhus sufTocativus quo- que, sicut haud raro praecipue in subjectis valde senibus, apoplexiam veram phlegmaticam eonjunctam habet». (5^J L. c. §. IV. « discernere porro oportet asthma convul- sivum a catarrho suffocativo, quippe qui cum vultus ru- bore , stertoreque stipatus paralytici quid involvit ». (58) Conspectus med. theoretico-practicae- Hal. 1718. p. 5o8: a Differentiam catarrhi suffocativi ab apoplexia serosa anxie quaerere frustraneum , nec illius usus est; saepe enim con- currunt; banc autem sinceram arguunt praegressa solum capitis mala , rubor , et lippitudo oculorum , cepbalaea ob- tusa , spuinescentia ex ore ». (5y) « Docuerunt observationes, in snnis cliam hominibus quandoque absque ullis siguis morbi antccedentis suluto DE DYSPNOEA OD'J demonstravit Hohnbaum (6o). Ac re qnidem vera, apoplexiae causa circa origines nervorum paris vagi (61), et intercostalis versante, aliier fieri nequit, qudminus pulruones in paralysiu (62) incidant. Ipsa jam oscilatio, ipsumque suspirium saepe ex encephalo proficisci vicleu- tur (63). Dyspnoeam ex capite provenire di- impediri dcglutitionem, vel respirationem, vel et utramque, atque mox mortem scqui , licet nullus tumor in faucibus, yel externis parlibus', neque insolita earumdem gracilitas, et siccitas apparuerint antea. Catarrhum sufiocalivum vo- caverunt plurimi auctores simile malum , quia a material eliquatae in fauces, et pulmoncs subita destillatione natum putabant fere semper ». (60) Ueber den Lungenschlag , nebst einer Einleitung/iiber Schlagjlusse iiberhaupt. Erlang. 1817. (61) Experimenta Le Gallois docent, quod ablata portione medullae oblongatae, ex qua nervus vagus oritur, omnis respiratio extemplo ccssat. ( Experiences sur le principe de la vie etc. Jan. 181.1 ). (62) Nomen apoplexiae pulmonalis [Lungenschlag) ab IIoun- baum in usum deductum ob id reprobo, quod, si vcllemus ex parte per apoplexiam paralytica reddita apoplexiae ipsi nomen impertire, tot eflicerentur apoplexiae, quot corporis bumani exstant partes. (G3) Sunt comites familiares apoplexiae bydroccphali , ior- poris cerebri, taedia etc. Fracto enim nervorum in pul- mones imperio , quid mirum , si respiratio langueat, et circuius sanguinis per hacc organa difficulter locum obti- neat, sique tunc homo cogatur, diductis maxillis et elevato, gnoscitur , habita ratione signorum cerebri af- fectionem indicaotium. Signa haec dyspnoeatn modo praecedunt, modo concornitantury modo illam sequunlur (64) ; quod uitimum si acci- dat, cave ne effectutn interceptae respirationis in encephalum (65) pro caussa dyspnoeae habeas. Dyspnoea ex viliis columnae vertebralis. 4 3. Imperium columnae vertebralis in respi- ralionem (66) jam Hippocrates (67), Galenus thorace inspirare ? (Cfr. Le-Gallois 1. c., qui docet, caput a trunco resectum oscitare ). Inter caussas tamen oscita- tionis, et suspirii, et pulmonum cum ventriculo consensus praeteriri non debet. Item cum utero ; constat enim aestum venereum sexu sequiori sese baud raro per oscitationem manifestare , quod tamen symptoma hoc in casu et cum affectione cerebelli , oestro vcnerco haud praeseute, cohae- vere posset. (64) Notum est paralysin interdum apoplexiam annuntiare ( P. II. Vol. I. Sect. II. C. XII. $. LX. N. 1 ) , quod tunc contingere solet, dum origo nervi cujusdam antequam sensationes, et facilitates animi percunt, laeditur. Errarc bine videtur Lieotacd (I. c. ) , dum ait : « Plures demuin praedictum catarrhum ( suflfocativum) ab apoplexia haud difierre sibi falso persuaserunt; cum sufTocatio in hac ca- tarrhi specie se prodat, priusquam aboleantur sensationes, uti constat cx relatu famulorum cxcubias agentium ; dum apoplectici primo functioniluis animalibus plane careul, dein vero respiratio laeditur ». (65) Cap. X. §. XL1V. N. 3. (66) P. II. Vol. III. Cap. I. §. II. 4- Cap. II. $. VII. (GSj, Platerus (69), Meiboaiius (70), Mor- gagni (71^1, SoRBAIT (72) , ArNEMANN (78) ill- lellexere , ac reccnliora cxnerimenta Le-Gallois (74), Cross (70), aliorumque confirmarunt. Laesa origine nervorum , qui musculis thoracis , abclo- 2,3. Cap. XII. 5. LXII. 4- §• LXill. 1, ct prscsenlis libri Cap. VIII. §. XXXIV. N. 9. (67) Aph. L. VI. Aph. 46. « Qui gibbi Cunt ex asthmate , aut tussi , ante pubertatem moriunlur ». Summura virum , - k effectum cum caussa confundisse arguere licet. (68) L. III. de diflicultate respir. C. 6. ( Docet, illos , qui spin am supra septum transversum in poslcriorem partem luxatam babent , difliculter spirantes, ct stertorosos Gcri )• (69) Prax. L. II. C. 4- (A diaphragmatis imbecillitate in- terdum asthma provenire sentitj idque occultum vocat, « quod majores praeserlim nervi septi , a dorsali medulla progressi, delluxionibus, aut aliis morbis separatin'!, ct soli iufestati dyspnoeam quamdam pariunt, qualem in aslhma- ticis nuliis aliis pulrnonum aUcctorum indiciis apparentibus f conlinuo aegros infestare observavimus » ). (70) Diss. cit. XIX. (71) Epist. XV. Art. 4- (72) Med. pract, p. 1 , 44 a luxatione vertebrarum colli ( tracheam comprimentc p ). (73) Versuclie 1. B. p. 90. In vulneribus cerebri respirationein laedi observavit. ■ (74) Op. c. Docent illius experimental quod ex scclionc mc- dullae spinalis sub septima vertebra cervicali potestas costas cleyandi ccssat. Ita contraelio diaphragmatis a scclionc mcdullae ejnsdem sub prima vertebra cervicali. (70) Annals of i>1,ilos. by TuoMrsow. Lund. iSto febr. minis , et diaphragmatis prospiciunt , necessario pcrlurbatio respirationis sequi debet. Dyspnoea a viliis nervorum. 4- Laesionem paris nervorum vagi, nervo- rumque diaphragmatis respirationern offendere, experimenta Galemi (76), Loweri (77), Swam- merpamii (78), aliorumqae (79) demonstrant. Dyspnoea a plumbo (80) ( morbus metallur- gorum ) an ex imperio hujus metalli in pulmo- (76) Notum est elegans experimentum , quod in brutis ten- taverat; ligatis scilicet, aut resectis ncrvis diaphragmaticis vidit ille dyspnoeam supervenire , cui dyspnoeae , et ho-, diedum nomen Galenicae impertiri solet. v. SaUvages Nosol. method, morb. Cl. II. Gen. 7. Spec. 16. (77) De motu sanguin. C. 2. p. 91. ( Operoso. experiment ostendit, ncrvis octavi paris in cervicc arete ligatis, aut penitus abscissis, animalis pectus suspiriosum fieri). (78) Tract, de respiratione. Sect. L. II. C. 2. §. 4- (Docuit, quod si nervi diaphragmatis, qui per thoracem , et quidein mediastinum satis notabiles feruntur, quacunque de caussa sive igne , sive scalpello irritentur , statim contractionem majorem , minoremve septi transversi excitari ). (79) Provencal, Blajnville , Arnemakn , Dcpcytren , Eh- mert etc. (80) Stockhosius de afTectu asthmatico moutano , die fierg- sucfit. App. ad lihellum de fumo lithargyrii noxio. Goslar. i656. Michaelis diss, de morbis mctallariorum. Scheffer von d. Gesundheit d Bergleute. Leich natural history of Lancashire. Ernst in Museum d. Heilkundc. 1. B. N. u< Acta med l^crol. Dec. I. VoJ. 6. p. 3i. Plumbum organis DE DYSPNOEA.. 36 £ tium nervos, paralysi organorum respirationis ansam praebente derivanda? Dyspnoea ex vitio carilalum nasalium, et faucium. 5. Sat evidentes sunt caussae djspnoeae ex vitiis cavitatum nasalium, e. c. excrescentiis (81), polypis (82) , hydatidibus (83), atque ex illis faucium, e. c. condylomatibus (84), stea- toinate veli palatini (85), vulneribus musculo- rum mylo et geniohyoideorum ma (87)* Dyspnoea ex thorace. 6. Nee valde recondita est origo djspnoeae respirationis non solum dum inspiratur, sed et ori assum- ptum nocere , docet dyspn*ea a vino lithargyrisato orta ( Eph. N. C. Dec. III. An. l\. Obs. 3o )i (81) Quelmalz Pr. de narium, earumque septi incurValionc. Lips. 1750. Haller Coll, disput. praot. Vol. I. N. (82) Sutzelberger in Hufeland’s Joum. 20. B. 3 St. p. 62. De polypo sinus maxillaris dyspnocam induccnte legitnr N. 9 ; et Desault Joum. de chir. Vol. I. (83) Portal Cours d' anatomie med. Vol l\. p. 99. (84) Severinus de recondita abscessuum natura p. 191. Vocel in Lodbr’s Joum. 2. B. p. 4^5. (85) Ploucquet Diss. sistens mcmorabilc cxemplum dyspnoeae. Tubing 1797. (8G) Hamberger in Act. acad. nat. Cur. Vol 3. p. 285. (87) Cap. VI. XXIII- N. 1. Muralt. chirurgische Ge~ schichte. N. 18, (86) > et stru- ex 'cle for innate thoracis (88), i nprlmis stern/ (89) , ex cartilaginis mucronatae incurvations (90) , et illius (91) non minus, quam cartilagi- num costarum ossescentia (92), ex qua ultima dyspnoea senilis (93) immerito repeiebatur (94). (8S) Elegantcr de hoc argumento scripsil Senguerdies in Osfeol. p. 3g! verbis Spigelu allegat'is. V. praeterea : Len- hlEius MisCell. Vol. II. p. 465. Riedlin Lin. med. 1G9G. p. 478- Haen Opusc. inedita. Vol. I. p. 70, Et gibbum practer laesionem nervorum mueculis thoracis providentium , modo plane medianico dyspnoeam gignere posse sponle elucet. Cfr. Wichmakk in Loder’s Journ. a. B. 1. Si. p. 33- (S9) Bonet Sepulchr. Obs. 117. Vater Diss. casus singular, asthtnatis a pressione stcrni, cx febre putrida cum ortho- pnoea affligente reportati , et sola thoracis artificial! con- strictione curati. Vilcb. ie3o. Haller Diss. pract. Vol. :2. N 48- Observavi in puellis, quae Vindobonae in ollicinis laeniis fahricairdis opcram navabant , quin tainen semper respirandi difiicultas allato vitio responderet. (go) Sennert Prax. med. L. II. p. 2. ( cx pugilatu ), f (91) Boket 1. c. Add. Obs. 11. ex Djemerbr. Schehk Lib. II. Obs'. .264. ex Bauhino. (92) Bonet i. c. L. IT. Obs. 116. ex Platero. Vogel PTogr. observ. binae dc ssthmate singulari cx cartilagiuum cosla- viim oSse’jc°ntia. Goett. 1773. (g3i HippociiATEs diilicultatem spiraudi morbis scnnm adnn- meravit Scet. III. Aphor. 3i. (g4) De aliquali difficullate id forte conccdi posse autumat M. eibomivs ( l. c. §. XX ) , quoniam in respiratione , dun) deorsum sternum traliitur , aliquem circa costarum cum cartilaginibus sterni conjunctioncm moluni obseryarC licet Dyspnoea ex museulis. 7. A museulis thoracis, abdominis, et. a dia- phr.agmate cum respiraiionis opus dependent, illorum musculorum vulnera (q5) , aliaque vitia (96), tumque sepli steatomata (97),tumores cystici (98), et obslacula molus (99) , illud opus lae- dere debent. Porro possum hi musculi quoque universalis corporis inertiae participes esse , ex quo dyspnoeam chlorotic arum , scorbutico- ram, convalescentium, obesorum (100) partial derivare licet, incusanda. (ifj) Act. N. C. Vol. Ill Obs. 86. (96) Diemerbroeck. Obs. et curat. C. N. 86. Pelarg us med. Jahrg. 3. p 201. • (97) 'Boket 1. c. Obs. 114- ex Veslingio. (98) Averos in Hist, et mem. de Toulouse. 2. Vol. (99) E. c. dum sursura preraitur a ventriculo ( Boket 1. c. Obs. 142. ex Pisone), ab hepatc ( Hautesierk. Recueil Vol. 2. p. 58o ). (100) De dyspnoea obesorum legantur Nova Acta N. C. Vol. I. Obs. 90. Eph. N. C. Dec. II. an. 10. Obs. 175. Cent. X. Obs 25. Hoepeer in Hcrcule med. L. III. C. I. Deodatus in valetudine p. 167. (1) Swammerdam ingeniosissimi Stenosis experimentum refer t de ligata in thorace arteria magna , ccssantc inde muscu- lorum motu ( 1. c. Sect. I. C. 7. 3 ). Inierdum vasa sanguif’era (i) Dyspnoea ex viliis cavilalurn pleurae, med ins tint, el oesophagi. 8. del vitia cavitatum pleurae, et mediaslini dyspnoeam excitantia spectant empyema (2), hydrothorax (3), aer inter pleuram et pulmo- nem collectus>(4), pleurae ossescentia (5), sar- coma (6), steatoma (7), ejusdem cum partibus yicinis adhaesio morbosa (8) ; porro mediastini • (2) Cap. X. § LI. N. 10. (3) Cap. XI y LI II. N- 1. (4) Meckel iu Mem. de Cacad. de Berlin 1709. p. l\i. Kellie in med. Comment, v. Edinb. 2 B. p. (fii. Cfr. C. XIII. §. LX. N. 3. Paracentesin ad emphysema cavilalurn pleurae sanandum proposuit Hewson (med. obs. T. 3. p. 372. ) atque feliciter perfecerunt Gooca {med. and chir. obs.) et Kellie (medical commentaries. P. II. p. fab). (5) Schacher de ossificatioae praeternaturali. Lips. 1726. (6) Eph. N. C. Dec. II. An. l\. Obs. io3. (7) Portal Cours d'anatomie med. Pol. 5. p. 26. (8) Medici quidem iiimium adhaesionibus morbosis pleurae cum pulmone et diaphragmate quondam tribuerunt, uti ex ipso Bekedjcto elucet ( Theatr. tabid. Exerc. 26. p 49 ) i ac pulchre Meibouius ( 1. c. §. XXXII.) illis , qui dyspuoeam ex hac caussa repetunt , respondit : « nec video, quomodo hujusinodi coalitus pulmonum niotui possit obstare, quippe qui in iuspiratione pectoris dilatati inotum sequuntur, et cum eo quoque concidunt, et coarctantur , ut in exspira- tionc ». Ratiocinio adhuc plus observationes Diemerbroeckii ( Ar.at. L. II. C. i3.) valent, utpote qui in plnribus ca- daveribus lolo ambitui pleurae pulmcnem adhacsissc vidit, inflamraatio (9), hydrops cruenlus (10), atque pioguedinis in eo collectio (11), morbi thymi (12), oesophagi i e. c. illius obiuraiio (i3), suppuralio (14). Dyspnoea ex viliis laryvgis, tracheae, el bronchiorutn , specialim de dyspnoea mucosa. 9. Crescit catissarum dyspnoeae copia , quo propius ad ipsum respirationis instmmenium accediuius. Sic foetus vix utero exclusus, a quibus in vita nulla fuit dyspnoea. Idem observationca aliorum , ne dicarn de propriis valent. Interea vidi tamcu homines, qui peripncumonias quondam perpessi erant, et qui cursui indulgere haud poterant , quin anheli fierent, et dolorem ad latus thoracis percipcrent. Puto, abdomine valde pleno et distento , diaphragmate sursum pulso, adhae- aiones morbosas pleurae cum pulmonibus utique respirandi opus imped ire posse. (9) Petros Salios Diversos de curat, morb particul. Cap. 6. Bonet 1. c. obs. 125. Rodericcs a Fonseca T. II, Consult. 84. (10) Riverios obs. med. Cent. 1. Verdries de asthm. puerorum. (11) Walde in med. obs. and inquiries. 3 Vol. N. 9. (12) Lieutaud Hist. anat. med. L. II. Obs. Heinecker in Hufeland’s Journ. 6 B. p,> qt\. Morgagni Epist. XV. Art. 16, qui observationes Vorwaltneri de sarcomate , et, illas Vateri de glandula tbymi ingente , tophis cretaceis referta, ex Eph, N. C. Dec. III. A. 7. Obs. et A. 9. Obs. 161. in medium adducit Verdries l. c. p. 10. (13) Marcellos Donatos Lib. III. C. 8. C14) Ckrveau in Journal de med. T. 7a. pituita circa epiglottidem , et in bronchiis col- lecia ( turn a materia corpusculum a nativitate obducente, turn a muco genitalinm matris, tumqne a secrelione propriarum glandularum , vias aereas investieniinm (i5), repeienda ), nisi sufFocetur (16) , saltern in dyspnoeam ad plures boras protractam hand raro incidit. Interdum va- iriolae, tracheam obstruendo, dyspnoeam relin- quunt (17). Croup imperfecte resolutum , inter- dum angustiam laryngis , ant tracheae , dys- pnoeam sybilo stipatam , excitaniem relinquere , monuimus (18). Idem accidit, dum hae partes angustanlur, comprimunturque (19) a cartilagi- nibus arytaenoideis crassescentibus (20), a glau- dulis scirrhosis (21), a variis tumoribus (22), (15) « Le volume de ces glandes est ant si fort considerable dans le foetus ; et il y a une si grande quantile de mu- cosite dans les voi.es aeriennes, qu'ellcs en sont obslruees: les enfants ne peuvent s'en dcbarrasser, el ils prrissent faute de pouooir respire}' >>. Poutal 1. c. T. V. p. q°- (16) Cfr. Cap. de Asphyxia. (17) Meibomios 1. c. §. XXXIV. « Et liinc sacpe post variolas satis diu adhuc pueros dyspnoea exerect ». (18) Cap. III. §. XIII. 3. (19) Bbiibends de dyspnoea a tumoribus asperam arteriam coarctanlibus ( Miscell. N. C. Dec. III. A. 3 p. ao5 ). (30) Fantohos Anat. corp. bumani diss. i3. v. Morgagni Epist. XV. Art. 13. (31) Forlani Obs. Dec. 1. IN'. 3. imprimis a stealoniate (23), cystide (24), saccp hydalidoso (a5), ab arteria subclavia dextra inter tracbeam , et oesophagnm transiente (26), ab aorta (27), aliisque caussis (28) , quibus adde laryngis , et tracheae ulcera , concrementa (29), corpora peregrina in illas aeque ac in bronchia illapsa (3o), istaruni ossescentiam (3i), * (2a) Baktoletus methodus in dyspnoeam. L. IV. Eph. N. C. Dec. 111. A. 2 Ob’s. 144. Schelhammer dc re med. v. Haller Bibl. chir. Yol. I. p. 460. Rush Comment, von Edinb. 4- B. p. 194. Desgranges in Journal de med. continue. Vol. 2. P- 5o7. t (23) Lodemann in Loder’s Journ. 1. B. p. 196. (24) Rush Med. Bemerk. u. Untersuchungen. 6. B. N. 9. ( Inter cartiiaginem cricoideam , et oesophagum ). 2j) Lieutaud in Ilisloirc de VAcademie R. de Paris. i754- l\. io5. (In tbyreoidco corpore erat inclusus, et penetrabafc in tracheam ). (26) Bayford in Mem. of the med. soc. of. Lond. Pol. 2. (27) Cap. de aneurysmate aortae. (28) Cap. de angore pectoris. (29) Cap. IV. 5. XVI. N. 2. (30) Cap. III. §. XII. N. 6. Exemplis allalis addi possunt ct scquentia : Benedictus de re med. L. VII. Prooeinium p. 128 (pilula ). Brest. Samml. i720. II. p. io7. (nucleus ccrasorum dcvoratus ) j Desault chir. JSachlass. II. B. 3. Tli. p. 27i ( nucleus cerasi duos annos moraus ) Eph. N. C. Dec. I. A. II. Obs. 242. A. III. Obs. 33. ( nucleus pruni ) ; Lescube in Mem. de VAc. R. de chir. T. F. p. 624. Lerz in Stark’s Arcl'w. IF. B. p, 762 (faba), Fqk- 368 angustiam (3a), et po!ypos'(33). Peculiari autem attentione digna esi affectio morbosa membra- nae pituitosqe bronchia investientis, quae lau- tam muci copiam largitur, ui, obiileratis cana> libus aeris; respirationis difllcultas sequatur (34) > / tana in Giorn. di Med. v. Auswahl f. JVundarzte p. io5. ( semen melonis ) , Martin in Phil. Trans. Vol. LV. p. 89 ( frustum panis ) , De la Martiniere in Mem. de VAc. R. de chir. T. V. p. 5at. Wainwright y. Kuhn phys med. Journ. 1800. p. 273 (acus). (3i) Bader Obs. 33. Haen rat. med. T. VII. C. 4. p. 90. 91. ( Non solum annuli bronchialcs ossificati fuere , sed et illi tracheae ; nihilominus aeger respirationem nisi brevi ante mortem habuit facilem J tussiebat vero pertinaciter). Mor- gagni ossescentiam bronchiorilm in aetate scnili saepius invenit ( L. II. Epist. anat. med. i5. et 18. p. n3 ). (3a) Cap. VIII. §. XXXV. N. 7. (33) Hist, de VAc. R. des sc. a Paris i^o5. p. 32. Nichols Account of a polypus ressembling a branch of pulmonary vein , coughed up by an asllimat. person in Philosoph. transact. Y. 1731. p. ia3. In medicorum Londinens. obs. ( 1. B. p. 317. 3-24- ) post magnarn dyspnoeam plurcs po- lypi duos , tres aut quatuor polliccs longi , multi ctiam minores , per tussim expulsi flierunt, quorum color albus, et pellucidus quasi cremori lactis similis erat. Similia ob- servarunt Baillie, et Soemmerring ( v. krankhaften Bau p. 46 ) , Murray (de polypis broncbialibus, opusc. Vol. I. p. a53), et J. P. Frank (Epit. L. VI. p. 180 ). (34) Wolff de orthopnoca a spissitudine muci in bronchus nominibus dyspnoeae mucosae (35), asthrnatis pituitosi (36) , phthisis pituitosae (07), et ca- tarrhi chronici (38) insignita. Sane hoc malum gradu solum a bronchitide chronica (3g) , qua- tenus scilicet isla non mucum , sed lympham coagulabilem largiatur, differt. Prout in illius decursu inter reliqua signa eminebat aut ma- cies, aut tussis, aut respirandi dijjicultas, nuncupabatur modo phthisis pituitosa, modo catarrhus pulmonum , modo dyspnoea mucosa (4o). Suademus, ut posteri morbum cum sin- gulis suis symptomatibus sub nomine blennor- l'hoeae bronchioruni describant. Interea nos de novis nominibus minus solliciti, dum de re ipsa, ut fas est, convenimus, morem antiquum sequimur, hujus blennorrhoeae illam formam describendo, quae potissimum respirationis dif- ficultate insignitur, atque, ut diximus, dyspnoea mucosa salutatur. Aeger huic malo ( caeterum salutem vix, aut ne vix quidem laedenti ) ob- noxius , malutinis praccipue horis , pectoris an- r (35) Apud Sauvages ( Nosol. method. Cap. V. Gen. 7.) hoo nomine oedema pulmonis insignitur. , (36) K altschmidt diss. de asthmate pituitoso, Jen. 1757. (37) Cfr. Cap. X. §. LI. N. 13. (38) Cfr. Cap. XIV. §. LXV. N. 5. (39) Cap. X. 5- LI. N. 13, (40) Alii asthma pituitosum. gustiam pcrcipit, a qua, non nisi rejecta multa piluita lenaci, liberatur. Intcrdurn baec dyspnoea mucosa gravius, et quodammodo per paroxysmos afliigit, quod si coniingat, ea aut complicaiio- nera cum asihmate periodico exhibet , aut ef- fecttim vilii cordis, aut vasorum majorum sisiit. NuIIibi saltern copiosiorem muci in bronchiis secrelionem vidimus , quam ibi , ubi haec vilia pulmonibus vim inferebant. Porro si perpen- damus, dyspnocam mucosam maxime in homi- nibus habitus laxioris, inprimis in foeminis, viris obesis, litteris deditis , vilam sedentariam ducentibus obvenire, ac cadavcrum sectiones rcvcra pulmonum laxitatcm patefecisse (41), canssam mali illius , et in alonia quaererc li- .cebii. Interea nec huic caussae plus quam par est adscribamus ! Saepe enim secretio muci in bronchiis nobis magis efFectus vidcbatur, stimuli cujusdam morbosi , e. c. pulverum, aut vaporum inspiratorum (42), arthritici (43), haemorrhoi- (41) Fracastorius Opp. P. I. L. 2. C. 9. p. 169. Haller v. Getting, gelehrte Anzcig. 1777. p. 1196. (42) Visa est dyspnoea ab inspiralione pulveris farinae in molitoribus ( Eph. N. C. Dec. III. A. 5 et 6. Obs. 63 ), in pistoribus ( Betheder in Berliner Sammlung. IX. p. 69 ) , lapidum ( Act N. C. Vol. 5. Obs. 85. Bonet J. c. add. Obs. 4. Meibom. I. c. §. XXXV), plumarum ( D:e- dalis (44), aut impeligindsi (45). Posse enim membranam bronchia inveslienlern ciuis , alia- r unique membranarum mucosarum vices agerc, copiosa exempla dyspnoeae mucosae a suppres- sione fluoris albi (46), aut blennorrboeac ure- thralis (47) ortae , decent. Et morbi gla.nd.ala~ ram broncliialium (48) ad dyspnoeae mucosae caussas spectant. med. Comment, vdn Edinb. 4- B. p. 7 4- *n Phil. Tran- sact. Year 177G. N. 9 ) ] item ex vaporibus calcis ( Georg. Horstius T. II. Obs. 4) j mercurii (Tn. Grossius demorb. capitis ct thoracis p. 461. Bartholincs Act. Hafn. Gbs. 79. Horstics L. VI[. Obs. 25 ). (43) Kaempf Enchiridium mcd. p. 52. (44) Plura htijns generis exempla vidi. (45) Lentin Memorabilia Claustbalicns. N. to6. (46) J. P. Frank Epit. (1. c. p. 178) ait: « Nos ipsi quondam, cum foeminae juveni blennorrhoea jam a septem annis laboranti, eo quod ob graves rationes eitius hoc a morbo liberari supples rogaverit , per injecliones aluminosas hunc fluxum cohibuissemus, eamdem in magnam dyspnoeam, ct anxietatem conjectam fuisse doluimus ». Sic ex fluore albo male tractato hunc morbmn venisse, Majus observavit. ( Briefe ilber d. schleimigte Lungensucht , in d. Psalz- bayerschen Beytragen z. Gclehrsamkeit. Jahr 1782. 2. Heft. p. 112 ). (47) Cfr. Cap. X. §, L. N. 2. (4*8) Verdrjes de asthmate puerorum p. 10. . Dyspnoea ax vltiis pnren$hymails pulmonum. 1 10. De dyspnoea a pulmonum scrophula (4g), hydatidibus (5o), calculis (5i), induratione fere cartilaginea (5a) , scirrho (53), steatomate (54) , infarctu cruento (55), vomica (56), tumoribusque varii generis (57) in capite de phthisi pulmo- iiali abunde locuti simius, et de illorum em- pbysemate , aliisque vitiis analogis in capite de asthmate periodico quaestio erii. (49) Dyspnoea a tuberculis Sauvages Nosol method. Cl. Morb. V. Gen. 7. Spec. 2. Cfr. Boneti Sepulchret. Obs. 3o. 4<>- (50) Bonet 1. c. Obs. 33. Eph. N. Cur. Dec. III. Art. I. Obs. 80. (51) Bartholinits method, in dyspnoeam Lib. IV. Morgagni op. c. Epist. XV. Art. 19. 20. ai. 25. 26 Ep. LXIX. Art. 14. (5a) Schreiber in Nov. Comment. Petrop. 3. Vol. p. 3Q5. J. B. Svlvaticus Principis cujusdam cx dyspnoea defuncti pulmones adeo induratos invenit , ut vitri cocti instar frangerentur (?) Wedel diss. de aslhm mechan. ). (53) Heister Diss de asthmate scirrhoso hactenus fere ne- glecto. Helmst x 7 40- (54) Bang in Act. N. C med. Havn. 2. Vol. p. 2o5. Cor- Visart , et Leroux Journ. de med conlin. 2 Vol. p. 3. ( i3. librarum) Fontanus obs. anat. med. select, (sarcoma). (55) Willisids Pharm. rat. Sect. 7. Cap. 2. (56) Schenk. Obs. med. L. II. N. 58. 67. Bonet 1. c. Obs. 3i. (57) Eph. N. C. Dec. III. A. 7 et 8. ( Sarcoma sub sterno). Meckel 1. c. Fabricius Hildanus Cent. II. Obs. 44" Hakn rat. med. cont. T. II. p. i4- Corden in Mem. of the med. soc. of Load. Pol. 6. p. 122. v. Abh. f pr. Aerztc. 23. Dyspnoea ex vitiis cordis , vasonirncjne majorum. 11. Ex doclrina , quam exposituri sumus de viiiis cordis, vasorumque majorum , abande intelligeiur , ilia commuriem dyspnoeartfkn caus- sam sistere (58). Interca valeant exempla ab aliis descripta, videlicet de dyspnoea a peri- cardio calloso (5c)), osseo (60), adiposo (61), dilalato (62) , sanguine repleto (63) , cmn corde concreto (64); a corde praemagno (65), exte- nuato (66), plus minus osseo (67), cum polypis (58) Albertini Animadv. super quibusdara difficilis respira- tionis vitiis a Jacsa cordis, et praecordiorum slructura pen- dentibus. ( Conunentarii Bonotiienscs. T. I. p. 382). (5g) Acrivillius in Act. soc. Upsai. Vol. I. p ior. (60) Chavasse in Load. med. Journ. 1786. v. Sammh auserl. * Abhandl. f. pr. Aerzte. 11 B. p. 692. (Gr) Neue Samrnl. med iVahvnehm. 5. B. p. 222. (G2) Stark’s klinische Bemerkungen. (63) Merkwiird. Abha/icllungen v London. 1. B. N. 18. (6'j) Bonet I. c. Obs. ()4- (65) Eph. nat. Cur. Dec. III. A. 5 et 6. Obs. 134- Ballomus Cent. I. p. 108. Bonet 1. c. Obs. 91. Add. i3. Hufeland’s Journ. 18. B. 3. St p. 8G. Ocle in Mem. of the med. soc. of London. Vol. I. (GG) Buhmester diss. super inorbo spastico. Goett. 1791. (67) Portal Hist, de VAc. des sc. ci Paris 1770. p. 5i. Ciia- vasse 1. c. Bordenave Mem. de Paris a. 17G8. v. Abli. f pr. Aerzte 1. B. 2. St. p. 63. MicuaeLis v. Richter’s chir. Bill. 6. B. p. 113. O74 DE BYSPNOEA. (68), aliisque vitiis (69); ah aorta nncurysma- tica (70) ; ossificata (7 1), stealomate noiala (72) ; ab arteria pulmonale, aneurysmale (73), po- (G8) Eph. N. C. Dec. II. A. jo. Obs. 174 Dec. III. a. I. app. p. 104 A. 3. Obs. 24. A. 9 et 10. Obs. i6r. Cent. III. et IV. Obs. 115. Bartholincs 1. c. Gohl umstandliclie Relation e. extraordinairen Casus e. conuulsiidschen Eng- brilstigkeit, da man nach d. Tode gefunden seltsame gvosse Herzgewachse. Berl. 1710. (G9) Mat diss. paradoxum asthma cum corde , a situ naturali deturbato. Heidelb. i8o3. Morgagni op. c. Epist XXIV. Art. i3. Lieutaud op. c. Obs. 433 (magnum cum polyposis concretionibus), Obs. 4^4- (adipc obrutum), Obs. 5;5. 579. (valvulae ossificatae) , Obs. 583. 584. (valvulae degeneratae) , Olis. 596. 597. (valvulae aortae connexae) , Obs. 6o3 (au- ricularuni stupenda dilatatio, valvula auricularis trarisver- sirn sita crassissima , durissima), Portal 1 c. p. 70. (con* crementum lapideum in auricula sinistra), Horn’s Arcliiv. f. med. Erfahrung. 2. B. p. iG3. 3 B. p. 34G. Pultney in Arzneyk. Abli. v. London 3. B. p 2.53. (canalis in utrumque ventriculum penetrans), Sandiiokt Obs. anat. pat hoi. C. I. (70) Bonet 1. c. Obs. 7. Morgagni 1. c. Epist XVII Art. i5. 17. 19 2r. 23 25. Epist. XVIII. Art. 17. 22. 25. 28. 3o. 34- Bader Obs. 12. 49- (71) Eph. N. Cur. Ccut. I. Obs. 3o. Scbol. p. 20. Michaelis l. c. p. 733. (72) Stenzel diss. de stealomatibus in principio aortae re- port is. Witeb. 1723. lypo (74)7 tuberculis (75) iisque lapideis (76) detenta ; ab arteria subclavin aneurysmatica (77), a vena pulmonali angustata (78), et verisimiliter ab affeciione morbosa venae azj- sos (79)- Dyspnoea ex vifiis viscerum abdominallum. 12. Nec ad viscera abdominulia nos conver- tendo caussas dyspnoeae fugirous. Sic docent observationes, dyspnoeas orlas esse a mytilis comeslis (80), a ventriculo tumente (81), scirrhoso (82); ab hepate magno (83), scirrhoso (84) 7 praeter normam sito (85), a bile (86), (74) Klaunig Nosocomium cbarilati?. N. 4- (75) Eph. nat. Cur. Dec. II. A. I. App. p. g5. (76) Chomel in Ilistoire de VAc. des sc 1707. (77) Renaclme in Mem. de VAc. de Paris 1G99. (78) Willis PUarmac. ration. P. II. Sect. I C. a. ( Cujus observatio ct a Boneto 1. c. Obs. 9. refertur ). (79) Cfr. C. IV. §. XVIII. N. G abuude inlclligitur , Vena azyga turgeute , tracheam compriini debere. (80) Act. nat. Cur. Vol. II. Obs. 25. (81) Zeller in Baldingp.r’s N. Mag. 8. B. p. 177. (82) Commerc. Liter. Norirnb. 1743. (83) Bonet. 1 c. Obs. 12. Lieutaod Hist. anat. Vol. I Obs. 712. Barg in Act. R. Soc. med Havn. Vol. I. p. il\\. (84) Bonet 1. c. Obs. i53. ex Pisore. (85) Act. nat. Cur. Vol. X. Obs. I. (86) Stoll Rat. raed. P. VII. p. 296. Fjnk Gallenkranhh, p. 234. a viiiis pancreatis (87), et lienis (88), ah in- testinis flatibus disientis (89), per diaphragma in cavum thoracis penetrantibus (90), aliisque berniis (91), a taenia (92), ascaridibus (98), ab omento praepingui (94) , steatomatoso (95) ; a morbis mesenteric (96), ab arteriae coeliucae aneurysmate (97). (87) Morgagni Epist. XV Art. ri. (88) Riveriu6 Observ. cornmunic. p. 661. (Bg) Bonet 1. c. Ohs. 148. (90) Andree in Philosoph. Transact. N. 351. v. Leske Auserl. AbkandL 1. B. p. i33. (91) Bonet 1. c. Obs. 144* J4^* ( Vcntriculus , intestina in thoracem per diaphragma pertusa ). El hernias iaguiuales dyspnoeam giguere Meibomicjs ( 1 c. §. XXIX. ) his verbis exposuit : « Experientia certe docet ilios , quibus aquaLi- culus sesquipede exstat anhelarc , et heruiis magnis la- borantibus difficilem fieri spiratiouem ». Cfr. Lacb Asthma grave cum hernia umbilicali. (Act Ac. N. C. Vol. I. p. 321). (92) D’Apples in Act. Helvet. Vol. 6. p. 216. (g3) Bang in Act. R. Soc. Havn. Vol. I. p. 290. Gabrieli de orthopnoea ex vermibus in Misc. K. Cur. Dec. III. A- 7 et S. p. 307. (94) Rhqdius Cent. II. Obs. 24. (gS) Huxham Opp. Vol. III. p. 9. (g(>) Rolfink diss. anat. L. I. C. i3. Rhodios 1. c. Obs. »5l (97) Bonet 1. c. Obs. i5i. Dyspnoea ex vitiis renum , uteri. 13. Memorabilia tandem exstant exernpla dyspnocamm a ealculo renum (98), uteri (99), (98) Ri'vsch Works T. T. 01>s. 56. Balcoxius ( Consiliorum medicinal. Lib. I - Consil. /|6. ) ait: « qiiidam orlhopnoca laborare vidcbatiir, unde gravissime haberet: nulla erat suspicio affecti pulmonis, non tamen certa erant argumenta, quibus appareret vitium in pulmonibus conceptum tamen cum ortbopnoicus, et anbclosus maneret, quaesitun), quae illius d ifficultatis caussa esset. Multis ad unguem perlra- ctalis in earn ventum est tandem opinioncm , ’ut nil tale in pulmonibus consistere credoretur, quod earn difficnllateni inveherct : sed ut plerique sunt aliis oculatiores , dictum est, suspicioncm magnam esse calculi in renibus. Consul- turn renibus est : detnrbatus remediis convenientibus cal- culus, libertas respirationis est restituta. Caussam autem liujus rei esse volunt , quod nervulus est a sexta conjuga- tione pervadens diapliragma , ct ad renes usque perreptans, qui oppressus ut in opposilo femore stuporis sensum infert, ita in partibus superis difficultatera nonnullam respirationis alTcrre potest ». Et praeter calculum cliJJiculLales urinae generatim valdopere in respirationis negotiqm influunt. Sic liistoriain suppeditat Zeecchius Bononicnsis ( consult. 28. p. 168.), aegroti urinae ardore , et stillicidio cum spirandi difficultate laborantis ; quolies prius illud supervenit, spi- randi di/ficultas evidenter fuit imminuta , stranguria vero cessante, dyspnoea repeliit. Virginem quondam Vilnae cu - ravi (Centurionis militum Lezeuti sororon), quae pertinaei dyspnoea , paroxysmis astlimatis sociis, siniul cum singulis 3-yB DE DYSPNOEA, a concrenaentis osseis in eo (ioo)? ct matricis scirrho (i). calculi renalis symptomatibus laborabat. Ex hjdrope obiit, sectione cadaveris , quod doleo , non instituta. (99) Bautholinus hist. anat. Cent. IV. hist. 6\. (100) Lesre Auserl. Abhandl. 2. B. p. 364- (1) Knechel diss. de asthmate. Basil. 1704. D E AST1IMATE. 379 §. LX. DEFINITIO. SYMPTOMATA. AUTOPSIA CADAYERUM. Dejinitio. 1. yjjsthma pro respiratione laboriosa, ut- plurimum sybilosa, periodiee recurrente, atque jiullius aiterius evidemis morbi symptomate definivimus (i). Syrriplomala prodrorna. 2. Sicuti asthrnatis insultus primus utpluri- niurn extemplo ingruere,ita paroxysrnoruin sub- sequentium quivis sua prodrorna agnoscere solet. Locum illi saepissime lertia a prandio hora obtinent. Experitur nempe aeger gravitaiem pectoris, ventriculi inflationem, ructus, narium sicciiaiem (2), oscitationes, excretionem saiivae (») Cup. XII. §. LVIII. N. 3. (a) Unicum hoc cst sigmim , quod futuruin asthrnatis paro- xysinum in pracfccto militurn Nasiekin ( qucm tempore, quo scribo 7 coram haheo ) auriunciarc solet. 3So salsae (3), viscosae (4), tardrtatemque ad opus soli turn , el ad aliud quodlibet gcrendum. Sub- sequuntur dolor capitis gravativus, potissimum regionum supra - orbilalium , aestus mojestus, mentis irritabilitas inconsueta , solitudinis desi- deritflnri, pruritus cutis, alvi segnities , et somno- lenlia , quibus cum molestiis cubitus petitur. Circa mediam noctem aeger derepenle e somno expergefactus pondus super pectus, illiusque ♦ constrictionem insignem percipit , quae , quo- minus thoracem dilalare, atque aeris portionem necessariam haurire possit, impediunt. Oritur inde magna angustia, qua vigente miser affines, et farnulos con-vocat,-fenestras, et portas aperit, « ac si domus ipsi ad trabenduty spiritual parva, et angusta esset (5) ». Interea respiratio cre- brior reddita, cum tali nonnunquam sybilo stre- pente, ut in atrio percipi possit, absolvitur. TJrget baud raro tnssis brevis, inanis , sicca. Lotii copiosi, pallidi, frequentes experiuntur dcponendi conatus. Facies pallet, livet, oeuli prominent 5 lacrymis innatant , nares , et os aeris cupiditatem manifestant (6) , cutis sicca (3) Van Helbiont 1. c. p. 3G6. t (/|) Floyer 1. c. p. 112. (5) Sunt verba, Aretaei 1. c. (G) « Les levres. sont disposes comme pour sucer quelque 38 r est, exiremilatesque frigent. Thermomeirum ori immissum caloris diminutionem confirmat (rj). Pulsus creber est, debilis, interdum intermit- tens. Quae cuncta symptomata per nonnulfarum horarum spatinm saeviunt. Dilucnlum malorum dumtaxat affert levamen , tussi utplurimum plus minus humida reddita , elicits nimirum sputis, ojodo nigricantibus , modo cruore notatis, nunc subdulcibus, nunc salsis , fere semper tenacibus, et interdum adeo copiosis , ut plures nonnun- quam pelves adimpleantor (8). Pulsus jam ple- nior fit, ac urina minus copiosa , mag is tincta, et jumentosa deponilur. Sudor aequalis manat; ac somnus, sub cnjus curriculo respiratio sybilum saepe retinet , conceditur. Eo ab.soluto, aeger praetor languorem , citam defatigalionem , ca- pitis obnubilationem , pulsum concilatum , et interdum dolorcs ad scapulas (q), nil inorbosi olfert; imrno , et baec incomruoda , sum to jen- taculo, remittcre solent. Alvero nocte proxima ejusdem scenae , minori tamen cum vi , expe- ctanda est repetitio ; alqne sic, concessa utplu- rimnrn interdiu quiete , terlia , quarta, sexlave nocte. Persolulo tali tributo pristina valeindo (7) Bree 1. c. p. 133. (Sj Ailluna hoc in cnsu humiilum dici solct. 332 pro hebdomade ( io), mease, anno, et ullra redit, quin tomen aeger semper perfecta gau- deal respirationis libertate, sanique hominis adi- piscatur aspectum (n). Quo forlior paroxysnms, eo longius liberum intervallum, et vice versa (i 2). ^ Aulopsia cndaverum. 3. Facultas cadaver astbmatici secandi nun* quam nobis se obtulii. Teste Baillie ( i3 ), isperto thorace pulmones ( cavitates pleurae per- f’eeie adimplentes ), non collabunlur ; illorum superficies magnam copiam vesicularum albarura exhibet, cellulae parenchymatis aere , et trachea cum bronchiis liquoi;e spumoso repleiae sunt. Confirmantur sic observationes de pulmonum astbmaticorum magnitudine (14), statu emphy- sematico (i5), et oedematoso (16). (10) Schenk ( Lib. II. Obs. 58 ) de asthmate , omni die ve- neris rccurrente , testatur. (n) Pulclire Aretaecs (1. c. ): « in morbi cessationibus licet ipsi ( aegri ) non dccumbentes obambulcnt , seemu tainen illius signum circuinfcrunt ». (12) « Plus les acces etaient longs , plus leurs intervalles Pelaient aussi .... plus les acces etaient courts , plus leurs inleroalles Vetaient aussi ». Floyek 1. c. p. 16. (13) Morbid Anatomy p. 5o. , (,4) Ephem. N. C. Dec. I. A. I. Obs. 68. Dec. II. A. 10. Obs. 170. Boket 1. c. Obs. 57 , 58. (i5) Morgagni Epist. IV. Art. 24- Epist. XVIII. Art. i4- §. LXI. C A U SS A E. OfUtsrte p)yiedisp'Oix£rdJes. i. Facile asthma ( inorbum iriterdvmn haere- dit'arium (17)) mCurtuht qui vel natura , vel otio , vel vietus intemperantia redditi sunt obe- siores (18); porro viri (19), concionalores (20), Watson ih Phil. Tians. Vol. LIl/r. p. 2jf). v. L ESK.E auseYl. Abhandl. 5. B. p. 3o5. LXennkc de Vauscultation mediate. T. I. p. 217. BaiIAie Aiialotnie des krankh. Banes p. \i: (16) Fabr. Hildanus Cent. Obs. ir. Eolleritjs Erax. L I. C. 25 in scholiis. Rmscn 1. c. RivMAjs Cent. I. Obs. 60. Mobgagni Epist. XXII. Art. I. Epist. XVIII. Art. rg. Epist. XXI. Art. 3o. Bree 1. c. p. ( « 77ie lungs were very heavy, and being pressed , a frothy lic/Uor was made to issue from his mouth. The substance was then cut open, arul the cells and bTo/ichia were found full of serum , of a light colour , unmixed with blood »). (17) Floyeh I.' c. p. 29 , 141. (18) Scholz Cons. rned. 92. p. (19) Marium ad ferninas vero asthttlate laborantium , ratio mihi constat uli 6 ad 1 ; vein , i’nqu&m , natn.de suflo- catione hystericarorrt hie quaestio non cst. (20) Frid. Hofi'mannus , ubi de asllim'atc sucerdulis cujusdain loquitur, ( Dc asthmate convulsivo §. 10) inonet: a quod hominurn hoc genus propter crebriorem sermpeinationem, humorum congestion! ad pulinones prat rcliqiiis , obno- xiurn cst » praefecti militum (21), aliique, qui famo nico- tianae (22) abuluntur. Caussae morbum excitanles. 2. Caussae morbum in praedispositis eocci- tantes sunt: frigus (23), fulmen (24), moeror (25), ira (26), terror (27), zelotypia (28) , Ve- nus (29) , cursus (3o), quies (3t), flatus (32), r~ . ... . (21) Ob negotium exercitia militaria allissima voce dirigendi. (22) Diemerbroecx L. II, p. 444- Bree 1. c. p. i65. (23) Frid. Hoffmans 1. c, Obs. 2. p. 107. Rupitz diss. de asthmate ( frigidus pileus capiti impositus). Fateor tames, me asthma rarius in septentrione quamin regionihus me- ridionalibus invenisse, (24) Eph. N. C. Dec, 111. A. 2. Obs. i75. , (20) Floyer 1. c. p. .23. (26) Van Helmont ( 1. c. p. 867 ) ait: « cjvis quidam , vir cordatiis , ac prudens a magnate opprobrio , et publica injuria affectus , cui nec verbum respondere potuerat , absque timore ujtimae minae : dissimulat, atqiie tolerat contnrneliam : sed mo.x abinde asthma oboritur ». Cfr. Delius Amoen. Ac. Dec. I. IV. 7. Fr. Hoffmann de astbm. convulsivo. Obs. l\. (27) Riedlin Millenarius. N. 8o5 (28) Observavi Ticini in juvene tunc Marchione B....i. (29) Plater Obs. L. I. p. 171. Beih Eieberlehre. !\. B. p. 62. Terribilc asthma a. 1814, in viro conspicuo ex bac caussa vidi. (30) Asthmaticus eyasit, in conccrtatione principis Condaei , camerarius ejus de Menzerelles , loco domini sili currendo ( Itinerarium Hispanicum B. Ludovici). vermes iniestinales (33), praematura mssis per opium cohibitio (3/j) , suppressio haemorrhoidum (35), menslruorum (36), sudoris (3^) , fonti- culorum (38), reiropulsio berpelis (3g) , psorae (4.o), acborum (4i), erysipelatis (42), milia- (31) « Vir nobilissimus adsuctus vcnationibus , et motui corporis eximio , quamdiu liceret continuare, sauissimus dcgebat; a fracto vero pedc cxercitio pristino arnisso, in- cidebat in asthma admodum pertinax ». Wedel diss. do astlunatis mechanics p. 17. (32) Baldincek Pr. Aretaei asthma jmv/KJcTfs rccentioribus non ignc-tum. Jen. 1772. Schroeder diss. medicina flatuuin. Marb. 1776. Kirch asthma periodioum a nimia distensioac fiatulcnta , tandem lctbale. Act. IN. C. Vol. 7. p. 296 ). (33) Thokercs Lib. II. Obs. I. (a4) Juncker Conspcct. med. theoret. pract. (35) Lupin hist, inorb. diffiep. p. 117. Htjfeland’s Journ. 14. B. 1. St. p. 189. Luculentum exeniplmn a. 1821 in matrons Lilhuunica quadraginta octo an nor uni habui. (36) Zacctcs Lusitanus dc mod. praxi hist. L. III. hist. 2. Heister -fVahrnehm. 1. B. N. 33o , 442* (37) JoERDENS in HuFELAND’s Join'll. 19. B. 3. St. p. 45. (pedum). (38) Rieolin lin. med. 1 Gt)5. p. 91. (3q) Viciu Delect, obs. pr. N. 36. Aask^w in Act. soc. R Havn. Vol. I. JN. 18. (4o) Eph. IN’. C. Dec. II. A. 4- Obs. 16. Dec. ill. A. 5 , ct 6. Obs. 117. App. p. 148. Farricius IIildanus Cent. III. Obs 3g. Hlfeuanu’s Journ. i3. B. 2. St. p. 124, i5. B. 2. St- p. 53. (4<) Pelabgus med. Jahrgange V. p. 49- rium (43), aliornmque morborum culis (44), tandem fuga podpgrae (43), ocdematis (46), febrisque intermittentis (47) , et plumbum (4b). Caussne paroxysmurn excitnnles. 3. Excitantur asthmatis singuli paroxysmi ab atmosphaerae repeniinis muialionibus (4o), (4a) Bonet I. c. Obs. 120. Fr. IIoffmarhcjs 1. c. Qbs. 8. Opp. T. III. p. io5. (43) Vater Casus singularis astbmalis ex febre purpurata. Viteb. 1730. Brtslauer Samrnl. 1724 njay. p. 553. (44) Riedlin MiHenarius N. i5o ( serpigo pane ayres ). Ri- vines diss. de rnorb.o relrogrado. In Coll. di»s- Lips. 1710. ( gutta rosea ) Bryant diss. hist, asthm. spasniod. Erlang. 1783. (45) Benvenuti asthma gca;vis®iniisn ex irregulari , et inter- cepto podngrae berediitariae decursu obortum (Nov. Act. Acad. Nat. Cur. 7. a. p. I ). (46) Riedlin Lin. med. 1G9G. p. 4^3. Fr. Hoffmann de asthm. convulsivo. Obs. 5. (47) Rao de asthm. spasmodico ex febre q,uajtana incongrue suppressa. (Nova Acta Ac. N. Cur. T. 3. p. 34'a). FloyEr 1 c P- 29- (48) A vino* lithargyrio adultcralo in multis hominibus cxci- tatuin asthma describitur in Ephcm. Oerm. Dec. III. A. t\. (49) « Un changement de la gnlee au degel m'a souveni. cause un acces avec douleur rheumatismale aux tempos un changement de vent qui se lour {tail a lest, produil souaent un acces ». Floyer J. c. p. 17. dc so ipm. Idem in meis acgrotis observavi. DE ASTHMATE. 30-7 illiusqne humiditale frigid.! (5o), aliquando ta- men et a frigore sicco (5i), a calore (5*>) , a lunae phasibus (53), ab acre monta.no (54), (50) Ryan I. c. u Dans tin ferns phivieux ou neigeux ou Jans un terns dc. brouillards , feprouvais sou vent une grande oppression d’estomac, et ce terns- la me disposait a avoir un acces, avanl n/eme quil tombdt de La pluie ou de la neige j>. Floyer 1. c. p. 16. (51) « Die 22 novembris 1799 Viennae ad feminam 55 an- norum vocatus sum astbmaticam. Haec , ab anno aetalis dccimoquinto primum menstruata, modo ante annum hoc profluvio privata fuit. A tribus annis, cum nullum antehac morbum passa essct , ab asthmate humido corripitHr sub coelo frigido, et sicco; ubi vero pluviae cadunt, ac sub coclo humido , bene se habebat. Ubi tempestas cum toriitru instat, asthma recrudescit ». (Ex schedis Patris mci ). (52) « J'ai observe qiden hirer j'avais jusqu’d seize acces, et en efe , vingt. Au mo is tPaoui j'avais to ujours les acces les plus Jacheux. Van Helmokt observe aussi quc les acces de L'asllime sonl plus fre.que.ns el plus violens en ete qu’en hirer, ce qui est generalement vrai, quoique fair vu das aslhmatiqucs qui suujfraicnt plus en hirer ». Flover i. c. p. 72. Praefectus militum , de quo supra, hycuie solum Icves paroxystnos , acstale fortissimos patitur. Matron a ilia Lilhuanica hyeme ab asthmate libera erat, ac, adventante vernali aequinoctio , illioo paroxysinos paticbatur. (55) Monet Van Helmont : « Exncerbalur ( asthma ) lunae stationibus , et acris tempestatibus, quas ideo praescnti pruesngit ». HoRSTins de juvene mentionem injicit , qui, crescent.e tuna, in respiraudi diflicultatcm incidit. Similia rcfort Frakseri ( Ohs. sur une difficultc periodique de re- a famo (55), a gaz acido carbonico (56), ab odorc rosae (57), a polu saccbari (58), et spirer, qui prouve Vinfluence de la lane sur le cot ps huniaiti. v. 1. Tome de Vacad de Madrid , et Bulletin de la soc. philomat. T/• p. 119. et suite etc. T. 11. p. 72 ). Flover non consentit dicens : « Je pense que comme les differences phases de la lune causent des alte- rations dans l'air, elles en produisent aussi dans le corps des asthmaliques » 1. e. p. 17. Ego nunquarn luuae in astbinaticos iinperium observare potui. Lrgi de hoc argu- mento merentnr Darwin Zoonomic. Vol. 1 XXXII. 3. (54) Van Helmont de asthraatico dicit : « Montanis locis pejus se habebat, ideoque Bruxellis vix pcrnoclare audet ». Sfrr- psit aslhinaticus ad Flover : « fai trouve que Pair de Lundres et de la Hollaude me co nee nail le mieux ; et des que fai etc dans un air vif, j'ui eu aussilot urie difficulle de respirer » 1 c. p 27. (55) « Toutes les funiees oJJ'ensent las esprits des asthmati- ques .... L'odeur puante d'une chandelle eteinte, oil Vo- deur de graisse fondue , prod it it souvent un acces d'asthme .... pendant Vasthme la furnee de tabac est nuisible ». Flover 1. c. p. 76. Attamen impune fmuo nieotianae ute- batur praefectus iniliturn Nasiekin. (56) a I have known the inspiring of the vapour of fermen- ting substances in brewing , to be followed immediately by the paroxysm ». Bree 1. c. p. 166. (5j) Van Helmont 1. c. p. 365. Timaeus Cas. p. 216. Flover 1. c. p. 79. (58) Van Helmont I. c. p. 365. Ab esu rmim dulcitun sallein suffocationcin bystericam pluries observavi. liquorum fermentatorum (5^), ab cmcticis , pur- gnntibus, et jejimio (60) , a menstruatibne (61), nee non a repeiiiione caussarum morburn ipsum producentium (62}. Cnussa proxinia. 4- Caussa proxima asthmatis quaesita est in splene (63), in convulsione pulmonis (64), aut (59) « Toutes les liqueurs fortes sont tres prcjudiciables aux asthmatiques mais de toutes les liqueurs fortes la plus pernicieuse aux asthmatiques e'est Vcau de vie .... Pour moi le punch me cause sur-le-champ une difficulte de respirerv. Floyer 1. c. p. 96. 97. (60) « Uacces de Vasthme arrive souvent apres une purga- tion , un vomissement, ou un jcune ». Floyer 1. c. p. xi. A. 1799. Viennae centuriouem militum ab asthinate vio- lento remediorum antispasmodicorum ope liberavi. Sauus jam , ut illi purgans praescriberejn, enixe rogavit; recusavi, at incassum , ita ut. tandem obiitinato viro cedei’e deberem. Vix vero alvo aliquotics libera reddita , en terribilis aslh- roatis paroxysmus. Redii ad pristinam roedendi rationem, morbo radicitus excusso. (61) Wainwright Mechanical account of the non-naturals p. 14- ( Omni mense paroxysmum experiebatur, atque sic, per septem annorura curriculum, serius morbus evanuit ). (62) N. -1. (63) Val Helmont (1. c. p. 37$): « Unde certe conjeci . . . . quod in casu proposito duumviratus recta feriat pulmoncm, praecipue robore inaequali pessumdatum ,proritantem , et radioalem asthmatis caussam in splene esse ». (64) Willis (de morbo convulsive Cap. XII. p. 138): « porro IK II. Vol. VII. 25 musculorum thoracis (65), in statu vilioso chyli, et rarefactioiie Spirituum animaliurn (66) , in flatibns sangtiini commixtis (67) pulmones, et vasa distendentibus (68), in spastnodica partium spiralioni inserviemium, maximeque membrana- yura cellulas pulmonutn investientium constri- ctione (69), quarum Wpoibesium numerus a nobis saltern non augebitur. interdum obsefrvavi , graves asthmatis paroxysmos sine qtiavis notabili polmonnm labe accidisse; rcvera ut puta- verim , bunc morburh aliquando esse mere cduvulswum , ejus insultus solummodo excitari, quoniara serosa colluvics particulis explosivis refcrta nervos pulmonum diastolcn perficietttes subiens, spiritibus ibidem scaten'iibris accrevit ». (65) Galen. IV. de locis affectis C. 7. (66) Floyer (I. c. p. 5i): « Et pai'ce tjile les csprits coulent sans cesse dans les nerfs susdits ( du coeur, et les inter- coS'taux') its doivent etre plus ouverts et plus cap a hies de tecevoir les esprits flatueux qui vienn&nt du sang: cc qui produit le gonjlement astlimatique dans la poilrine aslh- matique et les premieres voies ». (67) HecbnKus de riiorbis pectoris. Cap. (68.) FieM’s de flutib. C. 9. Bartuolinus de ptilmojiib. C. 4> Ohs, 48- (69) Fb. Hoffmann 1. c. §. 12. §. LXII. DIAGNOSIS. PROGNOSIS. De diagnosi generntlm. f. Ut respiraridi difficultas ad asthma revo- cari possit, oporiet non solum, ut ilia periodice recur rat, sed diam ut nul'lius altetitis morbi evidentis sit sympioma. Morbi periodica respi- randi difficultate iusignili, et ab.asthmate probe distinguendi sunt: incubus, suffocatio spasmo- dic a hystericarum, et hypochondriacor.um , croup,phthisis laryngea , trachea lis, et pul- monalis, hydrothorax, et vitia cordis, vaso- rumcjue majorum. ' Distinclio incubi ah eisthmale. 2. Incubus sequemibus nods ab asthmate differt: Incubus. 1. Est morbus dormien- tium, qui illico-ces- sat , dum aegrotus expergefit. 2. Insignilur visione. 3. Aegrotus auxilium implorandi impotens. 4. Haro pectus agitatur. Asthma. 1. Est morbus vigilan- lium, a somno potius miligatus. 2. Mens sana. 3. Aeger auxilium ini- plorandi capax. 4. Pectoris agitado. ma- gna. Distinctio suffocalioriis spasmodicae ah aslhmale. 3. Affectiones spasmodicae vagae haud rare asthmatis scenam ludere , monuimus (70). Talis veto suffocatio hysterica (71), seu hypochon- t (70) P. II. VoL IV. $ect. II. C. XIV. LXX. N. 3. (71) Meurer Diss. de praefocatione bysterica. Lips. i5g8. Yorden of the disease called the suffocation oj the mother. i6o3. Victor Diss. de praefocatioke hysterica. Basil. 1610. Tandler Diss. de matricis praefocatione. Wilteb. 1614- Lenr Diss. de .uteri praefocatione. J3a.sil. 16x6. Geilbronneji D iss. de suffoeatione utefi. Basil. 1616. Von Hartekfels Diss. de suffoeatione uterina. Basil. 1622. Kbpitz Diss. de praefocatione uterina. Lips. 1623. Romateti de suffoeatione ab utero. Argent. 1626. Stracss Diss de suffoeatione ute- rina. Giess. 1628. Neucranz Diss. de uteri suffoeatione. Argent. 1682 Paoli Dis,s. de suffoeatione uteri. Rosloch. i635. Rolfinck. Diss. de suffoeatione uterina. Jen. 1644. Screvelios Diss. de uteri suffoeatione. Leid. 1646. Walaecs Diss. de uteri suffoeatione. Lips. i64§- Croeser Diss. de uteri suffoeatione. Lips i65o. Gesekibs Diss. dc suffoeatione uterina. Leid. 1634- Moebids Diss. de suffoeatione uterina. Jen. 1661. Seliger Diss. de^ s^af^tictne uteri. Leid. 1662. Gleswain Diss. de suffoeatione uterina. Giess. i665. Amman* Diss. de suffoeatione uterina. Jenac 1671. Moris Diss. de f• ' » ' p .. . ■ r suffoeatione uterina. Leid. 1676. Fascii Diss. de suffoeatione uterina. Jen. 1GS1. Meibom Diss. de suffoeatione utciina. Heirnst 1G84. Vesti Diss. de suffoCalionc uterina. Erf. i685. Helwjg Diss. dc suffoeatione uterina. Gryph. 1687. Sleg.ee Diss. de suffocat. uteri. Jen. 1G88. De Jorgii Diss. dc uteri driaca (72) a legitimo asthmate sequentibus differt: Asthma* 1. Morbus constans. 2. Noctu tanlum ( pau~ cissimis concessis ex- ceptionibus) invadit. 3. Respirandi difficullas ex pulmonis affectio- pe (73). 4- Interdum polius a- pnoea. Jnterea non negamus , posse etinm bystericas* et hypochondriacos legitimo asthmati obnoxios esse. Suffbc. spasmodica. 1. Accidentalis est. 2. Quocumque diei, vel noctis tempore ag- greditur. 3. Respirandi difficullas potiusa constrictione laryngis pendet. 4- Agiiatio pectoris. suffocatione. Ultr. 169^. Buhrf.n Diss. aegra suffocatione uterina laborans. Erf. 1698. Wedel Diss. acgram uteri strangulatione laborantena exhibeus. Jen. 1717. Gehkxno Diss. de uteri strangulatu. Kil. 1752. . (72) Van Dyck Diss. de suffocatione hypochondriacn. Lugd, Bat. i665. Vermeireri Diss. de suffocat. bypochondr. Lugd. Bat. 1668. Kissner Diss. de suffocat. bypochondr. Lugd. Bat. 1670. Fascii Diss. de respirationis lacsionibus hypo- chondriaco-scorbutiois. Jen. 1677. Ben Diss. de suffocat. hypochondr. Leid. i683. Walter Diss. de suffocat. hypo- chondr. in viro. Lugd. Bat 1688. Wolff Diss. de asthmate hypochondr. Argent. 1654- (73) Pulchrc Fr. Hoffmann 1. c. $. 4 : « Hoc tero convulsivum asthma differt omnino a suffocatione hystericaruin , quae Distinctio croup ob aslhrnate. 4- Millar (74) croup a spasmo repetebat, illumque antecessoris exemplo (75) asthma nuncupavit , et quidern ob praeceps curriculum acutum , obque aetatem , cui praeprimis infen- sum evadit, infantile. Wictimann (76) ( in ip&is erroribus conspicuus (77) ) Millar falso in- terpretatus est, asserendo, cl. Virnm morbum a croup diversum descripsisse, quod nemo antea somniaverat (78). Nec satis, Wichmann, ut nonniSi spasmodica constrictione, ac veluti strangulatione summarum faiicium , laryngis , et pbaryngis nititur ; et arctato laryngis canale , aeri sufficiens , liberumque ad pulmones iter praescindit: cum in nostro affcctu transitus per arteriam asperam satis liber sit, et vilium in ipsis potius haereat pulmonibns ». (^4) Obs. on the asthma and on the hooping cough. Load. 1769. (75) James Simpson Diss. de asthinate infantum spasmodico. Ediub. 1761. (76) Idcen zitr Diagnoslik. Hannov. 1794. (77) Exemplo inscrviat ingeniosa aeque, ac erronea cjus do- ctrina de dentitione , ct de polypo cordis, v. op. c. (78) Benj. Rush ( Obs. on the spasmodic asthma of children, in a letter to Dr. Millar. Lond. 1780 ) ait: « Dr. Home is the first who has given us an accurate history of it. He calls it croup , or siiffocatio stridula , a name by which it is known in Scotland. Dr. Millar likewise in a pamphlet lately published \.obs. on the asthma op hooping- imaginarium invention celebraret, morbo no me a auctoris addidit, unde denominatio asthmatis acuti periocUcl Millaui. Addidit, se ex propria praxi edoctum esse, morbos illos signa , quo-* rum ope inter se distingui possint, habere, ac medendi rationem plane diversam exposcere. Describit nempe asthma Millari ut morburn ex paroxysmis , et liberis intervallis compositum (79), sine lymphae coagulabilis secretione obve- nientero (80), oppressione in pectore, et voce profunda insignitum , ac raro, vel nunquam tussi stipatum (81). Quivis vero doctrinae croup nie- mor (82) recordabilur, nonnunquam et hunc morbum paroxysmos, et remissiones habere > sine lymphae coagulabilis secretione obvenire, oppressionem pectoris, et vocem profundani socios agnoscere, ac cum tussi pauca incedere. Ad medendi rationem quod spectat, Wichmann 1 cough ) describes it very accurately ». Crawford ( Diss. de cynancbe stridula. Edinb.z^^ ) inquit: « morbus , de quo tractaturus sum , vulgo per vocabulum croup cognoseitur, et nuperrime depictus fuit a Dre. Millar sub nomine asthmatis infantum. Noetfus ( Disp. de angina tracheali. Edinb. 1794- §• 3o ) monet: Millarum novum morbum dc-scribere noluisse. (79) L. c. p. juu, 123. (80) L o. p. 118. (81) L. c. p. 102. 3g 6 DE ASTHMATE. adversus croup auxilia anliphlogistica, adver- sus asthma suurn moschum , vcluti specificum commcndat. Moschum auiem et in croup lo- cum invenire posse dictum est (83). Quibus omnibus sedulo perpcnsis , medici , auctoritati Wichmanni , qua seducti fuerant (84), relate ad istam, de qua agitur, doctrinam jam va- ledixerunt (85) , ac unanimi consensu identita- tern inter croup, et asthma Millari stabilive- runt. Hoc vero non impedit, quominus conce- damus, infantes quoque, nisi asthmati proprie dicto, saltern dyspnoeis obnoxios esse. Inter has, quae ab opere dentitionis , a morbis cerebri, columnae vertebralis, et abdominis pullulant, communissimae sunt. (S3) L. c. $. XIV. N. 6. (84) Ad lios spectabat inprimis Lobenstein Loebel ( Erken- ntniss u. Heil. d. hautigen Braune , des Millarschen Asthma u. d. Keichhustens. Leipz. 1811 ) qui strictissime W 1 cumannum secutus est. (85) Unanimis iste consensus adscribendus est -turn doctis animadversionibus Joannis Christ. Albersi ( Commentatio de diagnosi asthmatis Mil<ari strictius definicnila. Goett. 1817 ) , tum argumentis ab avunpulo suo , roatura elieu ! morte abrepto Joan. Abrah. Albersio ( Praefatio ad lau- dation opusculum ) allatis , tumquc declarationi generali medicorum , asthma Millari sibi in praxi numquam ob- ▼enisse. Disllnclio phthiseos Inryngeae, el tracheahs ah asfhinale. 5. Respirandi difficultas cum sybilo, summis- que angustiis phthisi laryngeae, et tracheali provectac propria (86) , cum asthmate quodam- iuodo convenit; inprimis si ilia fortuito cum suffocatione hysterica complicelur (87). Dislinctio phlliueos pulmonnlis ah asthmate. 6. Cum phthisis pulmonalis , nonnunquam veluti asthmate stipeiur (88) , caye , ne respi- rationis istam difficultatem, laesioni cerebri (89), vel plexum nervorum pulmonaliuin adscriben- dam, mero spasmo tribuas. Habitus aegri, morbi (86) Cap. IV. $ XVI. N. 1. (87) Tale ..exemplum in aegra , de qua supra ( Cap. IV. XVIII N. 1 , liabui. Qnoties enira ilia a gravi aniini pa- themate excruciabatur , tolies in suffocationem hyslericain incidebat , cujus circa laryngem symptomata cum illis ex ulcere tracheae pullulautibus societateni ineundo , horren- dnm spcctaculum exbibebant. Oculi extra orbitas promi- nebant., facies coerulca fiebat , cor palpilabat, pulsus dcfi- ciebat , et inisera , sudore frigido cooperta , sese undique anxie, et desperabunda volutabat. Durabat haec scena in- terdum per horam. (88) Cap. X. 5. XLIV. N. 5. (89) P. II. Vol. I Sect I. C. II. 5. X. N 9, ct Sect. It praegressi , et regulae alibi tradiiae (go) dia- gnosin adjuvabunt. Vistinctio hydrothoracis ab asthmate. 7. Hydrothorax quoniam respirandi difficult tate , et paroxysmis suffoeationem , potissimura noctu, minitantibus insignitus est, facile cum asthmate confundi posset, nisi urina ibi parca , liic copiosa : porro percussio thoracis , habitus aegri, praesentia, aut absentia oedematis externi, morbique praegressi diagnosin illustrarent. Gae- terum hydrothoracem aslhmali haud raro super- venire, sciendum est. Vistinctio vilioruni cordis, et vasorum majorum ab asthmate. 8. Quamvis medico symptomata asthmatis, inprimis in senibus, exclusive a vitiis cordis, et vasorum majorum repetenti (gi) assentiri ncqueamus, et quamvis Ducampio hujqs opi- nionis falsitatem patefacienti (93) applaudamus; attamen ossescentiam arleriarum coronariarum, et valvularum cordis, atque aneurjrsnia arcus (90) Cap. X. $. XLIV. N. 10. (91) Rostan ill Journ. gen. lie mcdecine , c/nr. , et pharm. 1818 sept. (9a) Ibidem. 1819 oclobre. aortae (93), saepe orthopnoearri periodicaui, cum asthmate magnam similitudinem alenlem, gignere non inficiabimur (94)* De vavia aslhmalis origine, el indole. 9. Sicuii dyspnoeae, ita et asthmatis origo, et indoles multiplex est. Encephalum bine inde accusandum esse, docent imperium ariimi pa- thernatum in asthma (95), affectio capitis pa- roxysmos saepe annuntians , et illius cum mania nexus (96). Si porro agitationem musculorum thoracis sub asthmatis insultu consideremus, suspicio , columnam vertehralem , ex qua illi musculi nervos accipiunt, interduni non plane (93) Cfr. Hufelard’s Journ. 1820 may. p. I. (94) Cfr. Cap. de angore pectoris , et de aneurysmate aortae. (95) Auctor vetustissimi libri de morbo sacro (N. 16) dixit: « ex nulla alia nobis parte voluptates contingere, et lae-* titias, et risus, et lusus , quam ex cerebro , itenique moe- rores , et anxietates , tristitiasque , ac ejulatus , ct querelas ». Adde Morgagni ( Epist, XV. Art. 5 ) : « videtur sane ex iiis obvium ruedicis qsse debuisse quam patestatem habeat in respirationem cerebrum , naturalibus dumtaxat cagita- tionibus , sed quotidiaois animi afToclionibus nonnihil commotum , eandemque multo majorem habere posse, cum vi morbi vehemfntiore irri(aXur , apt premitur ». u, J'at fiouvent observe un astlime dans les personnes fort ogees, apres une Iqgerc allaque d'apoplexie on de vertige , qui d'obord les fait loipber par terra ». Fi.qrr.R'1. c. p. i46. (96) Withering on the Foxglove. Case i\. Brer I. c. p. no. « Asthma, likewise, is succcdcd occasionally by insanty >». immunem esse, oritur. Adde, quod asthmatis paroxysmus, excalefacto a lecti tepore vertebrali specu, invadit ; quod erecta corporis positio levamen afFert; quod urina copiose secernitur (97) ; quod venus saepe malum provocat, quod- que scapulae dolent. Originem abdomincilem asihmatis quoque admittendam esse ? ille facile concedet, qui perpendit, quod debet irritatio plexui coeliaco a stimulis abdominalibus (e. c. a calculo bilioso (98), a flatibus, a congestione in vena portarum ) illata, necessario pulmonibus, utpote ab iisdem nervis gubernatis, communi- eari; quod debet obstaculum liberam influxus cruoris ex arieria eoeliaca in ventriculnm , he- Par y et lienem impediens y plethorarn aortae thoracicae, ventriculi sinistri cordis, et venae pulmonalis excitare ; quodque debet ex media- nica exiensione viscerum in sacco peritonaei (97) Formf.y vermischte med. Schriflen. i. B. Berl. 1821. Kap. Ueber d. Einwirkung d. ftiickenmarkes u. d. Ner- venknotcn auf d. Erzeug. patholog. Zustande in d. Urin- wegen. 1 (98) « Instances of disorder in the first passages, or biliary ducts of asthmatics , hare been remarked by many phy- sicians ; and I hare no doubt , if more attention were paid to the subject t much additional evidence would be produced ». Bree I. c. p. 193 Cfr. Ferriar med. hist. etc. Vol. II. p. 53. Millar 1. c. Hoffmann de asthmate convul- sivo. Ohs. 2/p p. 193. contentorum, quatenus inde turn diaphragm a sursum prcmitur , turn vasa inajora comprimun- tur pulmonibus vis inferri. Adde , asthma sae- pi§sime ab iocommodis primarum viarum an- nuntiari. Ex vitio primario pulmonum asthma expectandum, dam membrana mucosa ductus a ere os investiens, a caussa catarrhali , aut alia metastatica irritata intumescit, illosque ductus, ut in coryza observatur , obliterat; dum con- tractio spasmodica bronchiorum idem edicit ; dum ejusmodi canaliurn atonia , sen paresis, expulsionem aeris antiqui, hincque admissionem recentis impedit, dum aer extra vias suas in parenchyma pulmonis migrat; dumque cruoris obundantia in aorta, arteria pulmonali, vena cava , et praecipue in vena azyga (99) pulmo- nein , et tracheam comprimit. Plethoram arte- riosam, et venosam non solum pulmonibus di- recte nocere posse , sed et indirecte , origines scilicet nervorum , qui pulmones , musculos tho- racis , et diaphragma adeunt, in encephalo, et j * specu verlebrali irritando r saltern ut hypolhesin admittcre liccbit. Similis tandem irritatio cur non etiam a caussa arthritic a gigni posset ? Aetas, conditio, sexus hominum , praecipue asthmati obnoxiorum , periodicus htijus morbi decursus , imperium , quod mutationes atnio- sphaerae in ilium exercent, urinae conditio post insultum istam conjecturam verisimilem red- dunt. Quae singula originem asthmatis ex sen- sibiUtate morbosa, et imbeeiUitaie universi systematis nervosi non exciudunt; si enim haec exercitium reliquarum functionum perturbare, et supervenire posse concedatur, cur idem re- late ad opus rcspirationis noli admittendum foret? Ex his colligitur , nos admiltere aslhmata originis encephalicae , spinalis, abdonrinalis, et thoracicae ; indolis inflammatoriae, catarrhalis, gastricae, arthriticae, et nerveae. Hue forte asthma febrium intermittentium larvatarum sym- ptoma revocari debet (100). Prognosis. io. Tbeoria , quam de origine,. el indole asth- malis tradidimus, quaeqtie hunc morbum ex diathesibus imperio artis medicae satis subditis derivat, ftmslam magis prognosin promittere deberet ilia singulari, quae sic auditor: « vetus asthma mirabile phantasma, quod nullum curat calaplasma , quod sicut in juvenibus curatu est difficile, ita in senibus incurabile » (i); aut (100) De astbmate hqc fcgi merentur Floyer 1. c. p. 42>4^5 et Ncb'eu ijstbma grayissimum instar quarlanae periodipe recurrens , cortice peruviano curatura ( Act. N. C. Vol. 8. N. 4°y )• (i) Hkrtodt in Crocologia p. 124. « asthma fidiis Achates usque ad urnam ». Atvero hie perpendere oportet, plures medicos asthmatis prognosin tarn atro carbone notasse, proplcrea quod cum illo vitia cordis , et vasorum majorum saepe confuderint (2) , ex qua etiara ratione plus, quam par est, de transitu asth- matis in hydrothoraceiii loqiiuntur. Gaeterum quid miri, si morbus inveteratus, jam consue- tudinis legibus obtemperans (3), inprimis si perverse curetur, tandem rebellis evadat ? Re- bellis , sed et hoc in casu longaevitatem non impedit (4), ac aunorum curriculo interdum sponte evanescit (5). Ob paroxysmi procraslina- lionem non illico triumphandum esse , per se patet. Tribuenda interdum est diuturna inter- missio paroxysmi morbo iniercurrenti (6). (2) Consentit Bree ( 1. g. p. 68 ) dicens: « uncomplicated asthma is so seldom jatal , that few opfiortunilies have occurred of searching for its cause by dissection ». (3) Legi meretur Bree (L c. p. 201 ) , ubi reditum paroxys- mornm per associationcm idcarum , et mbtuum explicat. (/}) Jrai trouve des asthmatiques qui m’ont dil Vavoir etc pendant ciriquarite ans , et se so/U n'eanmoihs assez bien portes ». Floyer 1. c. p. 21. (5) Ducamp in Journal general de rhedecine>} frhngoise et etr anger e. 1820 Jail let p i35. (6) <r J'ai su que le Roi Guileaume , qui etait attaqua de Vasthnie , n’en avail ete aucunement incommode pendant la suppuration d'unc pluic causee par un bouhit de canon §. LXIII. Cura. Generatim. i. Cura asthmatic a veteribus addiscenda (7), bifaria est : respicit enim altera pavoxjsmum, altera liberum interval!uni. Ambae secundum indolem morbi ordinandae, ac empiricae admi- nislrationi pbarmacorum pro specificis decan- tatorum , quousque licet, valedicendum. Gene- ratim appareniibus* prodromis paroxysmi, adbi- beatiir clysina. Paroxysmo evoluto , aeger illico lee.tum deserat (8) , degat in aere frigid iusculo, sine nia^no adstantium numero; pectus esto deur,datum , ac abstineatur ab nnctionibus , et emplastris odoriferis (9), item a frictionibus (10), qui lui avait froisse Vepaule a In bataille de Boyne ». Flovek 1. c. p. 117. (7) « J’at hi la plupart des auteurs modernes , et jusqu'a present j'ai essaye inutilement leur methode. . . . C'est pourquoi je me suis tourne vers les anciens , savoir Ga- lien , Pace nJEcitiE , Aetius etc. J'y ai trourc des idees plus raisonnables ». Floyer 1. c. p. 20. (8) « Cela abrege Vacces , diminde Voppression , et facihte la respiration ». Floyeu 1. c. p. 161. (9) « II fant que la poitrine des aslhmatiffucs soit tenue Jraicliemcnt pendant Vacces, ct ne point Voindre arec des huiles qui aient de Vodeur , car cclu est nuisibLd* nisi forte ad spinam , et ad hypochondria. De- bitam corporis positionem aeger sibi eligat (i i). Et ligaturae exiremiialuni turn snperiorum , turn inferiorum celebratae sunt (12). Interea demonstrandum adhuc est, num paroxysmuni cohibendo revera quid boni producatur (i3). Quousque paroxysmus viget, abstineatur a came (i4). Ova cum aceto optimum sislunt nutri- Tout emplatre sur la poitrine gene la respiration ». Floyer I. c. p. 167. (10) « Les frictions sur quelque partie r/ue ce soit , in com- modent beaucoup ». Floyer 1. c. (11) YVepfei* observavit, paroxysmum asthmalicum citing sedari non potuisse, quarn expansis alis, et brachiis mensae impositis; alios quoque levamen sensisse, quando inciinato capite , pectus concussurn fuit ». Vater diss. cit. p. 3i. > (12) Jot. Caes. Claddiki Tract, de ingress, ad infirm. L. II. C 8. In asthmate (forte potius in snffocatione hysterica), qua Comitissa Kevenbidler Mediolani laborobat, paroxysmi illico ccssabant institutis istis ligaturis. Idem praestabant maniluvia (Ex schedis Patris mei ). / (13) Semper memor sum verborum Whttt ( Sympathy of nerves p. 72 ) : u increased motion of the organs of re- spiration in the ft of an asthma, they are the efforts of nature to free the body of something hurtful ». (14) « Et pour engager les astlimatiques a ne pas manger de viande pendant Vacces, je dois leur dire, qiie plusieurs ont etc etouffes pour en avoir mange , et que cela est cause que I'acces dure qualre} ou cinq jours davantage ». Floyer 1. c. p. 162. P. II. Pol. FIL 26 mentum (i5). Et tempore libero, quo simpli- cior diaeta, eo melior. Juscula ex caulibus rubris laudata fuere (16). Item succus rapae (17). Occasiones tristia animi pathemata excitantes fugiendae (18). Thorax vero vestis ope ex tela cerata tenuissima, el lana subtili (19) tegendus est. Cura asthmatis inffarnmatorii praecipue haernorrhoidalis. 2. Cura asthmatis injlammatorii praecipue haernorrhoidalis : a. Sub paroxysmo. Quo recentior morbus , quo fortior paroxysmus, eo certius venae seclio, in aegro haemorrhoidali e pede, levamen affert (20). Abstinendum a remediis calefacientibus , et confugiendum ad nitratem potassae (21). (15) « Un oeuf on deux poches pris a diner avec beaucoup de vinaigre, sont tres-bons ». Floyer I. c. (16) Tdllon Ergo astbmati juscula cauliura rubrorum. Paris. i63a. (17) Act. N. G. Vol. I. Obs. 62. (18) « A us si remarque-t-on que tous lea asthmatlques , lorsqu'ils sont fach.es ou chagrins, ont plus souvent des acces que lorsqu'ils sont dt bonne hunteur ». Floyer 1. c. p. 182. (19) Ramsay in the London medical and physical Journal by Fothergill 1816 february. (20) « La soignee Jacilite la circulation dans le poumon , ct remedie a la plelhore mais cllc soulage tres-peu les b. Sub libe.ro intervallo. Nec nilras potassac, concessis debitis intervallis , derelinqnendus. Valde ptisana jam saepius laudata (22) condu- cit. Porro si suppressio haeiuorrbagiae cujusdam ad morbuni excitandum conlulerit , ilia hirudi- nuru ope revocanda, quod inprimis de haernor- rhoidibus valet (2 3). Dolore ad colurnnam ver- tebralem urgente , multum prosunt cucurbitulae scarijicantes lateribus spinae appositae (24). Si pulsuum conditio irritationem systematis arte- riosi denotaret, aut suspicio bumoris extravasati in encepbalo vigeret, quid digitalis purpurea valeat, tentandum (25). Pro polu aqua simplex vieux asthmatiques , et ne doit etre mise en usage que dans Les plus violens acces ». Floyer 1. c. p. i50. (21) R. Aquae cerasorum nigrorum uncias sex: nitri scru- pulos duos: syrupi papaveris rhoeados unciani semis. D. S. omni quarta horae parte cochleare roajus. Floyer praeterea et sal pruncjlae , et sal aromoniacum commendat 1. c. p. 168. Vcteres, et inter hos Paelus Aegiketa , auhronitrura cum hydromelite commendavere. (22) Cap. X. §. XLVll. N xo. (a3) Matronam , de qua supra, sic sanitati restitui. (a/|) Sic ex propria experientia. Cfr. Harvaees Exercit. Ill De Circul. sangu. p. a33 ( insimul cum affusione aquae gelidae sub ipso asthmatis paroxysmo, quod non suaderem). (a5) Habet pro se auctoritatein Percxval , et Ferriar , neu- tiquam vero illam Bree , qui ait (1. c. p. 221 ) : « but I have not seen bencjit from the exhibition ». Cum digitalis facile sputa supprimat , quae in uslhmatc promovcrc opor- Nil magis nocet quarn coffea, thea ? vinum etc. Praeterea orane oxercitium corporis violeninm , inprimis in atmosphnera calida, evitandurn. Com- 11)enclaim* adeo balneum frigidum (26), quod hucusque adhibere non sumus ansi. Cura aslhmalts calarrhnlis. 3. Cura asthmatis catarrhalis : a. Sub paroxysmo. Nisi prima node , saltern altera , aeger lecto decumbere , et transpiration! studere tentet. Capiat saepe cochlear minus loch, seu julapii ex oleo amygdala rum dulcium , et syrupi diacodii uncia una et semis; oxymelids scillae uncia semis, sacchari crystallised dra- chmis duabus. b. Sub libero intervallo. Confugiendum est ad decocta aut ex ligno guajaci officinalis, aut ex radicibus smilacis sarsaparillae (27), poly- galae senegae (28). tet , illam nounisi in connubio cum ipecacuanha, quatenus corrigens , praescriberem. (26) a The cold bath [during the absence of the paroxysm) has been judiciously recommended by Dr. Ryan in Asthma. 1 can assert this upon numerous trials of its efficacy ( Bree 1. c. p. 243). Laur|avit balnea frigida jam Caei.ius Aurelianus. Balnea salina commendantur a Tolberc in Hdfei.and’s Journal. 26. B. 3. St. p. 26. (27) « Les sudoriftques sonl recomrnandes pour les fuxions catarrheuses ..... ainsi Us peuvenl etre utiles lorsquc Vasthma survient apres tin catavvhe ». Floyer 1. c. p. 17 b r Cura asthmatis arthrilici. ■ 4- Cura asthmatis arthritici : a. Sub paroxjsmo. Adhibeatur illico balneum peclum lepidum. cum farina sinapis nigrae. Ap- plicentur sinapismi acriores , aut alia irritantia (29) ad crura ei ad brachia. Gaeterum in aegro* plethorico , mi in asthmate inflammatorio j in exbausto, uii in asthmate nervoso (3o) ince- dcnduoi. b. Sub libera intervallo. Ulcera artijicialia, pro re nata ad nucham , columnam vertcbralem, pectus, maxinie condueunt (3i). Thermae in aliis afleclionibus aribriticis tam proticuae hie (28) Sublevavit meos aegros, aliosque. V. Rakoc in Act. soc. med. Havn. Vol. 3. p. 3Ga. (29) « J'ai appri's id7line dame qu’un ail applique sur ses pieds , V audit guei'ie d'un acces d’dsthme ». Floy tin 1 c. p. 255'. Cfr. PortTAL Mem. sur la nature pet le trailement de plusieiirs maladies.' T. 11. p. 70. Abh. J. pr. Acrzte 20 B. p 53. Vide etiara de cura asthmatis per tibialia sanie seabiosa irifecta in Misc. N. C. Dec. 111. A. 5, et 6. p. 248. (30) N. 6. . , • (3j) Aetids Tetrab 2. Serm. 2. C. 57. ( dorso medio Y'crte- brarum , el costartim ). Zacut. Lusit'Abbs Prax. mirab. L. II. C I. 7. Obs.(Ad nucham). Fee. Plater Pract. T. 1. L. II. C. 4- P- 386. (Vesicalovium post, aurcs). Valisniem in Eph. IN. C. Cent. 7 , el 8. p. 4 >6 ( Orthopnoea oerato ex cantharidibus , et euphorbio copstantc supra capitis commissuram impnsito , paucisquc aliis tanquam miraculo raro ? saliem pro balneis , prosunt (02). Nocent praecipue aquae soleriae sulphuricae; non iia sulphur intus, e. c. in consueto pulverc anti- haemorrhoidali porrectus (33). Supertartras po- tassae hoc in pulvere contentus ad urinam promovendam conducit, quod in omni asthmaiis specie noil esi negligendum (34). Si vires de- ficerent, hjdromel cum radicibus amomi zin- sanata ). Miror Floyer dixisse : « Je n'ai jamais essay e de cautere sur la poitrine , ou sur le sommel de la tetet et je ri’approuve lii I'un ni Vautre : je n' approuve pas non plus ceux du dos , parce qu'ils demandent un bandage qui serre la poitrine ». (32) « J'ai entendu un asthmatique , homnie d'esprit , ,se plaindre, que son asthme n'avait jamais ete violent avant qu'il eiit bu les eaux de Bath. J'ai rencontre a Bath d'autres astlimatiques qui se sont bien troupes d* avoir bu les eaux, mais qui n'qnt pas ete se baigner ». Flover I. c. s p. 178 Commendantur tainen aquae Nendorfenses. v. Bal- dinqer’s Neues Magazjn. n. B. p. 218. (33) Pantbot Ergo asthmaticis tabellae de sulphure. Monsp. i653. Nesciohinc, quomodo Flover dicere poturrit: « En general tous les remcdes sulphureux sont conlraires aux asthmatiques n. 1. c. p. 179, et p. 258. (3&) Celsds ait ( L. IV. C. 4 ) : ft Prosunt etiara , quaecumque urinam movent ». Et Fr. Hoffmannus ( T. III. Seet. II. C. 2): «in statu cacbectico, cui jungitur asthma , opera ferre • deprehenduntur diuretics ». Et Flover (1. c. p. 1S2): a II faut entrctenir le ventre libre , fairs couler Vurine en giberis potnm salutareni consutuit (35), et vi* num calidum interdum asthma miraculose de-^ bellavit (36). Item coffea (37). Cura asthmatis gastrici. 5. Cura asthmatis gastrici: a. Sub paroxjsmO. Juvat vomitum leniter sufjisante quantite, et procurer par Vexercice une sueur moderee ». Baglivius jam generatim mouuit: « pluries ad- notavimus in pectoris morbis semper ducendum esse ad viaa urinales , natura id monstrante ». (35) Libra mellis c. s. q. aquae coquitur ad remanentiam li- brarum quatuor; infundatur tunc radix zingiheris ad dra- chmas tres, filtratur, et frigefacta tenetur in lagena vitreia epistbomio raunita. D. S. pro potu. Floyer p. 196. (36) J. Bapt. Davwi tract, de potu vini calidi. « Illustris vir prope 6exagenarius , a pueritia tantam spirandi diffi- cultatem per intervalla passus erat, ut ob eamdem per plures menses Icctum deserere non potuerit, donee suasu, et con- silio hujus medici , vinum calidum in prandio , et coena sumpsit , cujtis solius usu continuato tantas vires succes- sive acquisivit , ut ab omni asthmatis insultu immunis itinera, aliaque negotia , etiarn tempore frigido obire po- tuerit ». Cfr. Diss. Vateri (1. c. ). (3^) <1 Infusion of coffee may be considered as medicinal in every species of asthma , except (pletliorical). Bree 1. c. p. 256. In ipso paroxysmo exhibebat Pringle. Laudatur a Pebcival Essays P. I. p. 269. v. Abh. f pr. Aerzte. 3. fi. p. 720. Aretaetjs semina urlicae, amygdalas amaras, graua piperik tosta common da verat. 4 12 DE ASTHMATE. ope aut aquae beneclicLae Rulandi (38), aut acetl scillitici, aut ejusdem oxymelitis cum oleo amygdalarum dulcium movere, superbibendo quid aquae tepidae (39). Purgantibus locus non est (4o). b. Sub libero intervallo. Nisi peculiaris obsiet contraindieatio, emesis sernel bisve de mense aut anno (41)? °Pe aul radicis cephaelidis ipe- cacuanhae, aut oxymelitis scillae excitanda (42). Absoluto vomitu alvus movenda pro varia (38) Rulanb Obs. Cent. I. Obs. 56. Cent. III. Obs. 96. Cent. V. Obs. g5. Dosis a drachma Rd unciam. Auctor vocat pa- naceam asthmatic ovum. Riverius (Prax. Cap. deasthmate) non raro hoc solo remedio paroxysmum solutum esse con- firmat. (09) « 11 sujfit de dormer une once d'oxymel scillilique , et autant d’huile d’amandes douces dans . ... de Veau chaude. . . . J’ai couturne d'avaler peu a peu environ line demie once dc vinaigre scillitique tout pur ». Flover 1. c. p. i56. (4o) De St. Yoji Diss. non ergo in asthmatis paroxysrao purgandum Paris. 1696. (/J1) « On pourra reilerer ce vomitif une fois chaque mo is dans les aslhmes in veteres , lorsque les acces reviennent tons les dix jours ou environ, et une ou deux ou quatre Jois par an dans les au Ires aslhmes , dont les acces ne reviennent qu’tine J'ois chaquc annee ». Floyer 1. c. p. 170. (4'i) Schulze Diss aeger asthmaticus usu radicis scillae su- bleva tor. Hal. i^;35. Wagner ad Werlhof Obs. de admi- randis quibusdam scillae in pulvere exbibitae yirtutibus. Lubec. 1787, aegrorum conditione modo blande, e. c. per oleum ricini communis, electuarium lenitivum , aquam salinam amaram , modo per acriora (43) > e. c. per folia cassiae sennae , radices convol- vuli jalappae , succum cambogiae gummi gut- tae. Ad vires ventriculi insiaurandas jam dudum commendata fuere radices gentianae luteae, herbae cavdui bencdicti, erjthveae centaurei, menianthes trifoliatae , et semina sinapis nigrab (44)- Utplurim.urn tamen plus a resoh’entibus , quam a tonieis expectandum. Inter ilia murids ammoniae antiquitus laude inclaruit (45). Dura plexus nervorum abdominalium in asthmale sce- nam ludunt, valdopere efficacem invenimus oxj- dum zinci (46). El oxydi bismuthi vinus ten- ■. ( . • .. . ■ (43) « Je me souuiens cPun asthmalique qui prit des pillules d’un charlatan qui lui procuraienl vingl on Irente selles, et cela le soulagea beaucoup payee qu'il etait sitjet a Vhydropisie ». Flover 1. c. p. 174. (44) Floyer 1. c. p. 227 ; Dr. Helm narrat , ducem milituin Brody a diuturno , et rebelli asthmate ope seminum si- napis nigrae ruditcr contusorum bis de die per mensem ad cochlear coffeaiium sumptorum liberatum fuisse ( Salzb. med chirurg. Zeit. 1819. N. 34 p. i5y ). (45) « Las anciens auteurs ordoiinaient trois gros de set ammoniac ortfinaire dans trois verres d’hydromel». Floyer 1. c. p. 189. .... . ! (46) Cum floribus zinci , ct moscho sanavi aeg-i^im , de quo tanda foret. Sub maxima vetnricuH sensibilitate, aliis pharmacis incassum adhibitis, morbum de- bellavit emulsio sic dicia arabica (47). Cura aslhmatis nervei. 6. Cura asthmatis nervei : a. Sub paroxysmo opium sacram constituit anchoram (48); exhibetur laudanum liquidum Sydenhami (49) cum acidis (5o). Nocent an- tispasmodica calefacientia, ut castoreum , asa foetida, et ammonia (5i). Gommendatur tamen stigkeit u. d Heilkrciften d. Zinkblumen. Leipz. 1787 Nunn Diss. sistens observ. clime, quarum ope florum zinci vires in morbis asthm. examinantur. Erf. 1791. (47) Pater meus Mediolani uxorera comitis Kheyenhuller , asthmate laborantem per annos plurimos incassum cura- verat, cum fortuito istam emulsionem praescripserit, quae morbum extemplo fugavit. En formulam. R. Guirinii arabici unciam dimidiani: amygdalarum dulcium excorticatarum niiin. tres : sacchari albi drachmas duas. Terantur invieem et adde sub continua agitatione olei amygdalarum recenter expressi , quantum cum hac massa miiri potest. Postbinc affunde paulatim aquae uncias octo , et cola. (48) Willis , Floyer , et quotidiana experientia. (49) A guttis decern ad quindecim cum aqua florum cha- momillae. (50) E. c. cum nonnullis guttis acidi sulphurosi ( Spiritus sulphureus per campanam) Floyer 1. c. (51) Floyer 1. c. p. 159. crocus (5^), et moschus (53). Inspiraiioneni gnz oxygenii laudant Beddoes (54), et Four- croy (55) , ilia aulem aceti vadicalis suadetur apud Duncan (56). Subfumigia (quae Arabes ex arsenico instituere ausi sunt ( 5y ) ) nuper commendata fuere ex radicibus , et petalis in- ferioribus duturae stramonii (58) , ex capitibus papaveris albi (5g) , ex siliqua pistaciae te- (52) « Qui ( asthraaticus ) potest sperare nihil, desperat nihil ubi desperatuni , adhuc crocus solabitur » Hertout 1. c. (53) « Lecohius recommande pour les acces extrerhement violens dix grains de safran , et un grain de muse dans un petit verre de vin aromatique ». Floter p. 167. Cfr. Hdferand’s Journ. 1. B. p. 18. g. B. 3. St. p. xi3. (54) « No sooner does it touch the lungs than the livid colour of the countenance disappears , the laborious re- spiration ceases ». (55) Annales de chimie. T. IT. (56) Annals of med. T. III. ( Totus processus , et vas de- cribuntur ). (57) Avicenna teste. (58) The Edinb. med. Journ. 1811 july N. 27. 1812 jul. N. 31, et Hcfeland’s Journ. i8i3 febr. p. 82. (Remcdium in India orientali usitatum, ubi tamen , loco daturae stra- monii, datura ferox, et fastuosa adhibeutur. Dcbet fumus, et saliva inde imbuta deglutiri Commendatur simul absti- nentia a potu. Semel methodum hanc tentare volui, alvcro aegcr fatebatur , se nullum fumum tempore paroxysmi in- spirare posse). (5g) The Edinb. med. and. chir. Journ. 1814 January. DE A ST II MATE. rebinthae (60). Xtirahuntur per tubulos fictiles alias furno nicolianae dicatos. Proponurnur etiarn electricitas (61), et galvanismus, lamina una metallica tenui diametri duo rum. pollicum nu- chae, altera epigastrio appositis , quae fills me- tallicis ductilibus continuo super laminas agi- tatis junguntur (62). b. Sub libero intervalio: sensibilitatis aegro- rum ratio habenda. Si ilia fuerit summa, quid lac valeat, tentandum (63). Xlias ab aquis mar- tialibus levamen expectandum. Genior vero est virtus corticis cinchonae officinalis (64), in- (60) Remedium popularc D,»lmaticum. (61) Sigaud de la Fond Velectricite med. p. 25o. (62) Philjpp in phil. Transact. 1817, Hcfeland’s Journal. 1810 novembr. p. 67. Bibl. univers. 1819 mars p. 182. Et ejusdern auctoris \ Experimental inquiry into the laves of the vital fund. Loud. 1818. . (63) Apud Floyeb hypotheses cum experientia, dimieaut , iibi ait ( p. 177 ): « Le lait d’anesseet■ le tail ordinaire rendent la lymphe Ip op yisqueuse , et nepeuvent. convfinir aux asthrnatiques. Je connais cependant un astfimatique qui recommande Veau laiteuse pour diminuer Ip gojfle- ment au commencement de Vacces ». (64) « . . . .je rernarque, qu'il diminue heaucoup les sueurs et les foiblesses qui accompagnent les acres ; qfil sou- lage beaucoup les maux de tele , cl prqlqnge les inter- valles dcs acces : mais il ne conrient nullemcnt le don tier primis si asthma ad febres iniermittent.es speciet. Laudator quoque tinctura delphinii consolidae (65). Summus Monarcha ab asthmate, ope tincturae anodynae dispensatorii Londinensis ad drachmas sex, tincturae squillae marinae, et aether’is sulphurici aa drachma una, dosi coch- learis coffeani liberatus fuit (66). Meretur ten- tari viscum quei'cinum (67) , ac, si morbus ex spina proficiscitur, chenopodium ambrosioi-r des (68). j4lia nuxilia et ndversus dyspnoenm commendnln. 7. In omni asthmate, mnltisque dyspnoeis , abscnte plethora, egregie inservit gammi herci- Floyf.r I. c. p. ig3. Cfr. ct p. 26. « Mense junii 1789 puellam nobilem Ticinensem Gliam IVtarchionis Beleredi tractavi , quae singulis dicbus ad vesperas ab asthmate violcnto corripi solebat. Huic igitur corlicem peruvianuin rum opio remixtum porrexi , ac sanitatem perfectam resti- tui ». ( Ex schcdis Patris mei ). Laudatur cortex quoque in asthmate ab IIeberdexo ( Comm, de morborum historia et cnrationc. C. ti ), a Bang (Act. soc. R. Havn. Vol. I. p. 109 ) , a Rxsoe ( ib, Vol. l\. p. 269 ). (65) Blanchard jn the London med. reposit. i8i5. Vol. 3. V. Gazette de sanle 1815 sept. ( Paratur ex uncia una seminum contusornm , in dimidia mensura alcohol infu- sorian. Dosis a guttis viginti ad triginta , ter de die ). (66) Cfr. schedae Patris mei. Auctor formulae Dr. Griff. (67) Cfr. Cap. XIV. 5. lxv. (68) Hcfeland's Journal. il\ B. 2. St. p. 201. clei gummiferi (69) cum ac-eto (70), aut cum mucilagine gummi arabici porrectnin (71). Adbiberi quoque solent asa Joetida (72), aci- dum benzoicum (73) , bellis major (74) , ni- (69) «... cette gomme . . . detruit les engorgetnens des poumons , et i end la respiration plus lib re , el dissipe les vents ,• ellc produit de legeres sueurs et JorliJic les nerfs ». Floyer 1. c. p. i85. Cfr. Bang in Act. R. soc. Havn. Vol. I. p. io. (70) « Ala is je trouve qu’il est necessaire de suivre la me~ thode des anciens, cjui corisisie a corriger son amertume, et son acrete par le vinaigre , et c/ui la rend moins echaujfanle ». R. Rad. amorui zedoariae unci am unam. Coque cuin libris duahus aquae ad colaturam quartae partis , ac adde aceti vini uncias quatuor , in quo soluta fuit uncia una gummi ammoniaci ; coletur iterum addendo uncias quatuor mellis , quae singula iuviccm ebulliant, despumentur, et colentur. Cap. mane , et vespcre cocblearia tria per meusis curriculum. Floyer 1. c. p. 185. (71) R.Gummi ammoniaci drachmam un. : mucilaginis gummi arabici , syrupi simplicis aa unciam un. M. assidue et af- funde libram aquae. M. D. S. omui tcrtia hora uncias duas. Hujus formulae ope inter alios judaeum ab orlbopnoea liberavi ; orthopnoea inquam , nam aeger jam secunda hebdomade stare coactus erat , atque ut sese pedibus su- etinerc posset, funes duos parti superiori cubiculi firma- verat , illosque manibus amplectebalur. (72) Nil boni inde obtinui , quod et Bree (1. c. p. 227) fa- tetur. Aliter sentit Wolff in Hufeland’s Journ. d. pr. lleiili. 18. B. 1. St. p. 36. (73^ Flores benzoes dracbm. semis , aquae yeronicae uncias cotiana (76), veratrum album (76), aqua picea (77), boletus suaveolens (78) , faba St. Ignatii (79), strychnos nux vomica (80), millepedes (81), radix ari muculati (82). quatuor. Mellis sinccri uncias duas. S. omni secunda hora cochleare sends, v. Wendt Annalen p. 74. (74) Mimdbrer Medic, unlit. ( in forma ace tar ii). Floyer J. c. p. 25a. (75) Fanov Ergo asthmati bumido nicotiana. Paris. 1700. (76) Muller in Hufeland’s Journ. 12. B. i. St. p. 161. (77) Cfr. Cap. X $. XLVII1. N. 9. Praesertim in dyspnoea mucosa in scorbuticis. (78) Ensljn de boleto suaveolente. Mannh. 1785. (79) Stein Diss. de faba Sancti Ignatii. Erl. 1795. (So) Hahnemann in Hefeland’s Journ. [\. B. p 75. (81) Panno laneo exoepti in vinutn immiltantur , et postea -yinuin illud bibatur. v, Galen. L. VII. de comp, medica- rainum. Felix Plater 1. c. Schenk L. II. Obs. Deodates in Pantheo hygiastico L. III. p. i4o. Ledov. Mercates de internorum morb. curat. L. II. C. Rolfinck Epit. p 125. (82) Dioscorides M. m. L. II. C. 197. Gessner Frankische Samml. a. d. naturl. Arzneyk. etc. 7. B. p. 315. ( Extra- ctum vinos, ex acqualibus partibus radicum, cl foliorum ). I Caput XIV. DE TUSSI GENERATE)! , ET DE C iTARRIIQ PULMONUM. §. LXIV. DE TUSSI GENERATIM. Dejtnilio. i. Definiri solet tussis (i) per sonoram (2), plus minus vehementem , et brevissimis inter- vallis ileratam aeris , praevia plerumque magna inspiralione , atlranti^ e pulmonibus explosionem, qua aeger , quod sibi molestum est, excutere sludet. (1) Gr et in plural! (unde medicamcnta adversus banc affectionem vocantur becJiica , vocem latinam- tussis nonnulli a sono, quern edunt tussieutes, derivarunt, quatenus scilicet u sonum obtusioreni , et ss syhilum ex- prirait ( Becmaknus de origine iatinae linguae ). Germ. Husieiv. Gall. La toux. Angl. Gough. Ital. Tosse. Pol. Kaszel. (2) Unde vulgare adagium : <r quatuor celari non posse : ignem , scabiem , tussim , amorem v. Lileralura. * ■ * v - * ■ • >■ 2. De tussi in genere scripsere: Planer (3), Hierov.us (4), Pavius (5), Auchter (6), SCHOENFELD (?), WjDHOLZ (8), FabRICIUS (9), Zejdler ( 10), Merlet ( II ), Lange ( 12), Vogler (i3), Friesen (i4), Heiland (i5), Limprecht (16), Metzger (17), Wedel (18), Craosius (19), Thile (20), Eyselius (21), Sperling (22), Goll (a3), Haller (24), (3) Diss. de tussi morbosa. Tub. iSgo. (4) Diss. de natura , et curatione tussis. Witeb. i5g5. (5) Diss. de tussi. Lugd. Bat. 1604. * (6) Diss. de tussi. Basil. i6i5. (?) Diss. de tussi. Lips 1618. (8) Diss. de tussi. Basil. i6a3. (9) Diss. de tussi. Rostoch. 1626. (10) Diss. de tussi. Lips. i63x. (11) Paradoxa de tussi. Paris. i65o. (ia) Diss. de tussis natura et cura. Lips. i655. (i3) Diss. de tussi. Hclmst. 1667. 04) Diss. de tussi. Lips. 1667. (15) Diss. de tussi. Giess. 1670. (16) Diss. de tussi. Lugd. Bat. 167S. (17) Diss. de tussi. Tub. 1676. (18) Diss. de tussi. Jenae 1678. (19) Diss. de tussi. Jenae 1678. (ao) Diss. de tussi. Witeb. i685. (ai) Diss. de tussi. Erf. 1699. (aa) Diss. de tussi. Witeb. 1708. P. II. Vol. VII. 27 Buchner (25), Bedekind (26), Strack (27), FlNCK (28), VAN DER BlLEN (29), VeRYEER (3o), NiiRNBERGER (3 l) , ITTNER. (32), KeCK (3)) , Tode (34). Difisio. 3. Ad memoriam revocare juvabit, patbolo- gos dividere tussim : (A) ex diversis , quibus ingruit, temporibus anni — in vernalem, aesti- valis , autumnalem , et hyemalem ; — ( B ) ex daratione, et recursu paroxysmorum —in re- centem , habitualem, chionicara , periodical!) , vagam ; — (G) ex vi — in lenem, vehemen- tem , suffocantem ; — (D) ex exitu — in sa- luiarem , noxiam , lethalem ; —- (E) ex spulo (23) Diss. de tussi. Argent. 17 »o. (2/J) Diss. de tussi. Goett. 1749 (25) Diss. de tussi humida epidemica morb. praecavente. Hal. 1763. (26) Diss. de tussi in genere, et epidemica ilia , quae hoe anno saevfit. Rintef. 1766. (27) Diss. de tussi. Mogunt. 1771. (28) Diss. de eo , quod tussi proprium est , et commune. Bamb. 1779. (29) Diss. de tussi in genere. Lovan 1785. (30) Theses de tussium varietate. Duisb. 1783. (31) Diss. Observationes super tussi. Witeb. 1783. (32) Diss. de tussi Mogunt. 1784. (33) Diss. de tussi. Mogunt. 1784. (34) Ueber den Schnupfcn und Hasten. Kopenh. 1804. absentc , vcl praesenie — in siccam , et hurai- dam, hancque itcrnm pro varia sputi qualitate in sanguineam, purulentam, mixtam , serosam , mucosamve. Maximi vero«momenti divisio lussis in illam , quae aliorum morborum symptoma est; et in illam, quae ut morbus per se occurrit. De tussi aliorum morborum symplomflte. /p De tussi aliorum. morborum symptornate loculi sumus in tractatu de febre intermittente (35) , typhode (36) , gastrica (3-y) , catarrhali , turn sporadica, turn epidemica (38) j inflamma- toria (3g), de morbillis (4°)? aliisque exanthe- matibus , de affectionibus spasmodicis vagis (41)? de croup , pbtbisi laryngea, tracheali, et pulmo- nali, peripneumoniis, pneumonorrhagia, hydro- thorace , asthmate , atque doctrinam multoruni aliorum morborum tradendo adhuc quaestionem instituemus. (35) P. I. Vol. I. C. II. §. XXII. 2. 3. In prin- cipe R. Vilnae observavi , ut Fr. Hoff^iahk ( Diss. tie tussi convulsiva $. 21 ) : vidi yirum tertiana cxquisita laborantem, qui quamdiu horror fcbrilis durafrat, iimnani tussi vexabatur a. , (36) lb. Cap. IV. §. XL. (37) Ibid. Cap. V. LX. (38) Ibid. Cap. VI. §. LXV. (39) Ibid. Cap. XII. $ LXIX. 2. (40) P. I. Vol. II. Cap. XII. (40 P. II. Vol. IV. Sect. 11. C. XIV. LXX. 3. De tussi ir\orbum per se consti/uenfe. 5. Tussis, morbujn per se constiluens } aut Consensualis est, aut idiopathica, De tussi consensuali. 6. Tussis consensualis a caussis in ence* phalo , nervis ex illo proficiscentibus , corde, vasis majoribus , visceribus abdominalibus, et pelvi latentibus originem trahit. Tussis ex encephalo. 7. Tussis caussa in cerebro quaerebatur ab Aristotele (4.2), Hippocrate (43), Montano (44), sed erroneo plane modo (45); quod Van Helmont luculenter probavit (46). Rem pro- pius intellexeruni Vesahus (47) , Hildanus (48) , et Morgagni (49) consensum nervorum (qa) Lib. I. de generatione animaliuiu. Cap. 3. (43) Lib. IV. de inorbis. (44) Consil. 160, 16a. (45) Supponebutur nimirum , pituitam ex cerebro per caro- tides , et jugulares ad venain cavam , et cor defluere , aut roris instar per ossis cribriformis foramina ad dares, fauces, pulmones delabi. (46) Libro inscripto catarihi deliramenta. (4j) Lib. I. C. 3 de humani corporis fabrica ( Tcstatur de puella hydrocephalica , quae, quoties moveretur caput, tussi tentabatur rnolestissima ). (48) Cent. I. Obs. chir, (Testatur de globulo vitreo ia incusando, per par scilicet va^um , quatenus agiiur de cerebro , et per nervum sympathicum maximum, quod spectat ad aures (5o). Nervo* rum actioni el vi>, quam aninii patbemata, polissimum ira (51) , et moeror (52) in tussi excilanda exercent, tribuenda videtur. Quod tussis violenta subitaneam memoriae, atque ra- tiocinii jacturam , nee non paialysin nianuum, 4ure latcnte , ac tussiculam excitante , attpie sic observa- tionem Aristotbus in Problem. Sect. 32. quaest. 6 enar- ratam confirmat , nempe titillationem in auribus tussinl excitare ). (49) Op. c. ait: « tussis fcaussam in ctfpite esse* posse , vel ex eo omnibus manifestum est, quod Wem auditorii meatus ab auriscalpio irritationem saepius tussis sequitur. Ana- tomicis quoque ea nota est , quae irritatis fit initiis ner- vorum , velut iuterdum in bydroeephalis ». (50) Meatus auditorius externus nervum auriciilarem, seu tem- poralem superficialein postcriorem accipit. Iste nervus ex ramo tertio quinti paris proficiscitur. Hujus paris ramus secundus, vidianus (ramus profundus), radieem nervi intercostalis, seu sympalhici niagni largitur. Iste nervus ad plexum tardiacum, cum pleXu pulmonali commercium alcn- tem , forraandum concurrit. (51) Forestus Lib. XXVIII. Obs. i3. Senkert Lib. II. Part. 2. G. 2. (5'i) Novi juvenem feminam, quae , quoties moerore et zelo- typia afliciebatur , in tussim , cum coqueluche niultam si- militudincm habentern , incidebat. et aliorum rnenvbrorum gignere valet (53), quodqite in ph nermide v eh emeus tussi s swper- veniens saepe solvat malum (54), nexurn inner pulmones , et cerebrum ( cert'e won solis nervis adscrihendus ) magis mngisque confmnat. Sic et effectus vesicatorii , atque ignis cranio ad- motorum ad versus qnasdam tosses rebelies (55) no land us ; ne dicamus de illis narcoticorum in genere. (53) Bagliti Prax. med. L. I. §. I tie tussi, praeeunte Boyle Considerat. touching the usefulness of experimental na- tural philosophy. Oxford i663. T. 11. p. 372. Spectat hue quoque casus ab Illmero descriptus, ( Misc. Ac. N. C. Dec. I. An. I. p. 67 ) viri scilicet , qui praegressa tussi feriha in singularem capitis do]ort'm rnoiderat, ac sine febre spatio quattfovdeciffl diermn obiit, in cujus post mortem aperto capile , ropertae sunt venae, et arteriae me- ningura sanguine nigro turgdntes , >snb osse occipitis ulcus magnum , inque antcrioribus feerebri ventriculis seri lim- pidissimi unciae 12. (54) BoeRhaave A'phor. 779. (55) Helidaeus Padvanis ( qui suo tempore omnibus Italis palmam in ppaxi prac<ripiebat ) prius vesicatorium jubet fieri super sutura coronali , si hoc non suc'cesserit, fieri iubet cauterium actuate codem loco , parte ferro candeute usta usque ad pericranium. « Etsi atitem vidori possit (sunt verba Helidaei) abominandum roedicamentum, tamcn tutissimum est , et sine noxa adhibetur , cum eliam plu- rimos catarrhos •ad thoracem delabentes compescui »• ( Consil. 80. Apud Scholz ). Tussis ex aenlilione. 8. Tussim dentitioni comitem, illamque emi- c.antibns dentibus spoute evanesccntem ceniies observavimus, observaruntque alii (56). Tussis ex tonsillis. 9. Commemorantur calculi in tonsillis naii , unde tussis continua (57). Tussis ex slomacho. 10. Ex ventriculo tussim orlum trahcre suspicamur , si ea post pasturri ant fortior eva- clat, ant sileat, si tussiendi stimulus ex epigastrio proficlscatur, si. absoluto vomitu, pro tempore saltern tussis evanescat, si aeger (ad infante*, aut senes spectans ) aliunde stomaclio debili praedilus fuerit, vitamque otiosam duxerit, sique malum autumnali tempore obveniat. Nemo in- dole m tussis stomaehicae melius intellexisse vi- detur Friderico Hoffmanno , ubi ait (58) i « atque hie affeetus raro solus est, quin adjun- cta habeat catarrhalia quaedam signa : unde (56) Alberti Diss. de tussi infant, epidem. Hal. 1728. Cfr. P. 111. Vot. I. Cap. de dentitione dillicili. (07) Lasg Epist, med L. II. Epist. 58. ( Vocat ilium cal- . culum gyp team , siniillimiim illis topbis , qui inlra digi- toruin articulos chiragra laborantibus accidere solent ). Cfr. etiam Marc. Donatos L. IV. C. 3o. (58) Diss. dc tussi oonvulsiya §. 21. aliqni a catarrhali deeubitu in postremarura fauciuin tunica ? per oesopbagum potissimum continuata, orificium ventriculi sinistrum, ipsique proximas glandulas dorsales simul intumescere, nervosqne paris vagi oesophagum ibi circum- plexos irritari, hoc vero ad pulmones, dia- phragma, et laryngem abeunles ramos in con- sensum trahere existimant ». Colligitur inde, in tussi stomachali caute cum emeticis, et sti- mulantibus (quatenus ad irritamentum potius augendum , quarn imminuendum idoneis ) in- cedendum esse. His adnumerantur auxilia in tussi stomachica laudata, nimirum radix turn cephaelidis ipecacuanhae ( cui nonnulla grana subcarbonatis potassae addi solent ), turn ari maculati (5g); vinum cubitum eunti ad co- cblearia duo, tria sumendum (60), et panis dissectus super prunis assatus spiritu vini, et aromatibus adspersus, itidemque regioni epiga- stricae applicandus (61). Tussis ex inteslinis. ii. Si perpendamus, plexus nervorum nie- sentericos cum plexu coeliaco arctum commer- (59) Dosis a granis decem ad scrupulum. Huic pharmaco in- primis pulvis stomachicus Birkmanki suani yirtutcm debcrc videtur. (60) Junker Tabul. de tussi sub cautelis. (61) Baeumser mitleidiger Ant. p. 220. cium alere, ad huncque plexum formandum nervum pneumo-gastricum concurrere, tussirti a Jlatibus (62), vermibus (63) aliisque intesti- norum irritationibus (64) excitari posse non mirabimur. Talis tussis inprirais matulinis horis molestare solet. Fugatur carminativis , anthel- minticis , eccoproticis. Tussis ex hepnte. 12. Hepar ob molem suam pulmonibus in- fensum fieri posse , Galen um (65) hand laluit. Ipse tussim ex hoc fonie ( cui et nervorum consensus addi debet ) provenientem rite magis pro tussiendi cupiditate , quani pro tussi de- finivit (66). Revera solet ea esse brevis, et in- (62) Fiekus de flatibus. C. g. HolLerics de morbis internis. (63) Exempla lege apud Ronseum enarrat. in Celsi L. IV. C. 4- Donat. Ant. ab Altomare ex Aetio. Moebium Epit. jnst. med. Forestcm L. XXI. Ohs. 26, 35. Merccrialem de morbis pnerorura. Sennertum tract de infant, curat, part. 2. C. 23. Mercatum L. II. de pueror. morb. C. 8. Van der Bosch hist, constit. epid. verm. p. 243. (64) Refert Haekius, tussim insuperabilem apud quosdam or- tam esse , quibns intestina per annulum abdominajein egressa, suppurata , ct inguine aperto, excrementa cum pure dimittentia, aeri cxterno cxponcbantur. (Rat. med. T. VII. C. 4. §. 23. p. 199). (65) « Jecinoris moles, ait, incidens praecordiis facit angu- stiam in praecordiis ». (66) « Quae tussis magis tussiendi cupiditas est , qnam vera^ lussicula ». tersecta. Interea tussim ex liepate , et ex cystide fellea (67) pulJulantem etiam feroeem observa- viraus. Occurrit ea utplurimum per intervalla, praeprimis matutinis horis , atque cum sensu strarignlationis. Elapso paroxysmo , nnlla omnino respirandi difficukas relinqui solet. Obnoxii tali sunt praesertim homines laute viventes. Metho- dus medendi peculiari hepalis, aut cystidis fcl- leae morbo adaptanda. Saepe nobis radix tritici repentis simul cum melle, addita parva sails cujusdam medii dosi, decocta profuit. Tus sis ex utero. 13. Amoenorrboea ( forte reclius ea ipsa caussa, a qua menstrua supprimunlur ) tussim haud raro excitat (68). Exemplum habetur mulieris> quae, quotiescunque maritus rem cum ea Iiabe- ret, incurrebat tussim; quiescente vero marito ab actu venereo , qniescebat tussis (69). Muitis consueturn est, quo tempore utero gerunt , (67) Pluries calculum cysticum sncvam tHssim sociam ha- buisse vidi , dcscripserunttjue Willis t de morb. convul- sivis. C- XII. p. i4 ) , Willich ( Diss. de fivquenti ca- tarrhor. ex primis viis originc. Goctt. 1776 ) , et Stoll ( Rat. mcd. T. II. p. 356 ). (68) Forestos L. XXVIII. Schol. Obs. 3. Rodericcs a (..astro P. II. L. 3. Sennert L. IV. Part. a. Sect. 5. C. 5. (69) Plater Lib. III. Obs. p. 738. t donee pariunt., vehementer, et continuo tussire. Formidsbilis ista gravidarum lass is , modo ab aliiori foetus situ, rwodo ( et freqnentissirne quidem ) a plethora, modo a sensibilitate uteri, a foetu calcitrant! derivari solet. Debeliatur h-aec tussis, aut saltern mitigatur venae sectione e bracbk) instituta (70), alvo ope electudrii le- nitivi leuiter laxata , exhibitoque , si opus fue- rit, grano uno, alterove extracti hyascyami nigri ad noctemi Tussis nec puerperio parcet (71). T ns's if ex test thus. m 14- Ex Hippocrate (72) inlelligitur , quod tusses diimimae aliquando cessent superveniente testis tnmore , ricissim vero testis tumor, exorta tussi ie vemr, quod receiuiore etiam observa- tione (73) confirmatur. Tussis ni> extremitatibus inferioribn's. 15. WhyTt (74) de ancilla narrat, quae, quolies extremitates inferiores extra lectum pen- (70) Stupendos inde vidi etfectus. (7«) Obscrvavit Haenitjs pertinaefs^imatn tnssrm in pnerpera, quae tussis illico cessavit , dntn corpus oblongum , quasi callosum per genitalia firisset Cjectiim. ( Rat. raed. T. VIl. ♦ p. 200 ). (72) Epid. Lib. II Sect. 4- (78) Act. N. C Cent. III. Ohs. >89. (74) fVorks. edit. Edinb. 1768. p 6cx3. «... when she lay across the bed with her hemi supported by a pillow, and dulos habebat, a saeva tussi corripiebatur illico cessante, quoprimunu crura in lectum retrahebat. Tussis ex corde. , ef vnsis mnjoribus. 16. Ouodsi dissitae partes tantum in pulmo- nes exerceant imperium , ut diuturnas, et sae- vas tusses excitare posseni, quid non a vicino corde, vasisqae rUcijoribus expeetandum ? Tussis baec cardiaca, seu praecordialis, senibus fa- miliaris , ubi modica est, cum aegrorum leva- mine contingere , et dyspnoeas, veluti ventus nubes, fugare solet. Ubi vero saevit, sociam agnoscit faciem lividam, sensum suffocationis in gutture, aphoniam, cordis molum abnormem (75), copiosam muci, seu lymphae coagulabilis excre- lioneni, aliaque symplomata alibi tradenda (76). Tussis ex pulmone* 17. Tussis directe ex pulmone ortum ducens potest esse: (A) accidentalis, v. gr. a mica her legs hanging over , she was immediately attached with the cough . . . upon raising her legs , so as to bring them to a horizontal posture , the cough immedia- tely ceased .... as soon as her legs were allowed to hang down again , the cough retourned with its usual violence ». p. 608. (?5) Jam apud Hoelemum ( de morb. intern, ad C. sg. L. I. ) legitur de aegro 7 qui tussi corripiebatur , dura cordis pal- pitatione laborabat. (76) In capitibus de viliis cordis , et aneurysmate aorlac. pnnis, guttula aquae ridendo in tracheam illapsis, a risu , a clamore (77) , a rnolu (73) , ab acidis sumtis , a fumo , a pulvere tenui inspi'rato. (B) Simulata (79), videlicet ex libera determina-* tione , et morali quodam impulsu. Sic tus- siunt v, g. maliliosi homines coram iis, a quibus stipem rogant, ut misericordiam concitent, nee non conioedi senis decrepili personam agentes, aliique ut metum abscondant , vel ut sub larva tussis , diaetam, et medicamenta blennorrhoeae urethrali propria adhibere , morbumque realem celare possint, qui ideo rheuma quibusdam vocatur. (G) Laryngea, et trachealisy seu gut- turalis , ut in raucedine , sub initio croup , in phtbisi laryngea, tracheali, (D) Haemoptoica, et phthisica ex tuberculis scilicet pulmonum , ex concrementis phosphatem calcis continenti- bus, ex varicibus, ex metastasi , ex vomica atque. (E)Catarrhalis, et coqueluche, de quibus in specie. (77) In tragoedis Galp-kuS L. VII. de loc. affect. C. 7. (78) Ex pilae lusu. Montanus Consil. 170. (79) Stein diss de tussi storaacbali. Salvages Morb. Cl. V. Gen. V. Spec. 5. §. LXV. DE CATARRHO PULMONUM. De/initio. 1. Tussis, sputa prius tenuia , et mucosa, scrius. crassiora, et viscida largiens, ex affectione apyretica membranae mucosae bronchia inve- stientis orta, nobis est catarrhuspulmonum (80). j r ' . _ Literalura. 2. Inter omnes de catarrhis scriptores ex- cellit G. Y. Schneider (8i). Laude praeterea plus minus digni sunt: Acoramronus (82), AIeurer (83), Paparella (84), Fumanellus (85), Botallus (86), Schwenzer (87), Stu- (80) A gr xirut , deorsum, et pJo, fluo. ( Ex falsa idea quod pituita ex cerebro per foramina ossis ethmoidei ad nares , os , fauces , vel pectus depluat ). Lat. fluxus , defluxus , fluxio , destillatio. ( Celsus Medic. Lib. II. Cap. I. ). (81) De catarrhis. Lib. VI. Witeb. 1660. (82) De catarrhis. Venet. i536. (83) Diss. de catarrhis. Lips. 1549- , (84) De catarrhis. L. II. Venet. 1556. (85) Sermo de rheumate , seu destillutione. y. Opp. p. 4^4 Tig. (80) Comment, de catarrho. Lugd. i565. (87) Diss. de catarrho. Basil. i583. PANUS (88) , Masbachius (89) , Seiller (90) , Moegling (9T.), Beiimaner (92), Ldchtenius (93), Moeller (94)? Wolphart (95), Lucius (96), Hartmann (97), Jungem'ann (98),Schal- LER (99), CeRRAT (100), EcKART (i), ClAU- dinus (2) , IIeggi (3) , Pascheti (4) , Gocus (5), SaLZMANN (6), ScHOENLIN (7), VlGlER (8), (88) Diss. de catarrho. Basil. 1588. (89) Diss. de catarrho. Basil. 1589. (90) Diss. de catarrho. Fr. i5g5. (91) Diss. de catarrho. Tub. 1899. (91) Diss. de fluxionibus in genere. Basil. 1602. (93i D iss. de catarrho. Helmst. i6o3. (94) Diss. de catarrho. Fr. i6o3. (g5) Diss de catarrhi natura , ejusque curatione. Basil 1604. (96) Diss. de catarrhi natura , ejusque curat. Heidelb. 1608. (97) Diss. de natura catarrhi. Marb. x6xo. (98) Diss. de catarrho. Giess. 1610. (99) Diss. de catarrho, broncho, et coryza, morbis plerumque connexis. Bas. 1610. (100) Diss. de catarrhis. Basil x6xi. (1) Diss. de catarrhis. Basil. 1611. (2) Diss. de catarrhis. Bouon. 1612. (3) Diss. de catarrho. Basil. 1612. (4) Diss. de distiliatiooe, catarrho vulgo dicta. Lib, III. Venet. i6i5. % (5) Diss. diagraphe catarrhi. Basil. 16x6. (6) Diss. de catarrho. Argent. 1620. (7) De catarrho. Aug V. 1620. Bordingi (g), Etscher (io), Fabricius (i i) , Brunnemann (12), Laurentius (l3), VAN jjER Mye (i4), Heintzius (i5) , Sennert (16), Kest (17), Majus (18), Rolfink (19), Mi- CHAELIS (20), BeNZON (21), PaULI (22) , CoEPER (23), Meyer (24), Walaeus (25), Wendt (26), TapPIUS (27), ScHAT (28), MeNJOTUS (29), Avenius (3o), Haintzel (3i), Lepher (9) Diss. de catarrho. Rostoch. 1623. (10) Diss. de catarrho. Basil. 1623. (ri) Diss. de catarrho. Rostoch. 1623. (12) Diss. de catarrho. Regiom. 1624. (13) Tractatus de catarrho. Genev. 1624. (14) Hist, medica de catarrho. Hagae 1624^ (15) Diss. de catarrho. Lips. 1625. (16) Diss. de catarrho. Witeb. 1626. (17) D iss. de catarrho. Basil. 1628. (18) Diss. catarrheumatismus. Witeb. i63o. (»9) Di ss. de catarrho narium. Jenae i633. (20) Diss. de catarrho. Lips. i634- (21) Diss. de catarrho. Basil. 1637. (22) Diss. de catarrho. Rostoch. 1637. (28) Diss. de catarrhis Basil. 1643. (24) Diss. cutarrhologia. Argent. iG45. (25) Diss. de catarrho. Leidae 1646. (26) Diss. de catarrhis. Lugd. Bat. r653. (27) Diss. de catarrho. Helnist. 1654. (28) Diss. de catarrho Lcid 1660. (29) 'Diss. de catarrho. Paris. 1662. (30) Diss. de catarrho etc. Rostoch. i663. (31) Diss. de catarrho. Argent. i663 (32), Eocchius (33), F T1HRSEN (34), Stra- chelin (35), Althdsius (36), Hammerer (3^), (4o), Becker (40 , Born (4^), Craanen (43), H El LAND (44) > AnDREE (45), KeMBLE (46), ScHELfJA85 (47) , EnGRING (48) , ReESEN (49), SCHWELENBERG (5o), FrANCK (51) , LeICRNER (5a), Brunck (53), Vater (54), Wedel (55), (32) Diss. de catarrho. Regiom. i665. (33) Diss. de catarrho. Groning. i665. (34) Diss. de catarrho. Leid. 1667. (35) Diss. de catarrho. Basil. 1668. (3G) Diss. de gravedine , ct catarrho. Leid. 1669. (37) Diss. de catarrhologia. Argent. 16G9, (38) Diss. de catarrhis. Leid. 1669. (39) Diss. de catarrho. Leid. 1672. (40) Diss. de catarrho. Leid. 1674. (40 Diss. de catarrhis. Leid. 1675. (4'0 Diss. de catarrhis in genere. Lips. 1676. (43) Diss. de catarrhis in genere. Lugd. Bat. 1676. (44) Diss. de catarrho. Giess. 1677. (45) Diss. de catarrhis. Fr. ad Viadr.. 1678. (46) Diss. de catarrho. Ultraj. 1680. (47) Diss. aeger catarrhali dcfluxione laborans. Jen. 1680. (48) Diss. dc catarrho. Leid. i685. (4g) Diss. de catarrho. Ultraj. 168G. (5o) Diss. de catarrhis. Leid. 1689. (50 Diss. de catarrho. Altd. 1690. (5a) Diss. dc catarrho. Erf. 1690. (53) Diss. dc catarrhis in genere. Basil. 1697. p. II. Foi. vii; Y 28 Scheuner (56), Morasch (37), Fiscrer (58), Meisner (5q), Stekzel (6o) , Juncker (6i), Fordice (6j) , Chandler (63), Adolph (64), Vogel (65), Nankivell (66), Sartorius (67), CRAMPTON (7 i) , CoNZEN (72), VAN RoSSUftl (j3), (54) Diss. de catarrhis , sive morb. ex scri sanguinis motu , et decubitu ph. ortis. Witeb. 1701. (56) De catarrbis. Eisleben. ijo5. 8. (57) Diss. de externis capit. morb. , atque de catarrhis. Ingolst. 1719. (58) Diss. defluxionum catarrhaliunx cognitio et curatio. Erf. 1728. (59) Diss. de affectibus aut defluxionib. catarrhos. Prag. 1731. (60) Di ss. de catarrhis , asylo ignorantiae. Witeb. 1735. (61) Diss. de congestionibus >ulgo catarrhis, et rhcumatie- mis. Hal. 1748. (62) Diss. de catarrbo. Edinb. 1758. (63) Treatise on the disease called a cold. Lond. 1761. (64) Diss. de morbis catarrhalibus. Helmst. 1764. (65) Diss. de catarrbo pharyngis. Goett. 1765. (66) Diss. de catarrho. Edinb. 1778. (67) Diss. de catarrho. Viennae 1781. (68) Diss. de catarrho. Edinb. 1782. (69) D iss. de dcfluxionibus serosis. Giess. 1782. (70) Diss. de catarrho. Edinb. 1785. (70 Di ss. de catarrho. Lugd. Bat. 1786. (72) Diss. de catarrho , ejusdem variis speciebus , et cura. Colon. 1787. (73) Diss. de catarrbo , et febre catarrhali benigna. Lovan. • i787- Garde Pinckard (74)? Graf (75), Reil (76) , Acrel (77), Seufferheld (78), Boehmer (79), Haart- mann (80), Hegenwald (81), Laroche (82), Monnier (83), Leeeau (84), et egregii opusculi auclor F. X. ab Hildebrand (85). Symptomala. 3. Calarrhus bronchiorum vel a febre catar- rliali exquisita relinquitur, vel per se orditur. Et tunc motus febriles, leves scilicet horrores, calores fugaces , dolores turn dorsi, turn artuum tensivi, pungentes , et lassitudo, quin tamen pulsus aperto febrilis sit, seen am saepe aperiunl. Aegrotus de siccitate , tilillatione , ardore vel in trachea , vel in pectore conquerilur. Spiratio plus minus difficilis; tussis continua, initio sicca, (74) Diss. de catarrho. Edinb. 1792. (75) Diss. de catarrho. Duisb. 1795. (76) Diss. de catarrho. Hal. 1795. (77) Diss. de catarrho. TJpsal. 1797. (78) Diss. de catarrhi cum rheumatismo affinitate. Erl. 1800. (79) Diss. de catarrho. Viteb. i8or. (80) Diss. aetiologiae catarrhi primae lineae. Abo. 1802. (81) Diss. de catarrho. Vurzeb. 1809. (82) Diss. sur le catarrlie pulmonaire. Paris 1809. (83) Recherclies sur le calarrhe. Paris 1809. (84) Diss. sur le diagnostic du calarrhe imlrnonairc. Paris 181X (85) Diss. de catarrhis , iisque suhdolis , et pernic'iosis.’ Viennae 1812. dein curn sputo aquoso , salso , spumoso , slriis bine incle cruentis notato. 'Sub violenlo tussis conatu interdum vomitus elicitur. Post aliquot dies , matutinis praeserlim lioris , sputa jam ^radatim copiosiora , tenaciora , albeseeniia cum magno pectoris emolumento rcjiciuntur; quo facto, lenis transpiratio am sedimentum in urinis morbo finem imponunt. Alias malum ad men- sem, et ultra prolrahitur, perseverantibus sputis tenacibus , interdum in fila ductilibus. INihilo- minus aeger neque dyspnoea laborat, neque emaciatur. Coussne, 4- Panci exsrant homines, qui in eatarrbos non forent proclives. Maxime tamen illis subji-. ciuntur infantes , pueri , adolescentes , et senes (86); porro feminae, aliiquc vitain sedenlariam ducentes , venere exhansti , mulilati (87), eon- valescentes, inprimis ex moibis exanthematicis. Favet catarrbis maxime ver, et autumnus, ast el liyems , et aestas (88). Catarrbus sporadicus (86) Hippocrates Aphor. Sect. lit. Apli. 3i. « Scnibus spi- randi diffieultatcs , cl defluxiones cum tussi frequenter acci- dunt ». (87) De morb. quibusdam comment. Auct. Clift. Wjxtrik-. CHAM. Lond 1782 N. 79. v (88) Rif.dlin ( Lin. mod a. 1669. ) recenset dc piston's uxorc, quae sirio ardenle semper vexata fuit a tussi. ingruente excitatur a fiigore aestuante corpore suscepio, illoque humido pedibus, aut capiti (89) admisso. Catarrhus epidemicus suspicionem principii cu- jusdam occulti in aere , aut coniagii movet. Caussam proximarn catarrhi in irritatione mem- branae pituitariae bronchiorum secretionern mor- bosani muci largiente locamus. Sedes praecipna morbi in glandulis, quibus illae membranae scatent, esse contendilur; ast demonstrari ne- quit. Yerisirniliter universa membrana patitnr, magisque ill ad , ex quibus cornponitur, sysiema , quod pro varia aegrorum constimtione aliunde ad morburn dispositum est ; bine glandijlae in scrophulosis , arieriae, et venae in plethoricis, et liaemorrhoidalibus ? nervi in hominibus valde sensilibus (90). Diagnosis. 5. Catarrhus pulmonum ob febris absentiarn vero hyerae , tussis iterum remisit. Et mihi talia exempla obvenerunt. (Sq) Ail Cabolos Piso : « Adeo maguam frigus externum vim habet in ciendis fluxionibus , ut r.unquam hyeme verticem capitis , et suturam coronalem detegam , quin extemplo tussis oriatur ». 1. c. (90) Iudiiit hoc in casu catarrhus indolem convulsivcim , uli ex historiis morburum, ad ealeem hujus capitis tradendis , olucet. a febribus catarrhalibus divert. Repelivimus ilium ex irritatione membranae mucosae bron- chia investientis, sic a majori hujus irritationis gradu ( injlammatione ) a bronchitide scilicet, turn acuta ( peripneumonia notha ) , turn chro- nica ( phthisis pituitosa ) distinguitur. A dys- pnoea mucosa catarrbus pulmonum ob abseu- tiam conspicuae respirationis difficultatis discre- pat. Catarrhus pulmonum ab aliis catarrhis, inprimis ab illo narium (coryza), et laryngis ( brancho ) ratione tantum sedis differt; quod duobus Scholae Salernitanae versiculis testatur: « Si fiuat ad pectus, dicatur rlieuma catarrhus, Ad fauces branchus , ad nares esto coryza ». Catarrhus pulmonum complicatur saepe non solum cum coryza 7 et brancho , sed etiam cum catarrho tubi intestinalis. Prognosis. 6. Quamvis catarrhus pulmonum omni alio pessimus sit (91), interdum per annos prolra- halur, et arlis conaminibus, antequam maturi- tatem adipiscatur; minime obtemperare soleat (91) « Si ex capite ad nares destillat humor , leve est ; in fauces pejus, si vero in pulmones pcssimum est »• Celsi mcd. Lib. IV. (92); attamen duinmodo aeger aliunde sanus fuerit, et vegetus (93^, debitoque regimini sese submiitat, periculi ille plane expers est. Secus autem Mib contraria rerum positione, uti tra- ctatns de bronchitide , pneumonorrhagia, et phihisi pulmonali abunde docent. Ex violenta tandem tussi gigni possunt abortus (94)? her- niae (90), dolor scroti (96), urinaeque invo- luntarium profluviuin (97). Cura. 7. Catarrh us ut febris catarrhalis curatur (98), tamen utpote febre destitutus, ille regimen mi- nus severuni exposcit. Tribus prirnis diebus (92) Vulgus in Germania affirmat catarrhum , medico cu~ rante , mensem cum dimidio ; sola natura opcrante , sex bebdomades durare. (g3) Valesius de Taranta, epidcmice a. 1387 saeviente ca- tarrho, tomnes fere decrepitos succubuisse observavit. V. Hildebrand 1. c. p. 4- (94) Mercatus lib. III. C. i5. de steril. et praegnant. affecti- bus. Ramus vcro abortum a catarrhis ortum vidi , quam ex vchementia tussis cxpcctassem. (g5) Saltern in pracdisposito. V (96) Plater ( lib. 1. Obs. p. 204 ) de viro refert, qui quoties tussiret, lancinautem in scroto circa vasa seminali* dq- lorem scntiebat. (97) Praesertim in femiuis , quae pluries pepercrunt. exccptis, si aer temperatus sit, aeger neque domi manere, neque lecto se committere debet. Regimen enitn refrigerans in catarrho recenti, et in horninibus vegetis conducit (99). Nee ut aeger a carne plane abstinent, recpiiritur. Al- cohol tamen prohibendurn, ita et vinum, nisi forte in provectiori malo (100). Sermocinatio prolracta, inprimis alia voce , evitanda. Evitanda et pharmaca. Multum vero favemus auxiliis domesticis. Spectant hue : vilellus ovoruin , cuin saccharo cando , el infuso quodam theato (1); ponuim excavatum , et melle rosato repleium supra prunas assatum, et cochleatim come- stum ; cepa elixa sub cineribus cum butyro , et saccharo devorala; ficus in aqua vitae ma- defactus, undique accensus, ac tostus come- stus; bolus ex buiyro recenti, et saccharo (2); (99) Ne dicara de Celso L. I. C. 5, et Caelio Acreliaso, quorum ille , perf'usiotiem capitis frigidam , alter applica- tiotiem spoogiae aqua frigida imbutae ad laryngeru , et thoracem suaserunt , legatur de Moketa Abhandlung, class die Kalte u. das. kalte Wasser in Catarrhalkran- kheiten die besten Hulssmittel sind. IFarschau 1776. (100) Asclepiades , Thkmison , aliique vinum in catarrho clironico non prohibebant , sed suadebant. v. Palll non ergo vinum album catarrho nocet Paris. i644* (1) Lait de /joule. (a) Baglivi 1. c. ait*. « Boli ex buiyro rcceuli cum saccharo mixti , el vesperc sumli vehcmcnlissimas tusses calarrha- les demulcent ». decoclurn raparum curn saccharo cando , el bu- tyro, vel oleo amygdalarum dulcium ; radix al- thaeae ad uncias tres in libra cremoris laclis cocta, ut colaiurae per cribrum addanlur sacchari can- didi unciae ires, et tempore tussis vehementis cochleare sumatur; amylum ad unciam imam cum lacle ad pullis formam cocturn, additis butyri recentis, et sacchari unciis tribus. Inter pharmaca praesto sum: linctus, inprimis oleosi, et ptisana ex hordeo mundato, melle virgineo, et nitro parata. Si character regnans niorborum fuerit iiijlanimator'ms, aeger robustus , plctho- ricus , tussis vehemens , dolor pectoris aliquis, phlebotomia ( ex pede , dum aeger est haemor- rhoidarius ) non negligenda. Obvenientibus sym- ptomatibus gastricis , cave ne maturae nimis ad emeticum , aut ad purgantia confngias, ne membrana mucosa oesophagi, ventriculi, et in- testinorum magis adhuc irritetur. Lenium tali in casu symptomata gastrica (ne dicamus de venae sectione , caeterum indicaia ), hirudines copiosae regioni epigasiricae, et abdomini ap- plicitae. Sedata sic prius-irritatione tubi alimen- larii, dein mucus ilium inundans, vel ope ra- dicis Lpecacuanhae sursum (3) , vel ope solu- ^ v \ ' (3) Ergo fluxion i a cupile vomitus nonnumjunra utilis. Pa- ri si is i G(jy. tionis mannae, tartratis potassae, et sodae deor- sum evacuari potest. Catarrho rebelli reddito , emplastrum de pice burgundica intra scapulas , aut illud vesicatorii ad pectus , nec non dia- pnoicum ante cubitum porrectum (4) condu- cunt. Tussi somnum impediente, versus noctem cxhibetur aut theriaca veneta (5) , aut pulvis Doweri (6), aut extraction hyoscyami (7), quorum omnium virtutem antecellit saepius jam laudata massa pilularum de cynoglosso. Si usus istiusmodi narcoticorum sputorum rejectionem reprimeret, ilia ? ope oxymelitis scillae (8), vel sulphuris aurati antimonii (9) , vel radicis cephaelidis ipecacuanhae (to) sollicitanda. Et (4) Dura diaphoresin movere studeo , aegro prius lecto co ra- misso , illi unica vice unciam liquoris aeetalis ammoniae cura aequali portione rt>ob sambuci in vasculo infusi cu- jusdam theati cxbibere soleo. (5) Adulto a scrupulo ad drachmara semis. Cfr. Apfertv an catarrhis epidem. theriaca. Paris. 1733. (6) Adulto, ad grana quatuor, sex; aut pulveris opii, ra- dicis ipecacuanhae aa granum unuin : sacchari grana quin- que. M D. Cap. bora soinni. (7) Adulto a grano uno ad grana tria. (8) Oxymelitis scillae , inucilagiuis gummi arab. aa unciam uii. Capiat saepius cochlear coffeanum. (9) A grano serais ad granum integrum pro dosi. (10) A grano diraidio ad granum unuin pro dosi. DE CAT Aft I! HP PULMONUM. 447 inhalatio vaporum, ut alibi indicavimus (it), locum obiinet. Quodsi catarrhus in corpore arthritico sedem figeret, non modo transpira- lioni, sed et urinae ope decocti aut stipitum solani dulcamarae, aut radicum vel smilacis scirsaparillcie (12), vel poljgalae senegae (13), vel rubiae tinctorum (14) prospiciendum foret, non neglectis pediluviis, maniluviis (i5), aliisque irritamentis externis. Tussi veluti convulsivei reddita , prosunt hyosejamus, spiritus cornu cervi (16), opium inprimis cum moscho, et sulfure aurato antimonii (i 7) maxime vero viscum quercinum (18). (11) Cap. VIII. $. XXXVI. N. 2. (12) Rakoe in Act. soc. med. Havn. Vol. IV. p. 273. (13) Rakoe I. c. Vol. III. p. 370. (14) Marx obs. med. p. 23. Exhibere soleo aut decoctum cx radicis uncia semis ad libram imam aquae ; aut R. Extracti radicis rubiae tinctorum drachm, unam ; mucila- ginis gummi arabici , syrupi papaveris rboeados aa un- ciam unam: aquae florum tiliac uncias sex. !YI. D. S. Ca- piat omni secunda bora cochlearia duo. Profuit inprimis in catarrhis neglectis feminarum , amoenorrhoea simul la- 4 borantium. (15) Camerarids memorab. Cent. XIII. N. 64. (iG) Ait Baglivixjs 1. c. « Spiritus cornu cervi contra tusse9 vehementissimas mirabilis est ». Cfr. Bavlk de utililatc pharmacorum natur. f. 348. (17) R. Pulveris sulphuris aurati antimonii granaocto: mos- * 445 DE CATAR1UI0 PDLMONUM, chi grana quatuor, opii grana duo: sacchari drachm, un. Miser:. Divide in sexdecim part. aequ. S. Cap oruni tertia hora pulverem. (18) Die at januar. an. 1821 a D. Doct. Baiunkiewicz pro ancilla sexdecim annorum , conspicuae cujusdam faniiliae Vilnensis fa mu la , in consilium vocatus fui. Anrilla haec robusta , riteque menstruata , si excipias nonnullas afie- ctiones catarrhales an. 18ig perpessas, sanissimam vitam duxit, cum hac ipsa , quam indicavi , die Loris inatutinis in saevissimam , sonoram , ac adeo conlinuam tussim inci- dent , ut nec verbum proferre, nec gnftam deglntire po- tuerit Potus enim , vix ore irigestus , regurgitabatur. Erat praeterea respiratio anbelosa , brevis , auxia , sufibcativa , et aegra de pectoris dolore conquerebatur. Pulsus erat fre- quens , vix perceptibilis. Calor cutis normalis. Venaeseclio, birudines ad pectus , hyosc-yamus , opium , et calomel jam sine successu praescripta fuere. Cum discipulis meis tarn rarum , mihi nunquam tali in gradu antea visum , tussis exemplum offerre voluerim; aegram illico ad clinicum suscepi, ubi mox emulsio ex seminibus hyoscyami , vesi- catorium inter scapulas , et pediluvium praescribebantur. Postridie , praevio placido somno , tussim plane sedatam , respirationem , et pulsum normalem inveuiinus. Die a3 ad vesperas , en novum mali insullum priori similem , prae- terquamquod tussis, quae prius dicrota erat, nunc triplex evadebat , nimirum quaevis aeris explosio veluti per tri— plicem nisum absolvcbatur. Praeterea caput graviter dolebat. Continuavi in usu hjroscyami , repetii pediluvium , et exhibui diapnoicum. Noctu sudavit , dormivit , ac altero mane bene valebat. Expetiit tunc cxitum , quern impedire non licuit. Vix domum redux , morbus recruduit. Varia tunc phurmaca , et anthelmintica , et antispasmodica , incassum adhibebantur. Intrrea Dr. Libosghitz , medicus expertus, cle hoc singuiari morbo loqui audivit. « Recorder me, inquit, ante quadraginta circiler annos , similem ha- buisse casiirn. Per tres menses aegram sine successu curavi. Querelas tunc comm pharmacopola Muller facicns , iste ajebat, et cur non praescribis visenm quercinum ? Medicus. ltalus quondam Vilnac degeus rcbelles tusses hujus phar- maci ope sanavit. Praescripsi , et extemplo profligata fuit tussis. Suadereln hinc idem remedium aegrae , de qua agitur ». Exhibelnr a Doctore Baranriewicz , et ecce tussis illico cessat , non reditura. Inquirens denique ego circa usum visci quercini in tussi , inveni Baglivium dicentera ( 1. c. ). « In tussi convulsiva infantum decor,tio ex musco arboreo praesertim a quercu pendente , omnium praestan- tissirna est , ut nos experti sumus monente Willisio : valet quoque in aliis morbis convulsive ». — Die i[\ octo- bris coqua viginti annorum nata hysterica post cursum sub temperie frigida , humidaque exantlatum , sudoreque inadida. , cubiculum intrat , ac veluti exanimis humum prosternitur. Succurrunt adstarites ope aquae frigidae. Ex- citatur sic ancilla , atvero vix excitata , in febrem incidit catarrhalem. Tertio die morbi sccatur vena. Mitigatur iude febris , sed tussis adco invalescit, ut illi supra descri- ptae plane fiat similis. Suscipilur aeg^a die quinta morbi ad clinicum , pr&escribunturque emulsio ex seminibus hyo- scyami , pediluvium , et clyster. Noctu per unam alteramve boram quievit ; sed mane tussis ferocior quam nunquam , recrudescit. Verba nonnisi intersecta proferuntur. Dum aegra profunde inspirare tenlat , tussis acmen attingit, ac spreiem sternutatiom's excitat. Diflicultcr quidem momen- tum pro degbitiiione aegra invenit , sed deglutitio , quo primum locum habere potest , leVamcn afferl , tussimque pro tempore lenit. Fcbris plane nulla. Pulsus normalis. Manns frigcnt. Decubitus undique concessus. Saevus autem dolor ab epigastrio secundum sterni medietatem decurrit, ac guttur attingit. Dolet quoque frons. Illico ad pulverem visci quercini , secunda quavis hora ad srrupulum exhi- bendum , superbibendo yasculum decocli saturati ejusdem visci, confugio, ac tali cum effectu, ut tussis illico veluti per incantamentum cessaverit , reliquaque mala remiserint, ita ut aegra post septem dies perfecte sanata domum re- dire potuerit. Caput XV. DE COQUELUCIIE. 451 / N §. LXVL DEFIN1TI0. NOMINIS NOTIO. LITERATURA. t Definitio. 1. TTussis, utplurimum epidemicc inter in- fantes regnans, contagiosa, inslar febris catar- rhalis incipiens, rediensque dein per paroxysmos stipatos pertinaci, ac repetito expirandi conatu, et inspiralione ad tempus longum protracta cum peculiari, eoque acuto ejulatu, ac suffocalionis periculo, facie livida retjdita, vomituque saepe excitato, coqueluche dicitur. Nominis ratio. 2. Vocem vulgarem coqueluche , quamvis sensu destitutam (1), omni alii etsi docto no- (1) Vix enim putarem , nomen coqueluche provenire aut a cuculionibus , quibus dolentia acgrotulorum hac tussi la- • borantium capita involvi solcbant (Schenk, in praefat., ct Lib. VI. p. 767), aut a syrupo pcipaveris rlioeados (vulgo coquelicot), ndversus hunc morbum cum fructu adhibitum mini anteponimus , propterea quod universe re- cepla est (2) , el nulli ideae errorieae alligatur. In ea nempe versamur opinione, solum epi- llieton convulsivae , liuic , de qua agitur, tnssi imperlilum ? quaienus vulgus medicorum ad usum phamiacorurai antispasmodicoruui indisiin- cte invitat , caussam interims lion unius infantis stitisse. Porro, si convulsiva ilia dicenda est tussis 7 quae ex stimulo nervis iliato oriurn irahit, tale epitheton multis aliis tussis specie- bus (3) convenit. Siculi aulern nomen tussis convulsivae abusui aritispasmodicorum viam sler- nit, ita nornen tussis stomachicae illi emeti- corum. Nec alio ruin. nomimim, quibus eoque- luche insignita fuit, selectus felix dici potest. Pertussis enini nil aliud quam tussim diutur- nam, rebellem significat, quarum praeter coque- luche plurim» sane exstani exempla. Clangosa haec tussis non est, nam sonus peculiaris; de (2) In dies saltern variae nationcs magis magisque nomen coquet ache nominibus ex vernaculo idioniate desumtis sub- stituere solent Haec sunt: Germ. Krampf-flusten, Brech- llusten , Blauer-Huslen , Schaf-Husten , Kcich-Husten , Kick-Husten , Slick-IJuslen. Gall. Coque tuque } lour quin- teuse , architoitx des enfans. Ital. Pertosse , mat del ca- strone , tosse fiera , asinina , canina , convulsiva. Angl. Chin-cough , Kink-cough , Hooping cough , W hooping- cough. Pol. Koklusz. (3) Cap. XIV. §. LX1V. N. 6. DE COQUELUCHE. 4^3 quo supra mentio injccla esi, ad inspirationem 7 non ad assi.cn speetai. Nomina tussis stran- giilatovioe, seu infutiticidae terroreta incnliunt, ilia tussis ferinae , et quintae niniis metapho- ram (4) redolent. Lilerntura. 3. Veteres sub nominibus tussis delassanlis (5), sujffbcanlis (6), ferinae (7) snevas descri- psisse losses , concedimus ; dubitamus autem , hujusmodi lus'ses ad infantilem istam, et epi- demicam , quain coqueltiche vocamus, pcrti- nuisse (8.). Hujus prima vestiipa in Gallia initio seculi XVI obvenisse , ex operibos Me- ZERAY (9) J CoYTTARI (1 o) , PASQUIER (ll)'? el Valleriolae (12) demonstrat Sprengelius (i3). ^ • (4) Tussis quinta 7 a quia sicnti quinta essentia cst erulu diflicih's , ita liaec tussis curatu diflicillima ». Schenk. Lib. II. p- 237. (5) zmcoeTijf _ (6 K-Jiyfj.lu'Iyq, (7) S^tucTijs. (8) liaec quoquc cst opinio Astiujc , Vatt , aliorumque. (9) Alrege chronclogique de Vhistoire de la France. Vol. 2. p. 3q6. Paris 1690. (xo) De fcbre purpurea epidemica. C. 2. p. 6. (11) Recherch.es de la France. L. l\. Ch. 25 p. 635 Paris 1G07. (12) Loc. comm, append, p. 5o , 5i. Lugd. i6o4- (13) Vcrsuch e. pragmat. Geschichta d. Heilkundq. 3. Th. p. io3, 107. Eodem secnlo versus Tineiii Vergente, eumdem morbum et Iial'am devastasse, ex Marcello Donato (14) , Salio Diverso (i5), Wyero (16), Capjvacco (17) idem docius vir probare co- natur. Atvero , si res ita se habet , miruin est duos egregios ejnsdetn aevi de morbis infanti- 1 bus scriptores Mercurialem (18) videlicet, et Trunconfum (19), de tussi tpiidern in genere, sed aeutiquam de coquehiche loeutos esse. Uiut sit , seriorqs hujus morbi in dies sene magis magisque se exlendeniis (20) descriptiones in- veniuntur apud Alberti (2 i), Hoffmann (22), Shickajrdt (23), Forbes (24), Geller (20), Ebeling (26), Melun (27), Habla (28), Kir- (t/j) De hist, mirab. mcd. Fol. 309. b. (i5) De febr postil. C. 11. p. 60. Frcf. i586. (j6) Opp. edit, Amstel. 1660. Obs. L. II. C. 3. p. 978. (17) Opp. Venet. 1606. epist. 3. p. 868. (18) De puerorum morbis. Lib. II. (19) de puerorum custodienda sanitate Florent. i5g3. (20) Pgnada 1. citando p. 6. (21) Diss de tussi infantum epidemica. Hal. 1728, (22) Diss. do tussi convulsiva, Hal. 1732. (23) Vom Keichhusten. Stultg. 1784- (24) Di'S. de tussi convulsiva Edinb. 1755. (20) Scruliniuni physico-medicum de tussi infantum epide- niica convulsiva. Rostoch. 1763. (26) Diss. de tussi infantum convulsiva. Gortt. 1768. (27) Fan d. Kei hhustcn d Kinder, br. u. Leipz. 1770, (28) Diss. de tussi convulsiva infantum, Vindob. 1772. KLAND (2C)), JIoLDEFRElND (3o) , StRACK (3l), Grest (32), Sayoye (33), Butter (34), Nurn- berger (35), Haberler (36), Kachler (3^) , Fairtlough (38), Gallay (09) , Krevet (4o), Tode (40, Harding (42), Haster (43), Hart- mans (44) » Klinger (45), Wood (46), Melzer (47), Veizhans (48), 1)anz (49), Halls (5o), (29) Diss. de pertussi. Edinb. 1772. (30) Vom epidem. Stickhuslen d. Kinder. Jlelmst. 1776. (31) Diss. de tussi convulsiva. Mogunt. 1777. (32) Diss. de tussi convulsiva. Argent. 1778. (33) Diss. de tussi convulsiva. Vienn. 1780. (34) Abhandlung von detn Keichhusten. Stendal 1782. (35) Diss. de pertussi. Viteb. 1783. (36) Diss. de tussi convulsiva epidemica. Marb. 1784. ^7) Epist. adversaria de tussi convulsiva, et variol. Erl. 1784. (38) Diss. de pertussi. Edinb. 1785. (3g) Diss. de tussi convulsiva. Edinb. 1785. (4o) Diss. de tussi convulsiva infantum. L. B. 1785. (40 Diss. de tussi convulsiva. Hafn. 1786. (42) Diss. de pertussi. Ediub. 1789. (43) Abhandlung uber d. Keichhusten. Landsliut. 1789. (44) Diss. de tussi convulsiva. Francof. 1790; (45) Etwas uber d. Keichhusten. Gott. 1790. (46; Diss. de pertussi. Edinb. 1790. (47) Abhandlung von d. Keichhusten. Petersb. 1791. (48) Diss. de tussi convulsiva infantum. Stuttg. 1791. (49) Versuch drier allgemeirien Geschichte d. Keiclihustens. Marb. 1791. (50) Diss. de pertussi. Edinb. 1793. 456 DE COQUELUCHE. Harrison (5i), De IIagen (52),Boehmer (53), Callenau (54), Jones (55), Engelhart (56), Francke (67), Kreysig (58), Beireis (59), Kunzel (60), Macartan (61) , Kapp (62), Pal- idamus (63), Sackenreuter (64), Stolle (65), w ittstock. (66), Jahn (67), Lando (68) 9 (51) Diss. de pertussi. Goett. 1793. (52) Diss. de tussi convulsiva. Mogunt. 1794* (53) Diss. de tussi convulsiva. Viteb. 1795. \ (54) Diss. de tussi convulsiva. Edinb. 1795. (55) Observat. on the hooping-cough. Lond. rj55. (56) Diss. de pertussi. Lundae 1797. (57) Diss. de tussi convulsiva per toturn fere an. 1796 Er- fordiae grassante. Erford. 1797. (58) Diss. de tussi convulsiva , et asthmate acuto iufantura Millari. Yiteb. 1798. (59) Diss. de tussi conyellente epidemica , et contagiosa. Helmst. 1801. (60) Diss. de tussis convulsivae caussa. Goett. 1801. (61) Piss, sur la cocfueluche , et le croup Paris 1804. (62) Diss. de tussi ferina. Erl. i8o5. (63) Per Stickhusten. Halle i8o5. (64) Diss. de tussi ferina. Erlang. i8o5. (65) Diss. de tussi convulsiva. Wurceb. i8o5, (66) Diss. de pertussis natura , atque mcdendi methodct. Goett. i8o5. (67) Ueber den Keichhusten. Rudolst. 1808 (68) Memoria sulla tossc convulsion , che ha regnato epi* demica in Genova neW anno r8o6. Genova 1809. DE COQUELUCH®. . 2p7 Seiler (69), Bourdet (70), Van der Heyden (71), Gallerand (72), Glossius (73), Watt (74), Gardien (75), Penada (76), Marcus (77), Kochler (78), ne dicamus de auctoribus rnorbos infamiles generaiim illustrantibus (79). §. LXVIf. SYMPTOMATA. AUTOPSIA CADAVERUM. Symplomala, 1. Coquelache tria stadia exbibet, quorum quodvis propriis insignitur symptomatibus. Haee (6g) Diss. de tussi convulsiva. Viteb. 1810. (70) Diss. sur la coqueluclic. Paris 1812. (71) Diss. sur la coquelache. Paris 1812* (72) Essai sur la toux convulsive des enfans. Paris 1812. (73) El\vas ubev d. Quelle , d. Sitz , d. Elgenthumlichkeiten u. Keilmelhode d. Keich-oder Blauenhustens d. Kinder. Hadamar 1813. (74) Treatise on the history , nature and treatment of chin- cough ,* including a variety of cas. and dissect. Load. 1813. ' J (75) Diction, des sc med. T. 6. p. 313. Paris i8i3. (76) Memoria, cui fu aggiudicato V accessit dalla soc. ItaL delle sc. nel 29 novembre 1814• Verona i8i5. (77) Der Kcichhusten , uber seine Erkenntniss , Natur und Beliandlung. Leipz. 1816. (78) Dc sede , et nalura tussis convulsivac. Prag. 1818. (7.9YP. I. Vol I. §. IX. N. 5. Praesertiin relate ad coque- luche laude digni sunt Stoi\cu , Rosenstein , et IIems.e. stadia sunt, invasion!s, acmes, et cleclinat onis. Stadium invasion'/s refert febrem catarrhalcrn, ideoque a muliis catarrhale dicitur. Infans mo- rosus horret vicissim, el calet. Pulsus fit fre- quens , duriusculus, oculi splendoretn arnittunt, lacrymis innatant, nates occluduntur, occurrunt sternuiatio , vox rauca , tussis sicca , parum tamen molesta. Dejicilur simnl ciborum desiderium, ac somnus irrequietus evadit. Septimo morbi die , raro citius, saepe tardius , febris , sine evidenti evacualione, eadem ratione decrescit, atque cessat, qua tussis invalescit, ac peculiarera characterem induit. Stadium acmes. Praeviis enirn ingrato ad epigastrium sensu , tilillatione ad gultur, et angustia pectoris, tussiendi per- cipilur nisus , cui succedit illico exspiratio re- peiitis conaminibus singultim absoluta. Thorace sic vehementer contracto , et diapbragmate sur- suna pulso , pulmones in angustum spatium pre- muntur. Deficit inde spiritus, quern aegrotulus ope inspiration^ profundae, diuque protractae , anxie haurire conatur. Ast htiic inspirandi co- namini , turn impoteniia pectus dilatandi, turn constrictio laryngis obstant. Infantes quidem majo- res, ut pectus facilius dilatare possint, fulcrum, seu punctual fixum quaerunt, ideoque caput muro, aut manus mensae innitunlur, atque corpusculum calciirando concutiunt j verum sine , , . J DE COQUELUCHE. 4% conspicno levamine. Ex constrictione gutmris fn, ul aer per angustam glottidis rimam at- traclus sonum acutum , seu poiins ejulaium sui generis excitet, qni falso cam voce asini , aut galli comparatus fait. Aer vix tanta cum diflicultate inspiratus , jam iterunl repet it is co- naminibus singultim expellitur ; sirque exspira- tiones, et inspirationes vicissim sibi sexies, oc'ties spatio duorum vel trium sexagesimarum borae partium, et ultra succedunt. Durante bac terribili scena aegrotuli facies rubet, livel , frons sudore irroratur, oculi prdtruduntur, cruor e naribus, ore, inlerdum ex auribus manat, cor vibrat, flatus expelluntur, atque vomilus res in ven- triculo conlentas eliciens sequitur. In nonnullis praeterea obveniunt ecchymoses ad palpebras, et albugineam , sternutationes effrenae (80), scissio labiorum cruorem fundentium, urinae, et faecum involuniariae dcjectiones, extremitalum frigus, pulsus parvus, contractus, duriusculus, lipotbymiae et convulsiones ; ne dicamus de suffocatione. Tussis ope nihil obtinetur , nisi frustula muci ex albo flavescernis , interdmn coerulei, aut cruenti, ac adeo tenacis, ut nisi (8o) Qnittquaginta sternutationes sub quovis paroxysmo nu- i inoravi. In schedis Patris mei exemplum comitissae St. Y invenio , quae in quovis insuitu centies , et ultra stern u- tabat. tidstantes parvulis aegrotulis digito ori immisso succurrerent, sputum etiamsi extra os pendu- luni , per inspirationem iterum retraheretur. Terminalo paroxysmo, infantes debiliores aniino, ct corpore concidunt; alii vero, etiamsi labe- factati, paullo post, ac si nil plane contigisset, subridcndo ad crepundia se convertnnt. Plurimi tunc cibum, nonnulli polum appetunt. Secunda , et tertia morbi hebdomade paroxysmi diu no- ctuque, praesertim mane et vespere, omni vel quarta vel dimidia horae parte, nonnunquam adeo regulariter reverluntur, ut temporis pun- ctum futurae invasionis praedici possit (81). Morbum alternis diebus gravius affligere (82) non observavimns. Tertia, quarta, quinta heb- domade paroxysmi in dies rariores fiunt, li- Leris interValiis ad quinqtie sexve boras pro- tractis. Stadium declinalionis tuncingruit, quo . (81) Nescio quomodo expertus Henke ( Handbuch z Erkenn- tniss u. Heilung d. Kinderkrankh. 2. Aufl. p. iSG)diccre potuerit : « Eine strenge Jiegelmussigkeit in dew Einirilte der Anfalle findet nie slatt. . . . ». Jam Storch ( Abh. v. d. Kinderkrankh. 2. E. p. 36o ) ajcb^J:: « Sie ( die yJn- falle') sind aber zuweilen so accurat , dass sie fast ge- vsisse Minuteti lialten : wie ich dann einmals bci einem adlichpn Kinde angemerket j dass der Sturm justemcnt sich alls funfviertel Slunden gcaussert ». (82) Rose.nrtein J. c. Cfr. Blom et Faxe in d. Devichtcn an d. kouigl. Cull. v. J. 1769. p. ii, 25o. progrediente inspiratio jam ejulalu illo specifico, de quo supra diximus, destituitur, donee tandem et tussis versus finem secundi mensis evanescat; nisi forte, alieno superveniente morbo, vita pe- riclitelur. * Autopsin cadaveritifl. 2. Gadavera infantum ex coqueluche s eu potius ex motbis coqueluche supervenientibus ) demortuOrum exhibuere serum in venlriculifr V lateralibus cerebri , venis illius cruore lurgidis (83), tracbeam lymph a coagrdabili repletam (84)* glandules bronchiales praeter modum tumidas (85), inflammalionem pleurae (86) , broncliio- rum (87) , pulmonum, illorumque cum pleura costali adhaesionem (88), pldogosin superficiei superioris diapbragmalis (89), illius cum peri- cardio concrelionem (90), ruborem paris ner- (83) Vidi in puella octo annorum : vidit similia Mandruzzato in Nuovi commentarii di medicina e chirurgia. Padova. 18j8, i.° semesLre. (84) In plurimis infantibus reperi. (85) In infante quindecim mensium , die quadragesimo se- cundo morbi sub paroxysmo suffocato, iuveni. (86) Watt 1. c. (87) Watt, Marcus, et ego in baud paucis observavi. (88) In pueris duobus inilii obvenit. (89) Semel in puella octo annorum. (90) Mkmminger in IIufxuakd’s Journal d. pr. Ueilk. i3- K. vorurn vngi in cavo thoracis decurrcntis (gi? hepar normale quidem , seel ita in thoracis ca- vum propulsum ; ut regionem mammae dextrae attingeret (92), intestirmm colon transversurn enoMniler dilatatum , contra vero illius partem descendentem coarctatam , nt neqnidem digitum attingeret (93). Sat constanter in glandulis, turn pulrnonum, turn mesenterii vestigia scrophu- larum obvenerunt. (91) Adtenrieth in Tubing. Slattern f. Natur u. Arzney- kunde. 1. B. i. St Juvenis magnae spei, Dr. Herrmann Kilian sequentia mihi retulit : « lcli fund bci funfzehn , an dem Keichhusten verstorbenen , Kindern , dass das Neurolemma des neroi vagi , da wo er den plexus car- diacus posterior bildet, bis herunter zum Diapbragma entzundet war , und dass nebst dem die Marksubstanz selbst eine merkwurdige Veranderung erlitten lmtte. Sie sah nehmlich milcliblau aus , war bei weitem dichter in Hirer Textur und fulille sich fast cartilaginos hart an » Interea cl Krukenberc. tieque in nervo vngo , noque in. sympathico magno , neque in phrenico infantum, ex co- queluclie demortuorum , quid morbosi. invenire potuit. (Jahrbucher d. ambulatorischen Klinik zu Halle 1820). (92) In infante bienni contigit. (93) In quinque cadaveribus , ita ut hoc phaenomenon vix pro accidentali agnoscerem. §. LX.VIII. CAUSSAE. DIAGNOSIS. PROGNOSIS. Caussae. i. Aevo nostro coqueluche super universum globum late grassatur ; conquerimur in regioni- bus seplentrionalibus (94)? conquerunlurque in australibus (95). Nullum quoque anni lempus illi adversalur 5 grassatur enim hyeme, et vere, poiissimum flante euro, et borea, grassatur ae- state, dum dies fcrvidissimi a frigidis, humidisque excipiuntur, grassatur, et maxime quidem, au- tumno (96). Subjiciuntur coqueluche praeprimis infantes a primo nativilatis anno usque ad se- (94) Watt ( 1. c. ) asserit , coqueluche in regionibus septen- trionalibus et frequentius , et majori vi saevire. (93) Ait Pekada ( 1. c. p. 5 ) : « e cli piu sembra provato ad evidenza , die nei pnpoli settentrion.ali la tosse con- vulsiva sia meno frequente ne> suoi ritorni , mono forte, e terribile nolle sue conseguenze , che ne’ pcicsi posti alia plaga pin mite, e meridioruile della Francia e dell'' Italia ». (96) Vilnae coqueluche grassabatur an. i8oj mens, octobri , et novembr. ; an. 1809 mens, jan , febr mart, ; an. i8i3 mense deccmbri ; an. x8i4 mense januario ; an. i8i5 a mense septembr. ad decembrcm ; an. 1816 a mense jan. ad nmrtium ; an. 1819 a mense jan. usque ad octobrem ; an. 1820 incuse septembr. , et octobri; an. 1821 mense aprilij an. 182?. mensibus myjo , et jutiio. plimuin; serius morbus magis feminas, prae- primis gravidas, et puerperas, adgredilur. Parcet ncc divilibus , nec pauperibus. Gaussa excitans procul dubio contagium (97), ad cujus tamen , nc dicamns orlum , saliem propagationem, con- grua requirilur annua consiimtio, qua illius vis modo arcelur, modo sustinetur. Goniagium fa- cilius a natu majoribus ad juniores, quam a junioribus ad natu majores propagari videtur (98). (97) De natura contagiosa coqueluche suspicionem manife- stans pulchre suo jam tempore dixit Storch (1. c. p. 366 ) : « meiner wenigen Einsiche riach wercien dermaleinst nock gar viele Krankheiten bios dem Anslecken zugeschvieben xverden konnen , die wir jetzo noch von einer allgemei- nen Ursache herleiten ». Ac re quidem vera nostro aevo nemo amplius de natura contagiosa coqueluche dubitat. Propagatur enim ( saepe per ipsos medicos ) morbus de »egro ad aegrum, de domo ad domurn, de pago ad pagum , ita ut via, quam sequitur , erui , et demonslrari possit , eoque quodam in loco stabilito ( in orphanolropbeo , in- stitute , familia , urbe , provincia ) , vix antea , quin oroncs infantes ad ilium dispositi aegrotaverint, ccssat. Vere bine dicit Penada ( 1. c. p. 17 ) : « La tosse convulsiva , qua- lora si sia in qualunque modo introdotta in una data popolazione , cilia , o provincia , non diparte , se non dopo un ben lungo giro di stagioni, e di annate intere ». Sciendum tamen, Stoeeicm more suo et coqueluche con- \ tagium negasse. ( Mohrenheim fViener Beytrage zur pr. Arzneyk. 2. B. p. 3 )• (98) Storcu 1. c. p. 356. Vlam illi sternum frigus excalefacto corpore susceptum, et animi pathemata deprimenlia (99). Caussa proxima ignoratur. Quaerebatur incassum in insectis (100) , in rheumatica materia ad diaphragma deposila (1), in siimulo subtili nervis pneumogastricis, et phrenicis illalo (2). Diagnosis. 2. Est enim coqueluche morbus sui generis, jaeque a morbillis (3), neque a broncbitide (4) (S9) Nemo nisi expertus id crederet, quantum mocror, ti- mor in infantum corpuscula imperium exerceant. Accedit hie, quod fletus peculiari modo partes illas , quae in co- queluche maxime patiuntur, exercet. (100) Linhaeus Diss. exanthemata viva. Upsal. 1757. Amoe- nit. acad. Yol. 5 , N. 82. (1) Stoll ratio medendi. P. V. p. 135- (2) Hufelakd Bemerk. uber d. Keichhusten ( in dessen Be- merk. uber d. Blattern. 2. Ausg. p. 4$4 )■ (3) Pohl Pr. de analogia inter morbiltos, et tussim convul- sivam. Lips. 1789 v. Neue Samml. f. JVundarzte. l\. B. N. 5. (4) Si opinio ista , a YVatt, et Marcus emissa , veritati consona foret, cur , quaeso, in coqueluche , loco vocis raucac , bronchitidi familiaris , sonorus ejulatus audiretur ? Cur copiosa ilia sputa , quae inflammatio membranae pi- tuitariae bronchiorum largiri solet , in coqueluche non observarentur ? Cur coqueluche inducias plurimarum ho- rarum conccdcre solet, cum bronchitis conlinuo saeviat ? Cur methodus antiphlogistica , qua iste morbus determi- nates inter Iimiles rite dcbellari solet, simili pacto et repetendus. Propriurn illi est, morborum exan- tliematicorutn instar, praescriptum suum curri- culum absolvere, cujus ante terminum aegrum quidern interficere, sed neutiquam sanare po- teris (5). Nec satis. Sicuti quaevis morborurn exanthematicorum epidemia peculiarem solet agnoscere indolent , ita et coqueluche. Est enim isie morbus modo simplex , modo complicatus. Coqueluche simplex evolvi solet in infantibus caeterum optima sanitate gaudentibus, et annua conslitulione aliis morbis popularibus vix favente. Malum stia stadia regulariter decurrit. Nuila alieni ritorbi inveniuntur vestigia, quin intmo, paroxysmo absoluio , infans vix pro aegrotante haberetur. Coqueluche complicatus indolem refcrt inflammatoriani, gastricam, et spasmo- coqueluche non fugaret ? Provocant ad cadaverurn sectio- nes! Atvero hae nil aliud docent, praeterquamquod co- queluche saepe cum broncliitide societatem inire posse. Pulchre Watt, et MAncDS refutaretur a J. G. Kochler in diss. de sede, et natura tussis convulsivae. Prag 1818, et in Alls,. Literatur Zeit. v. Jahr. 1S1S. 4- B. Ergan- zungsbl. N. i3o. (5) Non intclligo , viruin expertnm dicere potuissc : « se si giunga a tempo della prima ingruenza del morbo, facile cosa ella e , per quanto Ucspcrienza ci documenta , coi blandi purganti, e soprattutto coi vonutorj di troncar il corso alia sempre lunga e molesla malattia ». Pekada 1. c. p. 20. dicam. Indoles injlammatoria induitur a co- queluclie , vel mox a primo morbi initio, vel sub illius curriculo. Coqueluche ab initio est inflammatorius in infantibus robnslis , pletho- ricis , annuaque conslitutione morbis phlogisticis favente. Prinvlim morbi stadium non amplius febrem catarrhalem , sed potius bronchilidetn refert. Si coqueluche sub decursu suo per er- rorem in regimine, et maxime per malam me- dendi rationem fiat infJammatorius ; en nova adorilur febris libera a paroxysmis intervalla adumbrans cum signis bronchitidis, pleuritidis , pneumoniae, et encephalilidis. Nisi nine illico succurratur, exitus illarum inflammalionum, po- tissimum suffocatio, phthisis pulmonalis, et hy- drocephalus evQlvuntur. Coqueluche gastricus locum obtinet in infantibus voracibus, male nu- trilis , vermibus onustis , obstructioni alvi ob- noxiis , vitam inertem ducenlibus , inprimis si genius morborum regnantium fuerit biliosus. Ape ritur sceria febre catarrhali notis gastricis insignila. Malo ad secundum stadium protracto, major solito invenitur virium jactura, morositas, anorexia , ne dicamus de facie flaviuscula , de lingua muco obsessa , de halitu oris ingrato, de alvo tarda, de faecibus valde foeientibus, aliisque signis gastrit is. Si vermes lateanl, so- mnus quammaxime est inquietus, et aegrotuli motus convulsivos etiarn extra paroxysmum, inprimis circa novilunium, experiuntur. Ne vcro a saburris, aut a vermibus, symptomala derives, quae a statu inflammatorio membranae mucosae tubum inlestinalein investientis derivanda sunt. Pbaenomena, quae in cadaveribus deteximus (6), talem intestinorum staturn a coqueluche baud plicnum esse demonstraut. Coneludimus ad ilium cx cruciatibus abdominis , praesertim sub attaciu; ue dicamus de aliis sign is enteritidis catarrlialis. Coqueluche spasmodic us sibi digit infantes sensiles , quondam-convulsionibus obnoxios , a diaeta severa, aut ab evacuationibus labefactalos, et sub opere dentition is constitutos. Ab isto coqueluche symptomala nervosa, quae ex affe- ctiotie inflammaloria encephali, et specus ver- tebralis pullulant, omnino distinguenda sunt. Dislinguuntur utplurimum ob praesentiam fe- bris, et signor,um, quae de liquore in cerebro, aut in medulla spinali extravasato testamur. Prius- quam vcro in variam coqueluche indolem in- quiramtis, morbus isle ab aliis, aegritndinibus cum illo , aut fortuito coniplicalis, ant si mi li- tudinem alentibus, discerni debet. Non desi- derantur enim epidemiae coqueluche cum va- riolis , morbil'is, scarlatina, et parotide (7) so- (6) Cfr. 5. LXVtr. N. 2. cietatem inenntes. Porro coqueluche confundi potest cum febre catarrhali, morbillis, et croup. A febre catarrhali distinguitur coqueluche ob tussiui hie sat longis intervallis redeuntem , et interdum in primo rnorbi limine quid specific! habentem. Tabs autem tussis conditio et stadio invasionis morbillorum propria est, Dubia hinc usque ad tempus eruptionis premere possuut. Quin immo et ultra , si febris morbillosa sine morbillis coram haberetur. Nisi croup cum stadio invasionis coqueluche complicetur ? ob raucedinem, et tussis conditionem facile a co- queluche distinguilur. Prognosis. 3. Coqueluche ( pancis concessis exceptioni- bus ) semel tantum unum eundemque hominem invadere solet (8). Sopitus tamen , at non plane extinctus, commisso in regimine errore , inter- dum is recidivam simulando de novo flagrare incipit (9). Sistit coqueluche morbum magis 18) « In den 38 Jaliren , da ich Kranke besuchl habe , ist mir Niemand vorgekommen, der mehr als einmal mit dan Keichhmten befallen gewesen ware ». Rosenstein J. c. p. Bgi. Idem testatur Hillarv on the air and diseases of Barbados p. ^5. (g) Tale cxemplura et nuper in puero septenni vidi , qui dum a coqueluche levatus videretur, layato pavimento iterura eo extorqueri inccpit. Et Morris narrat , quod in- P. II. Pol. PII. 3o inolestum, rebelled , ac commiserationem exci- tantem, quam revera periculosum. Nostro saltern aevo pestilentiales illae epidemiae, quas historia narrat (io), non obvenerunt, ac tabulis moriua- riis coqueluche millena furiera adscribernibus (11) ob faciles in diagnosi errores3 coecam fidern tribuere nequimus. Sunt interea variae rerum positiones ab aegrotorum aetate, et constituiio- tte , a genio morbi epidemico , ab anni tempore, ab aliis aegritudinibus, a symptomatibus qui- busdam, et a medendi ratione provenientes, quae coqueluche periculosum reddere queunt. Ita , quo junior aegrotulus , eo periculosior morbus. Infantes ubera adhuc sugentes saepis- sime moriuntur. Infantes a parentibus valetudi- nariis ortum ducentes (12), thorace defonni instructi (i3), et admodum graciles quam- jnaxime patiuntur. Epidemiae interdum ( coque- fantes , qui coqueluche in autumno perpessi sunt , subse- quente vcre iterum in cundem rnorbum relabuutur. {Med. Ohs. and inquiries. T. 3 p. 281 ). (id) Spkekgel 1. c. (it) Referente Rosenstein (1. c. p. 396), in Suecia ab a. 17^9 ad a. 1764 a coqueluche 43,3c>3 infantes trucidali fuere ; quod ftccret orntii anno 2712. (12) « / fanciulli , che nasco/w da geniiori lisici, o mala- tied corrono sempre pericolo rnaggiorc di riiuanei e villo- ma della lossc convulsira ». Penaua 1. c. p. 19. . (i3) Cfr. Storch Javhg K. p. 107 , 261. ■hiche simplicis ) adeo benignae obveniunt, ut in ampla licet urbe ne nnum ftinus numerari possit. Contra aliae ( coqueluche cum compli- catione inflammatoxia , gastrica , spasmodiea ) plurimis infantibus infensae evadunt. Coquelu* che in hyemem incidens plura perrcula minari solet, ac raro ante reditum aestatis plane eva- nescit. Timendus . praeprimis est coqueluche , qui cum dentitione , scrophulis (i4) ? rhacbitide (15) , et m orb is exanthematieis copulatur. Constat vero , coqueluche a variolis nonnunquam tueri (16) , bocque exanthema interdum illius suspen- dere curriculum (17). Et impetigines ( tinea capitis, psora) quandoque vim coqueluche in~ r ■ ' • •; » ’ * (14) Memor rsto, fere in omnibus cailaveribus illorum , qui cum coc/uelnche intcriere , notas scropbulosas obvenisse. (15) (f . . . . wie dc/in insondcrheit angemerkt j dass die mit der Engeliandischen Krankhcit nmgehende Kinder gar leicht duran sterbcn ». ivror.cu J. c. p..36i. (16) Ghimanx ( Bredahcr Sciniml. in 8. Fersuch. p. 671 ) asserit : dock haiten die meisten den Vortheil } dass sic von de'nen Pocken , wclche zu der Zeit und Jbrlhin nock stark im Gauge waren, und da fast kein IIuus war, da niclit rinige drtran darnieder lagcn , verschonet bliebch ». (17) m Verfallen sic aber gleichwohl in die Blultern ; so steht der llusten so large slille, bis die Blallern ins Dorren gcralhen , nlsdann zeigt er sick mit desto gros- serer Hefligkcit und drohct auch Gefahr ». Stonr.it I. c. p. 362. fringunt (18). Epistaxis, sub paroxysmo me- chanica vi expressa , indifferens est , secus au- tem , si extra paroxysmum accirlat. Haemopty- sis , paroxysmi effectus , vix mali quid porten- dit ; contra vero si sub libero intervallo con- tingit; pbthiseos enim ininatur periculum. Con- vulsiones soiius paroxysmi sociae , si infans fuerit robustus , morbum potius leniunt; alias mortem properant. Miliaria uiplurimum levamen afferunl Displicet status lenco-phlegmatieus aegri a morbi initio. Absentia vomitus morbum uiplurimum magis rebellem reddit. Nocet tamen vomitus, dum post pastuni urgens aegroiulum necessario nutrimento defraudat. Lenis diarrhoea, quatenus vires non infringit, pro salutari habenda. Quaevis porro epideinia propriam semiotieam agnoscit. Symplomata , quae ex statu inflammatorio vi- scerum nobilium , et adhuc magis ilia , quae ex reliquiis inflammaiionum emergunt, praeprimis timenda sunt; hinc symptomala bronchitidis, pneumoniae, encephalitidis, phthiseos, bylro- tboracis, ct hydrocephali. Iiaec symptomala cum (18) Lentin Memorab. p. 36. Thieenius mcd. Bcmerk p. 29$. Acta mea clin. a. 3 , 6. p. 72. Et Penapa 1. c. p. rS, „1 Sc ncl tempo , in cui il fanciullo , ovve.ro V adulto c attaccalo dalla tosse convulsiva, gli si manifestano alia pelle , o la crosla Iciltea, o pustule, a nitre impcligmi, c casa utile. perpetua esse soleant, patet, securitatem maxime ex laudabili negrotuli extra paroxysmum statu proficisci (19). Neminem , cui intervalla libera fuerunt, sub paro^ysmo, etiamsi vehementissi- mo , unquarn niori vidimus. Vidimus auiem ( veritatis amor confessionem exiorquet ) bene nmltos ab artis nostrae infaustae conaminibus trucidatos , quod praeprimis usui insano speci- ficorum tribuendum est. §. LXIX. CURA. Prophylaxis* I. Prophylaxis consistit in fuga contagii (20)* Sani bine ab aegrotantibus , et utrique a suspe- nds, et a convalescentibus separandi sunt. Sum- ma quoque supellectilis, et vestium infecl^rum (19) Pulchre , ut semper, StOrci! (1. c. p. 363 ): IFenn Kinder zwischen den Sturmen frey um die Brust sind , nir.ht rocheln , keinen kursen Alliem , kein Fieber , guten Appelit , ruhigen Sclilcif, offenen Lcib hnberi , so ist es eine Anzeige , dass die Krankheit bald ihjen Abschied nehmen werde ». (20) « Man verhiitel diesen Husten leichwofern man nur zur Zcit, wo er herrscht, auf a Lie Wcise der Anstekkurijf' tu enlkommen suchl. », RosnjiSTEirr J. c. p. 397. *atio h abend a est (21). Vigenie coqueluche epi- demico, paremes , et institutores cura duplicl kmgilent, ne infantes errores in diaela com- miitanl, ne corpus exaestuent, ne frigori sese exponant , ne severis punitionibus subjiciantur (22) etc. Fumigationes ex pice navali, aut ex terebinthina (23), vias aereas irritando nocere (21) « Sappiamo infatti, tie credo inopportuno di ripeterlo, che la sola promiscua stazione degli altaccati dal morbo coi sani, il solo mangiare , il here negli stessi vasi sono altrettanti motivi di comunicare la tosse convulsiva da soggetto a soggctto ; e lo stesso avviene dal decumbere nello stesso letlo, usare degli abili , ed utensili senza le debite precauzioni ; io vorrei in somma , che si usassero anco per la tosse convulsiva epidemica tutti quei sani- iari regolamenti , che furono atlivati tanto providamcnte per aoventura pei cold dal vajuolo naturale ». Penada 1. c p. 4.. (22) Animi pathemata peculiare imperium in coqueluche exercere vel ex eo patet , quod terror pro auxilio hujus rnorbi habitus fuerit : v alterura , inquit Willis ( 1. c. p. 53) pro tussi puerorum convulsiva reraedium esse solet, Tit subito quodam dmore afficiantur , bine cum rnedica- menta minus efiiciunt, apud vulgus in praxi familiare est, ut pro terriculamento , dum iHoleudirium ingens cum stri- dore , et rotarum adspectu horribili circnmagitur , aflectus grani sive frumenti rcccptaculo imponantur, indeque inorbi bujus subita curatio nonnunquam coutingit ». ('a3) Watt I. c.^( Vas pice rcpletum ope ferri candentis cousque circumagitirr, douec usque fumus indc emergens cubiculmn repleat ). possent. Idem de potu infusi rosinarini syl- vestris (24) expectandum. Vaccinam a coque- luche tueri, illumque mitigare (2 5), fabula est. Cura coqueluche siniplicls. 2. Coqueluche simplex, secundum staturn hodiernum scientiae nostrae, oplime curatui*, dum fere naturae committitur. Officium me- dici in eo consistere debel t- (a) ut debitum regimen cliaeteticum praescribat; (b) ut sj ni- ptomata, quoadusque fieri licet, leniatj utque (c) invigiiet, ne alienus morbus sese insinuet. (A) Regimen diaeteticum primi stadiii illi febris catarrhalis (26) simile est. Aegrotulis la- ciantibus ubera rarius porrigenda , ac aqua sac- cbarata pro potu exhibenda. Aetale provectiores a victu animali , coffea, thea fortiori abstineant, ac jusculis avenaceis, hordeaceis , amygdalinis, pruuis coctis, pomis assatis nutriantur* Tem- peratura cubiculi esto diu noctuque aequalis, (24) « Herr v. Likne berichtet in seiner West go this chert Reise , dass der gemcine Mann ihn mit Vortheil bei sei- nen Kindern gegen den Keichhusten gebraucht habc ». Rosenstein 1. c. p. 357. (25) Cleeve in Doring Juurn. f d. neueste Holland med. u. chir. Literatur. i. B. l\. St. N. I Ores in phys. and med. Journ. 1802 novemb. Moctax in Sedillot Journ. de med. 1812. p. 384- (a6) I>. I. Vol. 1. Cap. VI. $. LXVI. ac modica inter decimum quartum, et decimutn sextum gradum thermometri Reaumurii. Optan- dum, ut aegrotulus decumbat, scopo circa septi- Dium diem fenem transpirationem ope potus infusi flornm sambuci ni^rae, vel liliae euro- paeae obiinendi. Ingruente secundo stadio, infans , quo junior , eo diligentius a cusiode experto, haud pusillanimi curandus, ut, scilicet advemante paroxysmo, corpusculo debiia positio concdietur, lapsus impediaiur, atque pituita sufifbcaiionem minitans digiii ope ex ore extra- hatur. Nec mora in lecto, nec , favente anni tempore, ilia in cubieulo amplius requirilur. Jamque juscula ex gallinis parata , pinguedine expertia cum oryza, et dum appetitus viget, pnlmenta, cerebrum, et glandula thymus vitu- lorum , cristae gallorum , ova sorbilia concedi possint. Sit tamen coena semper levis. Quo niagis aegrotulus nutrimenta vomitu rejicit, eo saepius victus porrigi debet. Quondam lac asi- ninum pro specifico habebatur (27) ; et gene- (27) « Ich habe oben erinnert , dass man diesem Huslen den Namen des Eselkustens beigelegt ; in Absicht dieses Nn- mens fand sich ein gewisser Eselstreiber ein , derselbe beredete die Leute r dass die Mittel vom Esel in dieser Krankheit unvergleichliche Wirkung tliaten. Er gab dc- mnach den Kindern Eselsmilch zn trinken . . . Das La- cherlichste dabei war , dass auch die kranken Kinder den Esel kussen mussten ». Storcu 1. c. p. 377. ratim lac in tertio morbi studio optimum nu- trimentum sislit. (B) Ad symptomatum quod spectat levamen, imiltum fieri nequit. Imerim in primo morbi studio febris, et tussis temperari possent ope solutionis nitrutis potassae, vel in decocto or- chidis morionis , althaeae, setninum lini, vel in emulsione amygdalina , additis syrupis con- suetis. Conspicuas tamen nitratis potassae doses, ob suspicionem , quod febris quidam gradus ad morbi solutionem requiri possit, non sua- demus. Gum obstructio alvi plerumque mala adaugeat, illi vel clystere emolliente, vel so- lutions mannae occurrendum. Pediluvia tus- sim saepe augent. Circa septimum diem trans- pi ration is opus diapnoico ob tussim mucila- gini, et oleo nupio (28) sustinendum. Stabi- lito stadia secundo , jam valedicendum rebus niucilaginosis, et oleosis , quatenus vires ventri- culi infringnnt. Conducunt potius acriora, dul- cibus tamen mixta , e. c. pulpa cepae assatcie cum melle virgineo (29). Si stomachus languet, vcrmiumque latentium suspicio habctur, alvus (aB) R. Mucilaginis gummi arabici unciam semis: olei amyg- daiurum dulcium , syrupi athaeae aa drachmas duas: aqua<r flor. samhuci unciam un , et semis. D. S saepe cochfc coffeanura ( Pro infante unius vel duorum annoriun ). (29) Pkhada L c* p. 37. ope raclicis rhei (So), vel calomelani (3i ) leniter movenda. Rejectione muci aegre proce- dente, inprimis si natura in vomitu excitando segnis sit, emesis bis terve de hebdomade excitata levamen affert. Optime ad hunc sco- pum aut radicis cephaelidts ipecacuanhae (32), ?iut vinutn antimoniatum Huxhami (33), aut (3o) Pro infante quatuor annorum : R. Rad. rhei scrupulura unura: mellis virginei unciam semis. Ebulliant c. s. q. aquae communis per aliquot horae momenta. Colat. un- ciarum trium. D. S. Capiat omni tertia hora cochl. majus. (3x) E. c. grana tria.pro infante ejusdem ut \supra aetatis; sed intell igitur pro unica vice, nam repetitae etiamsi mi* nores calomelanos doses , ptyalismum, et irritationem sy- stematis vasorum lymphaticorum gignere possenf. (3a) TJno ore celcbratur a Bassenville ( quaestio medica an tussi puerorum clangosae, vulgo coqueluche, emesis'? Pa- ris. 1^52 ) , a Millar ( Obs. on the asthma and hooping- cough ) , a Rosekstein ( 1. c. p. 4oa ) > a Penada (1. c. p. 25 ) etc. , qui ait : « Esclusa. per me adunque ogni altra sorte di emetizzante soslaiiza , condotto da ben lunga sperienza stabilisco fermamentc che la sola radice di ipecacuana polverizzata , e data in sostanza e da pre- ferirsi a qualunque altro emetico ». ( Dosis circiter gra- num un. pro quovis aetatis anno numeratur, nil vero no- cet vel parum exccdere ). (33) R. Vini antimoniati Huxhami drachmam un.: syrupi althaeae unciam un. M. D. S. ( pro infante duorum an- norum ) cochlear coffcanum ad yomitum usque repetitum. sulphur auratum antimonii ( 34 ) inserviunt* Si aegrotulus ante coqueluche eruptionibus cu- taneis fuerit obnoxius, si tales eruptiones in- gruente coqueluche evanuerint, sique genius morborum regnantium sit rhett malic us, ad ve+ siccitorium (35) sterno, vel inter scapulas ap- plicandum, autad unctionem regionis epigastricae ope unguenti ex axungia porcina, et tartrate stibii, et potassae parati (36), confugere licet. Ne tamen credas tali unguenlo virtuiem spe- ciricam adversus coqueluche inesse (37). Obstat (34) R- sulphuris aurati antimonii granum mi. : mucilaginis gummi urabici scrnpulum un. : syrupi simplicis dracbm. duas : aquae dcstillatae unciam. M. D. S. ( pro infante duorum annor. ) cocblear coffeanum ad vomitum usque, vase .prius probe agitato. (35) Commendantiu' vesicatoria inter alios a de Meza, dia- tribe N. 3. Paldamo 1. c. C. 5 , et in IIuFELAt,D7s Journ. 3. B. p. 171. (36) En fortmilam inventoris cl. Authekkiethii ( Leichte Ueilart d. Krcimpf-odev Keichhiistens d. Kinder, v. au- ctoris ipsius Versuche f. d. prakt. Heilkunde. i. B \ Ileft. p. 127). R. Axungiae porrinae unciam unam : tartari eme- tici drachm, un., et dimidiam. M. terendo fiat ungpentum , ter de die ad magnitudincm nucis avellanac illiniendmn , donee non solum pustulae , sed et exulceralio apparcat. Pustularum illarum imago invenitur in Feieeh’s Padialrik. Sulzb. 1814. (37) Exccptis allatis iiulicationiluis, ubi unguonhwi Auten- nteTHix , sicuti quivis alius stimulus externus , conducit , prneterea illius usui, utpote saevos dolores ex- citanti, aegrotuli magna sensibilitas. Qnamobrem inter auxilia externa polius arrident mitiora un- guenta (38) columnae vertebrali illinita , allium xime scopo impalientiae parentum satisfaeiendi. In tertio morbi stadio, si vires languerent, infuso frigido cinchonae (39), gelatina liche- nis islandici (4o), ferro (4_i), decocto satu- nil peculiare inde observare potui ; qua in fe , except© Nolde ( v. Hdfelands Jourti. i8n Oct. p. 81 ) , verisimi- liter omnf;s medici mecum conveniunt. Et vivtus partes genitales utriusque sexus specifice aggrediendi , quae huic unguento ab auctore tribuitur, mihi suspecta est : quoties enim ad illas partes pustulas vidi , toties infantes regio- neni epigastricam unguento contaminatam scalpsisse, ac dein manus conspurcatas pudendis admovisse yerisimile erat. (38) E. c. unguentum nervinura, oleum macis expressum , balsamus vitae Hoffmanni. (89) Quamvis Murray ( Progr. de tempore corticis peruviani in tussi convulsiva exhibendi. Goett. 1776 ) maturum cin- chonae usum suadeat, attamcn propria experientia edoctus sum , nos potius consilium illorum sequi debere , qui hoc pharmacum in declinatione morbi commendant. Loquor inprimis dc Stollio ( rat. med. P. II. p. 183 ) , et de Aaskowio (Act. Reg. soc. med. Havn. T. I. p. 284). Ce- lebratur in Gallia syrupus ad*.crsus coqueluche (strop contre la coqueluche ) , qui paratur ex cinchona , ipeca- cuanha , et opio. (Diet, des sc. med. T. 6. p. a34 )• rato radicis smilacis chinae cum lactls tertia parte (42) succurere solent. A'ertm rustica* num omni alii auxilio anieponimus. Cura coqueluche inflammatorii. 3. Qnoties coqueluche indolem injlammato- riam manifestat , toties salus a methodo ant.i- phlogistica pendet. Quae propositio <le omni stadio morbi valet, et quidem non ad mor- bum ipsum debellandum , sed ad complicatio- nem abigendam. Quamobrem illico a meihodq antiphlogistica desistendum , duin morbus ad simplicitatem reductus est. Symptouiata bron- thitidis venae $ectionem (43) (a qua aetas R. de med. ad an. 1777, et 78. p. 294, ad ail. 1779. p. 268 ). Forbes 1. c. (4i) Stanger in Med. cliir. Jbh. d. med. chir. Gesellsch. in London. A. d. Engl ubers v. Osann. Berl. 181 r. ( vitrio- lura martis ). Roger’s v. med. Repository 1816, et Hufe- iawd’s Journ. 1816. Aug. p. no. (vinum chalybeatum , ad guttas quinque omni 6ecunda bora ), (4i) Fatetur de boc decocto Werlhoff ( Commerc. litt. No- rimb. 1733, p. 173), illud vix unquain permiltere, ut aeger ex tussi moriatur. (43) jNon provoco ad Watt, et Marcus, quippe qui plile- botomiam oh proprias de coqueluche hypotheses propo- nunt, sed provoco ad Syderhamium ( opp. p. 248 , 3g4 , 780), ad Stolliom (Rat. medendi. P. II. p. 181 ), ad Aahkowium ( Act. soc. med. Iluvn. T. 1. N. 24 )> oecriou ad propriam experientiam. aegrotuli minime absterrere debet--) exposeunt. Post venae sectioncm ( si opus f'uerit', ctiarn re- petitain) ad hirudiues (44) pectori applican- das, confugiendum. I)t nitras potassae cum reginiine universali antiphlogistico non negli- gee da 5 item sinapismi (45) ad plantas pedum, suras , et brachia. Ab emeticis usque ad extin- ciionem status inflammatorii abstinendum est (46). Quodsi coqueluche inflammatorius negle- ctus fuerit, ac rnethodus antiphlogistica non solum amplius non eonduceret , sed vires potius infringeret, de eocitu , seu transitu influnima- tionis in alios morbos baud dubitandum. Tunc Suxilia ^novis malis accommodata , quaeque in doctrina hydrocephali , hydropis pleurae , et pblhiseos ex vouiica recenseniur , in usum du- cenda. Bronchitidem vero chronicam saepe (44) Cfr. Hufeland’s Journ. 3. B. p. 171. (45) Peeargfs ( Stouch ) rued. Jahrgange. P. III. p. 287. (40) Grave damnum inde vidi , dura scilicet medici aegro- tulis , quibus aliunde cruor ad caput, aut ad thoracein , praetcrmodum ruebat , emetica ob id , quod generalim in coqueluche commendantur , exhibobant. Barbaria ! Non deberent turaen ignorare , Storchujm ( 1. c. p. 377 ) jam dudirm cmoticoruni usura limitasse, dicendo: « Wiewnhl mm diene Art , diirch Breehen zu kuriren, nicht u tier oil glucklichc F'olgen hat , und zu befurchten ist, doss die Wallungen nach der Brust dadurch mochtcu verniehcC werden . . . ». hujus phlhiseos larvain induere , pluries edocli sumus ; atque tunc usu continualo nitratis po- tassae , et foliorum digitalis purpureae (47), et intcrdum sola aqua setter anapcum lacj.e te- pido (48) infantes a specificorum irritant in m usu interitui proximos ex orei faucibus; eri- puitnus. Profuit nonnunquam et decoctum ra- dicis polygalae sencgae. A calomelano ( 49) nuuquam obtinuimus effectum. Cura coqueluche gnslrici. 4- Cura coqueluche gastrici a resolvemibus incipitur. Alii muriatem ammoniae , oxymcl scillae, polygalam senegam, sulphur auratum antimonii adhibent; nos solutionem tartratis stibii , et potassae in minimis dosibus porre- ctam omni alii resolventi anteponimus. Eodem dein pharmaco, dosin tantum augendo , ad vo- mitum eliciendum, et alvum sollicitandam uti- mur. Quodsi a remediis specifice in tubum in- (4j) Commendatur a Diuke in Kuhn’s phys. med. Journ. 1800. p. 583 , illaiuque suh reruni posilionc liic indicata intcrdum cum magno succcs.su adhibui. (48) Miror non magis commendari , cum Alberti I. c. illius jam injeccrit cum debita laude mcnlioncm. Addo lac tc- pidum , nc frigus aquae irijuriam inferat. (4y) Lauddlur in Hu v ft. a no,76 Journ. 7. B. 2. St. p. 91. Alii laudant cum opio (Strom in Act. It. soc. mcd. Havn. Vol. IV- p. 3a9).: testinalem agentibus hujus sequeretur irritatio, etiamsi haec per augmentum symptomatum gastricorum palarn fie ret , illico ab emeticis, el purgantibus abstinendum , et ad mucilaginosa, et oleosa, nec non ad hirudines superficiei abdominis admovendas confimiendum. Debellata O sic complicatione , morbus ut coqueluche sim- plex tractatur. Cura coqueluche spasmodici. 5. Coqueluche spasmodicus ilia exposed pbar- maca, quae ob hypothesin, omqem coqueluche esse convulsivum, cum tamo aegrorum dam no generaliter usurpaia fuere. Tn ipso enim coque- luche spasmodico ilia remedia non indiscrimi- naiim adhiberi possum. Sic opio plane locus non dalur, nam sputum supprimit , vomilum salutarem cohibet , et vires imminuit (5o). Nec istis malis per sic dicta corrigenda obyiam ire (5o) Storch jam theriacae usum in coqueluche vitupcravit ( l. c. p. 3^2 ). Maxima pars optimorum de hoc morbo scriptorum opii haud ineminit. Nec verbum de illo profert Rosenstein. Penada ait : « pure avendo osseruato in pra• tica che questo rimedio ( V oppio ) sopprime in gran parte quella tanto benejica separazione per V anacatarsi di questa tenacissima linfa nclla tosse convulsiva , quindi singolarmcnte rie' prirni sludi di questo cruccioso malorc, Ju quasi sempre da me escluso un tal re medio f o almcno cautamente e parcamente adoperato ». p. 3o. Ncscio hiuc, licet (5 r). Hjoscyamus a plurimis commeuda- tus (5a) nunquam nobis satisfecit. Atropam helladonnam (53) in una epidemia cum maguo quid de contrariis observationibus Henke (1. c. p. 2o3), Matthaei' ( Hufelanhs und Himly’s Journ. 1810 sept. p. 113 ) , et Muller (ibid. 1810 sept. p. n3) cogitandum sit. (51) Qui opium in coqueluche commenduverunt , illud fere semper conjungebant aut cum guwmi Senegal ( Demacht Manuel de pharmac. Paris 1788), aut cum mosclio, et eamphora ( Haen opusc. ined. P. 1. 1. N. 25), aut cum elixirio pectorali Pli. Danicae , et naphtha nitri ( Jacobi in Vogel Bibl. I. B. p. 279), aut cum radice ipecacua- nhue ( Hufeland’s Journ. 3. B. p. 171 ). Quamvis pluries pulverem Doweri in usum traxerim, attamen nunquam boni quid inde evenisse vidi. (52) V. Hufkland’s Journ. 4- B. p. i5S , 645- 7- B. 2. St. p. 91. Fischer Klin. Annal. v. Iena p. 8x. Scheider ia Annal d. Heilk. 1811. Jun. p. 5o6. (53) Radix, commendata fuit a cl. Schaeffer : Beschr. u. Heilart d. gewohl. Kinderkrankheiten. 26. Abschn. Cfr. ejusd. Volkskrankh. 1806 Sept. p. 82, et Hufeland’s Journ. 6 B. p. 260. Item volumina anuorum 1811 aug. p. 11 , 48. 1812 jul. p. 9. Dosis pro infante qualuor annoruin granum dimidium bis de die. Suadct Schaeffer , ut longe major dosis usque ad obnubilatiouem visus , et siccitatem faucium adhibeatur. Laudes ejusdem radicis atropae bclla- donnac ceciuerunt W idemann (Hufeland’s Journal. 11. B. 2. St p. 169. 22. B. 2. St. p. 158 ) , ct M;chaelis (ibid, 1812. Febr. p. 22 ). successu (54) , in sex aliis incassum (55) adhi- buimus. TJlterioribus experiments viscum quer- cinum commendamus (56). Inter.ea tutissimui est moschi (5^) usus, praescrtira in infantibus (54) Acta mea clinica. Vol. 3. p. 16. (55) Isto major non datur testimonium de diversitate epide- miarum cor/ueluche. (56) Hoc pharrnacum commendatum , ut dixi , a Willjsio ( Pharmac. rational. Vol II. p. 62.), et a Baglivio [ Prax. med. Cap. de tussi ) cum mihi tam egregie contra tussim nerveam inserviisset ( Cap. XIV. §. LXV ) , illud et in coqueluche novis experiments submittere statui. Semel solummodo id faciendi sese obtulit hucusque oceasio. Puer septennis jam ultra dimidium annum coqueluche laborans mihi eo magis pblhiseos timorem incutiebat, cum jam se- mel bronchitide cbronica laboraverit , nuncque sputa cruenta , febricula continua , sudores nocturni, macies , et debilitas urgerent. Debellata prius per digitalem , et aquam selteranam febre , illico tussim cum visco quercinot quater de die ad grana quiudccim, superbibendo decoctum ejosdem satuwrtum , aggressus sum , et quidcm tanto cum successu, ut sumto per nonnullos dies hoc remedio, aeger laCtus mihi obviam venerit, exclaraando : gratias pro pul- veribus ! Revcra spatio trium hebdomadum , perfecte sanus evasit. (5y) Julapium e mosclio , familiare est coqueluche in Anglia auxilium ( Rosenstein 1. c. p. 399). Laudatur a Fcllero in pharmacopoea extcmporanea p. 206. Item ab Homio (Kirkland diss. de pertussi in ^vVebsteri medicac prax. system. T. 2. p. 146 ). Hwfeland ( Bemerk. ubev d. Kn- cliusten. 1. c. p. 441 ), ct Berger (Act. soc. med Havn. valcle sensibilibus, urinam copiosam excernen- tibus, et extremities frigidas habentibus. Et asa foeticla sub clysterum forma, vigentibns convulsionibus , non negligenda (58). Ne vero credas convulsiones, et lipotbymbis semper exposcere pharmaca excitantia. Interdum eriim aura frigida (59), et frigoris ad pectus appli- catio (60) terribilia haec symptonrala debellant. Aha pharmaca. 6. Et alia pharmaca adversus coqueluche adhuc commendata fucre, quae neque omul no ignorare , neque sine discrimine adhibere juva- bit. Spectant hue: saponaria officinalis (6i), T. I. p. 3i5) maximas doses (drachmam de die) exbibe- bant. Sequent! formula ego utor (pro infante duorum annorum) ; R. Moschi grana duo : mucilaginis gummi arabici, syrupi rosarum aa drachmas duas: aquae rosarum unciam un. M. D. S. omni secunda bora cochlear coflTca- num', agitato vase. (58) Scrupulus pro dost , cum vitsllo ovi , et iafuso flor. chamomillae. (59) Sicuti in variolis, ita in coqueluche infantes vidi, qui in cubiculo calido convulsiones patiebantur, quibus aura frigidiuscula auxilium fuit. (60) Vallee in Journ. de med. T. a7. p. 33G. ( epithemata frigida sub sterno ). Haec melhodus et inter Aethiopes in America in usu est (Valentin Rechcrches historiques sta- le crouj) p. iaq). (6<) Thom Evfahv. u. Bcmerkhngen. p ,96 ( cxlractum ). conium maculatum (62), narcissus pseudo- narcissus (63), majorana (64), mesembrjan- themiun crjstaliuium (65), nicotiana (66), guajacum officinale (67), cardamine praten- sis (68), phe.llandrium aquaticum. (69), stry- chnos nux vomica (70), crocus sativus (71), ledum palustrc (72), lactuca virosa (73), (62) Rakoc in act. R. soc. med. Havn. T. I. p. 338. IV. p. 97. Butler 1. c. Hufeeand’s Journ. 9. B. 3. St. p. 87. (63) Du-Fresnoy des proprietes du narcisse pres , t hus ra- dicatis. Paris 178S ( extractum ). (64) Stern in Hdfeland’s Journ. 9. B. 3. St. p. 146. (65) Wendt in Hufeland’s Journ 9. B. 3. St. p. 29. Et Annalen etc. p. 72 ( extractum ). (66) Tiueemus med. u. chir. Bernerk. p. 294. Gesxer Beo- bachtungen. 1. B. IV. ao. Hufelad’s Bemerkungen p. 44^* (67) Veiziianz 1. c. Hufeland’s Bemcrk. p. 426. (68) Comhaire in Societe dJemulation de Liege 1812 de Veillecheze in Journ. de med. continue. T. 16, p. 427- (69) Stern J. c, p. 145. (70) Hufeland Bemerk. p. 44^- Michaelis in Hufelakd’s Journ. 3. B. p. 190 ( extractum ). (71) Hargens in Hufeland’s Journ. 7. B. 2. St. p. 91. (72) Linnaeus Diss. Ledum paluslre. Vide Amoenitales acad. T. VIII. N. 156. 1 ■* c \ ^ J (73) GuMPRECIIT V. IIuf'ELAND’s JoUlll. 18 T 4 OClobl’. p. 10 9 ( Dosis tertia vc-I dimidia pars grani , ter qualcr de die ). Krukenberger Jahrbuchcr d. amlulatorischcn hlinik in Halle 1820 (extractum). \ gelatina animalis (7/j) , fil taurl (7^), casLo- reum (76), cantharides (77)? phosphorus (78), ctcidum hydrocyanicum (79), et muviaticum (80). aether muriaticus (81), murias barytes (74) Heinekeu in Allgem. hied. Annalen. April. P- 3a . (75) Allgemeiue deiitsche Biblioth. 67 Z?. p. 4^4- (76) Hork’s Archie. r8xo jul. p. 3o3. Morris tnedicai'* .s• and inquiries p. 281. (77) Hofelasd Burnet ii, p. 435 , et Journ. i5. B. 3. St. p* i5g. Wolff ibid. 4- B p. 644- Hubgens ibid. 7. B. 2. St. p. 92. Ploucqoet Sylloge observatiuncularum mix tar. Tub. 1701. p. i3. Forbes 1. c. Adbibtnt tincturam ad guttas qua- tuor — octo —quater in die. Si clarissimi Viri scirent, quot aegri coqueluche laborantes per administrationem hujus pharmaci ( aetati infantili neutiquam accommodati , semper periculosi , et per bypothesin introducti) a medicis praxin secundum praecepta diariorum exercentibus uecantur, poe- niterct sane ipsos , illius pubiicam injccisse mentionem. (78) Loebenstein - Loebel Erkenntnisi u. Heil. d. haut. Braune. (Non satis fuit puerorum tubum olimentarora per cantharides eroderc , requirebatur aliquid, quod ilium etiam adurcret. Bone Deus !). (79) Fautores jam iucipiunt, ct hoc tenemira infantibus administrare. Vale conscientia ! (80) Thiel y. Salzburg, tned. chir. Zeitung. 1813. N. 3o. T- 77- (81) Werlhofius (Hnnnovr. Magaz. 80. St. 176S ) cum successu adhibebat. R. Syrupi coralloruin uncias octo: spi- ritus salis dulcis unciam un> M. D. S', cochlearia dua coffeana inane, totidcmque vesperc- (82), oxydiim zinci (83), plumbum (84)? sulphur (85), sulphuretum potassae (86). (82) Hof eland Bemerkungen p. L}3o. (83J Hufeland Bemerk. p. 44T- Meza in Act. R. so& Havn. Vol. II. p. 36 , 334- Tode med. Bill. 7. B. p. 563. Winckler in Hufeland’s Journal. ■>.. B. p. 4^3. (84) Forbes 1. c. Sauvages Nosolog. T. I. p. 65x (saccharum saturni ). (85) Qtjarin Animad. in divers, inorb. cbron. p. 36 ( parurn vel nil praestat ). Sic praescribebat : R. Florum sulphuris dracbmam un. : gummi arabici , tragacanthi aa drachm, un. ct semis : extracti liquiritiae , sacchari aa drachm, duas: kcrmetis grana duo (usque ad qaatuor). M. f. pulvis. (86) Chaussier Remecle specijique contre le croup, et la co- queluche. Annuaire cle la soc. de tried, du departem. de VEure a. 1810 p 154- Diet, des sc. med. T. 6. p. 321. Hinze in Hufeland’s Journ. 1821 seplbr. p. 70 Bis de die a gran is sex ad grana decern ( Quis misellos infantes cum tali merda cxcruciarct!). Jf. Tosi Revisor Arebiepisc. V. Gillius Pr. ac R. Imprimatur. V. Bessone pro M. Cancellaria*. 49' ADDENDA AD PAftTIS SECUNDAE VOLUMEN SEPTIMUM. Pag. 80. N. 2. Literaturae phthtseos pulmonalis addc: Aberj crombxe outline of an inquiry on the pathologic of con- sumtive diseases ( The Edinburgh medical and surgical Journ. 1822 jan. ). Weber Grundsatze der Consumtions*• Krankheiten des Lungenorganes, der Lungenschwiridsuclit und Hirer Behandlung. Giesen 1823. Pag. 156. Et Aegypti clinia phthisi laborantibus commendatur a Pudchardson ( Travels in Egypt and Palaestina. Eol. I. p. 392 ). ?ag. 2i3 (47)- De phthisi pulmonali ex frustulo ossis incon- grue deglutiti, ac tandem rejecti lege Aciiard in Nouv. an* nales de la soc. de med. pratique de Montpellier. Pag. 214 (60). Et homines bombycibus operam navantes, phthisi pulmonali multum obnoxios esse refert Patissibr ( Traile des maladies des artisans. Paris 1822). Pag. 219 (79). Abscessuum pulmonis binis in locis inter co- sta; prominentium, ac cum successu apcrtorum mentio- nem injecit J. Betty ( Froriep 1. c. 4 P 23r sub in- scriptione incongrua: Ein merkwurdiges Empyem (?) gelieilt ). Pag. 225. N. 12. Rocers vermes in sputis plithisicorum de- texit ( Froriep 1. c. 2. B. p. 2.89 ). Pag. a38 (2.4, 25). Doleo Garsonx cxperimcnta (sur Vela- sticile des poumons , etc. ) teste Wii/liams {Journ. univ< des sc. medicates 1824 mars. p. 353 ) haud conlirmari , alias consilium illius aercm in unam thoracis cavitatem introdncendi, ut pulmo ejusdem lateris inotu orbetur , sicque quietis ope sanetur, ac deinde peracta tali pactc illius sariatione , vulnus claudendi , ac in altera tboraci' cavitate eandein operationem reiterandi , ingeniosum fore:. Pag. 2.49. Arbitror , exernpla empyematum sanatorum , <t haec inter illud , quod a F. Acero narratur ( Decadas ce medicina y chirurgia vraclicas. Vol. 7. p. 327 ) , aut al absccssus pleurae , aut ad bydropem acutura thoracis spectare. Pag 250 (66). Mixtura Griffithii nuperrime laudatur a Gui- therg ( Rhein. Jalirb. 7. B. 1. Heft. ). Pag. 267 (69). De subfumigiis pbthiseos pulmonalis remedo praeterea locuti sunt : Fr. Home ( clinical experimetts 1780. p. 119)5 J. Mudge (a radical cure of catarrhcus cough 1782. p. 74 ) ; Gilchrist ( The use of sea-voyages in medicine and particularly in consumption, p. 129 . et suppl. p. 23o , 239 ); B. Rush ( Cases and cure of pul- monary consumption ; in medical inquiries. Hoi. 2 ) Pag. 258 (70). A. Crichton practical observations cn the treatment and cure of several varieties of pulmonary con- sumption and on the effects of the vapour of boiliig Tar in that disease. Load. 1823. Pag. 358 N. 6. De paracentbesi thoracis legi meretur Larret Memoires de chirurgie , etc. Operationem illam inter in- colas insularum Sandwich, ad sauguinem per vulnera in thoracis cay urn cxtravasatum extrahendum , usitatam esse, lego ( FrorieP 1 c. 1. B. N. 16 ). Pag. 338 N. 3. De officio musculorum thoracis sub operc respirationis , et sermonis, deque nervis illis inservicntibus ex peculiari columna medullae spinalis sub ponlc Varolii ortum ducente , ct nervura durum paris septimi, n. glos- 60-pharyngcum t n. vagum , n. accessorium 'Wu.isii, n. phrcnicura , et nervos externos thoracis largiente, pulchr© scripsit. C. Bell ( Philosophical transactions of the R. society of London for the Y. 1822 ). Pag. 379. N. 1. Genuini asthmatis doclrinam exposuit H. Hoffbacer. ( Ein Beytrag zur Diagnose und Aeliologie des asthma spasmodicum chronicum siccum. V. Hufelano 1. c. 182^ marz. ). Pag. 416 (6j) De astlirnate a fulminis ictu sanato lege Hamb. Magaz. 6 B. p. 4^3. P3g. 4'2^ (55). De tussi rebelli ambustionis ope sanatae vide Hamb. Magazin. 4* B. p 53g. Pag 487 N. 6. Quodsi in rebus medicis a priori judicare , aut singulae observation! fidere liceret , propositum gaz. oxydum nitrosum in coqucluche adhibendi ( The american medical Record. Vol. V. ) saltern inter infante* actati* provcctioris, sufFragium mcurn obtineret. ERRATA. Pag. 393 lin. n,Yerba : Agitatio pectoris transferenda sunt in secund. col. sub Asthma; et verba : Interdum potius apnoett in prim. col. sub Sujfocalio spasmodica, INDEX RERUM Q u m IN HOC VOLUMINE CONTINENTUR. Cap. IX. De Pneumonorrhagia. Definilio . pag. 5 Literatura 6 Symplomata 12 Autopsia cadaverum i5 Caussae 20 Diagnosis 3z Divisio 39 Prognosis 5o Cura 56 Cap. X. De Phthisi pulmonali. Nolio .... 79 Literatura 80 Ordo rerum De Phthisi pulmonali scroplinlosa. Definitio. Li- teralura. Stadium lateus 9-5 Evolutionis .... 98 Confirmatum .... 100 Autopsia cadaverum >01 Caussae praedisponentes J°7 Excitautes 110 Caussa proxitua 11 ^ Diagnosis Prognosis *3° D Cara iu genere peg. 133 Stadii phthisis latentis i34 Evolutiouis acutae I/,I lentae .... 14 3 Phthisis confirmatae . . . . 144 De Phthisi pulmonali arlhritica. Definitio . 159 Literatura 160 Stadium lateDS 161 Evolutiouis 162 Confirmation i63 Autopsiae cadaverum 164 Caussae i65 Diagnosis 166 Prognosis 167 Cura 168 De Phthisi pulmonali carcinomatica. Definitio. 172 Literatura 173 Stadium latens 174 Evolutionis ib. Confirmation 175 Autopsia cadaverum . ib. Caussae. Diagnosis. Prognosis 177 Cura 178 De Phthisi pulmonali haemorrhoidali. Defini- tio. Literatura 179 Stadium latens * .... 180 Evolutionis ........ 181 Confirmation 182 Autopsia cadaverum ib. Caussae .......... s . 183 Diagnosis i85 Prognosis. Cura 188 De Phthisi pulmonali scorbutica. Definitio, Li- teralura 192 Stadium Ialens pagt I95 Evolutionis * $ Con firm a turn Caussae Diagnosis. Prognosis. Cura i95 De Pbthisi pulmouali syphilitica. Definitio. Li- teralura 198 Stadium latens . . ib. Evolutionist i99 Confirmatum ib. Antopsia cadaverum * * .... t . ib. Caussae. Diagnosis 200 Prognosis. Cura . . 20a De Pbthisi pulmonali metastatica. Defiuitio . 204 Exempla 2o5 Curriculum morbi 207 Aufopsia cadaverum ib. Diagnosis. Prognosis. Cura 208 De Pbthisi pulmonali ex vomica. Definitio . 209 Literalura. Qrigo . 210 Signa vomicae 2i5 Terminus vomicae . . 2\’j Vomica non rupla . . ib. Ruptura in bronchia . . 218 in parenchyma 219 in partes cum pulmonibus concretas. ib. Empyema 220 Absorptio puris ......... 224 Diagnosis 22a Distinctio vomicae a broucbitide chronica . 227 a pleuritide chronica . . 281 a vitiis cordis, et aortae . a35 *36 Prognosis > Cura . png. 246 De Phlhisi pulmonali conclamata. Definilio . 260 Literatura 261 Symptomata 263 Autopsia cadarerura ........ 268 Caussae . . . . . . 270 Diagnosis ....271 ® . Prognosis . . . 274 Cura in geoere .......... 277 Contra tussim 281 i Contra sitim ........ 2S2 Contra febrem , sudores 283 Contra diarrhoeam ; ..... 284 Contra vomilum 287 Contra vigilias ........ 288 Contra pectoris dolorem , et dyspnoeam. 289 Contra debilitalem 290 Cap. XI. De Hydrothoraee in genere. Definilio . 2C|3 Literatura 294 Divisio. Ordo . 296 De Hydrope cavitatum pleurae. Definilio. Lite- ratura. Divisio Symptomata bydropis saccorum pleurae chro- niei ib. Autopsia cadaverum 3oi Caussae . 3o4 Diagnosis 807 Prognosis . 318 De Ilydrope mediastini. Definilio. Literatura. 319 Symptomata 320 Caussae. Diagnosis 32 1 Prognosis 822 De JJydrope pulmonum. Definilio. Literatura . 323 Symptom a ta png. 32$ Autopsia cadaverum Zzj Gaussae 33o Diagnosis. Prognosis 33 r Cura bydrothoracis. Generatim .... 33z Hydrothoracis acnti 333 Phtbiseos pulmonalis socii . ib. Vitiorum cordis, et aorlae socii 33$ Ex morbo hepatis . . 337 Paracentesis thoracis 338 Terebratio sterni 3$i Cap. XII. De laesa respiratione generatim, et de dyspnoeis. Doclrinae momentum . . . 3 s2 Literatura . . 3$3 Vocabuia tecbnica 349 Ordo 351 De respiratione, ut signo 35a De Dyspnoea. Generatim 355 Dyspnoea ex encephalo ib. ex vitiis colurnnae vertebralis . . 358 ex vitiis nervorum 36o ex vitio cavitalum nasalium, et fau- cium 361 Nex thorace ib. ex musculis 363 ex vitiis cavitalum pleurae, media- stini , et oesophagi .... 36$ ex vitiis laryngis, tracheae, et bron- chiorum , specialiiu de dyspnoea mucosa 365 ex vitiis parenchymalis pulmonnm . 37a ex vitiis cordis, vasoruuxjue ma- jorum . . 37 a Dyspnoea ex vitiis viscerum abdominaliumpag. 3y5 ex viliis renom , uteri .... 377 Cap. XIIT. De Astbmate. Definitio 379 Symploraata prodroma ib. Autopsia cadavernm 38a Caussae praedisponenles ...... 383 Morbum excitanles 384 Paroxysmum excitanles .... 386 Caussa proxima 389 Diagnosis. Distinclio a variis morbis . . 391 • De Taria asthmatis origine , et indole . . 399 Prognosis 402 Cura. Generalim 404 Asthmatis inflammatorii 406 Cura asthmatis catarrhalis 408 Arthritic! 409 Gastrici 41 1 Nervei 415 Alia auxilia et adversus dyspnoeam com- rnendata 417 Cap. XIV. Dr Tussi generalim , et de catarrho pulmonum 420 De Tussi generatim. Definitio ib. Literatura 421 Divisio 422 De tussi aliorum morborura symptomate . 423 De tussi morbum per se conslituente . . 424 De tussi conseusuali ib. Tussis ex pulmone 4^a De Catarrho pulmonum. Definitio. Literatura . 4^1 Symptomata 4^9 Caussae 44° Diagnosis . 441 Prognosis pa*. 44* Cura 4 ',3 CAr. XV. De Coqueluche. Definilio. INominis ratio. 45 1 Lileratura 453 Symptomala 45y Autopsia cadaverum . . . . * . . . 46* Caussae . _. 4^3 Diagnosis 4^5 Prognosis 469 Cura. Prophylaxis .473 Cotjueluche simplicis 4y5 Inflammatorii 481 Gaslrici 483 Spasmodic! 484 Alia pharmaca . \ 4^7 Addenda 491 Quum elaboratio sectionum partis secundae volumen secundum (a)‘constiluentium in epo- cham incident, in cpia commercium mcum li- terarium ob migrationem e Rossia in Germaniam interrupium erat, quumque iliarum section uni exscriptio per typos moram passa sit, observa- tionum plurimarum in operibus recent issim is conlenlarum mentionem injicere haud potni. Sequeniia supplemento erunt. * (a) Edit. Taurin. Vlf. VIII. AD PARTIS SECUNDAE, VOLUMEN SEXTUM Pag. 7 (5). Schwarz vollige Durchschneidung der aspera arteria , und vollkommen gelungerxe Heilung derselben ( Hufeland’s Journ. 1822 noaemb. ). Pag. 11 (1). Zitterland merkwurdiger Fall vom Schreien eines Kindes itn Mutterleib ( Hufeland 1. c. 182S febr. ). Pag. 44 C1?)- De aphonia ex esu cancrorum v. Unzer’s Hand- buck p. 566. Pag. 4®- N. 12. Aphoniam symptoma lienilidis fuisse con- tcndit Ronander ( IIufeland 1. c 1824 april ). Excmpluin aphoniae , expulso corpore quodam ex utero , sanatae narrat Liquiere ( Journ. complernentaire du diet, des sc. medic. T. Xlll. Cah. 5a. p. 320 ). Pag. g4 (56). De croup quoque scripserunt Tourtual ( IIu- feland 1. c. 1821 aug. ). Succow Progr. animadversiones jn tiachcitidern infantum. Jen. 1822. A. Grimaud nature et anatomic pathologujuc du croup ( Journ. comp Lem. T. / XL Cah. 43. p 234 ) ; Lisfranc sur Vangine tracheale oedemateuse ( Nouu. bibliotheque medicate i8a3 aout ) ; O. Seiler Bemerkungen uber den d. croup mit Zusntzen v. Meyer ( Rlieinische Jahrbucher f. Medic in u. Cbirurgie. v. Harless 7. B. 1. St. p. 98 ) ; N A. Ur sin diss. de an- gina polyposa. Aboac 1822 ; Blaud nourelles reclierches sur La laryngo-tracheitis- connive sous le nom de croup. Paris 1823. Pag. 113 (99). Lisfrasc (1. e. ) asserit, ccrni passe oedema glottidis, depressa lingua. Pag. 120 (61). Grimadd (1 c. ) ccwitendit, ventriculi mem- branam mucosam inflammatam fuisse. Pag. 120 (63). Tcstatur quoque Grimaud de inflanmiaiione enccphali. Pag. 126 (86). Lacroix (1. c. ) observavit puellas inagis, quatn pueros, croup laborasse. Pag 149 (64). Ad laryngem , et tracheam sibi viam pararunt silex ( Medical and chirurgic. transact, published by the medic, and chirurg. society of Londo/t. Vot XII P. I. 1822 ) : glandis quernae dimidium ( Feller in Host's Ma- ga,zin f. die gesammte Heilkunde. i5 B. 3 Heft.); ponii pars cum semine ( Klaatsch ibid. 16. B. 3 Heft.), cu- curbitae citrullae semen ( G. Jameson in the anierican medical recorder. New-York 1822. Pol. 5. p. 16). l>ag- 153 (72). Blaud (1. c. ) prout croup aut mucum , aulf maleriarn puriformem , aut membranas largifur ,• morbum ilium denominat laryngo-tracheitc my3,0gene , pyogene , meningogene. Pag. 1.57 (85). Lacroix spatio sex inensium inter 36 aegrotos 17 mortuos numeravit. Pag i5q (89). Inter 17 mortuos Lacroixi , 10 eranf pucllae. Pag. ib. (90). Eli am Sbilkr ( 1. <K ) cxistimat , croup laryn- geum pcL’iculosiorcni cssc quatn croup trflchcalcm. Pag 174 (76). Brevi ante abiturn ex Vilna , duo a<lhuc croup ferocissitni in infantibus trium quatuorve annorum ope veuaescctiomun , alioruraque antiplilogisticorunl, sine mer- curio , sineque aliis celebratis specificis sanati exempli babui, ac quotidie niagis magisque mibi persuasura habeo morbo illo eandem plane incdendi rationem accommodan- dam esse , quae aliis inflaromationibus quadrat. Pag. 180 (91). Lisfranc asserit oedema glottidis, depressa liugua , ope scarifcationuni debellari posse. Pag. 182 (100). Balnea tepida suadfct Seiler , reprobat Meier ( 1 c. ). Pag. i83 (3). Clystetes cum accto compaendat Seiler, re- jicit Meier. Pag. 192 (44)- Tocrtual , praemissis birudinibus , snadet catciplnsma emolliens circa collum. Vidi angustias respi- rationis inde aoctas. Pag. 192. Duiu periculum suffbcationis urget, Recamier in cavitates oris , et narium uno eodemque tempore inje- ctiones cum aqua tepida , et lacte instituit , scopo motus salutares musculorum faucium , et laryngis excitandi , as- scritque , pseudomcmbraiias tali modo expclli ( Froriep Notizen aus cl. Gebiele der NatUr-u. Heilkunde. 5. B. N- 5. p. 80 ). Verum , qtiid si pseudomembranae arete late- ribus laryngis, vel tracheae adhaererent ? Pag. 202. (90). Tracbeotomiam in contusione laryngis cum successu adhibu t .Robert Liston ( Froriep 1. c. 5. B. N. 21. p. 327 ). Asserit , eandem operationem et in oedemate glottidis conduxisse ; ast de illius morbi praesentia allato in casu veheraenter dubito. i’ag. 209. Lileralurcie phtliiseos laryngeae et ircichealis adde : Charlhs Bell Surgical observations being a quarterly Jleport of cases in surgery. Part 1 Land. 181G. ( Cfr. liheinische Juki l>. 2. B. 2. HeJ't. p. 57 ) 5 Sacuse Beylrag zur gctiaucn Kennlniss u. Unterscheidung d. Kehlhtbpf-u. Ln/trohren-Schwindsucht. Hannov. 1821. P;ig. 2)3 (42). C. Bell 1. c. Pag. 227 (21). Sachse (1. c. ) distinctionem phthiseos laryu- geae , ct trachcalis nrmis extollit. Pag. 228. N. 5. Experientia circa ulcera laryngis syphilitica capta, reliquis phthiseos laryugeae speciebus vix quadrat: quamobmn jam alias monui , Cl. Sachse descriplionem hujus morbi gmeralem ab illis ulceribus desuimndo , illius minus veram exbibuisse imaginem. — De ulceribus vero syphiliticis laryngis , et tracheae meliora non in- venies quam C. H. Hawkins scripsit ( London medical and. phys. Journal ct Froriep 1. c. 5. B. p. 345 ). Vir cl. primum scriptores de morbis syphiliticis, quatenus ul- ceribus laryngis venereis debitam non dedcrant altenlio- nem , vituperat. Porro ipse curriculum bujusmodi ulcerum in tonsillis ortum trahentiurn, dein <ad laryngcra proser- pcntiura , et tandem ad tracheam , et ad bronchia descen- dentiuin graphice describit. Pag. 229. Articulus de prognosi phthiseos laryngcac , et tra- chealis terminandus est cum observatione Boehri ( Hufe- land 1. c. 1824 Jan. ), qua probatur : abscessum laryngis posse sibi viam ad partes exteriores parare. Nec siientio praetereunda est observatio Goldeni ( quam Cl. Bell 1. c. narrat ) ulceris laryngis ad radicem epigloltidis cum carotide interna cominunicantis. Alias ulcera fistulosa pe- ctoris cum trachea communicasse sunt visa ( Magazin d. auslandischen literalur d. gcsammt. Heilk. u Arbeiten des arztlichen Vereins in Hamburg. V. Gerson u. Julius 6. B. p. 5o3 ). De relicta fistula tracheae post vulnus casum pulchcrrimum narrat Bienvenu (Journal unweCstd des sciences medical.es 1824. Jana. p. io3): « a la region aiUerieure du col de cel homnie, au-dessous du cartilage ✓ \ ihyru'ide, on vojait une ouaerture transfers ale ressem- blante assez lien a line louche ; les lords^en etaient par- fnitement cicatrises et vermeils , et pouvaient tres-lien etre pris pour des leaves ». Aeger nisi fistulam clauderetj ncc deglutire, ncc loqtii , nec cantare potuerat. Caeternra facilius spirituin per foramcD morbosurn quam per os , elr nares trah'bat. Pag. a3o. In cura phthiseos laryngeae , et trachealis tradenda quomodo tracheotomiam silcntio praelerire potueram , eo minus intelligo , cum ipse hanc operationem eodern in morbo jam dudum in usuin duxerim , quod viderc est ex actis meis clinicis Vilnensibns a. II p. 6^. Interea ars per silentium meum defraudata non est , cum et Cl. Belt. tracheotomiam in phthisi laryngea incassum adhibuerit. Posset ilia dumtaxat eo in cnsu locum habere , ubi , aegro necdum omnino tabifico , alscessus laryngis vel tracheae imminens snlfocationis pcriculum minaretur. Praeterea , si exulceralio ad ipsam epiglottidem circumscripta foret, exemplum vix laudati viri sequi posset, videlicet, depressa prius radicc linguae , epiglottidem ope solutionis lapidis injernalis ( grana viginti ad aquae unciam semis ) quoti- die , ope pcnicilli ex liDteis carptis annulo ealheteris alli- gati tangendi. Forte solutio lapidis divini , quae exulce* rationes tarsorum mirifice exsiccat, anteponenda foret ? — Hawkins ulcera syphilitica laryngis, praeterito stadxo in- ilammatorio , cum sulfumigiis c cinnabare ( a drachma semis ad drachmam quotidie ) aggredilur , non neglectis iritus sarsaparilla , corticc, et ammonia. Alii suadent vapores ex injuso saluralo conii maculati, aut ex acido nilrico aqua diiuto , a quibus t.micn nimiam timerem irritatio- nem. Medici auro apici linguae illinieitdo faventes, veri- simililcr illud in morbo, de quo agitur,haud negligerent, quod co minus snadcrcm , quo magis fcfiris hcclica urgeret. % 6 ' ADDENDA; Pag. ^36 (5). L*. O. H. Hupeden cliss. sislens animadversioncs de affectiouibus inflaramatoriis glandulae tbyreoideae..Hei- delb. 1823. J. G. H. Conradi Commentatio de cynanchc thyreoidea , et struma inflammutoria. Goett. 1824. Pag. 238 (9). Thyreoitis interdum cum cynanchc lonsillavi societatem init ( Thilekics med. chiv. Bcmerk. 1. Th. p. 45). Alias ille morbus slrumae supervenit, rite mo- ncnte J. Carron ( De Vinjlammation du broncocele. V. Journ. general de med. chir. et pliarm. rcdige par Se- DILLOT. T. XL1X p. 21 ). Pag. a38 (11). Abscessus raagmis corporis thyrep'idei descri- bitur ab J. F. Meckel in Abhandlungen aus. d. menschl. u. vergleichenden Anatomie u. Physiologic. Halle 180G. p. 142. Pag. 239 N. 3. Judicata Venae seclio , cousilio Waltheri (1. c. ) e vena jugulari inst.itui potest. Pag. 244 (46) Idem auctor uuperrime scripsit: Reflexions pratiques sur les moyens propres a guerir le goitre, el snr leur maniere d'agir. ( Journ. complement. T. XF1I. Cah. 65. p. 42 ). Pag. 25o (96). De struma Amcrieae septentrionalis lege Ri- chardson in Franklin Journey to she shores of the Polar sea. ( Froriep 1. c. 4• B. X. 22. p. 348 ). Pag. 2^3 («4). Auclovibus jodii laudes canentibus adscribendi sunt : J. Schneider ( Das fFissenswiirdigste iiver die Jo- dine t als Specif!cum gegen den Kropf; ne.bsl eir.igcn Etfahruugen iiber dieses neue Mittel, and Bemcrkuugen zur Pathologic und Aeliologie des Kropfes ; mil eiuem Anhang v. Harless, v. Rheinische Jahrbur.her. 5. B. 1. St. p. io5. 2. St. p. 1 ), et Gimelle ( Bulletin de la so- ciete medicate d1 emulation 1821, et Hamburger Magadin 1821. Novembr. Deccmbr. ). Abstcrrent contra observatio- guaeque a Carminati ( Giornctle di Fisica di Configliacchi e Brugnateeei 1821. Novembr. et Hamburger Magazin 1822. Jul. Augiist. p. 108 ) a M. C. Zink. ( Observations prati- ques sur Vusage abusif de la tincture d'iade a Vintcrieur in Jaurn complem T. XVIIl. Cah. 70. p. 126), et a Schmidt ( Hufeland S. c i8a4- Febr. p. 11^ ) publici juris redditae sunt. IJlis observationibus notitias privatas ejuscleni generis addere possenr Ipse , quippe novis remediis iu genere parura favens , joclinam bis tantum iu struma lym- phatica adhibui , idque sine succcssu, sineque damno. Umis aegrorum , qui jodinam incassum adhibuerat, serius ope spongiae , el piiae marinae fere ad sanitatem perductus fuit. Caetcrum quam facile sit in remediorum efFectibus dijudi- candis errarc , sequens quoque casus docet. Vere an. 1822 femina iliustris struma enormi detenta Vilnae consilium raeum petiit. En , cogitavi, occasio virtutem jodinae cx- plorandi ! Cum vero simul audiverim , aegram quarto mense gravidam esse , nt nunc ab omni strumam sanandi tenta- inine abstincret, suasi ; quod consilium ipsa sancte secuta est. Elapsis tribus circiter monsibus ad illam dcropente a terribili vomitu cruento prehensam, vocor. Quodsi prius jodinam pracscripsissem , nonne culpa omnis in illam con- jeeta fuisset p — Quod vero spectat ad jodiriac ustitn ex- ternum , Fodere ( 1. c. ) testator, cutim ab illo flavedinem coutrahere. Suadet i 11c polius sequens unguentum. R. Car- bonatis ammoniae , camphorae aa drachmas duas : olei oli- rarum uncias quatnor. M. D. S. mane et vespere cochleare coif’annm ad instiluendam unctionem. Usui interno com* mendat trocliiscos contra strumas dispensatom Spikrmanni. Coster ( Nouv. bibliolh. rnnd. 1823 octobr. p. 200 ) stru- inam galvanismo aggreditur , cuti lateris unius ttimoris cum jodina illinita , et parti oppositae polo positive co- lumnac Voltaicac applicito. Pag 274 (i5). Non fa vet setaceo J. Kennedy ( The London medical Repository 1822. IS. 99 ). Pag. 275 (18). De struma ancurysmatica felieiter a Ghafefe exstirpata , lege Heoenii tractatum de glandula thyreoi'dea tam sana , quam morbosa. Lips. 1822 — Exstirpationeir. corporis tbyreoidei in India ( nbi struma in montibus Himalaja communissima est ) usitatam esse , elucet ex J. Baillie Fraser Journal of a \our through part of the snowy Range of the Himalaja mountains. London 1820. Pag. 277 (20). Jameson quoque ligaturam arteriae tbyveoi- deae superioris cum successu perfecit ( American me A Record. 1822. Jan. ). Pag. 291 (55). Sterni fissi congeniti cxemplum narral Cn.- eerier ( Journ. de med. N. 292 , et Hamb. Magaz. 3 L p. 462 ). Pag. 299. Literaturae morborum pulmonis adde : C. J. Lo- einser die Lehre von den Lungenkrankheiten. Berlin 1823. Pag. 333 (5r). De peripneumoniis post membrortiin ampu- tationes , aliasque operationes cbirurgicas , lege : Chari bs Bell op. c ( Rheinische Jahrbiicher. 6. B. 1. St. p. 126), ct Avisart Observations suivies de ref exions sur Vinflani- ynation sympathique suite de Vamputation ( Bulletin de la soc. med. d’Emulat. 1824 )• Pig. 374• Epidcmiam peripneumoniae typhoidcae dcscripsit quoque John Lucas ( The american med Record. Vol. V. \ Pag. 4*7 ( 44 et 45 )• Peschier ( Bibliotheque universeRe. Paris 1822 juin) tartarum emeticum in peripneumoniis proponepdo , nil sane novi dixit: novum autem est, phar- rnaci illius usum ad omnes peripneumoniarum specie* venaesectionum loco extendere vellc. Deploranda est sors imitatorum consilii taminsani! EfTectus illius describuntnr in Rust’s. Magazin 16. B. 3. St. p. 129. I /